II OSK 1181/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez organizację przedsiębiorców P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Minister odmówił P. dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym udzielenia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi do utworów plastycznych i fotograficznych. P. argumentowała, że jej cele statutowe (reprezentacja i ochrona interesów gospodarczych członków) oraz interes społeczny uzasadniają jej udział w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał, że obie przesłanki z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. nie zostały spełnione. Sąd podkreślił, że organizacja społeczna może być dopuszczona do udziału w postępowaniu tylko wtedy, gdy obie przesłanki – cel statutowy i interes społeczny – wystąpią łącznie. W ocenie NSA, interesy gospodarcze członków P. (przedsiębiorców telekomunikacyjnych, dostawców usług medialnych i elektronicznych) są w tej sprawie jedynie pośrednie, ponieważ postępowanie dotyczy udzielenia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie cudzymi prawami, a nie bezpośredniego rozstrzygania o prawach autorskich. Sąd wskazał, że ewentualne spory dotyczące korzystania z utworów i praw pokrewnych powinny być rozstrzygane przed sądem powszechnym. NSA uznał również, że interes społeczny w sprawach dotyczących zbiorowego zarządzania prawami autorskimi przemawia za szybkim rozpoznaniem sprawy w celu ochrony zbiorowej korzyści uprawnionych, a nie za przedłużaniem postępowania przez udział organizacji użytkowników. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.), zwłaszcza w kontekście interesu gospodarczego i społecznego w sprawach dotyczących praw autorskich i zbiorowego zarządzania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji organizacji reprezentującej przedsiębiorców w postępowaniu administracyjnym dotyczącym praw autorskich. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów organizacji społecznych lub innych rodzajów postępowań.
Zagadnienia prawne (1)
Czy organizacja społeczna reprezentująca interesy gospodarcze przedsiębiorców może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie udzielenia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, jeśli jej celem statutowym jest ochrona interesów gospodarczych członków, a przemawia za tym interes społeczny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organizacja społeczna nie może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu, jeśli nie wykaże spełnienia obu przesłanek: celu statutowego i interesu społecznego. W tej sprawie interesy gospodarcze członków organizacji są jedynie pośrednie i mogą być chronione przed sądem powszechnym, a interes społeczny przemawia za szybkim rozpoznaniem sprawy przez organ administracji.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organizacja P. nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Jej cele statutowe dotyczące ochrony interesów gospodarczych członków nie uzasadniają udziału w postępowaniu o zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi, gdyż interesy te są pośrednie i mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. Ponadto, interes społeczny w takich sprawach przemawia za szybkim rozstrzygnięciem na rzecz uprawnionych, a nie za ochroną interesów użytkowników.
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 31 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organizacja społeczna może być dopuszczona do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Obie przesłanki muszą wystąpić łącznie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli nie ma uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia.
u.z.z. art. 3 § pkt 1
Ustawa o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi
Definicja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.
u.z.z. art. 3 § pkt 2
Ustawa o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi
Definicja organizacji zbiorowego zarządzania.
u.z.z. art. 3 § pkt 4
Ustawa o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi
Definicja uprawnionego.
u.z.z. art. 3 § pkt 10
Ustawa o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi
Definicja użytkownika.
u.z.z. art. 4 § ust. 1
Ustawa o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi
Zakres wykonywania zbiorowego zarządzania przez organizację.
u.z.z. art. 6 § ust. 1
Ustawa o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi
Wyłączność wykonywania zbiorowego zarządzania przez organizację z zezwoleniem ministra.
u.z.z. art. 9
Ustawa o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi
Zakres zezwolenia na zbiorowe zarządzanie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 31 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Legitymacja procesowa skargowa organizacji społecznej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
u.p.a.p.p.
Ustawa Prawo autorskie i prawa pokrewne
Prawo przedsiębiorców art. 14
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interesy gospodarcze członków P. są w tej sprawie jedynie pośrednie i mogą być chronione przed sądem powszechnym. • Interes społeczny w sprawach dotyczących zbiorowego zarządzania prawami autorskimi przemawia za szybkim rozpoznaniem sprawy na rzecz uprawnionych, a nie za ochroną interesów użytkowników. • Organizacja społeczna musi wykazać spełnienie obu przesłanek: celu statutowego i interesu społecznego, aby zostać dopuszczoną do udziału w postępowaniu.
Odrzucone argumenty
Cele statutowe P. (reprezentacja i ochrona interesów gospodarczych członków) uzasadniają jej udział w postępowaniu o zezwolenie na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. • Naruszenie art. 151 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. i art. 14 ustawy Prawo przedsiębiorców.
Godne uwagi sformułowania
Obie przesłanki inicjatywy procesowej organizacji społecznej - statutowy cel jej działalności i względy interesu społecznego - muszą wystąpić łącznie. • Udział organizacji społecznej w postępowaniu nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej. • Interesy gospodarcze członków P. w sprawie udzielenia zezwolenia na zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi są zaangażowane jedynie w sposób pośredni. • Zbiorowe zarządzanie jest wykonywane dla zbiorowej korzyści uprawnionych, a nie użytkowników.
Skład orzekający
Zdzisław Kostka
przewodniczący
Tomasz Zbrojewski
sprawozdawca
Magdalena Dobek-Rak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym (art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a.), zwłaszcza w kontekście interesu gospodarczego i społecznego w sprawach dotyczących praw autorskich i zbiorowego zarządzania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji organizacji reprezentującej przedsiębiorców w postępowaniu administracyjnym dotyczącym praw autorskich. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów organizacji społecznych lub innych rodzajów postępowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dopuszczania organizacji społecznych do postępowań administracyjnych, co ma znaczenie dla reprezentacji różnych grup interesów. Interpretacja NSA w kontekście praw autorskich jest istotna dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy organizacja przedsiębiorców może blokować zezwolenia na zarządzanie prawami autorskimi? NSA wyjaśnia granice udziału w postępowaniu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.