II OSK 1157/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ł. N. od wyroku WSA w Gliwicach, który utrzymał w mocy postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wykonaniu zastępczym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym rozbiórki drogi. Zobowiązany zarzucał naruszenie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, w tym art. 7 § 2, art. 128 § 1a i § 2 u.p.e.a., twierdząc, że zastosowano środek bardziej uciążliwy niż grzywna i że zaliczka na koszty wykonania zastępczego była zbyt wysoka. NSA podkreślił, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej uciążliwym, ale jeśli jest bezskuteczna, organ egzekucyjny może zastosować wykonanie zastępcze, co miało miejsce w tej sprawie po tym, jak grzywna nie przyniosła skutku. Sąd wyjaśnił również, że art. 121 § 4 u.p.e.a. ogranicza jednorazowość grzywny w sprawach budowlanych, co uniemożliwiało ponowne jej nałożenie. Odnosząc się do wysokości zaliczki, NSA stwierdził, że została ona ustalona na podstawie zapytania ofertowego i nie przekraczała szacowanych kosztów, a przepisy nie zakazują ustalania zaliczki w wysokości zbliżonej do całkowitych kosztów. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący uzasadnienia wyroku WSA również został uznany za niezasadny. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wykonania zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności po bezskutecznej grzywnie, oraz ustalania wysokości zaliczki na poczet kosztów.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozbiórki drogi i zastosowania wykonania zastępczego, ale ogólne zasady dotyczące środków egzekucyjnych i zaliczek mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zastosowanie wykonania zastępczego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym jest dopuszczalne, gdy wcześniej nałożono grzywnę w celu przymuszenia, która okazała się bezskuteczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykonanie zastępcze jest dopuszczalne, gdy grzywna w celu przymuszenia okazała się bezskuteczna w doprowadzeniu do wykonania obowiązku, zwłaszcza gdy przepisy (np. art. 121 § 4 u.p.e.a. w sprawach budowlanych) ograniczają możliwość ponownego nałożenia grzywny.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że grzywna jest środkiem mniej uciążliwym, ale jeśli nie przynosi skutku, organ egzekucyjny ma prawo zastosować wykonanie zastępcze, które jest bardziej dolegliwe, ale konieczne do realizacji obowiązku. W przypadku spraw budowlanych, grzywna jest zazwyczaj jednorazowa, co uzasadnia przejście do wykonania zastępczego.
Czy wysokość zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego, ustalona na podstawie zapytania ofertowego, może być zbliżona do szacowanych kosztów wykonania zastępczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wysokość zaliczki może być ustalona w kwocie zbliżonej do szacowanych kosztów wykonania zastępczego, pod warunkiem wskazania tej przybliżonej kwoty w postanowieniu i oparcia jej na rzetelnych ustaleniach, np. zapytaniu ofertowym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy nie precyzują procentowo wysokości zaliczki, a jej ustalenie na podstawie zapytania ofertowego, które wykazało najniższą cenę, nie nosi znamion dowolności. Koszty końcowe są rozliczane później, a zaliczka ma na celu zabezpieczenie realizacji obowiązku.
Czy uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a. w kontekście zarzutów dotyczących wyboru wykonawcy i kosztów rozbiórki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ zawiera podstawę prawną rozstrzygnięcia i wyjaśnienie przyczyn, a zarzut naruszenia tego przepisu nie służy do polemiki z ustaleniami faktycznymi czy oceną materiału dowodowego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA jest zrozumiałe, nawiązuje do podstawy prawnej i nie zawiera wad uniemożliwiających kontrolę instancyjną. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny, gdy dotyczy jedynie kwestionowania oceny dowodów.
Przepisy (20)
Główne
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zasada celowości postępowania egzekucyjnego, która nakazuje organom wybór najwłaściwszego środka egzekucyjnego prowadzącego do wykonania obowiązku i będącego jednocześnie środkiem najmniej uciążliwym dla zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 128 § § 1a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wskazanie w postanowieniu o wykonaniu zastępczym przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego.
u.p.e.a. art. 128 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Możliwość obciążenia zobowiązanego zaliczką na poczet kosztów wykonania zastępczego, której wysokość może odpowiadać przybliżonym kosztom.
u.p.e.a. art. 127
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do wykonania zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 119 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
u.p.e.a. art. 119 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
u.p.e.a. art. 121 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Grzywna w celu przymuszenia w sprawach z zakresu prawa budowlanego jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia.
u.p.e.a. art. 133 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Rozliczanie kosztów wykonania zastępczego.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu niższej instancji.
k.p.a. art. 141
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu niższej instancji.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu niższej instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i działania organów.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 189
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki z urzędu rozważane przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, że niezastosowanie najmniej uciążliwego środka (grzywny) nie stanowi naruszenia. • Naruszenie art. 128 § 1a u.p.e.a. poprzez uznanie, że zbyt wygórowane wskazanie przybliżonej kwoty kosztów wykonania zastępczego i wezwanie do uiszczenia zaliczki jest prawidłowe. • Naruszenie art. 128 § 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, że wezwanie do wpłacenia praktycznie całej kwoty na poczet kosztów wykonania zastępczego nie narusza przepisów. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepodanie w uzasadnieniu wyroku WSA wyczerpującego przedstawienia stanu sprawy i nieodniesienie się do zarzutów zobowiązanego.
Godne uwagi sformułowania
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze. • Wykonanie zastępcze jest bardziej dolegliwe dla skarżącego. • Zaprzeczeniem treści zasady celowości byłoby takie postępowanie organów egzekucyjnych, które uzależniałoby prawidłowość zastosowanego środka egzekucyjnego od poglądu samego zobowiązanego. • Zaliczka w wysokości 8700 zł stanowi realne zabezpieczenie pozwalające na doprowadzenie do realizacji rozbiórki drogi. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy do polemiki z ustaleniami faktycznymi, czy kwestionowania oceny materiału dowodowego.
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący
Tomasz Zbrojewski
sprawozdawca
Jan Szuma
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykonania zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności po bezskutecznej grzywnie, oraz ustalania wysokości zaliczki na poczet kosztów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbiórki drogi i zastosowania wykonania zastępczego, ale ogólne zasady dotyczące środków egzekucyjnych i zaliczek mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów postępowania egzekucyjnego, w tym stosowania wykonania zastępczego i ustalania zaliczek, co jest istotne dla prawników procesowych i praktyków prawa administracyjnego.
“Wykonanie zastępcze zamiast grzywny: kiedy organ egzekucyjny może działać na koszt zobowiązanego?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.