II OSK 118/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie rozbudowanej części budynku, uznając, że naruszenia nie były rażące i nie stanowiły podstawy do stwierdzenia nieważności.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB z 2007 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie części budynku mieszkalnego. P. G. twierdziła, że decyzja legalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa, m.in. poprzez pozbawienie jej statusu strony. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że brak udziału strony w postępowaniu legalizacyjnym stanowił przesłankę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji, a inne zarzuty również okazały się bezzasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2007 r., która udzieliła pozwolenia na użytkowanie wykonanej części budynku mieszkalnego. P. G. wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, argumentując, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym poprzez pozbawienie jej statusu strony postępowania. Organy administracji oraz WSA uznały, że samowolna rozbudowa miała miejsce przed wejściem w życie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., a późniejszy podział nieruchomości i zgoda na służebność nie stanowiły podstawy do nakazania rozbiórki. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że brak udziału strony w postępowaniu legalizacyjnym jest podstawą do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd podkreślił, że wcześniejsze prawomocne wyroki sądów administracyjnych wiążą organ i sąd w kolejnych postępowaniach. Zarzuty dotyczące niekompletności akt, błędnej wykładni przepisów oraz niewłaściwego uzasadnienia wyroku WSA zostały uznane za bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, brak udziału strony w postępowaniu legalizacyjnym stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym przyczyny wznowienia postępowania nie mogą być jednocześnie przyczynami stwierdzenia nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane z 1974 r. art. 42 § ust. 3
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 15 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane z 1974 r. art. 37 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Prawo budowlane z 1974 r. art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie § § 12
Dotyczy odległości usytuowania budynku od granicy sąsiedniej działki.
Prawo budowlane art. 59 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 20
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 210
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 258
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 261
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak udziału strony w postępowaniu legalizacyjnym nie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, lecz do wznowienia postępowania. Samowolna rozbudowa miała miejsce przed podziałem nieruchomości, a późniejszy podział i zgoda na służebność nie uzasadniają nakazania rozbiórki. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie była zgodna z prawem, gdyż obiekt spełniał wymogi techniczne i nie było podstaw do nakazania zmian.
Odrzucone argumenty
Decyzja legalizacyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym poprzez zastosowanie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego do postępowania legalizacyjnego. Skarżąca została pozbawiona prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Ustalenia faktyczne oparto na niekompletnych aktach sprawy (brak mapy geodezyjnej, decyzji o podziale działki). Sąd pierwszej instancji nie rozważył wszystkich zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
przyczyny wznowienia postępowania nie mogą być jednocześnie przyczynami stwierdzenia nieważności decyzji sytuacja ta powstała w wyniku wtórnego podziału nieruchomości, który nastąpił znacznie później niż popełniona samowola decyzje będące przedmiotem oceny w postępowaniu nadzwyczajnym zostały wydane w wyniku sądowej kontroli uprzednio wydanych decyzji wyeliminowanych z obrotu prawnego
Skład orzekający
Aleksandra Łaskarzewska
przewodniczący
Andrzej Gliniecki
sprawozdawca
Leszek Kiermaszek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja różnicy między wznowieniem postępowania a stwierdzeniem nieważności decyzji, a także zasady legalizacji samowoli budowlanej w kontekście zmian stanu prawnego i faktycznego nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. oraz późniejszymi zmianami stanu prawnego i faktycznego nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowego sporu o samowolę budowlaną i jej legalizację, ale zawiera ciekawe aspekty proceduralne dotyczące różnicy między wznowieniem postępowania a stwierdzeniem nieważności, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Samowola budowlana i jej legalizacja – kiedy brak udziału w postępowaniu prowadzi do wznowienia, a nie nieważności decyzji?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 118/14 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2015-09-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2014-01-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/ Andrzej Gliniecki /sprawozdawca/ Leszek Kiermaszek Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 2341/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-05-28 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant: asystent sędziego Marta Romanowska po rozpoznaniu w dniu 11 września 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2341/12 w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2341/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę P. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...], na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. -- Prawo budowlanego (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), stwierdził zdatności do użytku wykonanej części budynku mieszkalnego przy ul. [...] w B. i udzielił pozwolenia na jej użytkowanie. Wnioskiem z dnia 18 listopada 2011 r. P. G. wystąpiła do Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2007 r. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy decyzją [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy prowadził postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w B., będącej ówcześnie własnością K. R. Podczas przeprowadzonego postępowania organ nadzoru budowlanego ustalił, iż przedmiotowa działka nr [...], na której usytuowana jest część budynku mieszkalnego oraz sąsiadująca z nią działka nr [...], na której znajduje się druga część przedmiotowego budynku, stanowiły jedną nieruchomość oznaczoną nr [...], zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Decyzją Wójta Gminy Białe Błota znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. dokonano podziału działki [...], wydzielając z niej dwie działki o nr [...] oraz [...]. Dokonano również podziału budynku mieszkalnego na dwa niezależne lokale, gdzie linia podziału przebiega osiowo – środkiem ściany nośnej głównej podłużnej. Zniesienia współwłasności budynku mieszkalnego położonego na rzeczonych działkach dokonano na podstawie aktu notarialnego Repertorium A numer [...] z dnia [...] października 2003 r., na skutek czego właścicielką zabudowanej działki nr [...] stała się K. R., natomiast właścicielką działki nr [...] P. G. Obecnie właścicielami nieruchomości oznaczonej nr [...] przy ul. [...] w B. są R. i A. B., co wynika z treści księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. Wobec tego, że samowolna rozbudowa części budynku na działce nr [...] miała miejsce przed 1995 r. zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego organ rozpatrzył sprawę na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229). W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy, postanowieniem znak: [...] z dnia [...] września 2006 r., w oparciu o art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r., nałożył na K. R. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 15 grudnia 2006 r., projektu budowlanego powykonawczego części rozbudowanej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...], opracowanego na podstawie inwentaryzacji istniejącej części obiektu wraz z opinią techniczną. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak: [...], stwierdził, na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., wykonanie obowiązku, wynikającego z ww. postanowienia oraz to, że nie zachodzi potrzeba wydania decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian i przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, tj. części rozbudowanej budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami i zobowiązał inwestora K. R. do wystąpienia w oznaczonym terminie z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie. Powyższe decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego kolejno, decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...], utrzymaną w mocy Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r., znak: [...] oraz wydaną, po wyroku WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 721/09 z dnia 30 marca 2010 r., decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...]. Przeprowadzone ww. postępowanie legalizacyjne zostało zakończone, decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...], którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy, na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., stwierdził zdatności do użytku wykonanej części budynku mieszkalnego przy ul. [...] w B. i udzielił pozwolenia na jej użytkowanie. Organ wskazał, że przywołana we wniosku o stwierdzenie nieważności okoliczność rażącego naruszenia interesu osób trzecich i przepisów warunków technicznych nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż usytuowanie spornego obiektu w stosunku do granic nieruchomości sąsiedniej, choć naruszające przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki spornej części budynku, albowiem granice nieruchomości uległy zmianie w wyniku wtórnego jej podziału, dokonanego m.in. na wniosek P. G., decyzją Wójta Gminy Białe Błota z dnia [...] sierpnia 2003 r., znak: [...]. Wnioskodawczyni wyraziła zgodę na ustanowioną na jej działce (nr [...]), służebność każdorazowego przejścia dla nowo wydzielonej działki nr [...] oraz na przebieg granicy w sposób wskazany na zatwierdzonym ww. decyzją projekcie podziału nieruchomości, przedstawiającym zabudowę przedmiotowej działki wraz z uwzględnieniem wówczas już istniejącej samowolnie rozbudowanej części omawianego budynku mieszkalnego z istniejącymi drzwiami i oknem. Wtórny podział nastąpił znacznie później niż popełniona samowola. Odnosząc się do zarzutu braku przyłączy i ich dokumentacji, co uniemożliwia oddanie obiektu do użytku zgodnie z prawem organ wyjaśnił, iż ze znajdującej się w aktach sprawy inwentaryzacji budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...] w B. wynika, iż zaopatrzenie w wodę jest z sieci gminnej, ścieki odprowadzane są do gminnej kanalizacji sanitarnej oraz obiekt posiada przyłącze elektryczne i jest ogrzewany piecem z zamkniętą komorą spalania na gaz z sieci gminnej. Z ww. inwentaryzacji wynika, że przedmiotowy budynek jest w dobrym stanie technicznym i spełnia wymagania stawiane współczesnym budynkom mieszkalnym określone w art. 5 Prawa budowlanego. Ponadto, załączone przez właścicielkę, pozytywne protokoły z badań instalacji elektrycznej i przewodów kominowych, dały podstawę do stwierdzenia przez organ zdatności do użytku wykonanej samowolnie części budynku mieszkalnego i udzielenia pozwolenia na jej użytkowanie. Pismem z dnia 3 lutego 2012 r. P. G. odwołała się od powyższej decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] z dnia [...] lipca 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. Główny Inspektor stwierdził, że z analizy materiału dowodowego wynika, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...], nie jest obarczona żadną z wad wynikających z art. 156 § 1 k.p.a., w związku z tym odmowa stwierdzenia jej nieważności jest uzasadniona i zgodna z prawem. Materialnoprawną podstawę decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2007 r., znak: [...], stanowi przepis art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. Organ uznał, że wykluczenie przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania w oparciu o art. 37 Prawa budowlanego nakazu rozbiórki, jak również stwierdzenie braku podstaw do zobowiązania inwestora w trybie art. 40 Prawa budowlanego do wykonania zmian i przeróbek, oraz stwierdzenie w protokole z dnia 16 kwietnia 2007 r., zdatności do użytku wykonanej części budynku mieszkalnego przy ul. [...] w miejscowości B., uzasadniało wydanie, na wniosek K. R., pozwolenia na użytkowanie. Pismem z dnia 5 września 2012 r. P. G. zaskarżyła powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2341/13, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w toku wcześniejszych postępowań sądowoadministracyjnych Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo stosowały przepisy ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. do niniejszej sprawy, bowiem inwestor dopuścił się samowoli budowlanej przed 9 października 1987 r. Powyższe wynika ze złożonej mapy geodezyjnej z dnia 9 października 1987 r. sporządzonej przez Urząd Miejski w Bydgoszczy Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami obejmującej działkę nr [...], na której naniesiony jest przedmiotowy budynek. Obrys tego budynku wskazuje, że w dacie sporządzania mapy kwestionowane części budynku były już wybudowane. Co do odległości ściany budynku zawierającej otwory okienne i drzwiowe od granicy nieruchomości sąsiedniej to jakkolwiek odległość ta narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie to jednak fakt ten nie może stanowić podstawy nakazania rozbiórki wykonanej dobudowy, bowiem sytuacja ta powstała w wyniku wtórnego podziału nieruchomości, który miał miejsce na skutek decyzji Wójta Gminy Białe Błota z dnia [...] sierpnia 2003 r., a zatem w okresie późniejszym niż popełniona samowola (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2010 r. w sprawie VIISA/Wa 721/09). Sąd wskazał, że działka nr [...], na której usytuowana jest część budynku mieszkalnego oraz sąsiadująca działka nr [...], na której znajduje się druga część przedmiotowego budynku w czasie samowolnej rozbudowy budynku stanowiły jedną całość zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Nowo wydzielone działki położone są na terenie oznaczonym symbolem E10MN – teren zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności z usługami. W toku postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego ustalono, że nie było podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnej dobudowy części budynku stosownie do treści art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., bowiem samowolnie zrealizowana inwestycja nie narusza ustaleń planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy Białe Błota zatwierdzonego uchwałą nr XXII/144/93 z dnia 28 czerwca 1993 r. oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, a także pogorszenia warunków zdrowotnych dla otoczenia. Sąd podkreślił, że kontrolowana w trybie nadzwyczajnym decyzja została wydana w oparciu o przepis art. 42 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane stanowiący, iż podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Organ prowadzący postępowanie nie stwierdził konieczności zmian ani przeróbek na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., zatem organ ten zobowiązany był wydać decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie obiektu w oparciu o art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r., które to pozwolenie jest formą legalizacji w sytuacji, gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego oraz jednocześnie jest stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie VII SA/Wa 458/11). W postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności organ nie przeprowadza postępowania co do istoty, a jedynie ustala, czy decyzja została dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji wskazał, że nie zachodzi w sprawie żadna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. w odniesieniu do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia 20 kwietnia 2007 r. Sąd podkreślił, że z uwagi na fakt, że decyzje będące przedmiotem oceny w postępowaniu nadzwyczajnym zostały wydane w wyniku sądowej kontroli uprzednio wydanych decyzji wyeliminowanych z obrotu decyzjami zaskarżonymi i kontrolowanymi w sprawach VII SA/Wa 721/09 i VII SA/Wa 458/11, a także biorąc pod uwagę okoliczność związania organu oceną prawną, jak i wskazaniami zawartymi w ww. wyrokach Sąd nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do zakwestionowania ich legalności. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła P. G. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane przez nieuchylenie decyzji będącej przedmiotem skargi w niniejszej sprawie pomimo tego, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, jak również decyzji w pierwszej instancji odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2007 r. ([...]), zwanej dalej decyzją o legalizacyjną, podczas gdy decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na zastosowań art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego do postępowania w przedmiocie stwierdzenia zdatności do użytku i udzielenia pozwolenia na użytkowanie, to jest w ramach tzw. postępowania legalizacyjnego samowolę budowlaną, podczas gdy powołany przepis nie może znaleźć zastosowania w postępowaniu legalizacyjnym, co stanowiło rażące naruszenie tego przepisu i skutkowało uznaniem, że skarżąca nie jest stroną postępowania legalizacyjnego, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 10 § 1, art. 15 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. przez nieuchylenie decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie pomimo tego, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, jak również decyzji w pierwszej instancji odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji legalizacyjnej, podczas gdy decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa polegającym na pominięciu skarżącej jako strony tego postępowania i pozbawieniu jej prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego; 3) art. 133 § 1 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez: a) poczynienie ustaleń faktycznych dotyczących rozpoczęcia samowolnej rozbudowy obiektu budowlanego na działce nr [...] przed rokiem 1995 na podstawie mapy geodezyjnej z dnia 9 października 1987 r. sporządzonej przez Urząd Miejski w Bydgoszczy, Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami, który to dokument nie znajduje się w aktach niniejszej sprawy, co doprowadziło do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w oparciu o akta niekompletne; b) poczynienie ustaleń faktycznych dotyczących faktu podziału działki nr [...] na działki nr [...] i [...], na podstawie decyzji Wójta Gminy Białe Błota z dnia [...] sierpnia 2003 r., który to dokument nie znajduje się w aktach niniejszej sprawy, co doprowadziło do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w oparciu o akta niekompletne; 4) art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez pominięcie rozważenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wszystkich zarzutów skarżącej, to jest zarzutu dotyczącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegającego na niestwierdzeniu nieważności decyzji legalizacyjnej, pomimo wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, to jest na skutek prowadzenia postępowania bez udziału skarżącej i pozbawienia jej prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu dwuinstancyjnym; 5) art. 141 § 4 w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez: a) ograniczenie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zrelacjonowania przebiegu postępowania i przytoczenia ustaleń faktycznych oraz argumentacji prawnej organu, a nie wskazanie, które z tych ustaleń faktycznych zostały przyjęte przez Sąd i z jakiego powodu oraz niewskazanie, którą argumentację prawną organu Sąd podzielił i z jakiego powodu; b) niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, który dokładnie przepis rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zakresie odległości ścian budynku od granicy nieruchomości sąsiedniej był przedmiotem analizy Sądu, co uniemożliwia skarżącej wdanie się w polemikę ze stanowiskiem Sądu, iż naruszenie tego przepisu nie mogło stanowić podstawy nakazania rozbiórki wykonanej samowoli, oraz sformułowanie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnie tego przepisu lub niewłaściwe zastosowanie; 6) art. 141 § 4 w związku z art. 133 §1 p.p.s.a. przez powołanie się w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku na fakt, iż decyzje będące przedmiotem oceny w postępowaniu nadzwyczajnym zostały wydane w wyniku sądowej kontroli uprzednio wydanych decyzji wyeliminowanych z obrotu prawnego decyzjami zaskarżonymi i kontrolowanymi w innych sprawach (pod sygn. akt VII SA/Wa 721/09 i VII SA/Wa 458/11) oraz związania organu oceną prawną i wskazaniami prawnymi w wyrokach wydanych w tych sprawach, podczas gdy wyroki w powołanych sprawach wydane zostały po wydaniu decyzji legalizacyjnej, a nadto niewyjaśnienie tej oceny prawnej oraz tego, jakie wskazania zawarte zostały w powołanych wyrokach, co uniemożliwia skarżącej ustosunkowanie się do tez zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw mogących wzruszyć zaskarżony wyrok. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej zamieszczonych w pkt 1 i 2 należy stwierdzić, że wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. naruszono art. 28 k.p.a. przez to, że P. G. nie brała udziału w tym postępowaniu w charakterze strony, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie jest to więc przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, jak uważa to autor skargi kasacyjnej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym przyczyny wznowienia postępowania nie mogą być jednocześnie przyczynami stwierdzenia nieważności decyzji (wyrok NSA z dnia 29 marca 1988 r., I SA 636/87, ONSA 1988 nr 1, poz. 45; wyrok SN z dnia 17 grudnia 1993 r., III ARN 50/93, niepubl.). Należy zauważyć, że wniosek P. G. z dnia 18 listopada 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji PINB w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2007 r. również jako główną przyczynę podawał brak udziału w ww. postępowaniu administracyjnym. Tak więc zarzuty zamieszczone w pkt 1 i 2 skargi kasacyjnej są chybione, gdyż postępowanie nieważnościowe nie jest postępowaniem właściwym w tej sprawie. Również wszystkie tam powołane przepisy zostały powołane niezasadnie i nie zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem. W pkt 3 a/ i b/ skargi kasacyjnej podnosi się, że doszło do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w oparciu o niekompletne akta. Brak wskazanych tam dokumentów w aktach niniejszej sprawy, nie upoważnia do sformułowania takiego wniosku, gdyż fakty ustalone w oparciu o te dokumenty nie są kwestionowane w sprawie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że samowola budowlana na działce nr [...] powstała przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz przed wydaniem decyzji Wójta Gminy Białe Błota z dnia [...] sierpnia 2003 r., którą dokonano podziału działki nr [...] wydzielając z niej działki nr [...] oraz nr [...] i która nie może podlegać kontroli sądowej w tym postępowaniu. W związku z powyższym zarzuty zamieszczone w pkt 3 a/ i b/ skargi kasacyjnej nie mają żadnego uzasadnienia, a przepisy tam wskazane nie zostały naruszone. Ad pkt 4 skargi kasacyjnej, pozbawienie skarżącej udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, jak wyjaśniono wcześniej, nie może być przesłanką z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie mógł więc być naruszony ten przepis oraz inne tam wskazane zaskarżonym wyrokiem, jak błędnie podnosi się w pkt 4 skargi kasacyjnej. Ad pkt 5 skargi kasacyjnej, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku i jego rozstrzygnięcia wynika, że Sąd przyjął jako prawidłowo dokonane ustalenia stanu faktycznego w sprawie oraz przyjętą przez organy nadzoru budowlanego kwalifikację prawną. Sąd pierwszej instancji odwołując się do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. rzeczywiście nie wskazał właściwego przepisu. Chodziło tu zapewne o § 12 rozporządzenia ustalającego odległości usytuowania budynku od granicy sąsiedniej działki. Nie jest to jednak naruszenie przepisów mogące mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Ad pkt 6 skargi kasacyjnej, wyroki WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2010 r., VII SA/Wa 721/09 i z dnia 14 marca 2012 r., VII SA/Wa 458/11 dotyczą postępowania nieważnościowego w sprawie wydania decyzji na podstawie art. 40 Pr. bud. z 1974 r. Jako że są to wyroki prawomocne na zasadzie art. 170 p.p.s.a. są wiążące również dla organów oraz Sądu orzekającego w tej sprawie. Przywołanie tych warunków w przedostatnim akapicie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, jakkolwiek zostało to niejasno sformułowane, można jedynie rozumieć jako odwołanie się do skutków wynikających z art. 170 p.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 orzekł, jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. maja zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 p.p.s.a. Stosowanie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć w wojewódzkim sądzie administracyjnym stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI