II OSK 1162/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o odmowie uznania skarżącej za obywatelkę polską. Podstawą odmowy było uznanie, że nabycie przez skarżącą obywatelstwa polskiego stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, zgodnie z art. 31 pkt 2 ustawy o obywatelstwie polskim. Sąd pierwszej instancji oparł się na dwóch prawomocnych wyrokach karnych przeciwko skarżącej: z 2008 r. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości oraz z 2019 r. za przywłaszczenie. Skarżąca w swojej skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, argumentując, że organy i sąd pierwszej instancji niewłaściwie oceniły materiał dowodowy, pomijając jej długoletni pobyt w Polsce, pracę, założenie rodziny i wychowywanie dzieci, a także pozytywną prognozę kryminologiczną z wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne. Podkreślała, że przeszłe przestępstwa nie powinny decydować o odmowie obywatelstwa, zwłaszcza po zatarciu skazania i konsekwentnym przestrzeganiu prawa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił szczególną więź prawną wynikającą z obywatelstwa i jego trwałość, co uzasadnia szeroką kompetencję organów w tym zakresie. NSA stwierdził, że popełnienie przez skarżącą dwóch przestępstw w latach 2008 i 2017 (prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości i przywłaszczenie) stanowiło istotne naruszenie bezpieczeństwa i porządku publicznego, uzasadniające odmowę uznania za obywatela polskiego. Sąd zaznaczył, że klauzule generalne dotyczące bezpieczeństwa i porządku publicznego wymagają indywidualnej oceny i nie można ich utożsamiać wyłącznie z prawomocnym wyrokiem skazującym czy instytucjami prawa karnego, takimi jak warunkowe umorzenie postępowania. Ocena organów o istnieniu zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego została uznana za prawidłową, a argumenty skarżącej dotyczące jej późniejszego zachowania nie mogły zmienić tej oceny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanki zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego jako podstawy odmowy nadania obywatelstwa polskiego, niezależnie od innych okoliczności życiowych kandydata.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z obywatelstwem i zagrożeniem bezpieczeństwa; ocena zagrożenia jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy popełnienie przez cudzoziemca w przeszłości przestępstw, nawet po warunkowym umorzeniu postępowania i pozytywnej prognozie kryminologicznej, stanowi wystarczającą podstawę do odmowy uznania go za obywatela polskiego ze względu na zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, popełnienie przestępstw, nawet w przeszłości i po warunkowym umorzeniu, może stanowić podstawę do odmowy uznania za obywatela polskiego, jeśli organ oceni, że stanowi to zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że obywatelstwo to szczególna więź z państwem, a zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, wynikające z popełnienia przestępstw (nawet w przeszłości), jest wystarczającą przesłanką negatywną do odmowy jego nabycia. Ocena ta jest niezależna od instytucji prawa karnego, takich jak zatarcia skazania czy warunkowe umorzenie postępowania.
Czy długoletni pobyt w Polsce, praca, założenie rodziny i wychowywanie dzieci przez cudzoziemca mogą przeważyć nad przesłanką zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego przy ubieganiu się o obywatelstwo polskie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, te okoliczności nie mogą przeważyć nad stwierdzonym zagrożeniem dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, które jest samodzielną przesłanką negatywną do nabycia obywatelstwa.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przesłanka zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego jest samodzielna i nie może być niwelowana przez pozytywne aspekty życia cudzoziemca w Polsce, takie jak długoletni pobyt czy więzi rodzinne.
Przepisy (12)
Główne
u.o.p. art. 31 § pkt 2
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim
Odmawia się uznania cudzoziemca za obywatela polskiego, gdy nabycie obywatelstwa stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.o.p. art. 30 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim
Przesłanka pozytywna, której spełnienie nie ma wpływu na wynik sprawy w obliczu przesłanki negatywnej z art. 31 pkt 2.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
k.k. art. 178a § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 284 § § 1
Kodeks karny
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 34 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa analiza materiału dowodowego i pominięcie istotnych okoliczności (ukończenie studiów, praca, rodzina, dzieci). • Dowolna ocena wyroku Sądu Rejonowego z 8 maja 2019 r. i nieuwzględnienie założeń warunkowego umorzenia postępowania karnego oraz pozytywnej prognozy kryminologicznej. • Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 31 pkt 2 ustawy o obywatelstwie polskim poprzez przyjęcie, że nabycie obywatelstwa stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego, mimo przestrzegania prawa i utrwalonych zasad.
Godne uwagi sformułowania
obywatelstwo to szczególna więź prawna osoby z państwem • decyzja o uznaniu za obywatela polskiego powoduje w zasadzie nieodwracalne skutki • klauzule generalne, wymagające oceny w każdej indywidualnej sprawie • nie można utożsamiać ich jedynie z prawomocnym wyrokiem skazującym • wystarczające jest samo zagrożenie wystąpieniem zdarzeń wyczerpujących znamiona ww. pojęć • zatarcie skazania czy pozytywna prognoza kryminologiczna nie stoją na przeszkodzie dokonaniu przez organ oceny, czy nabycie obywatelstwa stanowi w danej sprawie zagrożenie
Skład orzekający
Zofia Flasińska
przewodniczący sprawozdawca
Zdzisław Kostka
sędzia
Mirosław Gdesz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego jako podstawy odmowy nadania obywatelstwa polskiego, niezależnie od innych okoliczności życiowych kandydata."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z obywatelstwem i zagrożeniem bezpieczeństwa; ocena zagrożenia jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa obywatelskiego – możliwości odmowy nadania obywatelstwa ze względu na przeszłe przestępstwa, co może być interesujące dla prawników i osób zainteresowanych prawem imigracyjnym.
“Czy przeszłe przestępstwa mogą odebrać szansę na polskie obywatelstwo? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.