II OSK 1149/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-09-28
NSAbudowlaneŚredniansa
samowola budowlananakaz rozbiórkiprawo budowlanerurociągbezpieczeństwo publicznepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanych ścian parteru i fundamentowych, zrealizowanych bezpośrednio na rurociągu.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanych ścian parteru i fundamentowych, które zostały zrealizowane bezpośrednio na rurociągu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicieli, uznając brak możliwości legalizacji samowoli budowlanej ze względu na naruszenie przepisów technicznych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając za nieistotną kwestię właściciela rurociągu dla rozstrzygnięcia sprawy samowoli budowlanej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę B. i G. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. o nakazie rozbiórki ścian parteru i fundamentowych stanowiących rozbudowę budynku mieszkalnego. Inwestycja została zrealizowana bezpośrednio na rurociągu bez wymaganego pozwolenia na rozbudowę. Organy uznały, że samowola budowlana nie może być legalizowana ze względu na naruszenie przepisów o warunkach technicznych, w szczególności zachowanie odległości od rurociągu. Skarżący podnosili, że działali w dobrej wierze i nie wiedzieli o istnieniu rurociągu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (brak udziału właściciela rurociągu w postępowaniu) nie mogły być skuteczne. Sąd podkreślił, że kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie samowoli budowlanej i naruszenia przepisów technicznych, a kwestia właściciela rurociągu była nieistotna dla oceny legalności samowoli.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie to nie może być skuteczne podnoszone przez stronę skarżącą, gdyż dla rozstrzygnięcia sprawy samowoli budowlanej kluczowe jest ustalenie jej faktycznego popełnienia i naruszenia przepisów technicznych, a nie ustalenie właściciela rurociągu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak udziału właściciela rurociągu w postępowaniu mógłby być podstawą do żądania wznowienia postępowania, ale wyłącznie na wniosek tego podmiotu. Inne podmioty, w tym skarżący, nie mogą skutecznie powoływać się na brak udziału innego podmiotu mającego interes prawny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

ppsa art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia NSA.

P.b. art. 48 § 1

Prawo budowlane

Podstawa orzeczenia o nakazie rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej.

Pomocnicze

ppsa art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b lub pkt 2 ppsa (brak udziału właściciela rurociągu w postępowaniu) uznano za nieuzasadniony.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa (brak zawiadomienia o zakończeniu postępowania) podniesiony w skardze kasacyjnej.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 kpa (przesłanka wznowieniowa) podniesiony w skardze kasacyjnej.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 i 4 kpa (przesłanka nieważnościowa) podniesiony w skardze kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samowola budowlana zrealizowana bezpośrednio na rurociągu stanowi naruszenie przepisów technicznych i podlega nakazowi rozbiórki. Brak udziału właściciela rurociągu w postępowaniu nie jest skutecznym zarzutem dla strony skarżącej w kontekście oceny samowoli budowlanej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 10 § 1 kpa, art. 145 § 1 pkt 3 kpa, art. 156 § 1 pkt 1 i 4 kpa) poprzez brak udziału właściciela rurociągu i brak zawiadomienia o zakończeniu postępowania.

Godne uwagi sformułowania

likwidacja samowoli budowlanej [...] powinna nastąpić przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane Stwierdzając brak możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, wobec naruszenia budową przepisów techniczno-budowlanych, wymagających zachowanie określonej odległości od rurociągu [...] - właściwy organ orzeka o nakazie rozbiórki Przekonanie skarżących o samowolnej realizacji na ich działce rurociągu nie usprawiedliwia samowoli w niniejszej sprawie Dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczność, kto jest "właścicielem" rurociągu, jest całkowicie nieistotna

Skład orzekający

Alicja Plucińska- Filipowicz

sprawozdawca

Jerzy Bujko

przewodniczący

Zofia Flasińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad stosowania art. 48 Prawa budowlanego w przypadku samowoli budowlanej zrealizowanej na infrastrukturze technicznej oraz interpretacja dopuszczalności zarzutów proceduralnych dotyczących braku udziału innych podmiotów w postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej na rurociągu, ale ogólne zasady dotyczące samowoli i naruszeń proceduralnych mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem własności a koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa publicznego w kontekście samowoli budowlanej. Pokazuje, jak sąd podchodzi do zarzutów proceduralnych, gdy naruszone są przepisy materialne.

Samowola budowlana na rurociągu: czy ignorancja chroni przed rozbiórką?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1149/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /sprawozdawca/
Jerzy Bujko /przewodniczący/
Zofia Flasińska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gl 616/04 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2006-02-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b,  art. 145 par. 1 pkt 2 oraz  art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Jerzy Bujko Sędziowie Zofia Flasińska Alicja Plucińska - Filipowicz ( spr.) Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej ze skargi kasacyjnej B. i G. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 616/04 w sprawie ze skargi B. i G. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
II OSK 1149/06 U z a s a d n i e n i e
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 616/04 po rozpoznaniu skargi B. C. i G. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...]. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...]. o nakazie rozbiórki ścian parteru i ścian fundamentowych stanowiących rozbudowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w D. - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana bezpośrednio na rurociągu, co ustalono w toku inspekcji dokonanej w dniu 18 listopada 2002 r., zaś po sprawdzeniu ustalono, iż inwestorzy nie mieli na tą inwestycję wymaganego pozwolenia na rozbudowę. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strony podniosły, że działały w dobrej wierze, nie wiedząc o istnieniu na ich nieruchomości rurociągu a więc sprawa niniejsza powinna być rozpatrywana łącznie z tą inwestycją, która przebiega przez ich działkę.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy orzeczenie o rozbiórce na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego stwierdził, iż nie jest sporny fakt samowolnej budowy przez inwestorów, która nie mogłaby być legalizowana ze względu na naruszenie przepisów o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty /inwestycja bezpośrednio na rurociągu/, zaś w sprawie spornego rurociągu toczyło się postępowanie przed organem nadzoru budowlanego, które nie potwierdziło, że został on wybudowany w niezgodzie z prawem.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie zarzucono jego niesprawiedliwość i absurdalność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną podkreślając, że likwidacja samowoli budowlanej, która w niniejszej sprawie jest niesporna, powinna nastąpić przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą o zmianie ustawy - Prawo budowlane z dnia 16 kwietnia 2004 r. /Dz. U. Nr 93, poz. 88/, co wynika z art. 2 tej ustawy. Stwierdzając brak możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, wobec naruszenia budową przepisów techniczno-budowlanych, wymagających zachowanie określonej odległości od rurociągu /wodociągu/, która w sprawie nie została zachowana /obiekt budowany bezpośrednio na rurociągu/ - właściwy organ orzeka o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Przekonanie skarżących o samowolnej realizacji na ich działce rurociągu nie usprawiedliwia samowoli w niniejszej sprawie, co w konsekwencji powoduje, że konieczne jest zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli B. C. i G. C. reprezentowani przez radcę prawnego M. J., zarzucając naruszenie art. 145 ( 1 pkt 1 lit. b lub pkt 2 ppsa oraz wnosząc o "zmianę zaskarżonego wyroku poprzez stwierdzenie nieważności lub uchylenie" zaskarżonej decyzji, względnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że organy obu instancji nie zawiadomiły stron o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych materiałów i zgłoszonych żądań, z naruszeniem art. 10 ( 1 kpa, co stanowi przesłankę wznowieniową /"art. 145 ( 1 pkt 3 kpa"/. Tak poważne uchybienie Sąd powinien uwzględnić z urzędu. Nie ustalono też właściciela spornego rurociągu a więc nie uczestniczył on w postępowaniu, co powoduje, że należy rozważyć, czy takie uchybienie stanowi przesłankę nieważnościową /"art. 156 ( 1 pkt 1 i 4 kpa"/, czy też wznowieniową. Taką okoliczność również Sąd powinien brać pod uwagę z urzędu i uchylić zaskarżoną decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie.
Jako podstawę skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie powołano naruszenie art. 145 ( 1 pkt 1 lit. b lub pkt 2 ppsa, bowiem w postępowaniu administracyjnym nie brał udziału "właściciel" przedmiotowego rurociągu. Oczywiste jest, iż Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku z urzędu uwzględnić tej okoliczności, bowiem przedmiotem oceny w sprawie administracyjnej był niesporny fakt popełnienia samowoli budowlanej i to zrealizowanej bezpośrednio na rurociągu, co stanowiło istotne zagrożenie bezpieczeństwa publicznego. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczność, kto jest "właścicielem" rurociągu, jest całkowicie nieistotna, zaś brak udziału podmiotu, któremu służą prawa do tego rurociągu w postępowaniu mógłby ewentualnie być podstawą żądania wznowienia postępowania ale wyłącznie na wniosek podmiotu, którego prawa do udziału w postępowaniu zostały ograniczone. Inne podmiot, w tym strona skarżąca, nie mogą skutecznie powoływać się na to, że w postępowaniu nie brał udziału inny podmiot mający w sprawie interes prawny.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji z mocy art. 184 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI