II OSK 1171/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-01-24
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęprawo budowlaneobszar oddziaływaniainteres prawnystrona postępowaniastacja bazowatelekomunikacjaNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargi kasacyjne Wojewody i inwestora, potwierdzając, że właściciel sąsiedniej działki ma prawo brać udział w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli istnieje potencjalny wpływ inwestycji na jego nieruchomość.

Sprawa dotyczyła skarg kasacyjnych Wojewody Podkarpackiego i spółki P. od wyroku WSA w Rzeszowie, który uchylił decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego. WSA uznał, że skarżąca A.B. ma interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, mimo że organ odwoławczy ustalił, iż obszar oddziaływania nie obejmuje jej działki. NSA oddalił skargi kasacyjne, podkreślając, że wątpliwości co do statusu strony należy rozstrzygać na jej korzyść, zwłaszcza gdy istnieje potencjalny wpływ inwestycji na sąsiednie nieruchomości.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Wojewody Podkarpackiego oraz P. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który uchylił decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, a WSA uznał, że A.B., właścicielka sąsiedniej działki, ma interes prawny w postępowaniu, mimo ustaleń organu odwoławczego, że obszar oddziaływania inwestycji nie obejmuje jej nieruchomości. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skarg kasacyjnych, uznał je za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stronami postępowania są m.in. właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, a obszar ten wyznacza się na podstawie przepisów odrębnych. NSA przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo, wskazując, że wątpliwości co do statusu strony należy rozstrzygać na jej korzyść, zwłaszcza gdy istnieje potencjalny wpływ inwestycji na sąsiednią nieruchomość, który może ograniczać jej zagospodarowanie. Sąd uznał, że organ odwoławczy powinien ponownie ustalić wpływ planowanej inwestycji na działkę sąsiednią. W konsekwencji NSA oddalił skargi kasacyjne, podzielając stanowisko WSA co do konieczności zapewnienia szerszego kręgu podmiotów możliwości udziału w postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wątpliwości dotyczące tego, czy podmiotowi przysługuje status strony w sprawie pozwolenia na budowę, należy rozstrzygać na jego korzyść, otwierając drogę do obrony interesu prawnego, zwłaszcza gdy istnieje potencjalny wpływ inwestycji na sąsiednie nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przy ustalaniu obszaru oddziaływania obiektu, który determinuje krąg stron postępowania, należy brać pod uwagę przepisy odrębne regulujące dopuszczalne granice oddziaływania. Jeśli istnieje potencjalny wpływ inwestycji na sąsiednią nieruchomość, który może ograniczać jej zagospodarowanie, właściciel takiej nieruchomości powinien mieć status strony. Organ odwoławczy powinien ponownie ustalić ten wpływ.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

p.b. art. 28 § 2

Prawo budowlane

Określa krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę (inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu).

p.b. art. 3 § 20

Prawo budowlane

Definiuje obszar oddziaływania obiektu jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy umorzenia postępowania odwoławczego.

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy umorzenia postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 133

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada orzekania na podstawie akt sprawy.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia § z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku

Reguluje dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych, istotne dla określenia obszaru oddziaływania stacji bazowej.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury § z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie

Dotyczy warunków technicznych dla obiektów telekomunikacyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściciel sąsiedniej działki ma potencjalny interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli inwestycja może wpłynąć na zagospodarowanie jego nieruchomości. Wątpliwości co do statusu strony należy rozstrzygać na jej korzyść.

Odrzucone argumenty

Decyzja organu odwoławczego o umorzeniu postępowania była prawidłowa, ponieważ skarżącej nie przysługiwał przymiot strony. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez WSA. WSA nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego i błędnie ustalił stan faktyczny. WSA nie przeprowadził właściwej kontroli sądowej, nie wskazując dowodów na poparcie swoich ustaleń. Wyrok WSA został wydany z pominięciem treści dowodów z akt sprawy.

Godne uwagi sformułowania

wątpliwości dotyczące tego czy podmiotowi przysługuje status strony w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] należy rozstrzygać na jej korzyść, otwierając drogę do obrony interesu prawnego nie chodzi przy tym jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający wbrew obowiązującym przepisom jej zagospodarowanie nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie.

Skład orzekający

Anna Żak

sędzia

Marta Laskowska - Pietrzak

sprawozdawca

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście inwestycji o potencjalnym oddziaływaniu na nieruchomości sąsiednie (np. stacje bazowe). Interpretacja pojęcia obszaru oddziaływania obiektu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pozwoleniem na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, ale zasady dotyczące ustalania stron i obszaru oddziaływania mogą mieć zastosowanie do innych inwestycji budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ustalania kręgu stron w postępowaniach budowlanych, co ma bezpośrednie przełożenie na prawa właścicieli nieruchomości sąsiadujących z planowanymi inwestycjami. Wyjaśnia, kiedy sąsiedzi mogą skutecznie dochodzić swoich praw.

Czy sąsiad ma prawo głosu przy pozwoleniu na budowę? NSA wyjaśnia, kiedy można bronić swojego interesu.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1171/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Żak
Marta Laskowska - Pietrzak /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Rz 138/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2022-02-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 2351
w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący" sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Anna Żak sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Wojewody Podkarpackiego i P. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 138/21 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 31 grudnia 2020 r., nr I-III.7721.5.5.2020 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę oddala skargi kasacyjne.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 lutego 2022 r. (sygn. akt II SA/Rz 138/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę A.B. (strona, skarżąca) i uchylił decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 31 grudnia 2020 r., nr I-III.7721.5.5.2020 dotyczącą umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji
o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Sąd zasądził także od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Sąd w uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że stronami postępowania przed organem pierwszej instancji byli wyłącznie inwestor oraz właściciele działki inwestycyjnej. W takiej sytuacji przyznanie interesu prawnego tylko tym podmiotom
i jednocześnie pozbawienie prawa do udziału w postępowaniu właścicielom najbliżej położonych działek w znaczny sposób ogranicza możliwość kontroli takiej decyzji.
W postępowaniu dotyczącym decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji, a niewątpliwie może ona wpływać na ocenę interesu prawnego danych osób, poprzez ustalenia dotyczące przyjętego zasięgu oddziaływania inwestycji czy kwalifikacji przedsięwzięcia. I choć organ odwoławczy stara się w tym przypadku dokonywać własnych ustaleń w tym zakresie to jednak nie dają one gwarancji prawidłowego rozważenia interesu. Dlatego też postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na budowę, powinno dać możliwość szerszemu kręgowi podmiotów uczestniczyć jako strony w tym postępowaniu, nie ograniczając tak hermetycznie rozumienia pojęcia obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 p.b.). Wątpliwości dotyczące tego czy podmiotowi przysługuje status strony w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej i to w sytuacji gdy obszar oddziaływania tej stacji organ określa wyłącznie na podstawie danych przedłożonych przez inwestora, należy rozstrzygać na jej korzyść, otwierając drogę do obrony interesu prawnego w tym ze strony zagrożeń płynących z faktu wpływu promieniowania na środowisko, życie i zdrowie ludzkie (zob.m.in. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2020 r. sygn. II OSK 3964/19 ).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Podkarpacki, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c poprzez uchylenie decyzji organu odwoławczego pomimo, że ww. decyzja nie naruszała wskazanych przez Sąd przepisów art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351
z późn. zm.), ponieważ stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób zgodny
z tymi przepisami oraz regułami prowadzenia postępowania dowodowego, co skutkowało uznaniem, że skarżącej nie przysługiwał przymiot strony postępowania
w sprawie pozwolenia na budowę, a zatem organ drugiej instancji zasadnie umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę,
- art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt. 20 ustawy Prawo budowlane przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżącej przysługiwał przymiot strony w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy skarżąca nie posiada interesu prawnego w sprawie pozwolenia na budowę wynikającego z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia
z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448).
Wojewoda Podkarpacki wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości
i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skargę kasacyjną wniosła również P. spółka z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
- art 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 poz. 1333 z późn. zm.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji organu odwoławczego pomimo, że ww. decyzja nie naruszała wskazanych przez Sąd przepisów, ponieważ stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób zgodny z tymi przepisami oraz regułami prowadzenia postępowania dowodowego, co skutkowało uznaniem, iż skarżącej nie przysługiwał przymiot strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a zatem organ drugiej instancji zasadnie umorzył postępowanie odwoławcze dotyczące odwołania od decyzji o zatwierdzeniu projektu architektoniczno - budowalnego i wydaniu pozwolenia na budowę;
- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p. o p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.). zwanej dalej "k.p.a.", poprzez przyjęcie, że organy I i II instancji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego i błędnie ustaliły okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy
w kontekście ustalenia stron postępowania, podczas gdy postępowanie administracyjne było prowadzone zgodnie z tymi przepisami, a organy prawidłowo ustaliły i wnikliwie uzasadniły wyznaczenie obszaru oddziaływania przedmiotowego obiektu oraz związany z nim krąg stron postępowania;
- art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na nieprzeprowadzenie właściwej kontroli sądowej działalności organów administracji, co przejawia się brakiem wskazania przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dowodów, na podstawie których poczynił odmienne od organów obydwu instancji ustalenia co do zasięgu obszaru pola elektromagnetycznego o wartości gęstości mocy przekraczającej 10 W/m2 oraz jakie konkretne inne ograniczenia
w zagospodarowaniu działek sąsiednich powoduje inwestycja Spółki i z jakich konkretnie przepisów odrębnych one wynikają, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy niepodważonego przez sąd pierwszej instancji wynika, że obszar ten nie wykracza poza działkę ewidencyjną nr [...], na której zrealizowana jest przedmiotowa inwestycja i nie będzie zlokalizowany nad działkami sąsiednimi,
w tym działką o numerze ewidencyjnym [...];
- art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. o p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p. o p.p.s.a poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej, co polegało na zastosowaniu normy art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a., a co za tym idzie uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy Wojewoda Podkarpacki rozstrzygając sprawę nie uchybił przepisom prawa procesowego, a sąd ją uchylił opierając się na przesłankach z przepisów prawa nie wynikających co przejawia się brakiem wyjaśnienia przez Sąd w uzasadnieniu wyroku przyczyn dlaczego zdaniem Sądu skarżącej przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, podczas gdy
z materiału dowodowego sprawy wynika, że obszar pola elektromagnetycznego
o wartości gęstości mocy przekraczającej 10 W/m2 nie wykracza poza granicę działki ewidencyjnej [...], [...], gm. Ł., woj. podkarpackie, na której zrealizowana jest inwestycja i nie będzie zlokalizowany nad działkami sąsiednimi
w tym nad działką nr [...] należącą do skarżącej nawet potencjalnie przy dokonaniu zmian przez inwestora mocy nadawczej anteny, zmiany kąta nachylenia anteny,
- art. 133 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku z pominięciem treści dowodów znajdujących się w aktach sprawy i na podstawie twierdzeń, które nie mają oparcia
w dowodach znajdujących się w tych aktach;
- art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 p.b. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
i c) p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,
a w konsekwencji przyjęcie, że skarżącej przysługiwał przymiot strony w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy nie posiadała ona interesu prawnego w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę wynikającego z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448), zwane dalej "Rozporządzeniem" czy wynikającego
z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219, poz. 1864 z późn. zm.) ani
z jakichkolwiek innych przepisów odrębnych (Sąd I instancji jakiegokolwiek przepisu w tym względzie nie wskazał).
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółki P., Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R. wniosło o jej nieuwzględnienie przez Sąd.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, o czym stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a., z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skarg kasacyjnych.
Skargi kasacyjne nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Zarzuty przedstawione i szeroko rozbudowane w dwóch odrębnych skargach kasacyjnych sprowadzają się w istocie do zakwestionowania stanowiska Sądu, który uchylając umarzającą decyzję Wojewody Podkarpackiego uznał, że "(...) wątpliwości dotyczące tego czy podmiotowi przysługuje status strony w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej i to w sytuacji gdy obszar oddziaływania tej stacji organ określa się wyłącznie na podstawie danych przedłożonych przez inwestora, należy rozstrzygać na jej korzyść, otwierając drogę do obrony interesu prawnego poprzez ustalenia dotyczące przyjętego zasięgu oddziaływania inwestycji czy kwalifikacji przedsięwzięcia".
Zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie do art. 3 pkt 20 p.b. obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. Wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji następuje w postępowaniu
w przedmiocie pozwolenia na budowę, na potrzeby każdej konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się
w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Należy mieć przy tym na uwadze, że przymiot strony zgodnie z art. 28 ust. 2 p.b. może wynikać z samego faktu potrzeby ustalenia w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania
w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę mogą być nie tylko osoby, których prawa mogą zostać jednoznacznie naruszone w wyniku realizacji inwestycji, ale też władający nieruchomościami, na zagospodarowanie których inwestycja ta może oddziaływać w takim stopniu, że właściwy organ ma obowiązek sprawdzić w postępowaniu wyjaśniającym, czy zostały spełnione wszystkie wymagania wynikające z przepisów ustawy - Prawo budowlane
i przepisów odrębnych. Nie chodzi przy tym jednak o jakiekolwiek oddziaływanie na nieruchomość sąsiednią, ale o oddziaływanie na nieruchomość w sposób ograniczający wbrew obowiązującym przepisom jej zagospodarowanie. Niezbędne jest wyraźne sprecyzowanie konkretnego przepisu prawa administracyjnego, wykluczającego bądź ograniczającego zagospodarowanie działki sąsiedniej
w zakresie regulowanym ustawą - Prawo budowlane, ze względu na powstanie projektowanej zabudowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 403/21, z 16 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1655/17, czy z 25 września 2018 r., sygn. akt II OSK 2352/16). Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji (jej przedmiotu) będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi w każdym przypadku wiązać się z potrzebą zbadania w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania
w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 686/22).
Wojewoda Podkarpacki rozpoznając (między innymi) odwołanie skarżącej od powyższej decyzji Starosty uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie ponieważ nie zostało wniesione przez stronę postępowania przed organem pierwszej instancji, ale wpłynęło w terminie otwartym dla pozostałych stron postępowania. Tym samym Wojewoda Podkarpacki decyzją z 31 grudnia 2020 r. umorzył postępowanie odwoławcze.
W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego organ zobowiązał inwestora do dokonania modyfikacji w dokumentacji projektowej, a następnie,
w oparciu o poprawioną dokumentację projektową odniesioną do uregulowań zawartych w rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2019 r., dokonał zbadania odległości projektowanej stacji bazowej od granicy działki skarżącej oraz weryfikacji zasięgu występowania obszarów pola elektromagnetycznego o ponadnormatywnej gęstości. Z ustaleń wynika, że działka nr [...] należąca do skarżącej A.B. położona jest na północ od działki na której planowana jest inwestycja i bezpośrednio z nią graniczy. Anteny sektorowe skierowane są w stronę północno-zachodnią (azymut 320º), ale sumaryczny obszar występowania ponadnormatywnego pola elektromagnetycznego nie obejmuje tej działki. Krańcowy zasięg pola zlokalizowany jest w odległości ok 2 m od granicy działki nr [...] i w ocenie organu odwoławczego nie ogranicza w żaden sposób potencjalnej zabudowy działki nr [...], w konsekwencji uznając, że skarżąca nie posiada przymiotu strony postępowania.
W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, że przy realizacji inwestycji w odniesieniu do danej nieruchomości konieczne staje się zweryfikowanie w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę zakresu oddziaływania inwestycji na tą nieruchomość w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania inwestycji, co świadczy o potrzebie udziału właściciela tej nieruchomości w postępowaniu i determinuje status strony tego postępowania. Dlatego zgodzić należy się z Sądem I instancji, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zachodzi co najmniej potencjalny wpływ planowanej inwestycji na działkę sąsiednią, a posadowienie wieży o łącznej wysokości 49,45 m n.p.t. z 11 antenami nie pozostaje bez wpływu na najbliższe otoczenie, co organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę winien ustalić.
Dlatego wszystkie zarzuty skarg kasacyjnych dotyczące naruszenia art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 p.b. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. Do naruszenia powyższego przepisu może dojść w przypadku, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w przepisie, nie zaś z tego powodu, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z rozstrzygnięciem sądu oraz
z uzasadnieniem zaskarżonego orzeczenia. Zaś regulacja art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. określa zakres kognicji sądów administracyjnych oraz kryterium kontroli sądowoadministracyjnej. Nie może ona zostać naruszona przez wadliwe dokonanie kontroli działania administracji publicznej, lecz poprzez przekroczenie przez sąd administracyjny kompetencji albo poprzez zastosowanie środka i/lub kryterium kontroli nieprzewidzianego w ustawie. Przepis ten mógłby zostać naruszony, gdyby Sąd pierwszej instancji w ogóle sprawy nie rozpoznał, albo rozpoznał
z uwzględnieniem innego kryterium niż zgodność z prawem.
Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej nie doszło do naruszenia art. 133 p.p.s.a. Naruszenie określonej w tym przepisie zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić podstawę kasacyjną np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 p.p.s.a., czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 26 maja 2010 r. sygn. akt I FSK 497/09). Chodzi tu o naruszenie, które skutkuje przyjęciem, że bez jego popełnienia nie doszłoby do wydania rozstrzygnięcia określonej treści (wyrok NSA z 3 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2648/19). Taki przypadek w niniejszej sprawie nie zaistniał.
Natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, sąd wojewódzki nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt I FPS 8/09, np. wyrok NSA z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 344/23,
z 12 grudnia 2023 r. sygn. akt II OSK 792/21, z 5 grudnia 2023 r. sygn. akt II OSK 457/23 i inne). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Za jego pomocą nie można natomiast skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Tymczasem skarżący kasacyjnie stawiając zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w istocie zarzucają Sądowi Wojewódzkiemu błędne przyjęcie stanu faktycznego. Natomiast analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że odpowiada ono wymaganiom stawianym w tym przepisie, tj. zawarto w nim zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska skarżącego, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI