II OSK 1157/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej, uznając, że niedosłuch skarżącego nie spełniał wymogów określonych w przepisach dotyczących minimalnego stopnia ubytku słuchu.
Skarżący domagał się stwierdzenia choroby zawodowej z powodu niedosłuchu, twierdząc, że jest ona związana z pracą w hałasie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd uznał, że choć u skarżącego występuje niedosłuch i pracował w hałasie, to stopień uszkodzenia słuchu był niższy niż wymagany przepisami (45 dB), co wykluczało uznanie schorzenia za chorobę zawodową.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S.M. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący twierdził, że jego niedosłuch jest chorobą zawodową spowodowaną pracą w hałasie. WSA w Krakowie uznał, że stwierdzony u skarżącego niedosłuch nie może być uznany za chorobę zawodową, ponieważ nie osiągnął on wymaganego przepisami minimalnego stopnia ubytku słuchu (45 dB). Sąd oparł się na opiniach lekarskich, które wykazały niższy stopień uszkodzenia słuchu. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucał błędną wykładnię przepisów, niewłaściwą ocenę narażenia zawodowego i brak uzupełnienia materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że aby schorzenie zostało uznane za chorobę zawodową, muszą być spełnione dwa warunki: schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych, a także musi być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy. Kluczowe jest również spełnienie wymogów dotyczących stopnia uszkodzenia, w tym przypadku minimalnego ubytku słuchu wynoszącego 45 dB. Sąd stwierdził, że ubytek słuchu u skarżącego był niższy niż wymagany, a długość okresu zatrudnienia w warunkach szkodliwych nie miała decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, niedosłuch nie może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli nie spełnia wymogu minimalnego stopnia ubytku słuchu określonego w przepisach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że aby schorzenie zostało uznane za chorobę zawodową, konieczne jest spełnienie dwóch warunków: wpisanie schorzenia do wykazu chorób zawodowych oraz udowodnienie związku z czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy, a także osiągnięcie przez schorzenie określonego minimalnego stopnia uszkodzenia. W przypadku niedosłuchu, wymogiem jest ubytek słuchu wynoszący co najmniej 45 dB.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (4)
Główne
Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115 art. 2 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach
O uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki: 1) zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz 2) ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. W przypadku ubytku słuchu, wymagany jest minimalny stopień uszkodzenia co najmniej 45 dB.
Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115 art. 8 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach
Właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego pracownika.
Pomocnicze
Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115 art. 8 § ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach
Dotyczy uzupełniania materiału dowodowego o dodatkową konsultację medyczną.
Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedosłuch skarżącego nie osiągnął wymaganego minimalnego progu 45 dB, co wyklucza uznanie go za chorobę zawodową. Dostępne opinie lekarskie były wystarczające i nie budziły wątpliwości, co do braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Długość okresu zatrudnienia w warunkach szkodliwych nie jest decydującym czynnikiem, jeśli nie spełniono innych wymogów formalnych.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa ocena narażenia zawodowego i potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego o dodatkową konsultację medyczną. Ścisły związek przyczynowy między niedosłuchem a warunkami pracy powinien decydować o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową, niezależnie od stopnia uszkodzenia. Okres zatrudnienia w warunkach narażenia na hałas (23 lata zamiast 7 lat) powinien być uwzględniony.
Godne uwagi sformułowania
o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki: 1) zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz 2) ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. przy schorzeniu polegającym na ubytku słuchu stwierdzenie znamion choroby zawodowej zależy od wielkości ubytku, który wynosi co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym i jest obliczany jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. nie każde bowiem schorzenie spowodowane czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy można uznać za chorobę zawodową.
Skład orzekający
Barbara Gorczycka -Muszyńska
sędzia
Jerzy Dudek
sprawozdawca
Małgorzata Stahl
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stwierdzania chorób zawodowych, w szczególności niedosłuchu spowodowanego hałasem, z naciskiem na wymóg minimalnego stopnia uszkodzenia słuchu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji niedosłuchu i konkretnych przepisów rozporządzenia. Może być mniej przydatne w sprawach dotyczących innych chorób zawodowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i ubezpieczeniach społecznych, ponieważ precyzuje kryteria uznawania niedosłuchu za chorobę zawodową, co jest częstym problemem.
“Czy niedosłuch w pracy to zawsze choroba zawodowa? Sąd wyjaśnia kluczowy wymóg.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1157/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Gorczycka -Muszyńska
Jerzy Dudek /sprawozdawca/
Małgorzata Stahl /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Sygn. powiązane
III SA/Kr 396/04 - Wyrok WSA w Krakowie z 2006-04-04
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
par. 8 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Dudek (spr.) Sędzia NSA Barbara Gorczycka - Muszyńska Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2006 r. sygn. akt III SA/Kr 396/04 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] marca 2004 r. Nr: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] grudnia 2003 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u S. M. choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, iż stwierdzony u skarżącego niedosłuch nie może być uznany za chorobę zawodową. Dokonując wykładni § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, Dz. U. Nr 132, poz. 1115 ze zm. (dalej również jako rozporządzenie), Sąd wskazał, iż o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki: 1) zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz 2) ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Sąd uznał, iż przy schorzeniu polegającym na ubytku słuchu stwierdzenie znamion choroby zawodowej zależy od wielkości ubytku, który wynosi co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym i jest obliczany jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiomentrycznych 1,2 i 3 kHz. Orzekając w niniejszej sprawie, Sąd oparł się, na jego zdaniem wiarygodnych i wyczerpujących opiniach dwóch zespołów lekarskich, zgodnie z którymi, wielkość uszkodzenia słuchu u skarżącego była znacznie mniejsza niż minimalny niedosłuch wymagany przepisami, co świadczy o niezawodowym charakterze tego schorzenia.
Sąd wskazał nadto, iż skoro jednostki służby zdrowia upoważnione na zasadzie § 8 rozporządzenia do rozpoznania chorób zawodowych nie znalazły podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, to inspektor sanitarny, wydający decyzję w tej sprawie na podstawie tych orzeczeń, nie mógł wydać pozytywnej dla skarżącego decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył, działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, skarżący S. M. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia, polegające na niewłaściwej ocenie narażenia zawodowego i nieuzupełnieniu materiału dowodowego o dodatkową konsultację medyczną.
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż przyjęte za podstawę kwestionowanego wyroku orzeczenia lekarskie zawierały niewiarygodne i nierzetelne informacje dotyczące okresu zatrudnienia skarżącego w warunkach narażenia na hałas, wskazując, zamiast udokumentowanych dwudziestu trzech lat, okres siedmiu lat zatrudnienia w warunkach narażenia zawodowego. Skarżący zwrócił uwagę na ścisły związek przyczynowy zachodzący pomiędzy stwierdzonym u niego obustronnym trwałym niedosłuchem, a warunkami, w jakich pracował. Według niego, to istnienie związku pomiędzy uszkodzeniem słuchu z pracą powinno decydować o uznaniu takiego schorzenia za chorobę zawodową, nie zaś stopień tego uszkodzenia, który, określany jako średnia arytmetyczna, jest różny w zależności od okresu, w jakim przeprowadzane są diagnostyki audiologiczne. Skarżący wskazał nadto, iż kwestionował orzeczenia lekarskie wydane w tym zakresie, wskazując na postępujący charakter choroby i nasilanie się niedosłuchu, a mimo to jego wnioski dotyczące przeprowadzenia dodatkowych specjalistycznych badań nie zostały uwzględnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie bezspornie wynika występowanie u S. M. schorzenia polegającego na niedosłuchu. Niewątpliwym jest również, iż w jego środowisku pracy występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia.
Jednakże, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, powyższe nie stanowi wystarczającej przesłanki do stwierdzenia występowania u skarżącego choroby zawodowej. Nie każde bowiem schorzenie spowodowane czynnikami szkodliwymi występującymi w środowisku pracy można uznać za chorobę zawodową.
Wskazuje na to treść § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, z którego wynika, iż niezbędną przesłanką stwierdzenia choroby zawodowej jest bezsporne lub wysoce prawdopodobne stwierdzenie, iż choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy ("ocena narażenia zawodowego"), przy czym za chorobę zawodową mogą być uznane wyłącznie choroby określone w załączniku do cyt. rozporządzenia.
W niniejszej sprawie należało zatem zbadać, czy schorzenie skarżącego kwalifikuje się jako wymieniony w poz. 21 wykazu chorób zawodowych obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. Z powyższego wynika, iż, wbrew twierdzeniom skarżącego podnoszonym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przy uznaniu schorzenia polegającego na uszkodzeniu słuchu za chorobę zawodową, bierze się pod uwagę nie tylko związek schorzenia ze środowiskiem pracy bądź sposobem wykonywania pracy, ale również stopień tego uszkodzenia.
W związku z tym, iż z obu przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia orzeczeń lekarskich jasno wynika, że ubytek słuchu u skarżącego był znacznie mniejszy niż wymagane 45 dB (28 dB - w orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach oraz 20 dB - w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Sosnowcu), organy orzekające w sprawie nie miały podstaw do uznania schorzenia skarżącego za chorobę zawodową.
Ponadto należy wskazać, iż żadna z powołanych regulacji prawnych nie czyni przesłanką orzeczenia o chorobie zawodowej długości okresu zatrudnienia w środowisku pracy, w którym występują czynniki szkodliwe dla zdrowia, na co powołuje się skarżący w skardze kasacyjnej. Zatem, skoro w niniejszej sprawie został stwierdzony brak jednej z przesłanek uznania schorzenia za chorobę zawodową określonych w § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia w zw. z poz. 21 wykazu chorób zawodowych, okres zatrudnienia skarżącego w warunkach szkodliwych dla zdrowia, niezależnie od tego czy wynosił siedem lat, czy dwadzieścia trzy lata, stanowi okoliczność pozbawioną prawnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie.
Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 8 ust. 1 rozporządzenia, polegające na niewłaściwej ocenie narażenia zawodowego, Sąd drugiej instancji nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.
Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, przy wyczerpującym i wszechstronnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, a zwłaszcza orzeczeń lekarskich, które, w myśl § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia, stanowią podstawowe źródło oceny narażenia zawodowego. Sąd drugiej instancji podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, iż przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach oraz orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w Sosnowcu, będące opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., nie budzą żadnych zastrzeżeń zarówno od strony formalnej, jak również pod kątem merytorycznej zawartości.
W związku z powyższym, skoro organy administracji orzekające w niniejszej sprawie dysponowały bogatą dokumentacją lekarską, w tym dwoma jednoznacznymi i spójnymi wewnętrznie oraz wzajemnie orzeczeniami poprzedzonymi przeprowadzeniem specjalistycznych badań, dokładnie określającymi zarówno rodzaj schorzenia skarżącego, jak też jego stopień, nie było żadnego racjonalnego argumentu, dla którego, przed wydaniem decyzji należałoby uzupełnić materiał dowodowy o dodatkowe orzeczenie lekarskie lub dodatkową konsultację.
Zatem nie można również podzielić zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia, polegającego na nieuzupełnieniu materiału dowodowego o dodatkową konsultację medyczną.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI