Orzeczenie · 2024-01-30

II OSK 1134/21

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-01-30

NSAAdministracyjneWysokansa

ewidencja ludnościzameldowaniewymeldowaniepobyt stałyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący faktycznie nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, co potwierdziły ustalenia organów administracji. W. J. w skardze kasacyjnej zarzucał naruszenie prawa materialnego (art. 35 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności) przez pominięcie elementu świadomej woli opuszczenia mieszkania oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za bezzasadne. Wskazał, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów ustawy o ewidencji ludności, NSA podkreślił, że instytucja zameldowania ma charakter ewidencyjny i nie można jej wykorzystywać do utrzymywania fikcji meldunkowej. Nawet jeśli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, brak skutecznych działań prawnych zmierzających do przywrócenia posiadania lub zerwanie związków z lokalem uzasadnia wymeldowanie. Sąd powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym trwałe związanie centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania czynności prawnych w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację zobowiązującą organ do wymeldowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przesłanek wymeldowania, w szczególności znaczenia braku dobrowolności opuszczenia lokalu w kontekście braku skutecznych działań prawnych do jego odzyskania oraz charakteru instytucji zameldowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ewidencją ludności i wymeldowaniem.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak dobrowolności opuszczenia lokalu stanowi bezwzględną przesłankę negatywną do orzeczenia wymeldowania, nawet jeśli strona trwale związała centrum życiowe z innym miejscem i nie podjęła skutecznych działań prawnych w celu odzyskania posiadania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak dobrowolności nie stanowi bezwzględnej przesłanki negatywnej. Nawet jeśli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, trwałe związanie centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania czynności prawnych w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu lub bezskuteczne podejmowanie takich czynności, stwarza sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił ewidencyjny charakter zameldowania i potrzebę unikania fikcji meldunkowej. Kluczowe jest trwałe zerwanie związków z lokalem i brak skutecznych działań prawnych zmierzających do przywrócenia posiadania, nawet jeśli pierwotne opuszczenie lokalu nie było dobrowolne.

Czy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ ma charakter wynikowy i musi być powiązany z naruszeniem innych konkretnych przepisów postępowania.

Uzasadnienie

NSA wielokrotnie wskazywał, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. określa skutek uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia innych naruszeń przepisów postępowania, a nie stanowi samodzielnej podstawy do jej wniesienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (10)

Główne

u.e.l. art. 35

Ustawa o ewidencji ludności

Przepis ten, w zw. z art. 25 ust. 1, określa przesłanki wymeldowania, uwzględniając trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego i zerwanie z nim związków.

u.e.l. art. 25 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności

Wskazuje na obowiązek wymeldowania się osoby, która opuszcza miejsce pobytu stałego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa orzekania przez organ I instancji.

k.c. art. 344 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy ochrony posiadania, wskazując na możliwość dochodzenia przywrócenia stanu poprzedniego w drodze powództwa posesoryjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)