II OSK 1140/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając za prawidłowe ustalenie jednorazowej opłaty planistycznej na podstawie operatów szacunkowych, mimo zarzutów dotyczących ich wadliwości.
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA, kwestionując decyzję o nałożeniu jednorazowej opłaty planistycznej. Zarzuty dotyczyły wadliwości operatów szacunkowych, błędnej wykładni przepisów dotyczących wyceny nieruchomości oraz naruszenia procedury administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając operaty za prawidłowe i zgodne z prawem, a zarzuty za nieuzasadnione.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. Holding S.K.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej. Decyzja ta ustalała spółce jednorazową opłatę związaną ze wzrostem wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca kasacyjnie spółka podniosła szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów postępowania (art. 133, 145, 151 p.p.s.a.) poprzez brak stwierdzenia naruszenia przez organy administracji przepisów k.p.a. (art. 7, 77, 80) w zakresie oceny materiału dowodowego, w szczególności wadliwości sporządzonych operatów szacunkowych. Zarzucono, że opinie biegłego opierały się na nieweryfikowalnych danych, porównywano nieruchomości niepodobne, a także błędnie interpretowano przepisy dotyczące wyceny nieruchomości (art. 37 ust. 1 u.p.z.p., art. 153 ust. 1 u.g.n.) oraz rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości (§ 51). Dodatkowo podniesiono zarzut naruszenia art. 81 i 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne nie mają kompetencji do merytorycznego badania operatów szacunkowych, a jedynie do oceny ich formalnej poprawności. Stwierdzono, że operaty sporządzone przez rzeczoznawcę J. K. spełniały wymogi formalne, zostały sporządzone przez uprawnioną osobę i zawierały wszystkie wymagane elementy. Sąd odrzucił zarzut dotyczący wyceny poszczególnych części nieruchomości zamiast całości, wskazując na zasadę 'jedna księga - jedna nieruchomość'. Uznano również, że § 51 rozporządzenia miał zastosowanie w sprawie. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. uznano za niezasadny, ponieważ spółka miała możliwość wypowiedzenia się co do pisma biegłego przed organem II instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli operaty spełniają wymogi formalne i zostały sporządzone przez uprawnioną osobę, a sądy administracyjne nie mają kompetencji do merytorycznej oceny wyceny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że operaty szacunkowe spełniały wymogi formalne, zostały sporządzone przez uprawnionego rzeczoznawcę i zawierały wszystkie niezbędne elementy. Sądy administracyjne nie posiadają wiadomości specjalnych do merytorycznej oceny wyceny nieruchomości, a jedynie do oceny formalnej operatu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.z.p. art. 36 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 37 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.g.n. art. 153 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.g.n. art. 4 § pkt 16
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 51
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece art. 24 § ust. 1
k.c. art. 46 § § 1
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Operaty szacunkowe spełniają wymogi formalne i zostały sporządzone przez uprawnionego rzeczoznawcę. Sądy administracyjne nie mają kompetencji do merytorycznej oceny operatów szacunkowych. Wycena poszczególnych części nieruchomości jest dopuszczalna, jeśli stanowią one odrębne nieruchomości w rozumieniu prawa. Brak możliwości wypowiedzenia się co do pisma biegłego przed organem I instancji nie wpływa na wynik sprawy, jeśli strona miała możliwość wypowiedzenia się przed organem II instancji.
Odrzucone argumenty
Operaty szacunkowe były wadliwe merytorycznie i formalnie. Błędna wykładnia przepisów dotyczących wyceny nieruchomości. Naruszenie przepisów o czynnym udziale strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących oceny materiału dowodowego (art. 7, 77, 80 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
Sądy administracyjne nie mają kompetencji do merytorycznego sprawdzenia ustaleń operatu szacunkowego, jeżeli dokument ten spełnia wymogi formalne. jedna księga - jedna nieruchomość Sądy administracyjne nie dysponują wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły, stąd ich rola w ocenie operatu szacunkowego sprowadza się do oceny pod względem formalnym.
Skład orzekający
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
członek
Jerzy Stankowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad oceny formalnej operatów szacunkowych przez sądy administracyjne oraz interpretacja przepisów dotyczących opłaty planistycznej i wyceny nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłaty planistycznej i wyceny nieruchomości w kontekście planowania przestrzennego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia opłaty planistycznej i wyceny nieruchomości, co jest istotne dla profesjonalistów z branży nieruchomości i prawa administracyjnego. Zarzuty spółki były rozbudowane, ale sąd szczegółowo je odniósł.
“Wycena nieruchomości kluczem do opłaty planistycznej – NSA rozstrzyga spór o operaty szacunkowe.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1140/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-11-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Czerwiński Jerzy Stankowski Symbol z opisem 6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Sygn. powiązane II SA/Gl 1147/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-01-18 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 741 art. 36 ust 4 art. 37 ust 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia NSA Jerzy Stankowski Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. sp. z o. o. Holding S.K.A. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 1147/21 w sprawie ze skargi M. sp. z o. o. Holding S.K.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 7 lipca 2021 r. nr SKO.XII-426/2222/13/2021 w przedmiocie jednorazowej opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1147/21 oddalił skargę M. Sp. z o.o. Holding S.K.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 7 lipca 2021 r. nr SKO.XII-426/2222/13/2021 w przedmiocie jednorazowej opłaty związanej ze wzrostem wartości nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M. Sp. z o.o. Holding S.K.A. w K., zaskarżając wyrok w całości. Sądowi I instancji skarżąca kasacyjnie Spółka zarzuciła: 1) na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: "p.p.s.a." naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w ten sposób, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekając na podstawie akt sprawy nie dopatrzył się naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (i poprzedzająco - przez Prezydenta Miasta Bielska-Białej) przepisu art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.), dalej: "k.p.a." poprzez brak stwierdzenia, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej nie rozpatrzyło w sposób wyczerpujący całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów zgromadzonych w sprawie prowadzi do wniosku, że: a) biegły J. K. sporządził przedmiotowe opinie w sprawie w oparciu o dane, których treść nie została ujawniona przez niego w toku postępowania (mimo żądania przedstawienia tych danych), na podstawie których biegły ustalił wagę cech rynkowych nieruchomości, a przez to nie było możliwe ich zweryfikowanie zarówno przez stronę postępowania, jak i przez organy administracji wydające orzeczenia w sprawie (zatem ani strona, ani organy nie były w stanie zweryfikować poprawności tych danych, a przez to i obliczeń poczynionych w oparciu o te dane), co powoduje, że przedmiotowe opinie nie są wiarygodne i nie mogą stanowić podstawy do wydania na ich podstawie rozstrzygnięcia w sprawie; b) biegły J. K. przyjął do porównania nieruchomości, które nie stanowią nieruchomości podobnych (zarówno pod względem powierzchni, jak i pod względem przeznaczenia nieruchomości), a przez to naruszył przepis art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z treścią art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który opiera ustalanie wartości nieruchomości w oparciu o porównanie cen nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianych, co prowadzi do wniosku, że przedmiotowe opinie sporządzone są wadliwie; 2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 503) w zw. z art. 37 ust. 4 tejże ustawy oraz art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 z poźn. zm.), poprzez błędną wykładnię i uznanie, że dopuszczalne jest dokonywanie wyceny poszczególnych fragmentów nieruchomości (poszczególnych części nieruchomości objętych osobnymi konturami planistycznymi zamiast nieruchomości jako całości), podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów jednoznacznie prowadzi do wniosku, że przepis art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami mówią o wycenie nieruchomości (a nie poszczególnych jej części); 3) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a to przepisu § 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, poprzez jego błędną wykładnię i błędne przyjęcie w ten sposób, że przepis ten może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie (a to w sytuacji, gdy biegły dla potrzeb wyceny nie odnalazł transakcji sprzedaży nieruchomości podobnych w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy o gospodarce nieruchomościami), podczas gdy prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w toku procedury związanej z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie w toku postępowań o ustalenie tzw. renty planistycznej, a zatem nie powinien mieć zastosowania, w wyniku czego opinia rzeczoznawcy sporządzona w oparciu o przedmiotowy przepis jest w tym zakresie wadliwa, a także sprzeczna z art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które wskazują, że przedmiotem wyceny jest nieruchomość (a nie jej poszczególne części); 4) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a oraz art. 151 p.p.s.a. w ten sposób, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekając na podstawie akt sprawy nie dopatrzył się naruszenia przez Samorządowe Kolegium odwoławcze (i poprzedzająco – przez Prezydenta Miasta Bielska-Białej) przepisu art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia, że organy administracji winny wystąpić do innego biegłego z zakresu szacowania wartości nieruchomości celem uzyskania opinii w przedmiotowej sprawie, która sporządzona zostałaby w sposób prawidłowy i rzetelnie wykazywała okoliczności w niej poruszone w sytuacji, w której w okoliczności sprawy wynika, że dotychczasowo uzyskane przez organ opinie biegłych D. B. i J. K. sporządzone zostały w sposób dyskwalifikujący te opinie, co wynika z ich ocen wykonanych odpowiednio przez Śląskie Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych w Katowicach oraz Małopolskie Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych w Krakowie, co powoduje, że organ winien zasięgnąć opinii innego biegłego; 5) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w ten sposób, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekając na podstawie akt sprawy nie dopatrzył się naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (i poprzedzająco - przez Prezydenta Miasta Bielska-Białej) przepisu art. 81 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie i uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału przed wydaniem decyzji, albowiem skarżąca nie miała możliwości zapoznania się i ustosunkowania się do pisma biegłego J. K. z dnia 16 marca 2021 r. kierowanego do organu, przez co organ administracji nie zapewnił skarżącej czynnego udziału w sprawie w tym zakresie. Skarżąca kasacyjnie podniosła, że powyższe naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik postępowania, a przez to i na naruszenie interesu prawnego skarżącej, bowiem doprowadziły do sytuacji, w której decyzja ustalająca obowiązki skarżącej została oparta na wadliwych podstawach faktycznych, a wadliwości w zakresie niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego prowadzą do sytuacji, w której błędne rozumienie przepisów prowadzi do tolerowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach faktu ich naruszenia przez organy administracji publicznej orzekające w sprawie. W toku kontroli legalności postępowania organów administracji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach powyższe uchybienia winny zostać wychwycone, a przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej (oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Bielska-Białej) winna zostać uchylona. W związku z powyższym, skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, przyznanie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, zarówno za postępowanie wywołane skargą kasacyjną, jak i za postępowanie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach (w l instancji) oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 7 lipca 2021 r. nr SKO.XII-426/2222/13/2021, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Bielska-Białej z dnia 29 kwietnia 2021 r. nr UA.6725.14.2019.IW ustalającą skarżącej kasacyjnie Spółce jednorazową opłatę: - w wysokości 337 384,20 zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w B. obr. S., składającej się z działek nr [...], [...] obj. Kw nr [...] - w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; - w wysokości 24 784,80 zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w B. obr. S., składającej się z działki nr [...] obj. Kw nr [...] - w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.), dalej "u.p.z.p.", jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Stosownie do art. 37 ust. 1 u.p.z.p., wysokość opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, o której mowa w art. 36 ust. 4 ustala się na dzień jej sprzedaży. Wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę między wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie planu, a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego przed zmianą planu lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem. Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowiło, czy operaty szacunkowe sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego J. K. z dnia 8 października 2020 r. mogły stanowić podstawę ustalenia opłaty planistycznej. Wobec tego należy zauważyć, że w niniejszej sprawie został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego D. B. operat szacunkowy z dnia 25 listopada 2019 r., w którym działki wchodzące w skład dwóch nieruchomości, tj. dz. nr [...], [...] i [...] wyceniono jako jedną nieruchomość. Na wniosek skarżącej Spółki, operat ten został poddany ocenie przez Śląskie Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych, które jako istotny błąd wskazało identyfikację dwóch nieruchomości gruntowych, będących przedmiotem określenia wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu miejscowego, objętych odrębnymi księgami wieczystymi, jako całości funkcjonalnej i gospodarczej, a w konsekwencji wycenienie ich jako jednej nieruchomości składającej się z trzech działek. W tej sytuacji jako prawidłowe należało ocenić postępowanie organu, który zlecił wykonanie wyceny nieruchomości innemu rzeczoznawcy majątkowemu – J. K. Wskazany rzeczoznawca sporządził odrębne operaty szacunkowe dla dwóch nieruchomości objętych odrębnymi księgami wieczystymi. Skarżąca Spółka złożyła uwagi do ww. operatów, w związku z tym organ uzyskał wyjaśnienia rzeczoznawcy, które zostały przekazane skarżącej. W odpowiedzi na wyjaśnienia rzeczoznawcy, skarżąca wystąpiła do Małopolskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w Krakowie o ocenę prawidłowości sporządzenia wymienionych operatów. Stowarzyszenie to stwierdziło, że operaty zostały sporządzone nieprawidłowo, gdyż działki stanowią jedną nieruchomość w rozumieniu kodeksu cywilnego i zostały sprzedane łącznie. Rzeczoznawca majątkowy J. K. złożył wyjaśnienia do uwag Małopolskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych. Mając na względzie okoliczności sprawy, stwierdzić należy, że zasadnie organ uznał, że odrębne operaty dla dwóch nieruchomości objętych odrębnymi księgami wieczystymi, zostały sporządzone prawidłowo i przyjął je jako podstawę ustaleń w sprawie. Rozbieżne oceny organizacji zawodowych nie mogły zaś prowadzić do uznania, że operaty szacunkowe rzeczoznawcy majątkowego J. K. zostały sporządzone nieprawidłowo. Tym bardziej, że zostały opracowane po wydaniu opinii Śląskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w Katowicach, z uwzględnieniem uwag wniesionych do operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego D. B. Ponadto, słusznie w sprawie zauważono, że skoro główny zarzut Małopolskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych wobec operatów J. K. dotyczył tego, że dwie nieruchomości powinny być potraktowane jako jedna, to zarzut ten nie mógł być uznany za zasadny. Możliwość uwzględnienia dwóch nieruchomości jako jednej, w ramach oceny wzrostu wartości nieruchomości, została bowiem już wcześniej odrzucona – na etapie kontroli pierwszej wyceny dokonanej w tej sprawie, gdzie dwie nieruchomości gruntowe, objęte odrębnymi księgami wieczystymi, zostały wycenione jako jedna nieruchomość. Organ wskazał przy tym powody przyjętej oceny prawnej, podkreślając, że zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, dla każdej nieruchomości prowadzi się jedną odrębną księgę wieczystą i powinno to być rozumiane zgodnie z zasadą: jedna księga - jedna nieruchomość. Oznacza to, że sąsiadujące ze sobą działki, stanowiące własność jednej osoby, dla których prowadzone są odrębne księgi wieczyste stanowią odrębne nieruchomości w rozumieniu art. 46 § 1 k.c. Niezasadnie skarżąca kasacyjnie zarzuca Sądowi I instancji błędne zaakceptowanie dokonanej przez organy weryfikacji omawianych operatów szacunkowych. Sąd I instancji prawidłowo podkreślił, że ani sąd administracyjny, ani organy administracji nie mają kompetencji do merytorycznego sprawdzenia ustaleń operatu szacunkowego, jeżeli dokument ten spełnia wymogi formalne. Nie oznacza to wyłączenia kompetencji organu administracji do dokonywania oceny wartości dowodowej operatu szacunkowego na podstawie art. 80 k.p.a., a tym bardziej kompetencji sądu administracyjnego do dokonywania oceny zaskarżonej decyzji przez pryzmat zebrania całości materiału dowodowego, w tym weryfikacji oceny zgromadzonych dowodów. Ocena ta jednak nie może wkraczać w obszar wyznaczony wiadomościami specjalnymi rzeczoznawcy majątkowego. Poza zakresem analizy sądów administracyjnych jest zatem kwestia merytorycznej zasadności wyboru metody i techniki szacowania nieruchomości. Rzeczoznawca majątkowy ma swobodę w wyborze właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania (art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami). Organ prowadzący postępowanie i sąd administracyjny nie dysponują wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły, stąd ich rola w ocenie operatu szacunkowego sprowadza się do oceny pod względem formalnym, tj. zbadania, czy został on sporządzony i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny zostać sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową (zob. wyrok NSA z dnia 17 października 2014 r., sygn. akt I OSK 446/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzić należy, że sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego J. K. operaty szacunkowe nie budzą wątpliwości co do ich prawidłowości. Zostały sporządzone przez podmiot dysponujący niezbędnymi kwalifikacjami – biegły został wpisany na listę rzeczoznawców majątkowych. Zakres treściowy operatów szacunkowych odpowiada warunkom wynikającym z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., nr 207, poz. 2109 ze zm.). Jak słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji, biegły wskazał transakcje, które przyjął jako podstawę swoich wyliczeń oraz zastosowaną metodę szacowania wartości nieruchomości. Rozważania prowadzone w operatach szacunkowych są zrozumiałe, spójne i logiczne, a zawarte w nich wyliczenia są wystarczające do ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rzeczoznawca majątkowy uwzględniając rodzaj nieruchomości, cel wyceny oraz dostępność danych rynkowych dokonał dopuszczalnego prawem wyboru metody i techniki wyceny nieruchomości (podejście porównawcze, metoda korygowania ceny średniej) oraz sposobu określenia wartości nieruchomości, prawidłowo przyjął ceny transakcyjne za nieruchomości podobne pod względem lokalizacji, dostępności komunikacyjnej, uzbrojenia, powierzchni i kształtu działki, otoczenia, ograniczenia w dysponowaniu działką. Analizą objęto rynek nieruchomości gruntowych niezabudowanych z lokalnego rynku powiatu b., będących przedmiotem obrotu rynkowego w latach 2015-2018. Wyliczony przez rzeczoznawcę majątkowego wzrost wartości gruntu jest wynikiem zmiany przeznaczenia terenu. Prawidłowa była zatem ocena organów, według której operaty szacunkowe pod względem formalnym nie budzą zastrzeżeń, bo zostały sporządzone przez osobę do tego uprawnioną, dla celu ustalenia opłaty planistycznej, rzeczoznawca uwzględnił przeznaczenie nieruchomości w poprzednio obowiązującym planie miejscowym, według faktycznego wykorzystania i w uchwalonym nowym planie miejscowym, a także stan ich zagospodarowania, określił cechy nieruchomości podobnych, wzrost wartości nieruchomości określił na dzień sprzedaży. Podane w operacie rodzaje cech rynkowych i ich wagi również nie nasuwają wątpliwości co do jego spójności, logiczności oraz zupełności. Rzeczoznawca majątkowy J. K. w piśmie z dnia 16 marca 2021 r. wyjaśnił ponadto, że wobec braku transakcji nieruchomościami o dużych powierzchniach, o przeznaczeniu mieszanym, tj. przeznaczonymi częściowo pod tereny składowo-handlowe a częściowo pod tereny zieleni, przy wycenie skorzystał z zapisu § 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, według którego, przy określaniu wartości nieruchomości na potrzeby określenia skutków finansowych uchwalenia lub zmiany planów miejscowych określa się wartość nieruchomości reprezentatywnych dla każdego obszaru o jednorodnym przeznaczeniu w planie. Dlatego osobno został wyceniony obszar o przeznaczeniu składowo-handlowym zajmujący ok. 65% powierzchni wycenianej nieruchomości, a osobno teren zieleni stanowiący ok. 35% powierzchni wycenianej nieruchomości (dz. [...], [...]). Niezasadny jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia ww. przepisu rozporządzenia. Przepis ten miał zastosowanie w sprawie, skoro skutkiem uchwalenia planu miejscowego był wzrost wartości nieruchomości. Wobec powyższego stwierdzić należy, że - wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie - Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował postępowanie przeprowadzone przez organy, które w sposób rzetelny ustaliły stan faktyczny sprawy, jak i dokonały prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nie naruszając art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 81 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie i uniemożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału przed wydaniem decyzji, albowiem skarżąca nie miała możliwości zapoznania się i ustosunkowania się do pisma biegłego J. K. z dnia 16 marca 2021 r. kierowanego do organu, przez co organ administracji nie zapewnił skarżącej czynnego udziału w sprawie w tym zakresie. Należy zauważyć, że powyższą kwestię skarżąca Spółka podnosiła już w odwołaniu, co oznacza, że w postępowaniu przed organem odwoławczym miała możliwość ustosunkowania się do ww. pisma. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a zatem organ II instancji ponownie rozpoznaje i rozstrzyga sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Uniemożliwienie skarżącej przed wydaniem decyzji organu I instancji przedstawienia stanowiska co do pisma rzeczoznawcy majątkowego z dnia 16 marca 2021 r. nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, zwłaszcza, że – jak już wskazano – skarżąca miała możliwość przedstawienia stanowiska przed organem odwoławczym. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI