II OSK 1159/16

Naczelny Sąd Administracyjny2016-12-06
NSAinneŚredniansa
choroba zawodowaalergiczne kontaktowe zapalenie skóryochrona pracyśrodki ochrony indywidualnejrękawice ochronnealergenyinspekcja sanitarnaKodeks pracyrozporządzenie o chorobach zawodowych

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki, potwierdzając zasadność stwierdzenia choroby zawodowej u pracownika, mimo stosowania rękawic ochronnych, które nie zapewniały pełnej ochrony przed alergenami.

Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jej skargę na decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownika (alergiczne kontaktowe zapalenie skóry). Spółka argumentowała, że pracownik stosował rękawice ochronne i nie miał bezpośredniego kontaktu z alergenami. NSA oddalił skargę, uznając, że rękawice ochronne nie zapewniały pełnej ochrony, a pracownik miał kontakt z alergenami zawartymi w gumie i plastiku, co potwierdziły badania lekarskie i ocena narażenia zawodowego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił skargę spółki na decyzję o stwierdzeniu u pracownika choroby zawodowej – alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Spółka podnosiła, że pracownik miał obowiązek stosowania środków ochrony indywidualnej, w tym rękawic, i gdyby je prawidłowo stosował, uniknąłby narażenia na czynniki alergizujące. Kwestionowano również wykazanie styczności pracownika z konkretnymi alergenami w miejscu pracy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że ocena narażenia zawodowego, przeprowadzona przez uprawnione podmioty (lekarza, inspektora sanitarnego), wykazała kontakt pracownika z czynnikami drażniącymi i potencjalnie alergizującymi zawartymi w gumie (węże, taśmociągi) i plastiku (uchwyty narzędzi). Sąd uznał, że rękawice ochronne, nawet stosowane, nie zapewniały pełnej ochrony, a ponadto same mogły stanowić źródło alergenów. Zasięg zmian skórnych na rękach pracownika, a nie tylko dłoniach osłoniętych rękawicami, potwierdzał tę tezę. NSA stwierdził, że spółka nie podważyła prawidłowości ocen narażenia zawodowego i nie wykazała braku związku przyczynowego między narażeniem a chorobą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, choroba zawodowa może zostać stwierdzona, jeśli środki ochrony indywidualnej nie zabezpieczają w pełni przed kontaktem z alergenami, a zmiany skórne dotyczą obszarów niechronionych przez te środki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rękawice ochronne nie zawsze zapewniają pełną ochronę, a pracownik miał kontakt z alergenami nie tylko przez rękawice, ale także przez inne elementy środowiska pracy, a zmiany skórne obejmowały ręce, a nie tylko dłonie osłonięte rękawicami.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p. art. 235 § 1

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy

rozporządzenie § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

rozporządzenie § 6 ust. 2 i 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

rozporządzenie § 8 ust. 1 i 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych

Pomocnicze

u.P.I.S. art. 5 § pkt 4a

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 182 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p. art. 237 § § 4 pkt 1

Kodeks pracy

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rękawice ochronne nie zapewniały pełnej ochrony przed alergenami. Pracownik miał kontakt z alergenami zawartymi w gumie i plastiku, które nie były w pełni neutralizowane przez rękawice. Ocena narażenia zawodowego dokonana przez uprawnione organy była prawidłowa. Zakład pracy nie jest uprawniony do oceny narażenia zawodowego.

Odrzucone argumenty

Pracownik stosował rękawice ochronne, co wykluczało bezpośredni kontakt z alergenami. Nie wykazano styczności pracownika z konkretnymi alergenami w miejscu pracy. Okresowe badania lekarskie nie wykazały przeciwskazań do pracy.

Godne uwagi sformułowania

środki ochrony indywidualnej wskazane przez pracodawcę (rękawice ochronne) nie zabezpieczają w pełni przed kontaktem z alergenami, ponadto stanowią same w sobie potencjalne źródło alergenów. narażenie zawodowe to czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy albo ze względu na sposób wykonywania pracy mogące bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodować jedną z chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych. zakład pracy, w którym zatrudniony był pracownik, co do którego powstało podejrzenie choroby zawodowej, nie jest natomiast uprawniony ani kompetentny do oceny pracy w narażeniu zawodowym.

Skład orzekający

Maria Czapska – Górnikiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

sędzia

Tamara Dziełakowska

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w szczególności w kontekście stosowania środków ochrony indywidualnej i oceny narażenia zawodowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji choroby zawodowej skóry i konkretnych alergenów, ale zasady oceny narażenia zawodowego są ogólne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet stosowanie środków ochrony indywidualnej nie zawsze chroni pracownika przed chorobą zawodową, co jest ważną kwestią dla pracodawców i pracowników.

Czy rękawice ochronne naprawdę chronią przed chorobą zawodową? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1159/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-05-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Tamara Dziełakowska
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II SA/Ke 975/15 - Wyrok WSA w Kielcach z 2015-12-30
II OSK 1159/15 - Wyrok NSA z 2015-11-05
IV SA/Wa 828/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-10-08
II OZ 516/14 - Postanowienie NSA z 2014-05-30
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
art. 235 (1)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 1367
par. 6 ust. 2 i 3, par. 8 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] sp. z o. o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 975/15 w sprawie ze skargi [...] sp. z o. o. w Z. na decyzję Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę [...] sp. z o.o. w Z. na decyzję Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Kielcach z dnia [...] sierpnia 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie choroby zawodowej.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że T. K. w latach 1975 – 2003 pracował w Elektrowni [...], a od 1 lutego 2003 r. do chwili obecnej pracuje w Spółce [...]. Zatrudniony był na stanowisku konserwatora, następnie starszego konserwatora i gdzie był narażony na hałas, wibrację, gorący mikroklimat oraz pyły przemysłowe. Do obowiązków strony należało wykonywanie prac porządkowych na obiektach technologicznych Elektrowni – Instalacji Odsiarczania Spalin oraz w Zakładzie Przeróbki Kamienia Wapiennego. Prace te polegały na zmywaniu poziomów technologicznych przy pomocy węża z wodą pod ciśnieniem oraz zbieraniu za pomocą łopaty rozsypanego gipsu i kamienia wapiennego. Pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. zwrócono się do ww. Spółki o informację, czy pracownik w trakcie pracy ma kontakt z alergenami gumy, w szczególności N-cykloheksylo-N-fenylo-4-fenylenodiaminą, N-fenylo-N-izopropylo-4fenylenodiaminą IPPD, N,N-Difenylo-4-fenylenodiamina, a także 4-tert-butylokatecholem i żywicą fenolowo – formaldehydową. W odpowiedzi Spółka poinformowała, że pracownik nie miał bezpośredniego kontaktu z alergenami gumy, nie przedstawiono jednak na tę okoliczność żadnego dowodu. W oświadczeniu z dnia 15 grudnia 2014 r. T. K. stwierdził, że w czasie pracy używał węży gumowych i łopat z uchwytami plastikowymi oraz miał kontakt z pyłami gumy powstającymi ze ścierania się taśmociągów podczas transportu gipsu i kamienia.
Orzeczeniem lekarskim z dnia 23 marca 2015 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Kielcach orzekł o rozpoznaniu u T. K. choroby zawodowej – choroby skóry: alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, wymienionej w poz. 18.1 wykazu chorób zawodowych. W opinii uzupełniającej z dnia 25 maja 2015 r. ww. jednostka orzecznicza stwierdziła, że z wywiadu chorobowego i dokumentacji leczenia wynika, że od 2012 r. występowały u badanego zmiany na skórze rąk i przedramion, co jest lokalizacją typową dla zawodowego, kontaktowego zapalenia skóry związanego z pracą manualną, gdy środki ochrony indywidualnej wskazane przez pracodawcę nie zabezpieczają w pełni przed kontaktem z alergenami.
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Staszowie na podstawie art. 104 K.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 1, § 4 ust. 1, § 6 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 pkt 3, § 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367 – zwanego dalej rozporządzeniem) stwierdził u T. K. chorobę zawodową skóry: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry –wymienioną w poz. 18.1 wykazu zamieszczonego w ww. rozporządzaniu.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Świętokrzyski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny – po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o. o. – na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, art. 235¹ Kodeksu pracy, § 1 i § 8 rozporządzenia oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wyjaśnił organ odwoławczy, zostały spełnione wszystkie przesłanki do stwierdzenia w sprawie choroby zawodowej. Nie uwzględniono zaś oświadczenia pracodawcy co do braku bezpośredniego kontaktu z alergenami środowiska pracy, ponieważ nie podano w nim składu chemicznego węży gumowych, taśmociągów gumowych i plastikowych uchwytów łopat.
Skargę na powyższą decyzję złożyła Spółka [...], wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 235¹ Kodeksu pracy w zw. z § 1 i 8 ust. 1 rozporządzenia oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia. Skarżąca wniosła również o dopuszczenie dowodu z dołączonych do skargi dokumentów oraz podkreśliła, że pracownik był zobowiązany do stosowania środków ochrony indywidualnej i gdyby je prawidłowo stosował uniknąłby narażenia na bezpośredni kontakt z wszelkiego rodzaju czynnikami alergizującymi. Nadto był regularnie poddawany badaniom lekarskim.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Uczestnik T. K. również wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2015 r. Sąd dopuścił dowody w postaci karty ewidencji ochrony indywidualnej T. K. za okres od 1 marca 2013 r. do 25 lipca 2014 r. oraz zaświadczeń lekarskich z dnia: 19 stycznia, 2010 r., 25 stycznia 2011 r., 24 stycznia 2012 r., 18 stycznia 2013 r., 7 lutego 2014 r. i 26 listopada 2014 r., stwierdzających brak przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania przez niego pracy na zajmowanych stanowiskach.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ją za niezasadną. Wskazując na pojęcie choroby zawodowej, Sąd uznał, że u T. K. została ona bezspornie stwierdzona na podstawie orzeczenia lekarskiego. Dokonana w zaskarżonej decyzji merytoryczna jego ocena sprowadzająca się do zaakceptowania tego rozpoznania nie budziła wątpliwości Sądu. Uzasadnienie tego orzeczenia, a także jego uzupełnienie zawarte w piśmie z 25 maja 2015 r. w sposób logiczny, spójny i przekonujący wyjaśniło powody stwierdzenia tejże choroby. W szczególności stwierdzono w tych uzasadnieniach, że w trakcie przeprowadzonej diagnostyki dermatologicznej, w wykonanych testach naskórkowych z zestawem standardowym poszerzonym o alergeny środowiska pracy, stwierdzono uczulenie na alergeny występujące w gumie, zwłaszcza czarnej gumie technicznej oraz w plastikowych uchwytach narzędzi. Na podstawie dodatnich wyników testów płatkowych stwierdzono u T. K. uczulenie na N-cykloheksylo-N-fenylo-4-fenylenodiaminę, N,N-Difenylo-4-fenylenodiaminę i N-fenylo-N-izopropylo-4fenylenodiaminą, czyli alergeny z serii składników gumy, obecnych między innymi w czarnej gumie używanej do wyrobu węży, taśmociągów, gumowych uchwytów narzędzi. Ponadto stwierdzono uczulenie na 4-tert-butylokatechol i żywicę fenolowo formaldehydową, tj. alergeny z serii plastików i klejów używane między innymi do produkcji plastikowych uchwytów. Jak zauważył Sąd, lekarz stwierdził również zawodową etiologię rozpoznanej choroby w oparciu o dokonaną ocenę narażenia zawodowego, do czego był uprawniony na podstawie § 6 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia. Z przepisów § 6 ust. 3 i 4 rozporządzenia, art. 237 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. Nr 132, poz. 1121) wynika, że ocenę narażenia zawodowego w trakcie procedury stwierdzania chorób zawodowych, przeprowadza się trzykrotnie, a określony w nim wzór karty oceny narażenia zawodowego dotyczy jedynie etapu rozpoznawania podejrzenia choroby zawodowej. Wzorów karty dotyczących kolejnych etapów stwierdzania choroby zawodowej nie określono, a więc może ona odbyć się w innej formie. Nie budząca wątpliwości Sądu ocena istnienia narażenia zawodowego występującego w trakcie pracy badanego na stanowisku konserwatora znalazła się we wspomnianym orzeczeniu lekarskim i uzupełniającym je uzasadnieniu z dnia 25 maja 2015 r. Wynika z niej jednoznacznie, że T. K. miał w trakcie pracy kontakt z czynnikami drażniącymi i potencjalnie alergizującymi skórę, zawartymi w czarnej gumie używanej do wyrobu węży, które na co dzień obsługiwał przy myciu i odkurzaniu oraz w taśmociągach gumowych, przy których również na co dzień pracował. Ponadto uczestnik miał do czynienia z potencjalnie alergizującymi skórę alergenami zawartymi w plastikowych uchwytach narzędzi, którymi się posługiwał. Podobna ocena narażenia zawodowego znalazła się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do czego organ II instancji był uprawniony (§ 6 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia).
Jak zauważył również Sąd pierwszej instancji, przedstawiona przez lekarza i organ zasadnicza przyczyna uznania istnienia narażenia zawodowego, tj. kontakt z czynnikami drażniącymi i potencjalnie alergizującymi skórę w trakcie pracy, w istocie nie była kwestionowana przez zakład pracy. W odwołaniu skarżący nie kwestionował tego, że w trakcie pracy w Spółce T. K. miał kontakt z narzędziami i urządzeniami zawierającymi gumę. Okoliczność ta wynika ponadto z obu sporządzonych na etapie podejrzenia choroby zawodowej kart oceny narażenia zawodowego z dnia 24 września 2014 r. i 15 stycznia 2015 r. Podstawą zarzutów skarżącego powtórzonych również w skardze do Sądu było natomiast twierdzenie, że pracownik był zobowiązany do stosowania środków ochrony indywidualnej w postaci stosownego ubrania, czy też rękawic i zakładając, że stosował się do wytycznych i procedur we wskazanym zakresie, uniknąłby narażenia na bezpośredni kontakt z wszelkiego rodzaju czynnikami alergizującymi. Z takim rozumowaniem dotyczącym bardziej braku istnienia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym narażeniem zawodowym, a rozpoznaną chorobą zawodową, Sąd się jednak nie zgodził. Jak bowiem wynika z oceny narażenia zawodowego dokonanej w trybie § 6 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia przez uprawnionego lekarza, środki ochrony indywidualnej wskazane przez pracodawcę, tj. rękawice ochronne, nie zabezpieczają w pełni przed kontaktem z alergenami. Taki wniosek podzielony przez organ II instancji zasługiwał zdaniem Sądu na akceptację również dlatego, że stwierdzone w orzeczeniu lekarskim z dnia 23 marca 2015 r. na podstawie danych z wywiadu i dostarczonej dokumentacji medycznej zmiany na skórze pacjenta, dotyczyły rąk, a nie samych dłoni, które osłaniały rękawice ochronne dostarczane przez pracodawcę. Wynikający z powołanego orzeczenia lekarskiego zasięg zmian na skórze badanego oraz rodzaj rękawic ochronnych z nitrylu stosowanych w czasie pracy, potwierdzone zostały również w jego wyjaśnieniach złożonych na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. Wskazane okoliczności powodują jednak, że nie miał znaczenia brak odniesienia się przez organ odwoławczy do kwestii braku w składzie rękawic CITRIN z nitrylu którejkolwiek z substancji uczulających, wymienionych w piśmie z 8 grudnia 2014 r.
Nie budziło również wątpliwości Sądu istnienie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym w sprawie narażeniem zawodowym, a zdiagnozowaną chorobą zawodową. Z racji tego, że praca T. K. w stwierdzonym narażeniu zawodowym, w dacie rozpoznania choroby zawodowej ciągle była kontynuowana, nie mogło być w sprawie wątpliwości co do spełnienia również przesłanki pozwalającej na rozpoznanie choroby zawodowej, o jakiej mowa w art. 235² Kodeksu pracy.
Sąd pierwszej instancji nie zgodził się wreszcie z zarzutem naruszenia § 8 ust. 2 rozporządzenia, skoro organ I instancji stosował ten przepis i w jego wyniku uzyskał dodatkowe uzasadnienie przedstawione w piśmie z dnia 25 maja 2015 r. Dostatecznym uzasadnieniem tego zarzutu skargi nie mogło być natomiast twierdzenie, że nie zostały przez organy uwzględnione dowody z dokumentów, które dołączono do skargi. Przedstawiona przy skardze karta ewidencji ochrony indywidualnej potwierdzała jedynie, że pracownik stosował dostarczane przez pracodawcę środki ochrony indywidualnej w postaci rękawic, co nie było w sprawie sporne. Stosowanie tych rękawic z nitrylu, nie zabezpieczało go jednak w pełni przed kontaktem z alergenami mogącymi z wysokim prawdopodobieństwem powodować chorobę zawodową, którą stwierdzono u uczestnika.
Zapytanie skierowane przez organ I instancji do pracodawcy oraz odpowiedź w piśmie z dnia 31 grudnia 2014 r. nie mogły zmienić rozstrzygnięcia sprawy. Organami uprawnionymi do stwierdzenia narażenia zawodowego są w zależności od etapu tej oceny lekarz, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie, lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3 oraz właściwy państwowy inspektor sanitarny. Zakład pracy, w którym zatrudniony był pracownik, co do którego powstało podejrzenie choroby zawodowej, nie jest natomiast uprawniony ani kompetentny do oceny pracy w narażeniu zawodowym. Dlatego też ani powołane w skardze oświadczenie skarżącej z dnia 31 grudnia 2014 r., ani tym bardziej zapytanie organu o możliwość wykonywania pracy w kontakcie z ww. alergenami nie mogło przesądzić o istnieniu bądź nieistnieniu narażenia zawodowego. Jak podkreślił przy tym Sąd, przywołana przez skarżącego odpowiedź zawarta w piśmie z dnia 31 grudnia 2014 r., nie zawierała odpowiedzi na pytania postawione przez organ w piśmie z dnia 8 grudnia 2014 r., na które Zakład pracy nie odpowiedział.
Ponadto w ocenie Sądu, nie miały żadnego znaczenia dla wyniku sprawy zaświadczenia dotyczące odbywania przez T. K. okresowych badań lekarskich, w których nie pojawiły się jakiekolwiek przeciwskazania do wykonywania przez niego pracy na stanowisku konserwatora.
Odnosząc się do zarzutu oparcia ustaleń co do narażenia zawodowego na wyjaśnieniach samego zainteresowanego, Sąd zauważył, że ocena ta została oparta na sporządzonych w toku postępowania kartach oceny narażenia zawodowego oraz ocenie tego narażenia dokonanej przez uprawnionego lekarza. Oświadczenie pracownika dotyczące istnienia narażenia zawodowego kwestionowane było w toku postępowania przez pracodawcę tylko co do braku bezpośredniego kontaktu z alergenami wymienionymi w piśmie z dnia 19 listopada 2014 r., mającego wynikać z wyposażenia pracownika w rękawice ochronne. Nieskuteczność tej ochrony została zweryfikowana w ocenie narażenia zawodowego dokonanej w trybie § 6 ust. 3 pkt 2.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył [...] sp. z o. o., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj.
• art. 2351 Kodeksu pracy w zw. z § 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie choroby zawodowej u T. K., tj. alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, wymienionego w poz. 18.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w przypadku gdy nie wykazano w toku postępowania styczności T. K. z alergenami w miejscu pracy;
• § 8 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na wydanie decyzji w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u T. K.
Wskazując na powyższe podstawy kasacji, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz uchylenie decyzji Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] sierpnia 2016 r. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a także o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu kasacji podkreślono, że kontrolowane w sprawie decyzje, pomimo dostępności w aktach wszelkiego rodzaju badań czynników alergizujących miejsca pracy, zostały wydane w głównie na podstawie danych przedłożonych przez T. K. Na żadnym etapie postępowania nie wykazano jednoznacznie, jaki czynnik zlokalizowany w miejscu pracy, jest wspominanym alergenem w składzie rękawic, których pracownik używał. Nadto podkreślono, iż był on regularnie poddawany okresowym badaniom lekarskim.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną T. K. wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Jednocześnie uczestnik oświadczył, że nie składa wniosku o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718): "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów" (art. 182 § 3 P.p.s.a.). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie sprzeciwiła się temu sposobowi procedowania, Sąd rozpoznał kasację poza rozprawą.
Oceniając wniesioną kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, stwierdzić trzeba, że w świetle przepisów art. 2351 Kodeksu pracy w związku z § 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia, wydając decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej mają na względzie to, czy rozpoznana choroba znajduje się w wykazie chorób zawodowych i czy została stwierdzona orzeczeniem lekarskim, a wyniki oceny warunków pracy pozwalają na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba spowodowana została narażeniem zawodowym. Brak jednego z tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Podkreślić przy tym trzeba, że narażenie zawodowe to czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy albo ze względu na sposób wykonywania pracy mogące bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem spowodować jedną z chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych. W postępowaniu w sprawie choroby zawodowej wystarczające jest ustalenie, że praca skarżącego była związana z narażeniem zawodowym. Jak trafnie wskazywał Sąd pierwszej instancji, obowiązek oceny zaistnienia bądź narażenia zawodowego bądź jego braku spoczywa w zależności od etapu postępowania na lekarzu, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie, na lekarzu zatrudnionym w uprawnionej do orzekania w przedmiocie choroby zawodowej jednostce medycznej oraz organie prowadzącym postępowanie w tym przedmiocie (§ 6 ust. 3 rozporządzenia). Przy ocenie narażania zawodowego uwzględnia się elementy wymienione w § 6 ust. 2 rozporządzenia.
W niniejszej sprawie karta taka została sporządzona w sposób określony w § 6 ust. 4 rozporządzenia przez organ sanitarny w dniu 24 września 2014 r. i uzupełniona w dniu 5 stycznia 2015 r. (następnie sporządzono ujednoliconą wersję w dniu 15 stycznia 2015 r.). W karcie tej przedstawiono stanowisko skarżącego – pracodawcy, wielokrotnie później powtarzane w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym – odnośnie obowiązku używania rękawic ochronnych i braku bezpośredniego kontaktu z alergenami. Wbrew jednak twierdzeniom strony skarżącej samo powoływanie się na ww. obowiązek nie świadczy o wadliwości przeprowadzonej w sprawie oceny narażenia zawodowego. Jak wskazywano w sporządzonym w sprawie orzeczeniu lekarskim z dnia 23 marca 2015 r., a więc ocenie narażenia zawodowego przeprowadzonej przez lekarza zatrudnionego w uprawnionej jednostce (§ 6 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia) T. K. "miał kontakt z czynnikami drażniącymi i potencjalnie alergizującymi skórę zawartymi w wężach i taśmociągach gumowych, uchwytach narzędzi, rękawicach ochronnych gumowych i skórzanych oraz pyłach przemysłowych (...) stwierdzono uczulenie na alergeny występujące w gumie, zwłaszcza "czarnej gumie technicznej" oraz "plastikowych uchwytach narzędzi". W opinii uzupełniającej z dnia 25 maja 2015 r., wskazując z kolei na czynniki wywołujące u wyżej wymienionego alergię, podkreślono, że "środki ochrony indywidualnej wskazane przez pracodawcę (rękawice ochronne) nie zabezpieczają w pełni przed kontaktem z alergenami, ponadto stanowią same w sobie potencjalne źródło alergenów". Tym samym, skarżąca Spółka, nawiązując w swojej argumentacji (konkretnie) jedynie do gumowych rękawic używanych w prowadzonych przez nią zakładzie pracy, pominęła, a zatem i nie zakwestionowała innych alergenów, z którymi T. K. miał kontakt, na które wyraźnie wskazywał uprawniony do orzekania w przedmiocie choroby zawodowej podmiot. W odniesieniu natomiast do dowodów, że owe rękawice nie mogły być źródłem przedmiotowej choroby zawodowej, stwierdzić trzeba, że na poparcie tej tezy w aktach sprawy przedstawiono jedynie fragment prywatnej korespondencji, która ani sama w sobie nie ma mocy do podważania oceny przeprowadzonej przez uprawniony do orzekania w sprawach choroby zawodowej podmiot, ani nawet nie neguje tego, aby wskazywane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy alergeny nie występowały w tych rękawiczkach. Korespondencja ta wskazuje jedynie ogólnikowo na brak w nich białek lateksu i konkluzji, że "rękawice z nitrylu doskonale nadają się dla osób uczulonych".
Wskazując na powyższe, ponieważ skarżąca Spółka nie podważyła prawidłowości sporządzonych w sprawie ocen narażenia zawodowego, przedstawione w kasacji zarzuty naruszenia art. 2351 Kodeksu pracy w związku z § 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia oraz art. 8 ust. 2 rozporządzenia w związku z art. 80 K.p.a. nie zasługiwały na uwzględnienie.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu rozpoznawanej skargi kasacyjnej. Odnośnie z kolei wniosku o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną stwierdzić trzeba, że art. 203 – 204 P.p.s.a. nie przewidują możliwości zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI