II OSK 1155/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-09-29
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipozwolenie na budowęzbiornik na nieczystościbudowlaurządzenie budowlaneNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne, uznając go za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K.M. od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił jego skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne i obiektu sanitarnego. Skarżący argumentował, że budowa zbiornika była zgodna z zaleceniami gminy i stanowiła remont, a nie budowę obiektu budowlanego. NSA uznał jednak, że zbiornik na nieczystości płynne jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, a jego brak skutkuje zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne i obiektu sanitarnego. Skarżący kwestionował zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, twierdząc, że budowa zbiornika była zgodna z zaleceniami Urzędu Gminy, stanowiła remont lub była traktowana jako zgłoszenie, a nie budowa wymagająca pozwolenia. Podnosił również zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego, a jego budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, uzasadniającą nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że żadne zalecenia organu nie zastępują wymogu uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a jego budowa wymaga pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Zbiorniki, w tym bezodpływowe zbiorniki na nieczystości płynne, są definiowane jako budowle (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego), a nie jedynie urządzenia techniczne (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego). Budowa budowli wymaga pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja budowli, do której zaliczono zbiorniki na nieczystości płynne.

u.p.b. art. 3 § pkt 9

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja urządzenia budowlanego, które nie obejmuje zbiorników na nieczystości płynne w kontekście art. 48.

u.p.b. art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych.

u.p.b. art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Procedura dotycząca przypadków innych niż określone w art. 48.

u.p.b. art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Procedura dotycząca przypadków innych niż określone w art. 48.

u.p.b. art. 29 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku pozwolenia na budowę dla remontów, które nie zostało zastosowane do budowy zbiornika.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada nie szkodzić obywatelowi z powodu nieznajomości prawa.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne jest budowlą w rozumieniu Prawa budowlanego. Budowa budowli bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną podlegającą art. 48 Prawa budowlanego. Żadne zalecenia organu nie zastępują wymogu uzyskania pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Budowa zbiornika miała charakter remontu. Budowa zbiornika była zgodna z zaleceniami Urzędu Gminy i stanowiła zgłoszenie, a nie budowę. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego było nieprawidłowe, należało zastosować art. 50 i 51. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (art. 8 i 9 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną jest budowaniem obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Samowola budowlana jest wyłączną przesłanką do wydania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazu rozbiórki i nie wymaga dodatkowych argumentów. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w stanie prawnym obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidują możliwości odstąpienia przez organy administracji od zastosowania sankcji rozbiórki. Żadne zalecenie, bądź nakaz wybudowania zbiornika i przyłącza, jeżeli nawet miały miejsce, nie zastępowały ustalonego przepisem art. 28 Prawa budowlanego wymogu legitymowania się przez inwestora przed rozpoczęciem robót budowlanych ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę.

Skład orzekający

Maria Czapska - Górnikiewicz

przewodniczący

Andrzej Jurkiewicz

członek

Jolanta Sikorska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że zbiorniki na nieczystości płynne są budowlami wymagającymi pozwolenia na budowę, a ich budowa bez pozwolenia skutkuje nakazem rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, niezależnie od ewentualnych zaleceń organów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego i stanu faktycznego sprawy. Interpretacja przepisów Prawa budowlanego może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście budowy infrastruktury sanitarnej. Pokazuje, że nawet zalecenia organów nie zwalniają z obowiązku uzyskania pozwolenia.

Zbiornik na nieczystości bez pozwolenia? Grozi rozbiórka, nawet jeśli gmina coś zalecała!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1155/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Jolanta Sikorska /sprawozdawca/
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 1312/02 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2005-06-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz Sędziowie Andrzej Jurkiewicz Jolanta Sikorska (spr.) Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 1312/02 w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 czerwca 2005r. sygn. akt II SA/Gd 1312/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2002r. nr [...] utrzymującą w mocy – wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) - decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] lutego 2002r. nr [...] nakazującą K. M. rozebranie zlokalizowanych na działce nr 284/2 w G. obiektów budowlanych: dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną oraz obiektu sanitarnego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,40 m na 2,20 m przylegającego do obiektu letniskowego.
W uzasadnieniu wskazał, że wyżej opisaną decyzją z dnia [...] lutego 2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , z powołaniem się na przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, nakazał K. M. rozebranie zlokalizowanych na działce nr [...] w G. obiektów budowlanych: dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną oraz obiektu sanitarnego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,40 m na 2,20 m przylegającego do obiektu letniskowego. Organ ustalił, że na działce nr [...] w G., której właścicielkami są M. D. i M. K., istnieje szereg obiektów budowlanych pełniących funkcję letniskową, w tym obiekty, których właścicielem jest K. M., a to obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową, na który została wydana odrębna decyzja, oraz dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne z kręgów betonowych wybudowany w 1998r. i obiekt sanitarny o konstrukcji drewnianej nietrwale związany z gruntem, wybudowany według oświadczenia właściciela w sierpniu 2001r. Na budowę powyższych obiektów K. M. nie posiadał wymaganego prawem pozwolenia, ani zgłoszenia. Organ wskazał, że zgodnie z planem miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Kościerzyna zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy dnia 27 kwietnia 1990r. Nr XIV/54/90 (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 16 z 1992r., poz. 118) oraz zmianami do tego planu zatwierdzonymi uchwałą Rady Gminy Kościerzyna dnia 18 grudnia 1992r. Nr VI1/52/92 (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 6 z 1993r., poz. 35), działka nr [...] przeznaczona jest (w części oznaczonej kolorem czerwonym) - do adaptacji istniejącego zespołu działek letniskowych z likwidacją rozproszonych dzikich domków oraz leżących w pasie 100 m od jeziora. Pozostała cześć działki przeznaczona jest pod uprawy leśne. Zdaniem organu zbiornik na nieczystości płynne należy traktować, zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, jako urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym. W myśl pkt 6 tego przepisu prawa, wykonanie obiektu budowlanego należy traktować jako budowę, a przez "pozwolenie na budowę" należy rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Organ wskazał, że K. M. nie posiadał pozwolenia na budowę obiektu budowlanego pełniącego funkcję letniskową, z którym opisany zbiornik jako urządzenie budowlane jest związany, wobec czego wybudowany zbiornik na nieczystości, jak i obiekt sanitarny należy traktować jako samowolę budowlaną, która w myśl art. 48 Prawa budowlanego podlega nakazowi rozbiórki.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. M. Podał, że jest właścicielem obiektu budowlanego nie posiadającego trwałego połączenia z podłożem, pełniącego funkcję letniskową, zlokalizowanego w G. na działce nr [...] dzierżawionej od właścicielek M. D. i M. K. Obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową został wybudowany w 1975r. W roku 1994 obiekt ten został przebudowany bez naruszania podstawy konstrukcyjnej i zgłoszony w Gminie celem ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości. W latach 1976-79 zostało wydanych szereg decyzji dotyczących obiektów wybudowanych na w/w działce nr [...] w G., a to decyzja Naczelnika Miasta i Gminy w K. nr [...] z dnia [...] nakazująca w myśl art. 37 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane rozbiórkę wszystkich obiektów na terenie stanowiącym własność F. D., które zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę; decyzja Wojewody Gdańskiego nr [...] z dnia 31 grudnia 1976r. utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję w części rozbiórki 8 obiektów oraz uchylająca w/w decyzję w części dotyczącej pozostałych obiektów; decyzja Wojewody Gdańskiego nr [...] z dnia 9 lipca 1979r. odmawiająca zezwolenia zmiany rodzaju użytkowania gruntów leśnych należących do F. D. i wyrażająca jednocześnie zgodę na pozostawienie na w/w działce domków letniskowych stanowiących własność G.P-B.M. w Gdyni oraz 10 indywidualnych użytkowników do czasu planowanego wyrębu drzewostanu i do czasu wyjaśnienia umów dzierżawnych części domków zlokalizowanych nad jeziorem S. Zdaniem odwołującego zaniechanie przez ponad 20 lat dalszych działań w myśl art. 37 pkt 2 - ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane przez Naczelnika Miasta i Gminy w K. nakłada na Powiatowego Inspektora Budowlanego w K. obowiązek rozpatrzenia powyższej sprawy zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo Budowlane. Zdaniem strony należy domniemywać, że Gmina K. w sposób pośredni zalegalizowała obiekt budowlany zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane zwalniającym z obowiązku posiadania pozwolenia na budowę parterowych budynków gospodarczych o pow. zabudowy do 35 m2 oraz poprzez analogię zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 6 zwalniającym z obowiązku posiadania pozwolenia na budowę altan i obiektów gospodarczych na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych o pow. zabudowy do 35 m2, w związku z art. 49 ust. 1 i art. 103 ust. 1 powołanej ustawy, pobierając podatek od nieruchomości. Wskazał, że zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy Kościerzyna działka nr [...] przeznaczona jest do adaptacji istniejącego zespołu działek letniskowych. Dodał, że w 1998r. zgodnie z zaleceniami Gminy zawartymi w informacji Urzędu Gminy w K. w sprawie gospodarki odpadami wybudował obiekt budowlany będący dwukomorowym zbiornikiem na nieczystości płynne i na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ppkt a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane był zwolniony z obowiązku posiadania pozwolenia na budowę wymienionego wyżej obiektu. Z kolei w 2001r. dobudował obiekt sanitarny przylegający do obiektu letniskowego, działając zgodnie z art. 3 ust. 4 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy Prawo budowlane.
Po rozpatrzeniu powyższego odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietna 2002r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Ustalił, że na terenie działki nr [...] w G. znajdują się: obiekt sanitarny o konstrukcji drewnianej o wymiarach 3,40m na 2,40m, przylegający do obiektu letniskowego i dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne wykonany z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną. W rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 i pkt 5 Prawa budowlanego wybudowany w 1975r. obiekt letniskowy, objęty odrębnym postępowaniem administracyjnym, a w roku 1998r. dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne wykonany z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną oraz w roku 2001 obiekt sanitarny przylegający do obiektu letniskowego, obsługujące ten obiekt, powstały nielegalnie, ponieważ inwestor obowiązany był uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Wykonanie obiektu budowlanego bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną podlegającą przepisom art. 48 Prawa budowlanego. Samowola budowlana jest wyłączną przesłanką do wydania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazu rozbiórki i nie wymaga dodatkowych argumentów, np. niezgodności z przeznaczeniem danego terenu w planie zagospodarowania przestrzennego.
K. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję, w której podtrzymał zarzuty odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując skargę Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zdaniem tego Sądu organy obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.
Mając na względzie niesporne okoliczności sprawy, w szczególności fakt wybudowania przez skarżącego bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia w 1998r. dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne, wykonanego z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną, a w roku 2001 obiektu sanitarnego przylegającego do obiektu letniskowego, Sąd I instancji uznał, że organy decyzyjne prawidłowo zastosowały w odniesieniu do w/w obiektów przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. Dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne należy, zdaniem tego Sądu, zaliczyć zgodnie z art. 3 pkt 9 w/w ustawy do urządzeń technicznych związanych z obiektem budowlanym zapewniających możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Urządzenia budowlane wymienione w w/w przepisie prawa są również obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy, przy czym są to z reguły obiekty budowlane lub obiekty małej architektury. Wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego wykonanie obiektu budowlanego należy traktować jako budowę, a zgodnie z art. 3 pkt 12 ustawy przez pozwolenie na budowę należy rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego. Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stanowił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Analiza w/w przepisów wskazuje, że w odniesieniu do zbiornika na nieczystości płynne zastosować należy przepis art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, a zatem budowa tego obiektu wymagała pozwolenia na budowę. Natomiast z treści art. 29 ust. 1 pkt 4 w powiązaniu z art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wywieść należy, że opisany w decyzjach obiekt sanitarny, należący zgodnie z poglądem orzecznictwa do obiektów malej architektury, wymagał zgłoszenia. Skarżący nie ubiegał się o pozwolenie na budowę, ani nie dokonał zgłoszenia robót budowlanych wykonanych w roku 1998 i 2001. Obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową wybudowany został również bez pozwolenia na budowę wymaganego także według przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane. W okolicznościach fatycznych sprawy do w/w robót budowlanych zastosowanie ma przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Z przepisu tego wynika, że wykonanie robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowiło w dacie orzekania przez organy administracji zdarzenie prawne sprzeczne z obwiązującym porządkiem prawnym, co po stronie organu nadzoru budowlanego rodziło obowiązek podjęcia środków przeciwdziałających samowoli. Przepisy ustawy z dnia 7 Iipca l994r. - Prawo budowlane w stanie prawnym obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidują możliwości odstąpienia przez organy administracji od zastosowania sankcji rozbiórki. Wolą ustawodawcy leżącą u podstaw unormowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane było, by wszelkie przejawy samowoli budowlanej dokonane po wejściu w życie ustawy, to jest po dniu 1 stycznia 1995r., spotykały się z reakcją organów administracji w postaci nakazu rozbiórki.
K. M. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając wyrok w całości. Podniósł w niej zarzut rażącego naruszenia przepisów ustawy - Prawo budowlane, w szczególności: art. 48 przez jego zastosowanie, art. 50 i 51 przez ich niezastosowanie, art. 28 przez uznanie, że wybudowanie dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne wymagało pozwolenia na budowę oraz naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności charakteru nakazu wybudowania dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne i tym samym naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego (zasady zaufania obywatela do organu i nie szkodzenia obywatelowi - art. 8 i 9 kpa).
Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Za błędne należy zdaniem skarżącego uznać stanowisko Sądu I instancji, że zgodnie z przepisem art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji właściwe organy nie mogły nie wydać decyzji o rozbiórce z uwagi na to, że przepis ten nie pozostawiał organom sfery uznaniowości. Podniósł, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem fakt oczywistości samowoli budowlanej nie zwalnia Sądu od obowiązku zbadania, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem materialnym i procesowym. Zarzucił, że przeprowadzone postępowanie administracyjne w sposób rażący naruszało podstawową zasadę wynikającą z przepisu art. 8 kpa, to jest obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Naruszona również została zasada czuwania organu aby strona w postępowaniu nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 kpa).
Skarżący podniósł, że niezgodnie z przepisami zastosowano przepis art. 48 Prawa budowlanego przyjmując, że wykonanie zbiornika wraz z przyłączami jest budowaniem obiektu budowlanego w rozumieniu tego przepisu. Powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2000r. OPS 20/99 (ONSA 2000/4/133), w której Sąd ten wyraził pogląd, zgodnie z którym wykonanie samodzielnego urządzenia budowlanego, jakim - zdaniem skarżących - jest zbiornik wraz z przyłączem i doprowadzenie go do już istniejącego obiektu nie jest budowaniem obiektu budowlanego ani jego części w rozumieniu przepisu art. 48 Prawa budowlanego, co w konsekwencji oznacza, że w takim przypadku nie można zastosować przepisu art. 48 Prawa budowlanego.
Skarżący podał, że nie zostały wykonane żadne prace, których wykonanie wymagałoby wystąpienia o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie można zdaniem skarżącego zgodzić się z poglądami zarówno organów decyzyjnych, jak i Sądu I instancji, że budowa dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Budowa tego zbiornika miała zdaniem skarżącego charakter remontu w rozumieniu przepisu art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z czym w tym przypadku nie było wymagane pozwolenie na budowę.
Skarżący przyznał, że faktycznie nie zgłosił zamiaru wykonania prac polegających na budowie dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne z kręgów betonowych. Wyjaśnił, że wynikało to jednak z faktu, że budowa nastąpiła w wyniku i zgodnie z zaleceniami organu administracji, to jest Urzędu Gminy K. Zdaniem skarżącego wykonanie nakazu Gminy K. było jednoznaczne z wyrażeniem przez ten organ zgody na wybudowanie takiego zbiornika. Powiązanie tych faktów, to jest wydanie nakazu budowy zbiornika oraz jego budowa, jest jednoznaczne ze zgłoszeniem zamiaru wykonania prac w rozumieniu przepisu art. 30 Prawa budowlanego. Sytuacja jaka nastąpiła w wyniku nakazu rozbiórki zbiornika stanowi w ocenie skarżącego naruszenie ogólnej zasady prawa polegającej na pogłębianiu zaufania obywateli do organów.
Z daleko idącej ostrożności podniósł, że nawet gdyby uznać, że na wybudowanie zbiornika wymagane było pozwolenie na budowę, to należy stwierdzić, że uprawnionym było przeświadczenie skarżącego, że nakaz wybudowania zbiornika obliguje go do wykonania tego zbiornika i przyłącza, a tym samym zastępuje - albo jest - pozwoleniem na budowę. Tym bardziej, że pozwolenie na budowę również wydawałby Urząd Gminy w K.
Reasumując podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę błędnie uznał, że wybudowanie samodzielnego urządzenia budowlanego i doprowadzenie go do już istniejącego obiektu jest budowaniem obiektu budowlanego w rozumieniu przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Zarzucił również, że Sąd I instancji nie wyjaśnił istotnej w sprawie okoliczności, a mianowicie, jaki charakter miał nakaz Gminy K. dotyczący wybudowania zbiornika. Nie wyjaśnił również, czy doszło do naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasad określonych w przepisie art. 8 i 9 kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się w sprawie nieważności postępowania określonej w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., stąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Oceniając zasadność wniesionej skargi kasacyjnej stwierdzić trzeba, że zaskarżona w drodze skargi do Sądu I instancji decyzja z dnia [...] kwietnia 2002r. została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (j.t.Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Przepisy te stanowiły również podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku, skoro sąd administracyjny dokonuje kontroli z prawem zaskarżonej decyzji (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisy art. 48 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane wykluczały się wzajemnie, o czym świadczy użyty w art. 50 ust. 1 tejże ustawy zwrot: "w przypadkach innych niż określone w art. 48 ...".
Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku wnoszącego skargę kasacyjną, trafnie w świetle niekwestionowanych okoliczności faktycznych sprawy Sąd I instancji ocenił, że organy rozpoznające sprawę prawidłowo przyjęły, iż wykonanie dwukomorowego zbiornika na nieczystości płynne z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną jest budowaniem obiektu budowlanego w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. Zdefiniowanie bezodpływowego zbiornika na nieczystości płynne jako urządzenia technicznego, o jakim mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, jak tego chce skarżący, i w konsekwencji zastosowanie procedury z art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego nie jest zasadne.
W myśl art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego urządzeniem budowlanym jest urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym urządzenia służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, zaś zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, Zatem na przykład przyłącza kanalizacyjne są urządzeniami, o jakich mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Przedmiotem jednak niniejszej sprawy nie jest przyłącze kanalizacyjne ale dwukomorowy zbiornik na nieczystości płynne z kręgów betonowych wraz z instalacją sanitarną. Zbiorniki natomiast zdefiniowane zostały w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego jako budowla, a więc obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury (art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego). Konsekwencją zdefiniowania zbiorników, a do nich należą też bezodpływowe zbiorniki na nieczystości płynne, jako budowli jest stwierdzenie, że dla realizacji takiej budowli wymagane jest pozwolenie na budowę, którego z kolei brak skutkuje uruchomieniem procedury przewidzianej w art. 48 ustawy Prawo budowlane, a nie art. 50 i 51 tego Prawa. Art. 48 i 51 Prawa budowlanego zawierały regulacje wzajemnie się wykluczające w tym sensie, że stosowanie art. 51 nie mogło dotyczyć przypadków, w których miał zastosowanie art. 48 (por. wyrok NSA z dnia 07.06.2006r., sygn. II OSK 881/05, nie publ.).
W tej sytuacji podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również powoływanie się przez skarżącego na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2000r., sygn. OPS 20/99 (ONSA 2000/4/133) nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Nie można także w świetle powyższego podzielić poglądu skargi kasacyjnej, że budowa spornego zbiornika miała charakter remontu w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego.
Nie znajduje również uzasadnienia w świetle jednoznacznego brzmienia art. 28 Prawa budowlanego pogląd skarżącego, by jakiekolwiek zalecenie, bądź nakaz wybudowania zbiornika i przyłącza, na które powołuje się w skardze kasacyjnej, jeżeli nawet miały miejsce, zastępowały ustalony przepisem art. 28 Prawa budowlanego wymóg legitymowania się przez inwestora przed rozpoczęciem robót budowlanych ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Za niezasadny w tej sytuacji uznać należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut niewyjaśnienia przez Sąd I instancji, jaki charakter miał nakaz Gminy K. o wybudowaniu zbiornika, jak również, czy doszło do naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 8 i 9 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu w związku z czym orzekł na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI