II OSK 1150/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Pomorskiego od wyroku WSA w Gdańsku, który uchylił decyzję o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego, zlokalizowanego na granicy działki sąsiadującej. Głównym zarzutem skarżącej Z.W. było naruszenie przepisów planu miejscowego (MPZP) oraz warunków technicznych dotyczących lokalizacji budynków przy granicy działki. Wojewoda Pomorski, wnosząc skargę kasacyjną, argumentował, że WSA błędnie zinterpretował przepisy § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz przepisy MPZP. Wojewoda twierdził, że plan miejscowy dopuszczał zabudowę przy granicy dla działek o powierzchni mniejszej niż 350 m², a § 12 ust. 4 rozporządzenia pozwala na budowę przy granicy na działkach o szerokości do 16 m. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że budowa przy granicy działki jest rozwiązaniem wyjątkowym, wymagającym szczególnego uzasadnienia i nie może naruszać uzasadnionego interesu właściciela nieruchomości sąsiedniej. Sąd zaznaczył, że przepisy § 12 ust. 2-4 rozporządzenia MI należy traktować jako alternatywy rozłączne, a skoro MPZP zawierał specyficzne regulacje dotyczące lokalizacji przy granicy (dla działek poniżej 350 m²), to nie można było stosować ogólnych przepisów rozporządzenia, w tym § 12 ust. 4. Sąd wskazał, że organy administracji architektoniczno-budowlanej mają obowiązek wyważyć interesy stron i nie mogą odmówić wydania pozwolenia na budowę jedynie w przypadku spełnienia wszystkich wymagań, ale muszą szczegółowo zbadać dopuszczalność zabudowy przy granicy, zwłaszcza gdy wiąże się to z potencjalnym naruszeniem interesów sąsiadów. W tej sprawie inwestor nie wykazał, że budowa przy granicy była jedynym możliwym rozwiązaniem, a taka lokalizacja mogła ograniczać możliwości zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących lokalizacji budynków przy granicy działki, kolizji przepisów planu miejscowego i rozporządzenia, oraz obowiązków organów administracji w takich przypadkach.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy plan miejscowy zawiera ograniczenia dla działek o większej powierzchni, a rozporządzenie dopuszcza zabudowę przy granicy dla działek o określonej szerokości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza taką zabudowę jedynie dla działek o powierzchni mniejszej niż 350 m², a działka inwestycyjna ma większą powierzchnię?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli plan miejscowy zawiera takie ograniczenie, nie można stosować ogólnych przepisów rozporządzenia dopuszczających zabudowę przy granicy dla działek o określonej szerokości, zwłaszcza gdy nie wykazano szczególnych uzasadnionych przyczyn i może to naruszać interesy sąsiadów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy planu miejscowego i rozporządzenia dotyczące lokalizacji budynków przy granicy działki należy traktować jako alternatywy rozłączne. Skoro plan miejscowy zawierał specyficzne warunki (powierzchnia działki poniżej 350 m²), nie można było stosować ogólnych przepisów rozporządzenia, które dopuszczają budowę przy granicy na działkach o szerokości do 16 m, bez wykazania szczególnych uzasadnionych przyczyn i poszanowania interesów sąsiadów.
Jaka jest hierarchia ważności przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i rozporządzenia Ministra Infrastruktury w zakresie lokalizacji budynków przy granicy działki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy planu miejscowego, jako akty prawa miejscowego, mają pierwszeństwo w zakresie szczegółowych regulacji dotyczących zagospodarowania terenu, a przepisy rozporządzenia stanowią ogólne ramy, które mogą być modyfikowane przez plan.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że plan miejscowy zawierał specyficzne regulacje dotyczące sytuowania budynków w granicy działki (dla działek poniżej 350 m²), co stanowiło przepis odrębny w stosunku do ogólnych zasad zawartych w rozporządzeniu. W związku z tym, nie można było stosować § 12 ust. 4 rozporządzenia, który dopuszczał budowę przy granicy na działkach o szerokości do 16 m, ponieważ plan miejscowy nie przewidywał takiej możliwości dla działki o większej powierzchni.
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek badać interesy właściciela nieruchomości sąsiedniej przy wydawaniu pozwolenia na budowę przy granicy działki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma obowiązek wyważyć interesy inwestora i właściciela nieruchomości sąsiedniej, szczególnie gdy budowa przy granicy może naruszać uzasadnione interesy sąsiada.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wydanie pozwolenia na budowę przy granicy nieruchomości jest wyjątkiem i wymaga szczególnego uzasadnienia. Organy muszą szczegółowo zbadać dopuszczalność takiej zabudowy i równoważnie potraktować interes właściciela sąsiedniej nieruchomości, uwzględniając zasady współżycia społecznego i art. 144 Kodeksu cywilnego.
Przepisy (9)
Główne
uPb art. 35 § 1
Ustawa - Prawo budowlane
Organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
uPb art. 35 § 4
Ustawa - Prawo budowlane
W razie spełnienia wymagań, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
rozp. MI 2002 art. 12 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Określa minimalne odległości budynków od granicy działki (4 m lub 3 m).
MPZP art. § 17 ust. 5 § pkt 2 lit. g)
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
Zakaz lokalizacji zabudowy szeregowej; dla działek o powierzchni mniejszej niż 350 m² dopuszcza się przysunięcie zabudowy do granicy działki.
Pomocnicze
rozp. MI 2002 art. 12 § 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dopuszcza sytuowanie budynków w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy niej, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość.
rozp. MI 2002 art. 12 § 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Dopuszcza budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki lub w odległości mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Właściciel nieruchomości powinien powstrzymać się od działań zakłócających korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.
Ppsa art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Ppsa art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa przy granicy działki jest wyjątkiem wymagającym szczególnego uzasadnienia. • Plan miejscowy zawiera specyficzne regulacje dotyczące lokalizacji przy granicy, które należy stosować priorytetowo. • Organy muszą wyważyć interesy inwestora i sąsiada, nie naruszając uzasadnionego interesu sąsiada. • Naruszenie przepisów planu miejscowego i warunków technicznych. • Niewykazanie przez inwestora, że budowa przy granicy była jedynym możliwym rozwiązaniem.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Wojewody o możliwości stosowania § 12 ust. 4 rozporządzenia MI niezależnie od planu miejscowego. • Argumentacja Wojewody o braku możliwości badania przez organy interesów sąsiada przy spełnieniu warunków formalnych. • Uznanie, że plan miejscowy dla działek poniżej 350 m² nie wyłącza stosowania § 12 ust. 4 rozporządzenia MI.
Godne uwagi sformułowania
budowa przy granicy nieruchomości może być wydane wyjątkowo, gdy istnieją ku temu szczególnie uzasadnione przyczyny • przepisy § 12 cyt. rozporządzenia należy traktować jako alternatywę rozłączną • organy administracji muszą szczegółowo zbadać kwestię dopuszczalności takiej zabudowy i co najmniej równoważnie potraktować interes właściciela nieruchomości sąsiedniej • inwestycja projektowana w granicy działki jest poniekąd podejrzana o naruszenie interesów właściciela nieruchomości sąsiedniej
Skład orzekający
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący
Jerzy Stankowski
członek
Robert Sawuła
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących lokalizacji budynków przy granicy działki, kolizji przepisów planu miejscowego i rozporządzenia, oraz obowiązków organów administracji w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy plan miejscowy zawiera ograniczenia dla działek o większej powierzchni, a rozporządzenie dopuszcza zabudowę przy granicy dla działek o określonej szerokości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy przy granicy działki i konfliktu interesów sąsiadów, z klarownym rozstrzygnięciem NSA wyjaśniającym zasady interpretacji przepisów.
“Budowa przy granicy działki: kiedy plan miejscowy przegrywa z rozporządzeniem?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.