II OSK 1148/22

II OSK 1148/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Anna Szymańska
Paweł Miładowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Sygn. powiązane
II SA/Gd 81/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2021-12-01
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych P. Ś. i E. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 81/21 w sprawie ze skargi E. Ś. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2020 r., nr WOP.7722.118.2020.GD w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki 1. oddala skargę kasacyjną E. Ś.; 2. odrzuca skargę kasacyjną P. Ś.; 3. zwraca P. Ś. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 81/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E. Ś. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", w Gdańsku z dnia 14 grudnia 2020 r., nr WOP.7722.118.2020.GD, którym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "PINB", w Bytowie z dnia 13 października 2020 r., znak: PINB/ID/70033/5/2020, oddalające na podstawie art. 123 K.p.a. oraz art. 20 § 1 pkt 4 i art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427), zwanej dalej "u.p.e.a.", zarzuty zgłoszone przez E. Ś. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie na podstawie tytułu wykonawczego nr PINB/ID/70033/5/2020 z 6 sierpnia 2020 r.
Sąd I instancji wskazał, że pomimo doręczenia zobowiązanej w dniu 4 grudnia 2019 r., przez wierzyciela egzekwowanego obowiązku upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., prowadzone wobec osoby skarżącej postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało w dniu 24 sierpnia 2020 r., na podstawie tytułu wykonawczego nr PINB/ID/70033/5/2020 wystawionego w dniu 6 sierpnia 2020 r. Tym samym w sprawie zastosowanie znajdują przepisy (obowiązujące od 30 lipca 2020 r.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). Dlatego twierdzenia skarżącej jakoby w niniejszej sprawie powinny znaleźć zastosowanie przepisy u.p.e.a. sprzed ww. nowelizacji Sądu uznał za niezasadne.
Sąd podkreślił, że w wyniku przeprowadzonej nowelizacji dotychczas stanowiące (to jest do dnia 29 lipca 2020 r.) podstawę zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym: niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w obecnym stanie prawnym stanowią podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 1-3 u.p.e.a.). Natomiast niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego stanowią w aktualnym stanie prawnym podstawę skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 u.p.e.a.). Następnie Sąd przywołał treść przepisów stanowiących podstawę do wniesienie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1, 2 i 4 u.p.e.a.) i ich rozpatrzenia (art. 34 § 1 u.p.e.a.) oraz wniesienia zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.), a także toku dalszej egzekucji po wydaniu ostatecznego postanowienia w przedmiocie rozpatrzonych zarzutów (art. 34 § 4 u.p.e.a.).
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd wskazał, że przedmiotem egzekwowanego na podstawie wyżej wymienionego tytułu wykonawczego z dnia 6 sierpnia 2020 r. obowiązku jest nakaz rozbiórki budynku wiat usytuowanej na nieruchomości nr [...] w miejscowości B., wynikający z podlegającej wykonaniu ostatecznej decyzji Pomorskiego WINB z dnia 24 czerwca 2017 r.
Po otrzymaniu odpisu tytułu wykonawczego, co miało miejsce w dniu 24 sierpnia 2020 r., skarżąca pismem z dnia 26 sierpnia 2020 r. między innymi sformułowała zarzuty nieistnienia obowiązku rozbiórki, braku wymagalności obowiązku, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu prawidłowego upomnienia. Zarzuty te były określone w art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 7 u.p.e.a. w starym brzmieniu, a obecnie są zawarte w art. 33 § 2 odpowiednio w pkt 1, 5, 6, 2a, 4 u.p.e.a. Pozostałe zarzuty rozpatrywane ww. postanowieniem zawarte w art. 33 § 1 pkt 5, 6 i 10 nie są uwzględnione w ustawie aktualnie obowiązującej, zatem nie mogą w tym postępowaniu zostać ocenione.
W ocenie Sądu, wadliwie wywodzi skarżąca, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie istnieje. Póki w obrocie prawnym pozostaje ww. decyzja o nakazie rozbiórki to obowiązek istnieje i podlega wykonaniu. Okoliczność ta jest jednoznaczna. Jak bowiem wynika art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie ma tutaj znaczenie, że od wydania decyzji upłynął jakiś czas, nawet gdyby ten czas był znaczny. Natomiast umorzenie postępowania egzekucyjnego zainicjowanego uprzednio wadliwie wystawionym tytułem wykonawczym nie pozbawiło ostatecznej decyzji WINB wykonalności, ani organu egzekucyjnego kompetencji do egzekwowania wykonania tej decyzji. Umorzone zostało jedynie postępowanie zainicjowane tytułem wykonawczym z 20 stycznia 2020 r. Tytuł wykonawczy wystawiony w dniu 6 sierpnia 2020 r. wszczął nowe postępowanie egzekucyjne. Także zarzut braku możliwości procedowania po umorzeniu postępowania jest chybiony. Podobnie jak brak jest regulacji prawnej nakazującej doręczenie kolejnego upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku rozbiórki. Postępowanie egzekucyjne rozpoczyna się wystawieniem tytuły wykonawczego, a doręczenie upomnienia jest wymagane przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, stanowi bowiem ono dopiero zapowiedź wszczęcia postępowania egzekucyjnego w razie dalszego uchylania się zobowiązanego od wykonania ostatecznego obowiązku. Także upływ czasu pomiędzy doręczeniem upomnienia, a wystawieniem tytułu egzekucyjnego nie ma żadnego znaczenia, gdyż przepisy ustawy nie określają, że upływ nawet długiego czasu od doręczenia upomnienia nie zezwala na wystosowanie do strony zobowiązanej tytułu egzekucyjnego.
Sąd podkreślił, że pomimo, iż małżonkowie są współwłaścicielami nieruchomości to zobowiązanym do wykonania ostatecznej decyzji rozbiórkowej jest każde z nich odrębnie. Kwestia ta została skarżącej szczegółowo wyjaśniona w uzasadnieniu do sprawy o sygnaturze akt II SA/Gd 85/21.
Zdaniem Sądu, wadliwie upatruje skarżąca we wprowadzeniu na obszarze Polski stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie w dniu 20 marca 2020 r. stanu epidemii jako okoliczności uniemożliwiającej wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Stan epidemii spowodował zawieszenie terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych i egzekucyjnych, ale nie stanowił przeszkody w ich wszczęciu czy prowadzeniu.
Ponadto obowiązek, do którego wykonania skarżąca została zobowiązana tytułem wykonawczym został w nim określony prawidłowo, należycie została powołana podstawa tego obowiązku i tytuł wykonawczy zawiera wszelkie konieczne elementy, może być zatem podstawą egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Końcowo Sąd podkreślił, że w postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść tych zarzutów, przy czym – zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są więc sformalizowanym środkiem prawnym, a podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. W tym zakresie organy egzekucyjne prawidłowo ustaliły i wyjaśniły zobowiązanej, że wystawienie przedmiotowego tytułu wykonawczego było następstwem niewykonania nałożonego na stronę ostateczną decyzją z 24 czerwca 2017 r. obowiązku rozbiórki budynku wiaty.
Sąd I instancji nie dopatrzył się zatem w niniejszej sprawie naruszenia którychkolwiek ze wskazanych w zarzutach przepisów prawa, w tym przepisów u.p.e.a. U podłoża postępowania egzekucyjnego leży brak wykonania przez skarżącą obowiązku nałożonego na nią przez uprawniony organ nadzoru budowlanego, wskutek niezastosowania się przez nią do przepisów Prawa budowlanego. Trudno w związku z tym poszukiwać w takiej sytuacji ochrony w powołanych przez skarżącą przepisach, tym bardziej, że art. 32 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP stanowi, że wszyscy są równi wobec prawa. W konsekwencji również skarżąca jest zobowiązana do przestrzegania powszechnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego.
W efekcie Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie uchybień – ani tych podniesionych w skardze, ani też innych – branych pod rozwagę z urzędu, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli (1) E. Ś. (skarżąca) oraz (2) P. Ś..
E. Ś. (skarżąca) swoją skargę kasacyjną oparła na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi E. Ś. przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy skarżąca i "uczestnik postępowania" wykazali, że Pomorski WINB postanowieniem z dnia 14 grudnia 2020 r. bezzasadnie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia 13 października 2020 r., gdyż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do uwzględnienia zażalenia w całości;
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 1 punkty 1, 2, 3, 5, 6, 7 i 10 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym sprzed 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, gdyż skarżąca i "uczestnik postępowania" wykazali, że PINB w Bytowie procedował w niniejszej sprawie, to jest rozpatrzył zarzuty egzekucyjne, w oparciu o niewłaściwy stan prawny (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r.), co wprost wynika z rozstrzygnięcia i uzasadnienia postanowienia z dnia 13 października 2020 r., nr PINB/ID/70033/5/2020, mimo że wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło przed tą datą;
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w zw. z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy skarżąca i "uczestnik postępowania" wykazali, iż organy administracji obydwu instancji bezzasadnie nie uwzględniły zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego;
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, gdyż skarżąca i "uczestnik postępowania" wykazali, iż postanowienie organu I instancji z dnia 13 października 2020 r. zawiera błędną podstawę prawną (przepisy art. 33 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.), postanowienia organów obydwu instancji zawierają błędne rozstrzygnięcia i są wadliwie uzasadnione;
- art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w zw. z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, gdyż skarżąca i "uczestnik postępowania" wykazali, iż wyrok z dnia 1 grudnia 2021 r. zawiera błędne uzasadnienie, w szczególności Sąd I instancji nie uwzględnił, że organ egzekucyjny rozpatrując sprawę zastosował niewłaściwe przepisy w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r., zamiast w brzmieniu obowiązującym po tej dacie.
P. Ś. w swojej skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku oraz zasądzenie kosztów postępowania, formułując zarzuty dotyczące naruszenia: (1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.; (2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 1 punkty 1, 2, 3, 5, 6, 7 i 10 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym sprzed 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r.; (3) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w zw. z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r.; (4) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w związku z art. 18, art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna E. Ś. (skarżącej) nie zasługiwała na uwzględnienie; natomiast skarga kasacyjna P. Ś. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 180 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odrzuca skargę kasacyjną, jeżeli podlegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwraca ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Natomiast zgodnie z art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Rozpoznając skargę kasacyjną P. Ś. należy wskazać, że mamy właśnie do czynienia z jej niedopuszczalnością, ponieważ skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł podmiot, który nie posiadał legitymacji skargowej z uwagi na brak istnienia interesu prawnego tego podmiotu do bycia stroną postępowania sądowoadministracyjnego. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Ponadto z art. 33 § 1a-2 p.p.s.a. wynika, że uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego mogą być też podmioty, które dokonają skutecznego zgłoszenia do postępowania (przystąpienie; dopuszczenie do udziału).
Natomiast na podstawie art. 173 § 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
W uchwale z dnia 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt OPS 1/04 (publ. ONSAiWSA 2005, Nr 4, poz. 62, Lex nr 151232) Naczelny Sąd Administracyjny co do zasady wskazał, że skutek wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego drugiej instancji może nastąpić, jeśli skarga kasacyjna została wniesiona przez uprawniony podmiot (art. 173 § 2 p.p.s.a.). Niedopełnienie tego warunku czyni skargę niedopuszczalną, a w konsekwencji powoduje jej odrzucenie wówczas, gdy nie ma wątpliwości, że została ona wniesiona przez podmiot, który w ogóle nie może być stroną w rozumieniu art. 12 w związku z art. 32 i art. 33 p.p.s.a.
W granicach niniejszej sprawy i interesu prawnego na tle ww. przepisów p.p.s.a. wyznacza zaskarżone postanowienie WINB, które zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., należy wskazać, że to postanowienie dotyczy oceny zasadności zgłoszonych przez E. Ś. zarzutów w związku ze skierowanym do tego podmiotu tytułu wykonawczego, co oznacza, że zaskarżone postanowienie dotyczy wyłącznie interesu prawego skarżącej E. Ś., lecz nie wnoszącego także skargę kasacyjną P. Ś.. Przypomnijmy, że zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. zobowiązanym jest każda osoba, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze niepieniężnym. W okolicznościach niniejszej sprawy oznacza to, że jeśli egzekucji administracyjnej podlega nałożony na oboje małżonków obowiązek wykonania rozbiórki obiektu budowlanego, to każdy z małżonków jest zobowiązanym w myśl art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a., co do całego obowiązku. A zatem zaskarżone postanowienie WINB nie było skierowane do P. Ś., a w konsekwencji P. Ś. jako niemający interesu prawnego do zaskarżenia postanowienia WINB wydanego w związku z wystawieniem tytułu wykonawczego skierowanego do E. Ś. nie mógł być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, w tym nie mógł skutecznie wnieść skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku wydanego w związku z wniesioną skargą "zwykłą" przez E. Ś.. Dla tej oceny nie ma znaczenia to, że Sąd I instancji wadliwie uznał P. Ś. jako uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego i doręczał mu korespondencję. O przymiocie strony postępowania sądowoadministracyjnego decydują obowiązujące przepisy prawa, a nie faktyczne czynności podejmowane przez sąd administracyjny z udziałem danego podmiotu. Legitymacja skargowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym uzależniona jest od posiadania interesu prawnego. Osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie bowiem z art. 50 p.p.s.a., podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Oznacza to, że interes prawny wnoszącego skargę kasacyjną musi znajdować podstawę w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego, natomiast status strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może w żadnym razie wynikać tylko z faktycznego traktowania jakiegokolwiek podmiotu jako strony (B. Dauter, B. Gruszczyński, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, punkt 8 komentarza do art. 173, Lex 2013). Interes prawny musi być interesem własnym, indywidualnym i wynikającym z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96, publ. ONSA 1997, z. 2, poz. 89).
Podsumowując, uprawnienie P. Ś. do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw uzasadniających legitymację skargową P. Ś. w rozumieniu art. 173 § 2 p.p.s.a. do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Nadto wnoszący skargę kasacyjną nie powinien też być traktowany jako strona postępowania egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych przez E. Ś., jako zobowiązanej w rozumieniu art. 27 § 1 pkt 2 w zw. z art. 1a pkt 20 u.p.e.a., zarzutów w związku z wystawieniem i skierowaniem do niej tytułu wykonawczego. Natomiast w postępowaniu przed Sądem I instancji P. Ś. był traktowany jako strona postępowania. Niemniej jednak z faktycznego traktowania jako strony postępowania sądowoadministracyjnego nie może wynikać status P. Ś. jako strony tego postępowania w rozumieniu materialnym.
Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że wniesiona przez P. Ś. skarga kasacyjna jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Przechodząc zaś do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej E. Ś. (skarżącej) Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty tej skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji prawidłowo ocenił to jaki stan prawny miał zastosowanie w niniejszej sprawie, tj. przepisy u.p.e.a. w brzmieniu od 30 lipca 2020 r., a to z prostej przyczyny, ponieważ postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w związku z doręczeniem skarżącej w dniu 24 sierpnia 2020 r. tytułu wykonawczego TW-2 z 6 sierpnia 2020 r., nr PINB/ID/70033/5/2020. Należy skarżącej wyjaśnić, że wcześniejsze doręczenie skarżącej przez wierzyciela upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku (art. 15 u.p.e.a.) nie stanowi o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, lecz jest to warunek do prawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co następuje z momentem skutecznego doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, o czym stanowi art. 15 § 1 w zw. art. 26 § 1 u.p.e.a. W okolicznościach niniejszej sprawy także umorzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego w wyniku wystawienia wcześniejszego tytułu wykonawczego nie ma znaczenia dla oceny legalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego w oparciu o ww. tytuł wykonawczy z 6 sierpnia 2020 r. Powyższe okoliczności nie niweczą zaś faktu poprzedzenia wystawienia tego tytułu wykonawczego doręczeniem skarżącej upomnienia, o jakim mowa w art. 15 u.p.e.a. W tych warunkach, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej PINB, wydając postanowienie z dnia 13 października 2020 r., prawidłowo rozpatrzył sprawę w oparciu o przepisy u.p.e.a. w brzmieniu z Dziennika Ustaw z 2020 r. pozycja 1427, który to tekst jednolity ogłoszono 21 sierpnia 2020 r., a więc prawie dwa miesiące przed dniem wydania postanowienia PINB, który to publikator PINB uwzględnił wydając właśnie to postanowienie. Oceny tej nie niweczy to, że PINB w treści postanowienia wskazał na jednostkę redakcyjną "art. 33 pkt 1" oraz "art. 33 pkt 1-10", co należy jedynie oceniać w kategoriach omyłki pisarskiej, ponieważ art. 33 u.p.e.a. składał się poprzednio i aktualnie z poszczególnych paragrafów, co oznacza, że organ omyłkowo pominął, że podstawy zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej zawiera art. 33 § 2 u.p.e.a. Poza tym w skardze kasacyjnej nie wykazano aby rozpatrzenie zgłoszonych zarzutów nie nastąpiło w granicach wyznaczonych w art. 33 § 2 u.p.e.a., w sytuacji gdy zaskarżone postanowienie WINB wprost odwołuje się do treści art. 33 § 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. Z tych też względów w niniejszej sprawie nie znalazł zastosowania art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r., ponieważ postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte już po wejściu w życie wskazywanej nowelizacji. Tego zaś rodzaju okoliczności czynią bezzasadnymi twierdzenia skarżącej jakoby postanowienia organów administracji obydwu instancji naruszają przepisy art. 34 § 1, § 4, § 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym sprzed 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r., ponieważ zgodnie z art. 34 u.p.e.a. wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; zaś całe "zamieszanie" odnośnie treści obowiązujących przepisów prawa wywołała sama skarżąca, które swoje zarzuty zgłoszone w piśmie z 26 sierpnia 2020 r. oparła na nieaktualnej już treści art. 33 § 1 u.p.e.a.
Ponadto w pełni należy podzielić ocenę Sądu I instancji, który prawidłowo wyjaśnił skarżącej, że o nieistnieniu obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym nie świadczy znaczny upływ czasu od wydania decyzji o nakazie rozbiórki, czy też uchylenie postanowienia PINB w Bytowie z dnia 29 marca 2017 r., nr PINB/ID/70035/49/2013, i prawomocne umorzenie poprzednio prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr PINB/ID/70033/9/2019 z dnia 20 stycznia 2020 r.
Skarżąca nie wykazała też aby w dniu wystawienia tytułu wykonawczego i jego doręczenia obowiązywały przepisy prawa, które z uwagi na czas pandemii uniemożliwiałyby wszczęcia postepowania egzekucyjnego. W tym zakresie PINB trafnie wyjaśnił, że zawieszenie biegu terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych według przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2000 r. poz. 374 ze zm.), zmienionej ustawą z dnia 14 maja 2020 r. (Dz. U. poz. 875), obowiązywało w okresie od dnia 31 marca 2020 r. do dnia 23 maja 2020 r., a jak wskazano wyżej postępowanie egzekucyjne wszczęto 26 sierpnia 2020 r. Wskazany w skardze kasacyjnej art. 15zzs ww. ustawy covidowej nie obowiązywał już w dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jak i w dacie doręczenia upomnienia, tj. w dniu 21 stycznia 2020 r. oraz w czasie biegu siedmiodniowego terminu zakreślonego w tym upomnieniu, który upływał z dniem 28 stycznia 2020 r. Natomiast wskazany w skardze kasacyjnej art. 15zzk ust. 1 ustawy covidowej dotyczy administracyjnego postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych; a w niniejszej sprawie egzekucja administracyjna dotyczy obowiązku niepieniężnego – nakazu rozbiórki.
W odniesieniu do wymogu z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. (zgodnie z którym tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej – także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek) wskazanie w tytule wykonawczym obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji polegającego na nakazie rozbiórki ww. wiaty należy uznać za całkowicie prawidłowe. Ma rację Sąd I instancji, że obowiązek, do którego wykonania skarżąca została zobowiązana tytułem wykonawczym został w nim określony prawidłowo, należycie została powołana podstawa tego obowiązku i tytuł wykonawczy zawiera wszelkie konieczne elementy, może być zatem podstawą egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym. Tej zaś oceny skarżąca nie podważyła skutecznie w skardze kasacyjnej, w istocie nie wykazując na czym miałaby polegać nieprawidłowość treści oznaczonego obowiązku podlegającego egzekucji i nieprawidłowość podstawy prawnej "należności" (obowiązku niepieniężnego).
Z przedstawionych powyżej względów brak jest też podstaw do twierdzenia, że zaskarżony wyrok narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera bowiem wszystkie wymagane tym przepisem elementy konstrukcyjne, jak: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym zakresie nie można doszukać się istotnego naruszenia przepisów procedury, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia prawa procesowego, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.; art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 1 punkty 1, 2, 3, 5, 6, 7 i 10 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym sprzed 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r.; art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w zw. z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r.; art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18, art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r.; oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1, § 4, § 5 w zw. z art. 33 § 2 punkty 1, 2 lit. a-c, 4, 5 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r. w zw. z art. 13 ust. 1 i 6 ww. ustawy nowelizującej z 2019 r. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
W pkt II sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 173 § 2 p.p.s.a.
W pkt III sentencji wyroku orzeczono o zwrocie na rzecz P. Ś. wpisu od skargi kasacyjnej stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.