II OSK 1144/24

II OSK 1144/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/
Jan Szuma
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Kr 352/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-10-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art.66 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 października 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 352/23 w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2023 r. nr 29/2023 w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 października 2023 r., II SA/Kr 352/23, oddalił skargę K. T. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej WINB) z dnia 17 stycznia 2023 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie organ II instancji przede wszystkim był zobligowany do zastosowania się do wskazań oraz oceny prawnej zawartej w wydanym w tej sprawie prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 1149/21. Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) wyrok ten wiąże przy obecnym rozpoznawaniu tej sprawy zarówno organy, jak i sądy administracyjne.
Sąd wskazał, że w powyżej wskazanym wyroku z 20 kwietnia 2022 r. WSA odniósł się szczegółowo zarówno do obowiązków, które zostały nałożone przez orzekające w sprawie organy na wspólnotę mieszkaniową, jak i do obowiązków, jakie organy nałożyły na skarżącą oraz drugiego współwłaściciela lokalu nr [...]. Sąd zaaprobował zarówno treść jak i zakres nakazanych obowiązków oraz ich adresatów.
W odniesieniu do obowiązków nałożonych na Wspólnotę Mieszkaniową WINB, w opinii WSA, słusznie uznał, że organ I instancji w pełni zasadnie zobowiązał ww. Wspólnotę do wykonania wyszczególnionych w decyzji prac, ponieważ w świetle sporządzonych w ramach postępowania ekspertyz, prace te miały doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z prawem, naprawiając tym samym uchybienia będące skutkiem przeprowadzonych wcześniej robót budowlanych, których inwestorem była Wspólnota. W tym zakresie na chwilę wydawania decyzji I instancji, to jest 11 czerwca 2021 r., zdaniem Sądu niewątpliwie zaistniały przesłanki do zastosowania trybu naprawczego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2020.1333 ze zm.; dalej P.b.).
W odniesieniu do obowiązków nałożonych na skarżącą, w ocenie Sądu, WINB słusznie, zgodnie z sugestią WSA, dokonał zmiany podstawy orzeczonych nakazem obowiązków na art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b.
Ponadto, zdaniem Sądu, zasadnie WINB uwzględnił zmiany stanu faktycznego zaistniałe pomiędzy datą wydania decyzji I instancji - 11 czerwca 2021 r., a chwilą ponownego orzekania w sprawie - 17 stycznia 2023 r. W opinii Sądu nie ulega wątpliwości, że skoro w ponownie prowadzonym po wyroku WSA postępowaniu odwoławczym zmianie uległ stan faktyczny sprawy, zmianę tę organ odwoławczy zobligowany był wziąć pod uwagę.
Jak jednoznacznie wykazał zgromadzony przez WINB materiał dowodowy, obowiązki nałożone na Wspólnotę Mieszkaniową zostały wykonane, co organ odwoławczy szczegółowo uzasadnił i co Sąd opisał w pierwszej części uzasadnienia. W związku z tym postępowanie w zakresie tego nakazu stało się bezprzedmiotowe.
W odniesieniu do obowiązków nałożonych na skarżącą i jej męża, jak podał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zostały one wykonane częściowo, w zakresie montażu w drzwiach łazienkowych zgodnej z przepisami kratki wentylacyjnej przelotowej. Nadal istniała jednak konieczność zamontowania odpowiednio wydajnych nawiewników okiennych, którą to konieczność również zaaprobował Sąd w ww. prawomocnym wyroku z 20 kwietnia 2022 r. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, by stwierdzone w sprawie zmiany stanu faktycznego, polegające na wykonaniu obowiązków przez Wspólnotę i częściowe wykonanie obowiązków przez skarżącą, mogły wpłynąć na istotne ustalenia wynikające ze stanowiących podstawę przyjętego przez WSA stanowiska ekspertyz i opinii biegłych. Przeciwnie, ze zgromadzonych dokumentów wynika, że obecnie wentylacja budynku po wykonaniu koniecznych prac przez Wspólnotę, spełnia normy i umożliwia przy prawidłowym ukształtowaniu cyrkulacji powietrza przez okna w mieszkaniu skarżącej, zapewnienie ciągu wentylacji we właściwym, pożądanym kierunku.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła K. T., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła:
I. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 61 ust 1 w zw. z 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 P.b. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., przez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem odpowiedzialności skarżącej za stan funkcjonowania wentylacji grawitacyjnej w lokalu mieszkalnym nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. poprzez nakazanie jej zamontowania nawiewników we wszystkich oknach o dużej szczelności, w sytuacji, gdy podmiotem w/w zobowiązania powinna być Wspólnota Mieszkaniowa z uwagi na fakt, że przedmiotowe nawiewniki wpływają na prawidłowe funkcjonowanie nie tylko lokalu nr [...], ale i całego budynku, ponadto przyjmuje się, że systemy wentylacyjne stanowią element części wspólnych budynku, za które odpowiedzialność ponosi Wspólnota i/lub zarządca budynku.
2) art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 P.b. w zw. z Polską Normą PN-83/B/B-03430 wraz ze zmianą Az3 2000 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez błędne określenie zakresu prac i nałożenie na skarżącą nieuzasadnionego obowiązku w zakresie zamontowania nawiewników we wszystkich oknach o dużej szczelności, w sytuacji gdy w/w norma może być zachowana również w ten sposób, że nawiewniki będą zamontowane na niektórych tylko oknach, o ile zapewnią odpowiedni przepływ powietrza; innymi słowy norma nie odnosi się do ilości okien w pomieszczeniu, ale do wymaganego przepływu powietrza;
II. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., polegające na bezzasadnej odmowie umorzenia postępowania, pomimo iż z protokołów kominiarskich załączonych do akt sprawy przez skarżącą wynika, że skarżąca wykonała w sposób wystarczający nałożone na nią obowiązki decyzją WINB z dnia 17 stycznia 2023 r., w wyniku czego należało uznać decyzję za wykonaną;
2) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej p.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, a tym samym odmowie uchylenia decyzji WINB z dnia 17 stycznia 2023 r., pomimo iż WINB nie zebrał w całości potrzebnego w sprawie materiału dowodowego, a w rezultacie dokonał błędnych ustaleń, które legły u podstaw zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, NSA nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Jak słusznie zaznaczył Sąd I instancji, rozpatrując niniejszą sprawę zarówno organy, jak i sądy administracyjne – stosownie do art. 153 p.p.s.a. – związane były wskazaniami i oceną prawną zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 kwietnia 2022 r., II SA/Kr 1149/21.
Mając na względzie powyższe związanie za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia art. 61 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 P.b. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 P.b. w zw. z Polską Normą PN-83/B/B-03430 wraz ze zmianą Az3 2000 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
W opinii skarżącej kasacyjnie, do naruszenia art. 61 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 P.b. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. miałoby dojść przez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem odpowiedzialności skarżącej za stan funkcjonowania wentylacji grawitacyjnej w lokalu mieszkalnym nr [...] poprzez nakazanie jej zamontowania we wszystkich oknach o dużej szczelności nawiewników, podczas gdy podmiotem tego zobowiązania powinna być Wspólnota Mieszkaniowa.
Do naruszenia zaś art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 P.b. w zw. z Polską Normą PN-83/B/B-03430 wraz ze zmianą Az3 2000 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. – według skarżącej kasacyjnie – miałoby dojść poprzez błędne określenie zakresu prac i nałożenie na skarżącą nieuzasadnionego obowiązku zamontowania we wszystkich oknach o dużej szczelności nawiewników, w sytuacji gdy ww. norma może być zachowana również w ten sposób, że nawiewniki będą zamontowane tylko na niektórych oknach, o ile zapewnią odpowiedni przepływ powietrza.
Kwestie te zostały jednak wcześniej prawomocnie rozstrzygnięte w przywołanym wyżej wyroku z dnia 20 kwietnia 2022 r., II SA/Kr 1149/21, w którym jednoznacznie podano, że "Sąd nie podważa ani konieczności wykonania wyszczególnionych w decyzjach prac, ani też faktu, że obowiązek ich wykonania powinien spocząć na skarżącej. Konieczność wykonania tych a nie innych czynności wynika również ze sporządzonej ekspertyzy, która (...) zasadnie została włączona w zakres materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Nie można również zgodzić się ze skarżącą, że organy wadliwie wskazały adresata tych obowiązków. Wykonanie odpowiednich podcięć lub zamontowanie kratki wentylacyjnej w drzwiach łazienki, podobnie jak zainstalowanie nawiewników okiennych nie stanowi prac dotyczących części wspólnej nieruchomości, lecz lokalu będącej odrębną własnością skarżącej. To skarżąca zatem, a nie wspólnota mieszkaniowa jest zobowiązana do doprowadzenia własnego lokalu do stanu zgodnego z przepisami w zakresie, w jakim konieczne prace nie dotykają części wspólnej nieruchomości, lecz jej własności odrębnej, a za taką należy bez wątpienia uznać drzwi łazienkowe oraz okna".
W przywołanym wyżej wyroku z 20 kwietnia 2022 r., II SA/Kr 1149/21, przesądzono zatem wiążąco, że podmiotem zobowiązania nałożonego na skarżącą kasacyjnie nie powinna być Wspólnota Mieszkaniowa, lecz skarżąca oraz że zakres prac i nałożone na skarżącą obowiązki określone zostały prawidłowo. Jednoznacznie i wyraźnie wynika to w szczególności ze stwierdzenia, że "Sąd nie podważa ani konieczności wykonania wyszczególnionych w decyzjach prac, ani też faktu, że obowiązek ich wykonania powinien spocząć na skarżącej". Skoro więc powyższe kwestie zostały prawomocnie i wiążąco rozstrzygnięte w wyroku z 20 kwietnia 2022 r., II SA/Kr 1149/21, to obecnie nie mogą być one odmiennie rozstrzygane.
Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadną odmowę umorzenia postępowania, pomimo iż z protokołów kominiarskich załączonych do akt sprawy wynika, że skarżąca wykonała w sposób wystarczający nałożone na nią zaskarżoną decyzją obowiązki, w wyniku czego uznać należało decyzję za wykonaną, to wskazać należy, że przedmiotem sprawy prowadzonej przed WSA była kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a nie kwestia jej wykonania. Zauważyć przy tym wypada, że Sąd I instancji uwzględnił fakt, że część obowiązków nałożonych na skarżącą i jej męża została wykonana. Jeżeli jednak pozostałe obowiązki nałożone na skarżącą również zostałyby wykonane, to nie świadczyłoby to o wadliwości zaskarżonej decyzji, lecz powodowałoby, że nie byłoby już potrzeby wykonywania tej decyzji, skoro byłaby ona już wykonana w całości. Zarzut ten więc również nie podlegał uwzględnieniu.
Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. Mając bowiem na względzie, że w wyroku z 20 kwietnia 2022 r., II SA/Kr 1149/21, przesądzono wiążąco, że zakres prac i nałożone na skarżącą obowiązki określone zostały prawidłowo oraz że podmiotem tego zobowiązania powinna być skarżąca, a zakwestionowano jedynie tryb, w jakim zobowiązano skarżącą do wykonania wyszczególnionych prac, ponieważ nie było bowiem podstaw, aby uczynić to w ramach postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. i rozważyć należało zastosowanie w tym zakresie art. 66 ust. 1 P.b., co zostało w toku ponownie prowadzonego postępowania uwzględnione, oddalenie skargi przez Sąd I instancji było zasadne, a materiał dowodowy zebrany przez WINB był wystarczający do prawidłowego rozpoznania sprawy.
Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.