II OSK 116/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA zawiesił postępowanie w sprawie opłaty planistycznej z powodu śmierci strony, wskazując, że obowiązek ten ma charakter majątkowy i nie jest ściśle związany z osobą zmarłego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o opłacie planistycznej. Po złożeniu skargi kasacyjnej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, Prokurator poinformował o śmierci strony postępowania (D. G.) i wniósł o umorzenie postępowania, argumentując, że obowiązek opłaty jest ściśle związany z osobą zmarłego. Kolegium wniosło o rozpatrzenie skargi, wskazując na odpowiedzialność spadkobierców. NSA, powołując się na art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zawiesił postępowanie z urzędu z powodu śmierci strony.
Sprawa dotyczy skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzję SKO stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza ustalającej jednorazową opłatę planistyczną z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Po złożeniu skargi kasacyjnej przez SKO, Prokurator Okręgowy poinformował o śmierci uczestnika postępowania D. G. i wniósł o umorzenie postępowania przed NSA, argumentując, że obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej jest ściśle związany z osobą zmarłego jako zbywcy nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o rozpatrzenie skargi kasacyjnej, podnosząc, że w przypadku umorzenia postępowania, w mocy pozostanie zaskarżony wyrok, a odpowiedzialność za opłatę spadnie na spadkobierców D. G. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 124 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nakazuje zawieszenie postępowania w razie śmierci strony, zawiesił postępowanie. Sąd wskazał, że obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej ma charakter majątkowy i jest związany z własnością nieruchomości oraz czynnością zbycia, a nie jest ściśle związany z osobą zmarłego właściciela. Przywołano wcześniejsze orzecznictwo NSA potwierdzające, że następcy prawni są legitymowani do udziału w postępowaniu w takich przypadkach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Postępowanie powinno zostać zawieszone z urzędu w razie śmierci strony.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd zawiesza postępowanie w razie śmierci strony. Obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej ma charakter majątkowy i jest związany z własnością nieruchomości oraz czynnością zbycia, a nie jest ściśle związany z osobą zmarłego właściciela, co uzasadnia udział następców prawnych w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony.
u.p.z.p. art. 36 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa
Ordynacja podatkowa
Spadkobiercy odpowiadają za zobowiązania podatkowe.
u.p.z.p. art. 36 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć strony postępowania administracyjnego uzasadnia zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej jest ściśle związany z osobą zmarłego jako zbywcy nieruchomości, co powinno skutkować umorzeniem postępowania.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (...) stanowi obowiązek ściśle związany z osobą zmarłego jako zbywcy nieruchomości obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej ma charakter majątkowy i jest ściśle związany z własnością nieruchomości oraz dokonaniem czynności zbycia tej nieruchomości w określonym terminie od dnia uchwalania planu miejscowego tzw. renta planistyczna nie stanowi obowiązku ściśle związanego z osobą właściciela (zbywcy) nieruchomości, toteż w razie śmierci tej osoby w toku postępowania sądowoadministracyjnego jej następcy prawni są legitymowani do udziału w tym postępowaniu
Skład orzekający
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
przewodniczący
Tomasz Zbrojewski
członek
Grzegorz Rząsa
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie procedury zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku śmierci strony, zwłaszcza w kontekście zobowiązań majątkowych takich jak opłata planistyczna."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego i interpretacji charakteru opłaty planistycznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego ze śmiercią strony i jego wpływu na postępowanie, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i nieruchomości.
“Śmierć strony w trakcie procesu: czy postępowanie jest umorzone, czy zawieszone? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 116/23 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-06-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący/ Tomasz Zbrojewski Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Planowanie przestrzenne Sygn. powiązane II SA/Gl 800/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-10-12 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Zawieszono postępowanie Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 800/22 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 25 marca 2022 r., nr SKO.UL/41.7/69/2022/970/[...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie jednorazowej opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości postanawia: zawiesić postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Uzasadnienie 1. Wyrokiem z 12 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 800/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA w Gliwicach"), po rozpoznaniu skargi Prokuratora Okręgowego [...] (dalej: "Prokurator"), uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium", "SKO") z 25 marca 2022 r., nr SKO.UL/41.7/69/2022/970/[...] (pkt 1) oraz umorzył postępowanie administracyjne (pkt 2). Decyzją tą Kolegium stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz") z 25 sierpnia 2021 r., nr 14/21 ustalającej D. G. jednorazową opłatę w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w [...], nr [...] o powierzchni [...] ha, na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. 2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Kolegium, zaskarżając go w całości. 3. Pismem z 10 kwietnia 2024 r. Prokurator poinformował o śmierci uczestnika postępowania D. G. w dniu [...], załączając uwierzytelniony odpis skróconego aktu zgonu. W ocenie Prokuratora, obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm., dalej: "u.p.z.p."), stanowi obowiązek ściśle związany z osobą zmarłego jako zbywcy nieruchomości (art. 124 § 3 p.p.s.a.). Tym samym Prokurator wniósł o umorzenie postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 4. W odpowiedzi na powyższe, Kolegium wniosło o rozpatrzenie skargi kasacyjnej. Kolegium podniosło, że w razie umorzenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w mocy pozostanie zaskarżony wyrok, a w konsekwencji ostateczna decyzja Burmistrza z 25 sierpnia 2021 r., za którą będą odpowiadać, na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. , poz. 2383 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"), spadkobiercy D. G. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 5.1. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd zawiesza postępowanie z urzędu m.in. w razie śmierci strony. Stosownie do art. 12 p.p.s.a. za stronę postępowania uważa się również jego uczestnika. Zawieszenie trwa do ustania przyczyny zawieszenia, tj. do dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego (art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). 5.2. W niniejszej sprawie, w związku ze śmiercią uczestnika postępowania D. G., Sąd był więc zobowiązany do zawieszenia niniejszego postępowania do czasu ustania przyczyny zawieszenia, tj. do czasu ustalenia następców prawnych zmarłego. 5.3. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej ma charakter majątkowy i jest ściśle związany z własnością nieruchomości oraz dokonaniem czynności zbycia tej nieruchomości w określonym terminie od dnia uchwalania planu miejscowego. W podobnym kierunku, jeszcze na gruncie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 2149/10, CBOSA. W świetle tego wyroku, tzw. renta planistyczna nie stanowi obowiązku ściśle związanego z osobą właściciela (zbywcy) nieruchomości, toteż w razie śmierci tej osoby w toku postępowania sądowoadministracyjnego jej następcy prawni są legitymowani do udziału w tym postępowaniu. W realiach niniejszej sprawy następcy prawni zmarłej uczestniczki mają, w świetle postanowień Ordynacji podatkowej, interes prawny w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli decyzji Kolegium stwierdzającej nieważność wskazanej wyżej decyzji Burmistrza z 25 sierpnia 2021 r. 5.4. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI