II OSK 1175/21

II OSK 1175/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-02-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Tomasz Zbrojewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1031/20 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2021-01-07
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1397
art. 35
Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1031/20 w sprawie ze skargi W. T. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 3 czerwca 2020 r. nr SOla.621.105.2019 w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 7 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1031/20 oddalił skargę W. T. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 3 czerwca 2020 r., nr SOIa.621.105.2019 w przedmiocie odmowy wymeldowania.
Przywołaną decyzją organ odwoławczy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej k.p.a.) oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397, ze zm.; dalej u.e.l.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gliwice z dnia 8 października 2019 r., nr SO.5343.2.333.2019 odmawiającą wymeldowania W. S. z lokalu położonego w [...] przy ul. [...].
Skargę kasacyjną od wskazanego wyroku złożył W. T., wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie o wymeldowaniu W. S. z pobytu stałego w lokalu położonym w [...] przy ul. [...] względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości wraz z zaskarżoną decyzją i w obu przypadkach wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania. Wniesiono o rozpoznanie "skargi" na rozprawie.
Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez "błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie" - art. 25, art. 35 i art. 36 u.e.l. poprzez uznanie, że brak jest przesłanek do wymeldowania W. S. z pobytu stałego pod wskazanym wyżej adresem.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna została oparta na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Autorka środka zaskarżenia podniosła naruszenie przepisów prawa materialnego przez "błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie" art. 25, art. 35 i art. 36 u.e.l.
Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego już wielokrotnie wyjaśniało kwestie związane z formułowaniem zarzutów skargi kasacyjnej. I tak, przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez sąd I instancji zarzuca skarga kasacyjna. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (wyroki NSA z: 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 557/07; 14 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2232/10; 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 552/12; 16 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 249/21; 26 maja 2023 r., sygn. akt I OSK 1219/22; 11 lipca 2024 r., sygn. akt I OSK 1667/23).
Uwaga ta jest istotna bowiem, wymieniony jako podstawa zaskarżenia art. 25 u.e.l. został podzielony na podrzędne jednostki redakcyjne (ustępy), a art. 36 tej ustawy również punkty. Strona wnosząca skargę kasacyjną powinna określić podstawę prawną według najmniejszej jednostki redakcyjnej danego przepisu, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie może domyślać się intencji strony skarżącej kasacyjnie i we własnym zakresie konkretyzować zarzutów, ani ich uściślać (zob. wyroki NSA z dni: 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1281/16; 22 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2925/19, 2 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 1620/22).
Niezależenie od powyższego naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, autor skargi kasacyjnej powinien wykazać, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego - iż sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej.
W orzecznictwie podkreśla się, że wadliwe sformułowanie podstaw kasacyjnych, w których nie wskazano czy zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczą błędnej wykładni czy też błędnego zastosowania wymienionych konkretnych przepisów, które - zdaniem autora skargi kasacyjnej - zostały naruszone przez sąd I instancji oraz brak należytego uzasadnienia poszczególnych podstaw kasacyjnych skutkuje tym, że takie zarzuty skargi kasacyjnej nie poddają się pełnej kontroli sądu kasacyjnego.
Jednakże błędne sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, nie zwalnia Naczelnego Sądu Administracyjnego od odniesienia się do podniesionej w skardze kasacyjnej argumentacji (uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09).
Wobec niezakwestionowania przez autorkę rozpoznawanego środka zaskarżenia podstawy faktycznej kontrolowanego wyroku, do materialnych zarzutów kasacyjnych należało się odnieść mając na uwadze stan faktyczny przyjęty za podstawę orzekania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalony stan faktyczny sprawy wskazuje na brak zaistnienia przesłanek określonych w art. 35 u.e.l., warunkujących wymeldowanie skarżącej z przywołanego lokalu.
Przepis ten stanowi, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W myśl zaś art. 25 ust. 1 u.e.l. pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Jak wielokrotnie wskazywały sądy w orzecznictwie o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas gdy ma ono charakter trwały i jest dobrowolne. O trwałym opuszczeniu dotychczasowego miejsca pobytu świadczy nie tylko fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie osoby pod wskazanym adresem, ale także jej zamiar koncentrowania ważnych spraw życiowych w innym miejscu z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem.
Z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, iż w związku z wyjazdem W. S. do pracy poza granicami kraju, nie przebywa ona w lokalu w którym jest zameldowana. Jest to okoliczność niesporna niniejszej sprawy, ale jednocześnie nie jest ona wystarczająca dla uznania, że spełniona została przesłanka wymeldowania, przewidziana w art. 35 u.e.l. Nie sposób bowiem doszukać się okoliczności, z których wynikałoby zerwanie związków uczestniczki z owym miejscem dotychczasowego pobytu. Wprawdzie W. S. przebywa w Irlandii gdzie pracują zarobkowo, jednak regularnie powraca do kraju, koncentrując w tym czasie swoje sprawy życiowe w przedmiotowym lokalu, potwierdzają to zarówno strony postępowania, jak i przesłuchani w sprawie świadkowie. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, że uczestniczka zachowała klucze do lokalu, partycypuje w kosztach jego utrzymania, jak również pozostawiła w nim rzeczy osobiste. Wszystko to wskazuje na to, że opuszczenie przez skarżącą miejsca zameldowania jest czasowe i nie nosi cech trwałości i dobrowolności.
Zaniechanie wykonania obowiązku zgłoszenia wyjazdu za granicę, nałożonego art. 36 ust. 2 u.e.l., nie ma żadnego wpływu na ustalenie przesłanek z art. 35 tej ustawy do wymeldowania z pobytu stałego. Zgłoszenie wyjazdu za granicę - czy to z zamiarem stałego pobytu poza granicami Polski, czy bez takiego zamiaru, lecz w związku z wyjazdem na okres dłuższy niż 6 miesięcy - należy do obowiązku meldunkowego (art. 24 ust. 2 pkt 3 u.e.l.), przy czym skutkuje wymeldowaniem z miejsca pobytu stałego lub czasowego jedynie zgłoszenie wyjazdu poza granice kraju z zamiarem stałego pobytu (art. 36 ust. 1 u.e.l.). Podkreślenia jednak wymaga, że podstawą materialnoprawną do orzeczenia w przedmiocie wymeldowania nie jest art. 36 u.e.l., lecz art. 35 tej ustawy. Wyjazd za granicę nie jest bowiem równoznaczny z opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego, uzasadniającym wymeldowanie.
Kierując się powyższymi względami Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.