II OSK 1133/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-08-30
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanadecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSAWSAteren zielonyplan zagospodarowania przestrzennego

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku, który oddalił skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę pawilonu handlowego postawionego bez pozwolenia na terenie przeznaczonym pod zieleń. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., w tym braku powiadomienia stron o postępowaniu, wadliwości dowodów i błędnych ustaleń faktycznych. NSA uznał, że zarzuty te, dotyczące postępowania administracyjnego, nie mogły stanowić podstawy skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a nawet jeśli rozpatrywać je w kontekście art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., to nie wykazały one istotnego wpływu na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę pawilonu handlowego. Pawilon został postawiony bez pozwolenia na terenie przeznaczonym pod zieleń. Skarżący podnosili szereg zarzutów proceduralnych dotyczących postępowania administracyjnego, w tym naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. (brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów), art. 79 § 1 k.p.a. (niezawiadomienie o oględzinach), art. 83 k.p.a. (brak przesłuchania strony) oraz art. 7, 77 i 107 k.p.a. (błędne ustalenia faktyczne). Skarżący twierdzili, że materiał dowodowy nie został zgromadzony wszechstronnie i zgodnie z prawem, a osoba zobowiązana do rozbiórki nie została prawidłowo ustalona. NSA podkreślił, że skarga kasacyjna może być oparta na naruszeniu prawa materialnego lub przepisów postępowania, ale zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji publicznej nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, chyba że sąd pierwszej instancji błędnie ocenił ich wpływ na wynik sprawy. W ocenie NSA, WSA w Gdańsku prawidłowo ocenił, że podniesione przez skarżącego uchybienia proceduralne nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że S. S., właściciel obiektu, nie kwestionował swojego prawa własności, co czyniło dalsze postępowanie dowodowe zbędnym. Ponadto, nawet gdyby teren był przeznaczony pod zabudowę rzemieślniczą, nie miałoby to znaczenia, gdyż obiekt miał charakter handlowy, a przepisy prawa budowlanego dopuszczały rozbiórkę niezależnie od przeznaczenia terenu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji publicznej nie mogą stanowić samodzielnej podstawy skargi kasacyjnej, chyba że sąd pierwszej instancji błędnie ocenił ich wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że skarga kasacyjna oparta na naruszeniu przepisów postępowania dotyczy uchybień sądu pierwszej instancji, a nie organów administracji. Zarzuty dotyczące postępowania administracyjnego mogą być rozpatrywane tylko w kontekście oceny przez sąd pierwszej instancji ich wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 37 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 83

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 67 § § 1 i § 2 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 68

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 71

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organ nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej, jeśli sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił ich wpływ na wynik sprawy. Właściciel obiektu budowlanego nie kwestionował swojego prawa własności, co czyniło dalsze postępowanie dowodowe zbędnym. Rozbiórka obiektu budowlanego jest dopuszczalna niezależnie od przeznaczenia terenu, jeśli obiekt został postawiony bez wymaganego pozwolenia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do dowodów. Naruszenie art. 79 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie o oględzinach. Naruszenie art. 83 k.p.a. przez odstąpienie od przesłuchania strony. Naruszenie art. 7, 77 i 107 k.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia na nieistniejących faktach. Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący przeznaczenia terenu.

Godne uwagi sformułowania

zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w oderwaniu od przepisów postępowania sądowoadministracyjnego nie pozwala traktować ich jako podstawy skargi kasacyjnej milczenie adresata decyzji w kwestii własności obiektu budowlanego przesądza, że ustalenia organu są w tym zakresie prawidłowe rozbiórka obiektu budowlanego jest dopuszczalna zarówno wtedy, gdy obiekt znajduje się na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę, jak i wtedy, gdy obiekt znajduje się na terenie przeznaczonym pod innego rodzaju zabudowę

Skład orzekający

Roman Hauser

przewodniczący sprawozdawca

Jerzy Bujko

sędzia

Zygmunt Zgierski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podstaw skargi kasacyjnej w kontekście naruszeń przepisów postępowania administracyjnego oraz dopuszczalności rozbiórki obiektów budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z Prawem budowlanym z 1974 r. oraz procedurą sądowoadministracyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym i administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Kiedy zarzuty proceduralne w postępowaniu administracyjnym nie wystarczą do wygranej w sądzie? NSA wyjaśnia granice skargi kasacyjnej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1133/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bujko
Roman Hauser /przewodniczący sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 2875/02 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2006-03-16
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. z o.o w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 2875/02 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Kupców Producentów i Rzemieślników T. w G. na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z 16 marca 2006 r. (II SA/Gd 2875/02) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi Stowarzyszenia Kupców Producentów i Rzemieślników T. w G. oraz T. w G. Sp. z o.o. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., powołując się na art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane nakazał S. S. rozebranie obiektu budowlanego zlokalizowanego na terenie T. w G. przy ul. R., oznaczonego na szkicu sytuacyjnym numerem 287. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że jej podstawą faktyczną było ustalenie, iż wskazany obiekt budowlany – pawilon handlowy stanowiący własność S. S. został postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę w 1992 r., na terenie, który jest przeznaczony pod zieleń.
Odwołanie od wskazanej decyzji wniósł S. S. W odwołaniu twierdził, że na podstawie zawartej przez niego z H. s.c. umowy dzierżawy miał prawo umieścić obiekt nie związany trwale z gruntem oraz że działał w dobrej wierze, a adresatem decyzji powinno być H. s.c.
Rozpoznając odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Skargi na te decyzje wniosły T. Sp. z o.o. oraz Stowarzyszenie Kupców Producentów i Rzemieślników T. w G.
Rozpoznając te skargi Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie II SA/Gd 1041/01 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] Podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji było ustalenie, że odwołanie S. S. zostało rozpoznane zanim upłynął termin do wniesienia odwołania przez inne podmioty będące stroną postępowania administracyjnego, mianowicie H. Sp. z o.o. w G. oraz Stowarzyszenie Kupców Producentów i Rzemieślników T., co spowodowało pozbawienie tych podmiotów prawa do rozpoznania ich sprawy przez organ drugiej instancji.
Po rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia przez sąd administracyjny decyzji z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., rozpoznając już także odwołania H. w G. Sp. z o.o. w Gdyni oraz Stowarzyszenia Kupców Producentów i Rzemieślników T., decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy podzielił ustalenie organu pierwszej instancji, iż obiekt budowlany, którego dotyczy sprawa, znajduje się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania pod zieleń rekreacyjną. Ponadto stwierdził, że T. w G. znajduje się również na terenie, który w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony jest na rezerwę terenu pod realizację ulicy zbiorczej oraz w niewielkiej części na usługi rzemiosła, które nie mogą być zabudowane obiektami handlowymi. Odnosząc się do odwołań wniesionych przez H. Sp. z o.o. oraz Stowarzyszenie Kupców Producentów i Rzemieślników Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. uznał zarzuty o niedostateczności materiału dowodowego za niezasadne.
Skargi na decyzję wniosły H. Sp. z o.o. oraz Stowarzyszenie Kupców Producentów i Rzemieślników. W jednobrzmiących skargach, skarżący zarzucili:
1) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącym wypowiedzenia się co do dowodów i materiałów uzyskanych przez organ odwoławczy w wyniku przeprowadzonego uzupełniającego postępowania dowodowego i poczynionych w ten sposób ustaleń, iż S. S. jest właścicielem obiektu, w stosunku do którego nakazano rozbiórkę,
2) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 79 k.p.a. przez niezawiadomienie adresata decyzji organu pierwszej instancji, jak i decyzji organu odwoławczego o przeprowadzeniu dowodu z oględzin w dniu 28 lipca 200 r. na skutek czego nie uczestniczył on w przeprowadzeniu tego dowodu, czym ograniczono jego prawo do udziału w każdym stadium postępowania, w tym w przeprowadzonym dowodzie oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranego materiału dowodowego,
3) naruszenie art. 67 § 1 i § 2 pkt 3 k.p.a., art. 68 k.p.a. i art. 71 k.p.a. przez naruszenie przewidzianych w powołanych przepisach zasad sporządzania protokołów, polegające na niezastosowaniu ich do szkicu sytuacyjnego, który jak stwierdzają organy administracji publicznej, stanowi załącznik do protokołu oględzin z 28 lipca 2000 r.,
4) naruszenie art. 7, 77 i art. 107 k.p.a. przez oparcie rozstrzygnięcia na nieistniejących faktach i dowodach, w szczególności uznaniu, bez jakiegokolwiek oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, iż S. S. jest właścicielem obiektu budowlanego w stosunku do którego nakazano rozbiórkę,
5) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, polegający na przyjęciu, iż obiekt budowlany, którego rozbiórkę orzeczono został usytuowany na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako E3 ZP, ZL, ZJ – teren zieleni o funkcji rekreacyjnej oraz izolacyjnej, podczas gdy obiekt ten znajduje się na terenie oznaczonym jako G7.UR, na którym dopuszczalna jest zabudowa.
W oparciu o te zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji ewentualnie o ich uchylenie. Sprawy te zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
W odpowiedziach na skargi wniesiono o ich oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 marca 2006 r. oddalił skargi. W uzasadnieniu podkreślił, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) naruszenia przepisów postępowania, które nie dają podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, mogą stanowić podstawę uwzględnienia skargi, jeżeli mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenia przepisów postępowania, które zarzucają skarżący w swoich skargach nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Skoro S. S., zobowiązany zaskarżoną decyzją do rozbiórki oznaczonego obiektu budowlanego, nie kwestionuje, że jest jego właścicielem, to nie sposób przyjąć, aby odnoszące się do tego ustalenia organów administracji publicznej były błędne. Nie sposób też przyjąć, że oznaczenie tego obiektu budzi wątpliwości, skoro oznaczenia tego nie kwestionuje osoba, która ma obiekt rozebrać. Istotne przy tym, że S. S. był w postępowaniu administracyjnym aktywny, co znalazło swój wyraz w tym, że złożył odwołanie. Składając odwołanie nie zaprzeczył jednak istotnym ustaleniom organu pierwszej instancji. W szczególności, mimo że twierdził, iż kto inny winien być adresatem decyzji, to nie kwestionował, że to on jest właścicielem obiektu budowlanego, którego dotyczy nakaz rozbiórki. Wręcz przyznał w odwołaniu, że to on ustawił ten obiekt budowlany. W tej sytuacji, wobec niekwestionowania ustaleń organu przez zobowiązanego do rozbiórki nie było potrzeby przeprowadzania dalszego postępowania dowodowego, w tym przesłuchania S. S. w charakterze strony. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. dowody przeprowadza się w celu wyjaśnienia sprawy, nie jest więc konieczne przeprowadzenie dowodu, jeżeli sprawa jest już wyjaśniona. Istotne jest przy tym, że skarżący podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogły prowadzić do błędnych ustaleń, nie wskazują na fakty, które w ich ocenie miałyby miejsce i sprzeciwiałyby się orzeczeniu nakazu rozbiórki wobec S. S. W przypadku zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia przeznaczenia terenu, na którym znajduje się przedmiot rozbiórki, skarżący wskazują, że teren ten jest przeznaczony na usługi rzemiosła. Jednak nie ma to znaczenia, ponieważ zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.) rozbiórka obiektu budowlanego jest dopuszczalna zarówno wtedy, gdy obiekt znajduje się na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę, jak i wtedy, gdy obiekt znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę innego rodzaju. Zatem na terenie, który w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony jest pod usługi rzemiosła, można budować obiekty związane z rzemiosłem, a nie z handlem, jak to ma miejsce w tej sprawie.
W skardze kasacyjnej T w G. Sp. z o.o. zaskarżyło w całości wyrok WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uznaniu, że podniesione przez skarżącego uchybienia proceduralne pozostawały bez wpływu na treść zaskarżonej decyzji organu nadzoru budowlanego, w sytuacji gdy:
1) adresat decyzji ani żadna ze stron nie został powiadomiony przez organ o wszczęciu postępowania z urzędu (art. 61 § 4 k.p.a.),
2) adresat decyzji nie został powiadomiony o czynności oględzin (art. 79 § 1 k.p.a.),
3) informacje, co do własności obiektu organ uzyskał w toku oględzin od osoby, która nie została przesłuchana w charakterze świadka i pouczona o przysługujących jej uprawnieniach (art. 83 k.p.a.),
4) organ odstąpił od przesłuchania adresata decyzji (art. 83 k.p.a.) i pozbawił go uprawnienia odpowiedzi na pytania w sytuacji, gdy odpowiedź mogłaby ją lub najbliższą jej osobę narazić na odpowiedzialność karną (art. 83 § 2 k.p.a.)
5) organ uniemożliwił stronom postępowania zapoznanie się z dowodami i materiałami zgromadzonymi w sprawie (art. 10 § 1 i 81 k.p.a.),
6) organ w postępowaniu posługiwał się szkicem sytuacyjnym, który określał mianem załącznika do protokołu oględzin, choć nie spełniał on wymogów określonych w art. 67 § 1 i 2 ust. 3, art. 68 i 71 k.p.a.
Powyższe uchybienia zdaniem skarżącego winny skutkować stwierdzeniem przez Sąd, że materiał dowodowy nie został zgromadzony wszechstronnie i w sposób zgodny z prawem, a osoba zobowiązana nie została prawidłowo ustalona (art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a.).
Ponadto skarżący zarzuca bezzasadne przyjęcie przez Sąd, że milczenie adresata decyzji w kwestii własności obiektu budowlanego przesądza, że ustalenia organu są w tym zakresie prawidłowe – w sytuacji gdyby był przesłuchiwany na tę okoliczność, mógłby uchylić się od odpowiedzi.
Skarżący podkreślił, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte przez organ nadzoru budowlanego z urzędu i faktycznie dotyczyło Targowiska. Zdaniem skarżącego organ nadzoru budowlanego "traktował obiekty na Targowisku jako jedną całość" podczas gdy obiekty te zostały wzniesione przez różne osoby fizyczne i prawne, a z czasem stały się przedmiotem obrotu handlowego, tak że w chwili dokonywania oględzin właściciel obiektu nie musiał być tożsamy z osobą, która ten obiekt wzniosła. Skarżący wskazał również, że w postępowaniu administracyjnym nie istnieje domniemanie, iż milczenie adresata decyzji oznacza zgodę na ustalenia organu. Zasadą tego postępowania jest obowiązek wszechstronnego gromadzenia materiału dowodowego przez organ, z zachowaniem gwarancji procesowych stron. Ten obowiązek powinien być szczególnie egzekwowany w postępowaniu wszczętym z urzędu. Wobec tego, zdaniem skarżącego, w rozpatrywanej sprawie osoba zobowiązana do rozebrania obiektu budowlanego nie została ustalona.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną sporządzoną przez H. Sp. z o.o. wniesiono o oddalenie skargi kasacyjnej. Przede wszystkim podkreślono, że skarżący nie jest adresatem decyzji i nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi kasacyjnej. Nie posiada on również uprawnienia do wniesienia skargi dotyczącej interesu prawnego innej osoby. Ponadto zauważono, że zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej są bezpodstawne. Ewentualne drobne uchybienia procesowe żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawa ppsa", Sąd ten rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę kasacyjną w tym zakresie należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania P. w G. SA kwestionuje legitymację skargową podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną. Brak legitymacji do wniesienia skargi kasacyjnej przez H. w G. sp. z o.o. oraz Stowarzyszenie Kupców i Rzemieślników T. w G., wynika zdaniem uczestnika postępowania, z faktu, że podmioty te nie są adresatami kwestionowanej w toczącym się postępowaniu decyzji, na etapie postępowania sądowego przed sądem pierwszej instancji nie wykazały interesu prawnego we wniesieniu skargi, co powoduje że nie posiadają uprawnienia do wnoszenia skargi w sprawie dotyczącej interesu prawnego innej osoby.
W ocenie NSA brak jest podstaw do odmowy uznania legitymacji skargowej wskazanych podmiotów na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Należy podkreślić, że uczestnik postępowania będący autorem odpowiedzi na skargę kasacyjną nie kwestionował interesu prawnego skarżących na etapie postępowania administracyjnego. Kwestia ta nie była również poddana w wątpliwość przez sąd pierwszej instancji. H. w G. sp. z oo, jako uczestnik postępowania było więc uprawnione do wniesienia skargi na zaskarżoną decyzję do sądu pierwszej instancji, a w konsekwencji wydania niekorzystnego dla niej wyroku przez WSA w Gdańsku, do skorzystania ze środka odwoławczego w formie skargi kasacyjnej.
Przechodząc do zarzutów skargi kasacyjnej, należy wskazać, że skarżący zarzuca wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, a więc opierając skargę kasacyjną na przesłance określonej w art. 174 pkt 2 ppsa.
Argumentacja skarżącego w tym zakresie opiera się w zasadzie na dwóch podstawach. Po pierwsze, skarżący twierdzi, że wskazane przez niego
w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nieprawidłowości postępowania administracyjnego w sprawie stanowiące naruszenie szeregu przepisów kpa (w szczególności art. 61 § 4, art. 79 § 1, art. 83 kpa, art., 67 § 1 i 2 ust. 3, art. 68, art. 71, art. 81 kpa) powinny skutkować stwierdzeniem przez Sąd, że materiał dowodowy nie został zgromadzony wszechstronnie i w sposób zgodny z prawem. Zdaniem skarżącego podniesione przez skarżącego uchybienia proceduralne błędnie zostały ocenione przez WSA w Gdańsku za pozostające bez wpływu na treść zaskarżonej decyzji w przedmiocie rozbiórki. Po drugie, zdaniem skarżącego, WSA w Gdańsku błędnie przyjął, że milczenie adresata decyzji w kwestii własności obiektu budowlanego przesądza, że ustalenia organu są w tym zakresie prawidłowe i wystarczające. Zdaniem skarżącego, w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w postępowaniu prowadzonym z urzędu, które może powodować istotne dolegliwości dla strony, obowiązkiem organu jest wszechstronne zgromadzenie materiału dowodowego, z zachowaniem gwarancji procesowych stron. Zdaniem skarżącego organ zlekceważył obowiązek przesłuchania strony w charakterze świadka po uprzednim pouczeniu jej o przysługujących jej prawach. Tym samym działanie sądu miało charakter obejścia prawa, a takie naruszenie zdaniem skarżącego ma istotny wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w skardze kasacyjnej skarżący
w znacznej mierze powtórzył argumentację zawartą w skardze do sądu pierwszej instancji. Przy ocenie podniesionych zarzutów należy zwrócić uwagę na istotne różnice pomiędzy środkami zaskarżenia przysługującym stronom w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skarga kasacyjna, jako środek odwoławczy od wyroków sądów administracyjnych pierwszej instancji charakteryzuje się wysokim stopniem formalizmu, przejawiającym się m.in. w obowiązku sporządzenia takiej skargi przez profesjonalistę (art. 175 ppsa). Ma to umożliwić NSA odniesienie się do przedstawionych przez stronę zarzutów, biorąc pod uwagę ograniczony, w stosunku do sądu pierwszej instancji zakres sprawowanej kontroli legalności decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 174 ustawy ppsa skarga kasacyjna może być oparta na jednej z dwóch przesłanek: naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenia przepisów postępowania, jeśli takie uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie prawidłowość wyroku WSA w Gdańsku kwestionowana jest w oparciu o drugą z wymienionych przesłanek.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, istotą postępowania ze skargi kasacyjnej jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z 24 czerwca 2004 e., FSK 191/04, niepublik.). Nie mogą, co do zasady natomiast, stanowić podstawy skargi kasacyjnej z art. .174 pkt 2 ppsa zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne w sprawie (wyrok NSA z 25 maja 2004, FSK 108/04, niepublik.; wyrok NSA z 15 czerwca 2004 r., FSK 81/04, niepublik.). Powołanie przez skarżącego w skardze kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w oderwaniu od przepisów postępowania sądowoadministracyjnego nie pozwala traktować ich jako podstawy skargi kasacyjnej, określonej w art. 174 pkt 2 ppsa (wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r., FSK 181/04, ONSAiWSA 2004, nr 2, poz. 36).
Podniesione zarzuty wskazują na naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przez organ administracyjny, bez wskazania konkretnego przepisu procedury sądowoadministracyjnej, który zdaniem skarżącego został naruszony przy wydawaniu zaskarżonego wyroku WSA w Gdańsku. Skarżący ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że wskazane przez niego uchybienia w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, powinny jego zdaniem, doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Tym samym twierdzenia skarżącego zawarte w skardze kasacyjnej sprowadzają się do odmiennej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie oraz do wysnuwania na podstawie takiej oceny własnych wniosków co do stanu faktycznego sprawy. Tego rodzaju wnioski pozbawione wskazania przepisów postępowania, których naruszenie stanowi uchybienie mogące mieć wpływ na wynik sprawy, nie stanowi podstawy skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 174 i 176 ppsa (wyrok NSA z 31 marca 2004 r. (OSK 59/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 10). Już z tego względu skarga kasacyjna powinna zostać oddalona.
Ze stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej można jednak wywnioskować, że zamiarem skarżącego było wykazanie, że podnoszone naruszenia postępowania administracyjnego w toku, którego wydana została kwestionowana decyzja miały istotny wpływ na wynik sprawy, czego nie dostrzegł sąd pierwszej instancji. Tym samym można przyjąć, że skarżący zarzuca wydanie zaskarżonego wyroku z naruszeniem art. 145 § 1 pkt c ppsa.
Rozpoznając zarzuty skargi kasacyjnej w takim zakresie należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) będzie uzasadniony, jeśli strona w skardze kasacyjnej wykaże, że w rozpatrywanej sprawie sąd pierwszej instancji nie dostrzegł lub błędnie ocenił istotne dla sprawy naruszenia przepisów postępowania, w toku którego wydana została decyzja podlegająca kontroli sądowoadministracyjnej. W szczególności sąd pierwszej instancji zobowiązany jest do ustalenia, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i prawidłowo wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie dopuścił się uchybień proceduralnych, które mogły mieć wpływ na ocenę legalności zaskarżonej decyzji administracyjnej. W szczególności sąd poddał wnikliwej ocenie zarzuty podniesione przez skarżącego i wyczerpująco uzasadnił motywy podjętego rozstrzygnięcia.
W szczególności trafnie WSA w Gdańsku wskazał, że podniesione przez skarżącego zarzuty nie zostały poparte argumentacją wskazującą, że zarzucane nieprawidłowości prowadzące zdaniem skarżącego do błędnych ustaleń organów administracji w jakikolwiek sposób przeciwstawiają się nakazowi rozbiórki nałożonemu na S. S. w zaskarżonej decyzji. Trafnie również WSA w Gdańsku przyjął, że organy administracji prawidłowo ustaliły podmiot zobowiązany do rozbiórki obiektu budowlanego, a oznaczenie tego obiektu nie budzi wątpliwości. Jak wynika z akt sprawy, na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego S. S. nie kwestionował, że jest właścicielem obiektu, którego nakaz rozbiórki orzeczono w zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji trafnie WSA w Gdańsku przyjął, że przeprowadzenie dalszych środków dowodowych (w tym przesłuchania S. S. w charakterze strony) nie jest konieczne w świetle dostatecznie wyjaśnionego stanu faktycznego sprawy. W tym aspekcie niezrozumiałe są również podniesione w skardze kasacyjnej twierdzenia skarżącego wskazujące na działanie WSA w Gdańsku mające charakter obejścia prawa poprzez brak przesłuchania S. S. w charakterze świadka. Twierdzenia te są niezrozumiałe, zwłaszcza że skarżący wskazuje na pozbawienie strony prawa do odmowy udzielania odpowiedzi (art. 83 §2 kpa), co wskazuje że nawet jeśli taki środek dowodowy zostałby przeprowadzony to nie doprowadziłby do ujawnienia nowych okoliczności stanu faktycznego. Trudno również uznać za uzasadniony zarzut braku poinformowania S. S. oraz innych stron postępowania o wszczęciu postępowania z urzędu. Tego rodzaju wadliwość nie była kwestionowana zarówno przez samego adresata, jak i pozostałe strony postępowania zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i postępowania przed sądem administracyjnym pierwszej instancji.
Za właściwe należy uznać stanowisko WSA w Gdańsku, że mimo zasadności zarzutu błędnego ustalenia przeznaczenia terenu, na którym znajduje się przedmiot rozbiórki, nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) rozbiórka obiektu budowlanego jest dopuszczalna zarówno, gdy obiekt budowlany znajduje się na terenie, który nie jest przeznaczony pod zabudowę, jak i wtedy, gdy znajduje się na terenie, który jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Trafnie wskazał WSA w Gdańsku, że nawet jeśli uznać, że sporny obiekt znajduje się na terenie przeznaczonym zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na usługi rzemiosła, to nie sposób wykazać związku tego obiektu z rzemiosłem. Uwzględnienie takiego zarzutu nie ma więc wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
W ocenie składu orzekającego NSA, kontrola postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie nie wykazała istnienia uchybień przepisów proceduralnych przy rozpoznawaniu skargi na zaskarżoną decyzję przez WSA w Gdańsku uzasadniających uwzględnienie skargi kasacyjnej.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy ppsa, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI