II OSK 1139/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-09-22
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanerozbiórkaplan zagospodarowania przestrzennegopozwolenie na budowęsamowola budowlanaterminyprawo administracyjnenadzór budowlany

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego był niezasadny, gdyż obiekt wybudowano przed wejściem w życie planu zagospodarowania przestrzennego zakazującego takiej zabudowy.

Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki altany z garażem, wybudowanej przez L. D. w latach 1988/1989. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy decyzję organów nadzoru budowlanego, uznając, że obiekt znajduje się na terenie przeznaczonym pod drogę i nie było pozwolenia na budowę. Skarżący kasacyjnie podniósł, że obiekt wybudowano przed wejściem w życie planu zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, uchylając wyrok WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę altany z garażem. Obiekt został wybudowany przez L. D. na przełomie lat 1988 i 1989. Organy nadzoru budowlanego i WSA uznały, że obiekt znajduje się na terenie przeznaczonym pod drogę zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego z 1989 r. i nie było na niego pozwolenia na budowę. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego (art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.) oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kluczowe jest to, iż obiekt został wybudowany przed wejściem w życie planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał takiej zabudowy. Sąd I instancji błędnie zastosował przepisy planu, który nie obowiązywał w dacie budowy. Ponadto, NSA zwrócił uwagę na brak w aktach sprawy wypisu i wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego. Z tych powodów NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli został on wybudowany przed wejściem w życie planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał takiej zabudowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązywał w dacie budowy obiektu. Jeśli obiekt został wybudowany przed wejściem w życie planu, który zakazywał takiej zabudowy, to przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie może być podstawą do nakazania rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

Prawo budowlane art. 37 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Przepis ten stanowi podstawę do nakazania rozbiórki obiektu, gdy znajduje się on na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę. Sąd uznał, że przepis ten został błędnie zastosowany, gdyż obiekt wybudowano przed wejściem w życie planu zagospodarowania przestrzennego.

Pomocnicze

ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy podstawy do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania przez organ.

ppsa art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

ppsa art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez NSA w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt budowlany został wybudowany przed wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał takiej zabudowy. Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, nie biorąc pod uwagę całokształtu materiału dowodowego. W aktach sprawy brakowało wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Godne uwagi sformułowania

obiekt budowlany został wybudowany tak jak to twierdzi strona wnosząca skargę kasacyjną, na przełomie lat 1988 i 1989, kiedy to jeszcze nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Sąd w motywach swojego rozstrzygnięcia odnosi się do postanowień tego planu w takiej formie, jak gdyby plan ten obowiązywał już w dacie budowy przedmiotowego obiektu w aktach sprawy brak jest zarówno wyrysu jak i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

sprawozdawca

Marek Gorski

członek

Maria Rzążewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących nakazu rozbiórki w kontekście planów zagospodarowania przestrzennego, które weszły w życie po dacie budowy obiektu."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 1988/1989 oraz przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i PPSA z 2002 r. Może mieć zastosowanie do podobnych sytuacji, gdzie plan zagospodarowania przestrzennego został wprowadzony po fakcie budowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe ustalenie daty budowy obiektu w kontekście obowiązujących przepisów planistycznych i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa budowlanego.

Budowa przed planem: czy można nakazać rozbiórkę obiektu, który powstał przed wprowadzeniem przepisów?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1139/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska-Filipowicz /sprawozdawca/
Marek Gorski
Maria Rzążewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Wr 289/03 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2005-06-03
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 37 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska, Sędziowie NSA Marek Gorski, Alicja Plucińska - Filipowicz /spr./, Protokolant Magdalena Baduchowska, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Wr 289/03 w sprawie ze skargi L. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki podpiwniczonej altany z dobudowanym garażem na działce nr [...] w miejscowości S. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu
Uzasadnienie
II OSK 1139/05 U z a s a d n i e n i e
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 3 czerwca 2005 r. sygn. akt II SA/Wr 289/03 po rozpoznaniu skargi L. D. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki altany z dobudowanym garażem w miejscowości S., gmina P. na działce nr [...] - skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż o wydanie przedmiotowej decyzji zwrócił się Urząd Gminy P. przesyłając dokumentację geodezyjną, z której wynika, że skarżący wybudował obiekt na działce stanowiącej własność Gminy. Organ nadzoru budowlanego przeprowadził postępowanie administracyjne i ustalił, że inwestor nie posiada wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, która miała miejsce w latach 1988/1989. Obiekt ten to altana z dobudowaną werandą i garażem, ma charakter trwały /konstrukcja murowana trwale związana z gruntem/. Według planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy Polkowice zatwierdzonego uchwałą nr VII/42/89 z dnia 28 września 1989 r. przedmiotowy teren jest przewidziany w części pod drogę a w pozostałej części pod łąki i pastwiska. Inwestor twierdził, że wybudował obiekt na swojej działce, nie przedstawił jednak na to żadnego dowodu. Decyzja o nakazie rozbiórki została wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm./.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie L. D. podniósł, że nie zgadza się z twierdzeniem, iż wybudował obiekt na drodze gminnej a ponadto organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw prawnych do rozstrzygania o własności działki, gdyż w tym względzie jest właściwy sąd powszechny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie jest zasadna.
Sąd I instancji powołał się na przepisy ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r., a w szczególności na art. 28 ust. 1, zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę oraz art. 37 ust. 1 pkt 1, stosownie do którego obiekt budowlany podlega przymusowej rozbiórce gdy właściwy organ stwierdzi, że znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Skoro organ administracji ustalił, że inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę zaś obiekt budowlany znajduje się na terenie, na którym w myśl planu zagospodarowania przestrzennego z 1989 r. nie było dopuszczalne wznoszenie takich obiektów budowlanych /plan przewidywał przeznaczenie terenu pod drogę/, orzeczenie o nakazie rozbiórki w ocenie Sądu jest prawidłowe. Mylnie przy tym skarżący twierdzi, że organ orzekł o prawie własności do nieruchomości, gdyż przyjął jedynie za wiarygodny dowód z protokołu granicznego z 2000 r. wskazującego działkę, na której obiekt został posadowiony.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł L. D. zastąpiony przez adwokat K. K. zarzucając:
1/ naruszenie prawa materialnego, to jest art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, polegające na zastosowaniu tego przepisu pomimo braku podstaw wobec błędnego przyjęcia, iż skarżący wybudował obiekt na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę wbrew ustalonemu w sprawie stanowi faktycznemu,
2/ naruszenie art. 145 ( 1 pkt 1 lit. c ppsa przez nieuwzględnienie skargi pomimo, że organ administracji naruszył art. 77 kpa wobec nie wzięcia pod uwagę całokształtu materiału dowodowego w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się, iż skarżący wybudował obiekt na przełomie 1988/1989 natomiast plan zagospodarowania przestrzennego został zatwierdzony dopiero uchwałą z dnia 28 września 1989 roku, a więc już po wybudowaniu przedmiotowego obiektu, do czego nie odniósł się Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. W czasie budowy obiektu plan zakazujący budowy nie obowiązywał /nie istniał/.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/,
2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.
W niniejszej sprawie wskazuje się jako podstawy skargi kasacyjnej zarówno naruszenie prawa materialnego - art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku przez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, że zaistniała przesłanka określona w tym przepisie, jak też naruszenie art. 145 ( 1 pkt 1 lit. c ppsa wobec oddalenia skargi, podczas gdy Sąd I instancji nie wziął pod uwagę całokształtu materiału dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny analizując w wyniku wniesionej skargi kasacyjnej treść zaskarżonego wyroku oraz konfrontując ją ze zgromadzonym w aktach administracyjnych materiałem dowodowym stwierdził, że w sprawie niniejszej jest niesporne, iż przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany tak jak to twierdzi strona wnosząca skargę kasacyjną, na przełomie lat 1988 i 1989, kiedy to jeszcze nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, uchwalony przez organ gminy dopiero w dniu 28 września 1989 roku. Pomimo to Sąd w motywach swojego rozstrzygnięcia odnosi się do postanowień tego planu w takiej formie, jak gdyby plan ten obowiązywał już w dacie budowy przedmiotowego obiektu. Niezależnie od tego, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w aktach sprawy brak jest zarówno wyrysu jak i wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na który powołano się w zaskarżonej decyzji i który stanowił podstawę orzekania przez Sąd I instancji, będącego aktem prawnym zawierającym przepisy gminne, lecz jest jedynie pismo informujące o treści planu a więc w istocie powiadamiające, o treści przepisów planu. Brak jest dowodów na to, że informacja ta została skonfrontowana z rzeczywistą treścią planu, co byłoby konieczne przy założeniu, że plan ten miałby w sprawie zastosowanie. Taki stan rzeczy czyni zarzuty skargi kasacyjnej zasadnymi i wskazuje na potrzebę jej uwzględnienia.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 185 ( 1 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI