Orzeczenie · 2025-07-02

II OSK 1179/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-02
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona międzynarodowacudzoziemcystraż granicznabezczynność organusąd administracyjnykognicja sąduprawo UEdyrektywa 2013/32/UEkarta praw podstawowych

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej U.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę na bezczynność Komendanta Placówki Straży Granicznej w przedmiocie przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. WSA uznał, że brak jest kognicji sądu administracyjnego, ponieważ czynność przyjęcia wniosku jest jedynie administracyjno-techniczna i nie wszczyna postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, stwierdzając, że czynność Straży Granicznej polegająca na przyjęciu i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej jest czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tym samym podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. NSA podkreślił, że zapewnienie rzeczywistej możliwości jak najszybszego złożenia wniosku o ochronę międzynarodową jest kluczową gwarancją procesową, zgodną z prawem unijnym i Kartą Praw Podstawowych UE.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uznanie kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących bezczynności lub czynności Straży Granicznej w zakresie przyjmowania wniosków o ochronę międzynarodową.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przyjęcia wniosku o ochronę międzynarodową przez Straż Graniczną i bezczynności w tym zakresie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy czynność przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej przez Straż Graniczną, a także bezczynność organu w tym zakresie, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, czynność przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej przez Straż Graniczną jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlegającą kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Kontroli podlega również bezczynność organu w tym zakresie (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.).

Uzasadnienie

NSA uznał, że przyjęcie i rejestracja wniosku o ochronę międzynarodową przez Straż Graniczną jest czynnością władczą, publicznoprawną, dotyczącą uprawnień cudzoziemca, a jej brak lub opóźnienie może naruszać prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem (art. 47 K.p.b. UE) oraz prawo do azylu (art. 18 K.p.b. UE). Jest to kluczowa gwarancja procesowa zgodna z prawem UE.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie WSA o odrzuceniu skargi na bezczynność Straży Granicznej.

Przepisy (5)

Główne

u.o.c.o.t.R.P. art. 28 § ust. 1 i 5

Ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Określa terminy przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej przez Straż Graniczną, w tym w przypadku masowego napływu cudzoziemców.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definiuje, że kontroli sądów administracyjnych podlegają inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 4.

p.p.s.a. art. 58 § ust. 1 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynność przyjęcia i rejestracji wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej przez Straż Graniczną jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlegającą kontroli sądu administracyjnego. • Bezczynność organu w zakresie przyjęcia i rejestracji wniosku o ochronę międzynarodową podlega kontroli sądu administracyjnego. • Zapewnienie rzeczywistej możliwości jak najszybszego złożenia wniosku o ochronę międzynarodową jest kluczową gwarancją procesową zgodną z prawem UE i Kartą Praw Podstawowych.

Odrzucone argumenty

Argument WSA, że przyjęcie wniosku o ochronę międzynarodową jest czynnością administracyjno-techniczną niepodlegającą kontroli sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

przyjęcie i rejestracja wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa • nie można doprowadzić do sytuacji, w której organ Straży Granicznej mógłby wyznaczyć cudzoziemcowi dowolny termin na przyjęcie wniosku (...), a cudzoziemiec, pozbawiony w ten sposób rzeczywistej możliwości wszczęcia postępowania (...), nie mógłby zwalczać bezczynności organu przed sądem administracyjnym.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uznanie kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących bezczynności lub czynności Straży Granicznej w zakresie przyjmowania wniosków o ochronę międzynarodową."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyjęcia wniosku o ochronę międzynarodową przez Straż Graniczną i bezczynności w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do ochrony międzynarodowej i dostępu do procedury, podkreślając rolę sądów administracyjnych w zapewnieniu skuteczności tych praw w obliczu potencjalnych opóźnień administracyjnych.

Czy Straż Graniczna może ignorować wnioski o ochronę międzynarodową? NSA: Nie, sądy administracyjne czuwają!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst