II OSK 1172/06

II OSK 1172/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bujko /sprawozdawca/
Roman Hauser /przewodniczący/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Sygn. powiązane
VI SA/Wa 225/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-04-04
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 225/06 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Z. S. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2006 r. oddalającego jego skargę wniesioną na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] nr [...], wydaną w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
W związku z uzyskaniem przez organy Policji informacji, iż Z. S. wyrokami Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] i z dnia [...] został skazany za popełnienie czynów określonych w art. 178a § 1 i § 2 Kodeksu Karnego Komendant Stołeczny Policji wszczął postępowanie o cofnięciu wydanego mu pozwolenia na broń myśliwską. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że zgodnie z wymienionymi wyrokami oskarżony Z. S. swoim zachowaniem wyczerpał ustawowe znamiona czynów z art. 178a § 1 i 2 kk, tj. w dniu 30 września 2001 r. w M. umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, określone w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.), w ten sposób, że będąc w stanie nietrzeźwości (badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu wykazały 1,11 mg/l) kierował samochodem. Za ten czyn Sąd wymierzył oskarżonemu karę jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres trzech lat, oraz karę grzywny w wysokości stu stawek dziennych. Z kolei wyrokiem Sądu Rejonowego w M. oskarżony został ukarany grzywną w wysokości czterdziestu stawek dziennych za to, iż w dniu 20 grudnia 2005 r. w M. będąc w stanie nietrzeźwości kierował rowerem (badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu wykazały 0,71 mg/l).
W tym stanie rzeczy Komendant Stołeczny Policji, wykonując dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji uznał, że Z. S. należy do osób wymienionych w art. 15 pkt 1 ust. 6 powołanej ustawy, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni palnej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Mając to na względzie decyzją Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] wydaną na podstawie m.in. art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 525, poz. 525 z późn. zm.) cofnięto stronie pozwolenie na broń palną myśliwską.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł zainteresowany podnosząc, iż jest myśliwym z wieloletnim stażem i nigdy nie stwierdzono naruszenia przez niego przepisów dotyczących posiadania broni, tak co do jej przechowywania, jak i prawidłowości wykonywania polowania. W związku z tym stwierdził, że zaliczenie go do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest nadinterpretacją powołanego przepisy, gdyż popełnione przez niego czyny nie miały żadnego związku z bronią ani nie były też czynami powszechnie uznawanymi za kryminalne.
Decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie m.in. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania utrzymano mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu stwierdzono, że odwołujący się dwukrotnie popełnił umyślne przestępstwa związane z używaniem alkoholu. Za prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości został skazany w 2001 r., a wykonanie kary sąd zawiesił na trzyletni okres próby. Jeszcze przed zatarciem skazania za to przestępstwo, w grudnia 2004. popełnił kolejny czyn polegający na prowadzeniu pojazdu na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości.
Przedstawione zachowanie strony świadczy o jej lekceważącym stosunku do obowiązującego prawa i jej skrajnej nieodpowiedzialności. Popełniając bowiem tego rodzaju przestępstwo narażała na uszczerbek życie lub zdrowie nie tylko swoje, ale także innych uczestników ruchu drogowego (obydwa czyny są bowiem wymierzone przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji). Taka postawa nie daje także gwarancji przestrzegania przez stronę przepisów ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza dotyczących bezpieczeństwa posiadania i używania broni palnej. Stanowiska tego nie może zmienić pozytywna opinia, jaką Z. S. cieszy się w środowisku myśliwych, ani brak z jego strony uchybień bezpośrednio związanych z dysponowaniem bronią.
Wolą ustawodawcy było, aby osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, właściwy organ Policji obligatoryjnie odbierał to szczególne uprawnienie jakim jest prawo do posiadania broni. Dokonane w sprawie ustalenia świadczą o tym, że obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, jest w przypadku Z. S. uzasadniona, a tym samym konieczne jest cofnięcie mu pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Popełniając bowiem umyślne przestępstwa strona utraciła wiarygodność co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni palnej. Naruszając porządek prawny nie może się ona wykazać nieskazitelną postawą, jakiej organy Policji wymagają od osób posiadających pozwolenie na broń, do którego dostęp jest, zgodnie z charakterem ustawy, reglamentowany.
Skargę na powyższą decyzję Z. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o "anulowanie decyzji cofającej pozwolenie na broń".
W uzasadnieniu podniesiono argumenty użyte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a ponadto wskazano, że organy Policji, posługując się dowolną interpretacją ustawy o broni i amunicji i nie stosując się do zasady powagi rzeczy osądzonej, próbują dwukrotnie karać skarżącego za ten sam czyn.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie, wymienionym na wstępie wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2006 r. skargę oddalił. Sąd stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości.
Jednoznacznie wykazano na podstawie wyroków sądowych, że skarżący prawomocnymi, powołanymi wyżej wyrokami Sądu Rejonowego w M. został skazany za czyny polegające na prowadzeniu pojazdu na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, wyczerpujące znamiona przestępstw z art. 178a § 1 oraz art. 178a § 2 kk. Trafnie też wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w związku z treścią art. 108 kk żadne z tych skazań nie uległo zatarciu, a co za tym idzie – organy Policji nie mogą uważać ich za niebyłe (art. 106 kk).
Sąd odwołał się do tezy zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2001 r. sygn. akt III SA 866/02 wskazując, że przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można się powoływać jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym; w takich przypadkach niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na stwierdzenie zaistnienia obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.
Postępowanie organów Policji w rozpatrywanej sprawie, zdaniem WSA, odpowiadało wymogom określonym w powołanym wyżej wyroku. Organ I instancji przywołując wyroki skazujące wyraźnie stwierdził, że strona posiadająca pozwolenie na broń nie popełniła przestępstwa, które zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Jednocześnie wskazał, że sam fakt skazania prawomocnymi wyrokami Sądu za przedstawione wykroczenia może rodzić obawę, o której mowa w tym przepisie. Nieodpowiedzialne zachowanie, stanowiące naruszenie porządku prawnego w sposób szczególny, bo w stanie nietrzeźwości, podważa domniemanie, iż osoba ta będzie użytkowała broń w sposób zgodny z interesem porządku publicznego. Podobne stanowisko zajął Komendant Główny Policji oceniając, że zachowanie strony świadczy o jej lekceważącym stosunku do obowiązującego prawa i jej skrajnej nieodpowiedzialności. Popełniając bowiem tego rodzaju przestępstwo narażała na uszczerbek życie lub zdrowie nie tylko swoje, ale także innych uczestników ruchu drogowego. Taka postawa, zdaniem Sądu I instancji, nie daje także gwarancji przestrzegania przez stronę przepisów ustawy o broni i amunicji, zwłaszcza dotyczących bezpiecznego posiadania i używania broni palnej. Organy obu instancji wskazywały przy tym, że prawo do posiadania broni jest prawem wyjątkowym, związanym z reglamentacją dostępu do broni. Może je zatem posiadać osoba o nieskazitelnej opinii, a skazanie prawomocnymi wyrokami Sądu za określone wyżej czyny taką opinię podważa. Tak więc, w ocenie Sądu, organy policji wykazały w rozpatrywanej sprawie w sposób niebudzący wątpliwości istnienie bezpośredniego związku między popełnionymi przez skarżącego czynami, za które został skazany prawomocnymi wyrokami i cechami jego charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które uprawdopodobniło obawę, że Z. S.– posiadacz pozwolenia na broń może użyć tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.
Sąd podzielił również stanowisko organów Policji, że w rozpatrywanej sprawie nie miała decydującego znaczenia dobra opinia skarżącego w środowisku myśliwych, ani brak z jego strony uchybień bezpośrednio związanych z przechowywaniem broni i wykonywaniem polowania. Skarżącemu cofnięto bowiem pozwolenie na broń palną myśliwską z powodu skazania prawomocnymi wyrokami sądu za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, popełnione w stanie nietrzeźwości, i w konsekwencji uzasadniające obawę użycia przez niego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Wymieniony wyrok zaskarżył skargą kasacyjną Z. S. , zarzucając:
naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 15 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.) przez to, że:
a) WSA oraz Komendant Główny Policji nie udowodnili, że skarżący jest uzależniony od alkoholu;
b) WSA oraz Komendant Główny Policji nie udowodnili realności zagrożenia bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zachowaniem skarżącego i podstawą decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń myśliwską;
c) WSA rażąco rozszerzył interpretację przepisów art. 15 ust. 1 i art. 18 ust. 1 cyt. ustawy.
Uzasadniając te zarzuty skarżący podniósł, że w toku postępowania nie wykazano w sposób obiektywny rzeczywistego istnienia "uzasadnionej obawy" użycia przez skarżącego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie stwierdzono też, by był on uzależniony od alkoholu lub nosił broń w stanie po użyciu alkoholu. Brak było więc ustawowych podstaw do wydania zaskarżonej decyzji i akceptującego go wyroku WSA. Wobec tych zarzutów skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i uwzględnienie jego skargi.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W treści skargi kasacyjnej podniesiono, iż w sprawie nie zostało wykazane, by skarżący był uzależniony od alkoholu lub by posłużył się bronią będąc w stanie nietrzeźwym. Są to jednak fakty bezsporne i nikt takich zarzutów w sprawie skarżącemu nie postawił. Wymienione wyżej zachowania, gdyby miały miejsce, stanowiłyby całkowicie odrębne podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń (por. art. 18 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy o borni i amunicji). Zaskarżona decyzja została natomiast wydana w oparciu o przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 wymienionej ustawy, który przewiduje, że pozwolenie na broń cofa się osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wymieniony przepis wskazuje przykładowo rodzaje przestępstw, których popełnienie przez posiadacza broni rodzi taką obawę. Wśród tych przestępstw nie zostało wymienione kierowanie pojazdami na drogach publicznych przez osobę będącą w stanie nietrzeźwym. Nie oznacza to jednak, że w pewnych sytuacjach czyny takie nie mogą świadczyć, iż ich sprawca należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Fakt popełnienia przestępstw niewymienionych tym przepisem może również wskazywać na takie cechy osobowe sprawcy, które rodzą uzasadnioną obawę użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Rozważając okoliczności faktyczne niniejszej sprawy organy Policji przekonywująco uzasadniły, iż dwukrotne skazanie skarżącego za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwym, w tym jedno w warunkach recydywy, świadczy o nieodpowiedzialnym działaniu sprawcy i lekceważeniu przez niego podstawowych zasad bezpieczeństwa w stosunkach pomiędzy członkami społeczeństwa, a także lekceważącym stosunku do porządku prawnego. Osoba o takich cechach nie daje gwarancji, że będąc w stanie nietrzeźwym nie użyje broni w sposób równie nieodpowiedzialny. W takiej sytuacji organ miał podstawę do uznania, że skarżący należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Należy więc uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył przepisów art. 18 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ani przez ich wadliwą wykładnię, ani przez niewłaściwe zastosowanie. Uzasadnia to oddalenie skargi kasacyjnej zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).