II OSK 1160/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy uzupełnienia aktu urodzenia o tytuł szlachecki i wzmiankę o dobrach rodowych, podkreślając, że akty stanu cywilnego mogą zawierać jedynie dane wymagane przez prawo.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.N. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jego skargę na decyzję Wojewody Ł. Odmawiano uzupełnienia aktu urodzenia o człon nazwiska "[...]" oraz wpisanie w uwagach informacji o dobrach rodowych. Organy administracji i WSA uznały, że akty stanu cywilnego mogą zawierać tylko dane wymagane przez prawo, a wpisanie tytułu szlacheckiego czy informacji o dobrach rodowych nie jest przez prawo przewidziane. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że akty stanu cywilnego podlegają uzupełnieniu tylko o dane wymagane przez prawo, a nie o dane nieprzewidziane.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej M.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję Wojewody Ł. odmawiającą uzupełnienia aktu urodzenia skarżącego. M.N. domagał się wpisania przed nazwiskiem członu "[...]" oraz dodania w uwagach informacji o jego dobrach rodowych. Organy administracji, w tym Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego i Wojewoda, odmówiły uzupełnienia, argumentując, że akty stanu cywilnego powinny zawierać jedynie dane wymagane przez obowiązujące przepisy prawa, a wpisanie tytułu szlacheckiego czy informacji o dobrach rodowych nie jest przewidziane w Prawie o aktach stanu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając skargę M.N., oddalił ją, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd podkreślił, że akty stanu cywilnego powinny zawierać tylko dane wymagane przez prawo, a uzupełnienie aktu następuje na podstawie dowodów z innych aktów stanu cywilnego, jeśli brakuje danych wymaganych przez prawo. Sąd I instancji analizował akty stanu cywilnego rodziców i dziadka skarżącego, stwierdzając, że nazwisko brzmiało N. i nie posiadało dodatkowego członu, a także że wpisanie informacji o dobrach rodowych do aktu urodzenia nie jest przewidziane prawem. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, oddalił ją. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i NSA jest związany jej podstawami. NSA stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 51(1) dekretu z 1945 r. i art. 81 § 2 Konstytucji z 1935 r. są bezzasadne, ponieważ podstawą rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z 2004 r. Prawo o aktach stanu cywilnego, a nie dekret z 1945 r. NSA wyjaśnił, że nawet jeśli dekret z 1945 r. używał sformułowania "dane przewidziane przez prawo", to nie oznaczało to możliwości wpisywania danych nieuregulowanych, a jedynie te, które były wprost wskazane w przepisach. Sąd podkreślił, że kluczowe jest, iż akty stanu cywilnego mogą zawierać jedynie dane wymagane przez prawo, a kwestia tytułów szlacheckich nie miała wpływu na możliwość ich wpisania do aktu urodzenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, akty stanu cywilnego mogą zawierać jedynie dane wymagane przez prawo, a wpisanie innych danych, w tym tytułów szlacheckich czy informacji o dobrach rodowych, jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa o aktach stanu cywilnego, zarówno te obowiązujące w dacie sporządzenia aktu, jak i te aktualne, jednoznacznie wskazują, że akty stanu cywilnego powinny zawierać tylko dane wymagane przez prawo. Brak jest podstaw prawnych do wpisywania do aktu urodzenia informacji o dobrach rodowych czy tytułach szlacheckich, nawet jeśli były one w przeszłości przewidziane lub istniały.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.a.s.c. art. 36
Ustawa - Prawo o aktach stanu cywilnego
Akt stanu cywilnego niezawierający wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone, podlega uzupełnieniu.
u.p.a.s.c. art. 18
Ustawa - Prawo o aktach stanu cywilnego
Akt stanu cywilnego powinien zawierać tylko dane wymagane przez prawo.
u.p.a.s.c. art. 40 § ust. 2
Ustawa - Prawo o aktach stanu cywilnego
Określa dane wpisywane do aktu urodzenia.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA jest związany podstawami skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
dekret z 1945 r. - P.a.s.c. art. 61
Dekret z dnia 25 września 1945 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego
Enumeratywnie wymieniał dane, jakie winny być wpisane do aktu urodzenia w okresie obowiązywania dekretu.
dekret z 1945 r. - P.a.s.c. art. 51 § 1
Dekret z dnia 25 września 1945 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego
Stanowił, że akt stanu cywilnego powinien zawierać tylko te dane, które są przewidziane przez prawo.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny jest związany wskazaniami co do wykładni prawa zawartymi w orzeczeniu sądu wyższej instancji.
Konstytucja z 1921 r. art. 96
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 marca 1921 r.
Znosiła przywileje rodowe i stanowe, zakazywała używania tytułów rodowych (z wyjątkiem naukowych).
Konstytucja z 1935 r. art. 81 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 kwietnia 1935 r.
Wprowadziła powrót do stanu rzeczy sprzed 1921 r. w kontekście przywilejów rodowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Akty stanu cywilnego mogą zawierać jedynie dane wymagane przez prawo. Brak podstaw do uzupełnienia aktu urodzenia o tytuł szlachecki lub informacje o dobrach rodowych. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego z 2004 r.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 51(1) dekretu z 1945 r. przez sąd pierwszej instancji. Naruszenie art. 81 § 2 Konstytucji RP z 1935 r. przez sąd pierwszej instancji. Możliwość wpisywania do aktów stanu cywilnego danych "przewidzianych przez prawo", a nie tylko "wymaganych przez prawo".
Godne uwagi sformułowania
akt stanu cywilnego niezawierający wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone, podlega uzupełnieniu akt stanu cywilnego powinien zawierać tylko te dane, które są wymagane przez prawo nie uzupełnia się aktu stanu cywilnego danymi, które wprawdzie wymagane były przepisami obowiązującymi w dacie jego sporządzenia, ale obecnie nie podlegają wpisowi do danego rodzaju aktu nie można Sądowi I instancji czynić skutecznego zarzutu naruszenia art. 51 (1) dekretu poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skoro sąd ww. przepisów nie stosował jakiekolwiek dywagacje na temat możliwości posługiwania się tytułami szlacheckimi nie mają wpływu na okoliczność, iż w aktach stanu cywilnego można zamieszczać jedynie dane wskazane w przepisie prawa
Skład orzekający
Wiesław Kisiel
przewodniczący
Krystyna Borkowska
członek
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że akty stanu cywilnego podlegają ścisłym regulacjom prawnym i nie można do nich wpisywać danych nieprzewidzianych przez prawo, nawet jeśli mają one znaczenie historyczne lub rodowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji próby uzupełnienia aktu urodzenia o dane nieprzewidziane prawem. Nie dotyczy ogólnych zasad dotyczących nazwiska czy tytułów szlacheckich w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy kwestii formalnych związanych z aktami stanu cywilnego i próbą wpisania do nich danych o charakterze historyczno-rodowym, co może być interesujące dla osób zajmujących się genealogią lub prawem rodzinnym.
“Czy tytuł szlachecki można wpisać do aktu urodzenia? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1160/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-10-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-07-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Krystyna Borkowska Paweł Miładowski /sprawozdawca/ Wiesław Kisiel /przewodniczący/ Symbol z opisem 6052 Akty stanu cywilnego Hasła tematyczne Akta stanu cywilnego Sygn. powiązane III SA/Łd 554/06 - Wyrok WSA w Łodzi z 2007-04-12 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2004 nr 161 poz 1688 art. 36 Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 174, art. 175 par. 1, art. 176 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie sędzia NSA Krystyna Borkowska sędzia del. NSA Paweł Miładowski (spr.) Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 8 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 554/06 w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia aktu urodzenia oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 36 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1986 roku - Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.) Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego Ł.- [...] odmówił dokonania uzupełnienia aktu urodzenia M. N., poprzez wpisanie przed nazwiskiem "N." członu "[...]" oraz wpisanie w uwagach aktu treści "dziedzic dóbr rodowych: [...] z przyległościami w dawnej [...] I. oraz dworu "[...]" z przyległościami w B. S. w obecnej gminie Ż." W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 29 września 1986 roku - Prawo o aktach stanu cywilnego akt stanu cywilnego niezawierający wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone, podlega uzupełnieniu. Organ wyjaśnił, iż w toku postępowania ustalono, że akt urodzenia M. N. został sporządzony w 1946 r. na podstawie przepisów obowiązującego wówczas dekretu z dnia 25 września 1945 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. Nr 48, poz. 272). Przepis art. 61 ww. dekretu enumeratywnie wymieniał dane, jakie winny być wpisane do aktu urodzenia, a mianowicie: miejsce, data i godzina urodzenia dziecka, jego nazwisko, imię (imiona) i płeć oraz nazwisko, imię, zawód, wiek i miejsce zamieszkania każdego z rodziców (jeżeli są małżeństwem należy to zaznaczyć z podaniem nazwiska rodowego matki), nazwisko, imię, zawód, wiek, miejsce zamieszkania zgłaszającego i tytuł, z którego wywodzi się prawo do dokonania zgłoszenia. Kierownik Urzędu zwrócił uwagę, że art. 51 (1) dekretu, jak również art. 18 obecnie obowiązującej ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego wyraźnie wskazują, że akt stanu cywilnego powinien zawierać tylko te dane, które są wymagane przez prawo. Zdaniem organu nie uzupełnia się aktu stanu cywilnego danymi, które wprawdzie wymagane były przepisami obowiązującymi w dacie jego sporządzenia, ale obecnie nie podlegają wpisowi do danego rodzaju aktu. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego, nie wpisuje się w akcie urodzenia zawodu rodziców, zawodu oraz wieku osoby zgłaszającej urodzenie. Oceniając akt urodzenia wnioskodawcy Nr [...], akt ślubu rodziców wnioskodawcy Nr [...], akt urodzenia ojca wnioskodawcy nr [...] Kierownik Urzędu nie znalazł podstaw do uznania, że nazwisko wnioskodawcy i jego rodziców powinno składać się z dwóch członów "[...] N.". Od powyższej decyzji pismem z dnia 19 września 2006 r. M. N. złożył odwołanie zarzucając organowi I instancji: opieszałość, "wyjaśnienie prawa nieobowiązującego przez obowiązujący Urząd", nieuwzględnienie bezspornych faktów historyczno-genealogicznych i nieuwzględnienie słusznego interesu strony. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji wskazał, iż dane jakie powinny być wpisane w akcie urodzenia określa art. 40 ust. 2 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego akt stanu cywilnego, który stanowi, że do aktu urodzenia wpisuje się: nazwisko imię (imiona) i płeć dziecka; miejsce i datę urodzenia dziecka; nazwiska, nazwiska rodowe rodziców, imię (imiona), miejsce i datę urodzenia, miejsce zamieszkania każdego z rodziców w chwili urodzenia się dziecka; nazwisko, imię i miejsce zamieszkania zgłaszającego; dane dotyczące szpitala lub innego zakładu, jeżeli sporządzenie aktu następuje na podstawie zgłoszenia, o którym mowa w art. 39 ust. 2. Ponadto Wojewoda podniósł, iż stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego akt stanu cywilnego powinien zawierać tylko dane wymagane przez prawo, a więc takie, które prawo nakazuje wymienić w poszczególnych rodzajach aktów stanu cywilnego. Dlatego, zdaniem organu odwoławczego w rubryce "Uwagi", która zdaniem strony powinna być uzupełniona o zapis dotyczący jego dóbr rodowych, wpisuje się adnotacje określone w przepisach prawa. Ponadto zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z dnia 26 października 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad sporządzania aktów stanu cywilnego, sposobu prowadzenia ksiąg stanu cywilnego, ich kontroli, przechowywania i zabezpieczenia oraz wzorów aktów stanu cywilnego, ich odpisów, zaświadczeń i protokołów (Dz.U. Nr 136, poz. 884 ze zm.), w rubryce "Uwagi" wpisuje się prawidłowe brzmienie wyrazu, w przypadku powstania pomyłki przy sporządzaniu aktu stanu cywilnego oraz stosowną adnotację, o ile podstawą sporządzenia aktu jest decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub protokół. Z powyższych względów nie ma podstaw do uzupełnienia aktu urodzenia M. N. o zapis odnoszący się do jego dóbr rodowych, czy też tytuł rodowy, co skarżący podniósł w swoim odwołaniu. Następnie organ II instancji odniósł się do wniosku strony o uzupełnienie na podstawie art. 36 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego członu nazwiska "[...]" - przed nazwiskiem "N.", we wszystkich przypadkach, gdzie nazwisko to występuje w akcie oraz w uwagach dodatkowego zapisu, o cytowanej wcześniej treści. Wojewoda Ł. wskazał, iż organ I instancji dokonał analizy aktów stanu cywilnego ojca M. N., w tym sporządzonego w 1911 r. aktu urodzenia B. N., pod kątem pisowni nazwiska. Ostatni z wymienionych aktów potwierdza, że nie tylko ojciec M. N., ale także dziadek – J. N., nosili nazwisko jednoczłonowe. Żaden z aktów stanu cywilnego nie potwierdził, iż przed nazwiskiem "N." występuje dodatkowy człon. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył M. N. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej uchybienie wyrokowi WSA w Łodzi z dnia 27 kwietnia 2006 r., III SA/Łd 415/06. Skarżący zarzucił organom naruszenie art. 6, 7 i 8 k.p.a., a także art. 30, art. 31 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 81 § 2 Konstytucji z 1935 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. N. zauważając, iż niniejsza sprawa była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który w wyroku z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt III SA/Łd 76/06, uchylając zaskarżone postanowienie Wojewody Ł. z dnia [...] i poprzedzające je postanowienie Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego Ł. [...] z dnia [...] w przedmiocie zwrotu podania dotyczącego aktu urodzenia, wskazał, że pismo M. N. z dnia 4 października 2005 r. stanowiło w istocie żądanie uzupełnienia aktu urodzenia poprzez dopisanie do nazwiska tytułu "[...]", a nie jak przyjęły organy - żądanie sprostowania aktu urodzenia. W konsekwencji wniosek strony, w ocenie sądu, należało rozpoznać w trybie określonym w art. 36 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego. Zdaniem Sądu I instancji analiza akt administracyjnych upoważnia do stwierdzenia, że ponownie rozpoznając sprawę, zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, wypełniły w stopniu wystarczającym zalecenia Sądu, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został zebrany i oceniony w sposób odpowiadający prawu. Powołując się na art. 18 zd. pierwsze ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego Sąd I instancji wskazał, iż akt stanu cywilnego powinien zawierać tylko dane wymagane przez prawo. Oznacza to, iż w aktach tych nie może znajdować się nic ponad to, co wymagają przepisy. Stosownie zaś do art. 36 ww. ustawy akt stanu cywilnego niezawierający wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone, podlega uzupełnieniu. Sąd I instancji podał ponadto, iż w toku postępowania ustala się brakujące dane, które powinny być w akcie stanu cywilnego wpisane, przede wszystkim na podstawie dowodu z dokumentów, jakimi są wcześniej sporządzone akty stanu cywilnego, np. podstawą uzupełnienia aktu urodzenia dziecka będzie kat małżeństwa jego rodziców (Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz. Orzecznictwo. Wzory dokumentów i pism, A. Czajkowska, E. Pachniewska, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 78). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w wyniku analizy zebranego w sprawie obszernego materiału dowodowego m.in. aktu małżeństwa rodziców skarżącego i ich aktów urodzenia organy prawidłowo wywnioskowały, że nie podstaw do uzupełnienia aktu urodzenia skarżącego poprzez dopisanie przed nazwiskiem tytułu "[...]". Sąd I instancji podniósł, iż akt urodzenia M. N. sporządzony został na podstawie przepisów dekretu z dnia 25 września 1945 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. Nr 48, poz. 272) oraz że wszystkie określone w art. 61 dekretu elementy zostały w nim zawarte. Stanowiący odpowiednik obecnie obowiązującego art. 18 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego - art. 61 dekretu z dnia 25 września 1945 r. stanowił, iż akt stanu cywilnego powinien zawierać tylko te dane, które są wymagane przez prawo. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ I instancji po zbadaniu akt urodzenia skarżącego prawidłowo stwierdził, iż wszystkie wymagane wówczas elementy akt ów posiada. W ocenie Sądu w Łodzi z akt małżeństwa rodziców skarżącego oraz akt urodzenia jego ojca niezbicie wynika, iż nazwisko ojca skarżącego, jak również jego dziadka (zgłaszającego fakt urodzenia ojca) brzmiało N., i nie figurował przed nim tytuł "[...]". Sąd uznał, iż organy rozpoznające sprawę bardzo wnikliwie oceniły materiał dowodowy, dokonując jego oceny w zgodzie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Na marginesie, odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego argumentów za używaniem przez niego tytułu szlacheckiego, których pozbawienie uważa za równoznaczne z pozbawieniem prawa własności, Sąd przywołał nieobowiązujący wprawdzie, ale nawiązujący do wskazanego przez skarżącego kontekstu historycznego art. 96 Konstytucji RP z dnia 17 marca 1921 r. (Dz.U. Nr 44, poz. 167) mocą którego zniesione zostały przywileje rodowe, stanowe, a także zakazane zostało używanie herbów, tytułów rodowych z wyjątkiem tytułów naukowych. Według Sądu I instancji organy administracji prawidłowo również oceniły żądanie strony wpisania w rubryce "Uwagi" aktu urodzenia wzmianki o dobrach rodowych. Skoro w myśl powołanego już art. 18 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego do aktu nie można wpisywać nic, ponad dane wyraźnie określone w przepisach, to wzmianka o dobrach rodowych nie mogła się znaleźć w akcie urodzenia skarżącego. W żadnym bowiem przepisie ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego, jak również w przepisach wykonawczych do tej ustawy, nie znalazło się upoważnienie, by w rubryce uwagi, czy w jakimkolwiek innym miejscu w akcie urodzenia, takie informacje można było zamieścić. M. N. reprezentowany przez adwokata wyznaczonego z urzędu wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a w szczególności naruszenie art. 51(1) dekretu z dnia 25 września 1945 r. Prawo o aktach stanu cywilnego oraz art. 81 § 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 kwietnia 1935 r. (Dz.U. nr 30, poz. 227) przez przyjęcie, że w dacie urodzenia skarżącego obowiązywał zakaz posługiwania tytułami szlacheckimi. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż art. 51 (1) dekretu z dnia 25 września 1945 r. stanowił, że akt stanu cywilnego powinien zawierać tylko te dane, które są przewidziane przez prawo. Skarżący wskazał, iż organy błędnie zacytowały ten przepis zastępując zwrot "przewidziane przez prawo" na "wymagane przez prawo". Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zakresy tych pojęć się różnią. Przez zwrot "dane przewidziane przez prawo" należy rozumieć możliwość zamieszczania danych przez prawo nie wyłączonych a przez zwrot "dane przez prawo wymagane" należy rozumieć dane, które są wskazane przez ustawę. Uzasadniając naruszenie art. 81 § 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 kwietnia 1935 r. wnoszący skargę kasacyjną wyjaśnił, iż przepis uchylając Konstytucję RP z dnia 17 marca 1921 r. wprowadził de facto powrót do stanu rzeczy sprzed 1921 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Badając stosownie do treści art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaistnienie, którejkolwiek z przesłanek nieważności, w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń w rozpoznawanej sprawie. Zaznaczyć należy, iż zarzuty skargi kasacyjnej wyznaczają granice i zakres rozpoznania sprawy. Strona, która kwestionuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc skargę kasacyjną, z uwagi na związanie Sądu podstawami skargi, zobowiązana jest wskazać konkretne przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zdaniem zostały naruszone przez Sąd. Nie jest natomiast władny badać, czy wojewódzki sąd administracyjny nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. Powyższe wynika z treści art. 174 i 176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właśnie dlatego, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroku, wiąże się z wymogiem przymusu adwokacko-radcowskiego, określonym w art. 175 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, by jej sporządzenie odpowiadało wymogom prawnym. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił wyrokowi sądu I instancji naruszenie m.in. przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 51 (1) dekretu z dnia 25 września 1945 r. Prawo o aktach stanu cywilnego przez przyjęcie, że w dacie urodzenia skarżącego obowiązywał zakaz posługiwania tytułami szlacheckimi. Wskazać należy, iż nie można Sądowi I instancji czynić skutecznego zarzutu naruszenia art. 51 (1) dekretu poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skoro sąd ww. przepisów nie stosował. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.), a nie dekretu z dnia 25 września 1945 r. Prawo o aktach stanu cywilnego. Sąd pierwszej instancji dokonał bowiem kontroli zgodności z prawem decyzji wydanej, zgodnie z wiążącymi na mocy art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Łodzi z dnia 27 kwietnia 2006 r., sygn. akt III SA/Łd 76/06, na podstawie art. 36 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego. Wobec powyższego wskazany przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną art. 51(1) dekretu nie były stosowane w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym wobec czego nie mógł być przedmiotem naruszenia w tych postępowaniach. Również zarzut naruszenia 81 § 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 kwietnia 1935 r. przez przyjęcie, że w dacie urodzenia skarżącego obowiązywał zakaz posługiwania tytułami szlacheckimi z powyższych względów uznać należy za bezzasadny. Przedmiotem rozpoznania i rozstrzygania przez Sąd i instancji była okoliczność czy w akcie urodzenia dopuszczalne jest umieszczenie wzmianki wnioskowanej przez skarżącego, a nie kwestia czy w dniu urodzenia skarżącego obowiązywał zakaz posługiwania się tytułami szlacheckimi. Sąd I instancji jedynie na marginesie odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego argumentów za używaniem przez niego tytułu szlacheckiego, których pozbawienie uważa za równoznaczne z pozbawieniem prawa własności, przywołał nieobowiązujący wprawdzie, ale nawiązujący do wskazanego przez skarżącego kontekstu historycznego art. 96 Konstytucji RP z dnia 17 marca 1921 r. (Dz.U. Nr 44, poz. 167). Powyższy przepis nie był podstawą rozstrzygania przez organy administracyjne jak również przez Sąd I instancji wobec czego nie mógł być przedmiotem naruszenia w tych postępowaniach. Wadliwe sformułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jak i jej uzasadnienia powoduje, że skarga kasacyjna musiała być przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona. Na marginesie Sąd zauważa, iż jakiekolwiek dywagacje na temat możliwości posługiwania się tytułami szlacheckimi nie mają wpływu na okoliczność, iż w aktach stanu cywilnego można zamieszczać jedynie dane wskazane w przepisie prawa. Nie jest przy tym istotne czy ustawa (dekret) posługują się sformułowaniem "dane przez prawo wymagane" czy też "dane przez prawo przewidziane". Zarówno przepisy dekretu z dnia 25 września 1945 r. Prawo o aktach stanu cywilnego jak również ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego wskazują wyraźnie, co powinien zawierać akt urodzenia. Nietrafny jest pogląd wnoszącego skargę kasacyjną, iż zwrot "dane przewidziane przez prawo" użyty w art. 51 (1) dekretu pozwala na zamieszczanie w aktach stanu cywilnego danych przez prawo nie wyłączonych. Art. 51 (1) dekretu wyraźnie wskazuje, iż akt stanu cywilnego powinien zawierać tylko te dane, które są przewidziane przez prawo. Użycie tego lub innego zwrotu w świetle brzmienia całego przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż jeżeli w przepisie ustawy nie wskazano, że określone dane można zamieścić w akcie urodzenia to umieszczenie innych danych jest prawnie niedopuszczalne. Wpisanie innych danych było dopuszczalne tylko, gdy zezwalał na to przepis szczególny. Dane jakie powinien zawierać akt urodzenia wnoszącego skargę kasacyjną wskazuje art. 61 dekretu obowiązujący w dniu jego narodzin. Zgodnie z tym przepisem w akcie urodzenia wymienia się z możliwie największą dokładnością: a) miejsce, datę i godzinę urodzenia dziecka; b) jego nazwisko, imię (imiona) i płeć; c) nazwisko, imię, zawód, miejsce urodzenia, datę urodzenia lub wiek i miejsce zamieszkania każdego z rodziców (jeżeli są małżeństwem, należy to zaznaczyć z podaniem nazwiska rodowego matki); d) nazwisko, imię, zawód, wiek, miejsce zamieszkania zgłaszającego i tytuł, z którego wywodzi prawo do dokonania zgłoszenia. Natomiast w świetle obowiązującego prawa tj. art. 40 ust. 2 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego do aktu urodzenia wpisuje się: 1) nazwisko, imię (imiona) i płeć dziecka; 2) miejsce i datę urodzenia dziecka; 3) nazwiska, nazwiska rodowe rodziców, imię (imiona), miejsce i datę urodzenia, miejsce zamieszkania każdego z rodziców w chwili urodzenia się dziecka; 4) nazwisko, imię i miejsce zamieszkania zgłaszającego; 5) dane dotyczące zakładu opieki zdrowotnej, jeżeli sporządzenie aktu następuje na podstawie zgłoszenia, o którym mowa w art. 39 ust. 2. Skoro akt urodzenia skarżącego zawierał wszystkie dane wymagane przez prawo to brak było podstaw do uznania, iż wymaga on uzupełnienia. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu I instancji uznać należy za prawidłowe i odpowiadające obowiązującemu prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI