II OSK 1128/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę stacji bazowej, potwierdzając, że sąsiedzi mają prawo do statusu strony w postępowaniu, nawet jeśli potencjalne oddziaływanie inwestycji nie przekracza norm.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach, który uchylił decyzję Wojewody Śląskiego o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę stacji bazowej. Skarżąca spółka kwestionowała status stron postępowania (T. S. i T. J.), twierdząc, że ich nieruchomości nie sąsiadują z obszarem oddziaływania inwestycji. NSA oddalił skargę, podkreślając, że przymiot strony przysługuje również tym, którzy mogą być potencjalnie dotknięci inwestycją, a organy muszą zbadać zakres tego oddziaływania.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję Wojewody Śląskiego o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając, że T. S. i T. J. nie posiadają interesu prawnego, gdyż ich działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. WSA w Gliwicach uchylił tę decyzję. Skarżąca spółka kasacyjnie zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując przyznanie T. S. i T. J. statusu strony. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, stroną postępowania mogą być również osoby, których nieruchomości mogą być potencjalnie dotknięte inwestycją, nawet jeśli projekt budowlany spełnia normy. Kluczowe jest ustalenie zakresu oddziaływania inwestycji w powiązaniu z przepisami prawa. NSA wskazał, że WSA prawidłowo uznał, iż organy nie ustaliły wystarczająco, czy nieruchomości skarżących w I instancji znajdują się w obszarze oddziaływania, biorąc pod uwagę m.in. fakt zamieszkiwania osób na jednej z sąsiednich działek oraz potencjalne oddziaływanie na inną działkę. Sąd odniósł się również do zmiany przepisów dotyczących 'miejsc dostępnych dla ludności', wskazując, że ocena powinna opierać się na istniejącym stanie zagospodarowania. Ostatecznie, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając stanowisko WSA za prawidłowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciele nieruchomości sąsiednich, których działki mogą być potencjalnie dotknięte inwestycją, posiadają interes prawny i status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, nawet jeśli z zatwierdzonego projektu nie wynika jednoznaczne naruszenie ich praw lub przekroczenie norm.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że przymiot strony na gruncie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przysługuje nie tylko osobom, których prawa są jednoznacznie naruszone, ale także tym, na których nieruchomości inwestycja może potencjalnie oddziaływać. Kluczowe jest ustalenie zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z przepisami prawa, a sam fakt potrzeby takiego ustalenia uzasadnia status strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (27)
Główne
pr. bud. art. 28 § 2
Prawo budowlane
pr. bud. art. 3 § 20
Prawo budowlane
Ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych art. 124 § 2
p.o.ś. art. 124 § 2
Prawo ochrony środowiska
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 105 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uznał, że WSA zasadnie uchylił decyzję organu odwoławczego, ponieważ organy nie ustaliły wystarczająco, czy nieruchomości skarżących w I instancji znajdują się w obszarze oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Zdrowia § 9
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury § 26
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 156 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Potencjalne oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie uzasadnia status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Organy administracji mają obowiązek zbadać zakres oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie, nawet jeśli nie przekracza ono ustalonych norm. Ocena 'miejsc dostępnych dla ludności' powinna opierać się na istniejącym stanie zagospodarowania, a nie na przyszłym potencjalnym zagospodarowaniu.
Odrzucone argumenty
Skarżąca kasacyjnie argumentowała, że T. S. i T. J. nie posiadają interesu prawnego, ponieważ ich działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji przekraczającym normy. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 pr. bud.) Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b.) Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 3 pkt 20 P.b. w zw. z art. 124 ust. 2 p.o.ś.)
Godne uwagi sformułowania
przymiot strony nie zawsze jest ściśle uzależniony od tego, czy oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu potrzeby ustalenia w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, że ma on interes prawny przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości.
Skład orzekający
Tomasz Zbrojewski
przewodniczący sprawozdawca
Anna Żak
sędzia
Marta Laskowska - Pietrzak
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście inwestycji telekomunikacyjnych i potencjalnego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Prawa budowlanego i Prawa ochrony środowiska w kontekście stacji bazowych telefonii komórkowej. Zmiana przepisów dotyczących 'miejsc dostępnych dla ludności' może wpływać na stosowanie wcześniejszych interpretacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wpływu inwestycji budowlanych (szczególnie telekomunikacyjnych) na sąsiednie nieruchomości i prawa mieszkańców. Wyjaśnia, kiedy sąsiedzi mogą skutecznie kwestionować pozwolenia.
“Czy Twoja działka jest zagrożona przez nową inwestycję? Sąd NSA wyjaśnia, kiedy masz prawo do protestu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1128/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-01-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-05-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Żak Marta Laskowska - Pietrzak Tomasz Zbrojewski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Sygn. powiązane II SA/Gl 1250/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-01-20 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Anna Żak sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1250/21 w sprawie ze skargi T. S. i T. J. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 9 września 2021 r., nr IFXIV.7840.6.4.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. prostuje zaskarżony wyrok w części dotyczącej oznaczenia przedmiotu zaskarżonej decyzji w ten sposób, że zwrot "pozwolenia na budowę" zastępuje słowami "umorzenia postępowania odwoławczego", 2. oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, dalej "WSA w Gliwicach" wyrokiem z 20 stycznia 2022 r., II SA/Gl 1250/21 po rozpoznaniu skarg T. S. i T. J. na decyzję Wojewody Śląskiego z 9 września 2021r., nr IFXIV.7840.6.4.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego: 1) uchylił zaskarżoną decyzję, 2) zasądził od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżących po 757 złotych tytułem zwrotów kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Śląski umorzył postępowanie odwoławcze prowadzone z odwołań T. J., T. S. i Gminy [...] od decyzji Starosty [...] z 1 lutego 2021 r., nr 195/21 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] wraz z kablową linią zasilającą na działce nr [...] położonej w [...] przy ulicy [...] (obręb [...], jednostka ewidencyjna [...]), uznając że nie posiadają oni interesu prawnego w tym postępowaniu, a jedynie interes faktyczny. Należące bowiem do nich działki nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a tym samym nie przysługuje im status strony, w rozumieniu art. 28 ust. 2 tej ustawy. [...] spółka z o.o. z siedzibą w W., dalej "skarżąca kasacyjnie/spółka" wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku zaskarżając go w całości i zarzucając: I. w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.") w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 poz. 1333 ze zm.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez uchylenie decyzji organu odwoławczego pomimo że ww. decyzja nie naruszała wskazanych przez Sąd przepisów, ponieważ stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób zgodny z tymi przepisami oraz regułami prowadzenia postępowania dowodowego, co skutkowało uznaniem, iż T.S. i T.J. nie przysługiwał przymiot strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a zatem organ II instancji zasadnie umorzył postępowanie odwoławcze dotyczące odwołania od decyzji o zatwierdzeniu projektu architektoniczno - budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę; 2. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organy I i II instancji nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania dowodowego i błędnie ustaliły okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w kontekście ustalenia stron postępowania, podczas gdy postępowanie administracyjne było prowadzone zgodnie z tymi przepisami, a organy te prawidłowo ustaliły i wnikliwie uzasadniły wyznaczenie obszaru oddziaływania przedmiotowego obiektu oraz związany z nim krąg stron postępowania; 3. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. z uwagi na nie przeprowadzenie właściwej kontroli sądowej działalności organów administracji, co przejawia się brakiem wskazania przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dowodów, na podstawie których poczynił odmienne od organów obydwu instancji ustalenia co do zasięgu obszaru pola elektromagnetycznego o wartości gęstości mocy przekraczającej 10 W/m2 oraz jakie konkretne inne ograniczenia w zagospodarowaniu działek sąsiednich powoduje przedmiotowa inwestycja Spółki i z jakich konkretnie przepisów odrębnych one wynikają, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy niepodważonego przez Sąd I instancji wynika, że obszar ten nie wykracza poza działkę ewidencyjną nr [...], na której zrealizowana jest przedmiotowa inwestycja i nie będzie zlokalizowany nad działkami sąsiednimi, w tym nad działkami o numerach ewidencyjnych [...], [...] oraz [...]; 4. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez wadliwe wykonanie funkcji kontrolnej, co polegało na zastosowaniu normy art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a., a co za tym idzie uwzględnienie skargi w sytuacji, gdy Wojewoda Śląski, rozstrzygając sprawę, nie uchybił przepisom prawa procesowego, a Sąd ją uchylił opierając się na nieprawidłowych przesłankach, co przejawia się brakiem wyjaśnienia przez Sąd w uzasadnieniu wyroku przyczyn dlaczego T. S. i T. J. przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, podczas gdy z materiału dowodowego sprawy wynika, że obszar pola elektromagnetycznego o wartości gęstości mocy przekraczającej 10 W/m2 nie wykracza poza granicę działki ewidencyjnej [...], [...], gm. [...], woj. [...], na której zrealizowana jest przedmiotowa inwestycja i nie będzie zlokalizowany nad działkami sąsiednimi, w tym nad działką nr [...] i [...] należącą do T. J. i nad działką nr [...] należącą do T. S., nawet potencjalnie przy dokonaniu zmian przez inwestora mocy nadawczej anteny, zmiany kąta nachylenia anteny; 5. art. 133 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku z pominięciem treści dowodów znajdujących się w aktach sprawy i na podstawie twierdzeń, które nie mają oparcia w dowodach znajdujących się w tych aktach; II. w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa materialnego: 6. art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20) P.b. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż T. S. i T. J. przysługiwał przymiot strony w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy nie posiadali oni interesu prawnego w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę wynikającego z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448), dalej "Rozporządzenie" czy wynikającego z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219, poz. 1864 ze zm.) ani z jakichkolwiek innych przepisów odrębnych (Sąd I instancji jakiegokolwiek przepisu w tym względzie nie wskazał); 7. art. 3 pkt 20) P.b. w zw. z art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U z 2021 r., poz. 1973), zwanej dalej "p.o.ś.", w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów, polegające na przyjęciu, że "miejsca dostępne dla ludności", którym posługuje się ustawodawca w wyżej wspomnianych normach prawnych należy rozumieć jako miejsca, na których może choćby potencjalnie — zgodnie z obowiązującymi przepisami (w tym z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) — powstać zabudowa, a nie jako aktualny stan zagospodarowania terenu, tym bardziej że miejscowy plan uniemożliwia zabudowę działek sąsiednich nr [...], nr [...] i nr [...] ponad wysokość 12 metrów, a pole elektromagnetyczne o wartościach przekraczających normy dla miejsc dostępnych dla ludności nie przekracza działki inwestycyjnej nr [...] i znajduje się na wysokości 51 metrów. Mając na uwadze powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie na podstawie 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach, zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych na podstawie przepisu art. 203 pkt 1 p.p.s.a. oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. [...] Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], dalej "stowarzyszenie" w odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazało, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Stowarzyszenie wyjaśniło, że inwestor w kilku tysiącach przypadków na etapie składania wniosków o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę czy też o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego względnie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zaniżył wielokrotnie moc EIRP anten w celu obejścia przepisów prawa. Wskazano także, że spółka użytkuje praktycznie wszystkie stacje niezgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz prawo budowlane. Jednocześnie stowarzyszenie podkreśliło, że jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki względem działki sąsiedniej, to tym samym właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) tej działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę i to niezależnie od tego, czy projekt budowlany w ocenie organu spełnia wymagania określone przepisami prawa materialnego oraz aktów wykonawczych i czy zachowane są odległości nakazane stosownymi przepisami prawa. Z uprawnienia strony do czynnego udziału w postępowaniu wynika konieczność zapewnienia jej możliwości składania wyjaśnień i wniosków a w przypadku niezadowolenia z wydanej decyzji - odwołania. Właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji musi mieć możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane i nie zostaną naruszone. W piśmie procesowym z 12 listopada 2024 r. stowarzyszenie podniosło, że organ pominął § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie w sytuacji, gdy w projekcie brak jest danych o zasięgu występowania strefy zagrożenia oraz pośredniej. Wskazano, że w niniejszej sprawie obie strefy wystąpią w odległości większej niż 100m od anten, a przebywanie w niej osobom postronnym jest niedopuszczalne. Podkreślono także, że spór prawny sprowadza się do wyjaśnienia, jak interpretować interes prawny w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy prawo budowlane. Należy także w ocenie uczestnika postępowania jednoznacznie wskazać czy interes prawny występuje tylko i wyłącznie wtedy, kiedy inwestycja wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu terenu czy obowiązkiem organu jest dokonanie analizy wszystkich przepisów mających wpływ na wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu. Na rozprawie, która odbyła się 24 stycznia 2025 r., uczestnik postępowania T. J. oraz prezes zarządu Stowarzyszenia wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi jednak żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. W analizowanej sprawie skarżąca kasacyjnie podniosła zarówno zarzuty naruszenia prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga łącznego odniesienia się do zarzutów przedstawionych w środku odwoławczym. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej stanowisko WSA jest prawidłowe. Zarzuty skargi kasacyjnej skupiają się przede wszystkim na kwestionowaniu statusu przymiotu strony T. S. i T. J. w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę. Tymczasem wskazać trzeba, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że stroną postępowania na gruncie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pr. bud. są nie tylko osoby, których prawa zostały jednoznacznie naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt budowlany tylko potencjalnie może oddziaływać, nawet jeśli z zatwierdzonego projektu budowlanego może wynikać, że inwestor spełnił wszystkie wymagania wynikające z prawa budowlanego i przepisów odrębnych (zob. wyrok NSA: z 16 lutego 2023 r., II OSK 81/23, LEX nr 3568923, z 3 października 2024 r., II OSK 2762/21, LEX nr 3777782.). Stosownie do art. 28 ust. 2 pr. bud. przymiot strony nie zawsze jest ściśle uzależniony od tego, czy oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu potrzeby ustalenia w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji (zob. wyrok NSA z 16 listopada 2023 r., II OSK 447/21, LEX nr 3707503). Tym samym podkreślić należy, że niezależnie od wyniku tych ustaleń, sam fakt tego, że muszą być one poczynione, sprawia, że nieruchomość skarżących w I instancji znajduje się w obszarze oddziaływania tego zamierzenia inwestycyjnego, w konsekwencji czego skarżącym w I instancji przysługuje przymiot strony w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę tej inwestycji (por. wyrok NSA z 3 października 2024 r., sygn. II OSK 2762/21). Stosownie zaś do treści art. 3 pkt 20 pr. bud. przez obszar oddziaływania obiektu - należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu, które ma kluczowe znaczenie dla przyznania statusu strony postępowania, będzie się zatem materializować wówczas, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji (jej przedmiotu) będą się również konkretyzować odpowiednie wynikające z odrębnych przepisów normy prawa administracyjnego, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu. Nie wystarczy więc subiektywne przekonanie właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, że ma on interes prawny uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi w każdym przypadku wiązać się z potrzebą zbadania w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 686/22). Podkreślić trzeba, że postępowanie przed organem wyższej instancji może zostać uruchomione tylko wskutek inicjatywy uprawnionego podmiotu (strony lub osoby działającej na prawach strony). Brak interesu prawnego u odwołującego się, wynikający z ustalenia, że decyzja organu pierwszej instancji nie dotyczy praw i obowiązków odwołującego się będzie stanowiło zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. podstawę do umorzenia postępowania odwoławczego. W kontekście powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji słusznie stwierdził, że organ odwoławczy nie ustalił wystarczająco, czy nieruchomości skarżących w I instancji znajdują się w obszarze oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego. Z akt sprawy wynika bowiem, że na będących własnością skarżącego T. J. działkach nr [...] i nr [...], pozostających w bezpośrednim sąsiedztwie planowej stacji bazowej posadowiony jest budynek usługowy z częścią mieszkalną, gdzie zamieszkują 4 osoby, w tym dwoje małych dzieci. Organ pierwszej instancji pominął te kwestie, a organ odwoławczy podważył możliwość zamieszkiwania – wskazując, że działki te położone są na terenie oznaczonym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako usługi. Wymaga to zatem szczegółowego wyjaśnienia, także w kontekście miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z którego wynika, co prawda, iż jest to teren oznaczony symbolem W/9.U - tereny zabudowy usług, to plan jednak w § 14 dla terenów oznaczonych symbolami W/1.U do W/17.U, a zatem i dla przedmiotowego terenu w pkt 5 przewiduje dopuszczenie możliwości realizacji lokali mieszkalnych, z zastrzeżeniem zagwarantowania im obsługi komunikacyjnej w zakresie parkingów, tj. co najmniej 1 miejsca postojowego lub garażu dla każdego lokalu. Co zaś się tyczy T. S. organ w zaskarżonej decyzji odniósł się co prawda do należących do niego działek ale pominął działkę nr [...] (oznaczona na mapie karta 86 akt adm.), która położona jest bezpośrednio przy działce planowanej zabudowy. Konieczne jest zatem poczynienie konkretnych ustaleń, tj. czy stacja bazowa telefonii komórkowej może negatywnie oddziaływać na nieruchomość skarżących w I instancji oraz czy spełnia wszystkie konieczne normy prawa i odpowiada warunkom technicznym, jakim powinna odpowiadać. Zasadnie zatem Sąd uznał, że zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Tym samym zarzuty naruszenia art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 pr. bud. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.; oraz art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt. 20 pr.bud. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. nie mają w tej sytuacji usprawiedliwionych podstaw. W świetle przytoczonych wyżej rozważań odnośnie ustalenia kręgu stron postępowania, za niezasadny należy uznać także zarzut sformułowany w punkcie 2 skargi kasacyjnej, wskazujący na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § k.p.a. Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 3 pkt 20 pr. bud. w zw. z art. 124 ust. 2 p.o.ś. wskazać trzeba, że 25 października 2019 r. weszła w życie zmiana treści przepisu art. 124 ust. 2 p.o.ś. dokonana ustawą z 30 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1815). I tak od powyższej daty, przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Przepis ten jednoznacznie wskazuje więc na stan istniejący, a nie przyszły. Natomiast poprzednio obowiązujący przepis nie zawierał zastrzeżenia "według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości", co spowodowało, że w orzecznictwie ugruntował się pogląd, że ocena czy dane miejsce jest miejscem dostępnym dla ludności powinna objąć zarówno aktualną możliwość dostępu ludności, jak i taką możliwość w przyszłości, zgodną z dopuszczalnym zagospodarowaniem, co wymagało analizy obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku brak planu - pozostających w obrocie prawnym ostatecznych decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego (por. wyrok NSA: z 22 sierpnia 2023 r., II OSK 2684/20, LEX nr 3609933, z 9 listopada 2021 r., II OSK 216/19, LEX nr 3282235). Tymczasem, ani Sąd ani organ nie odnosił się do wprowadzonych zmian. Sąd natomiast stwierdził, że organ powinien przeanalizować sprawę pod kątem przyszłej zabudowy. Stanowisko to pozostaje jednak w opozycji do dokonanej zmiany treści przepisu. Z racji tego, że wniosek o pozwolenie na budowę został złożony 29 kwietnia 2020 r. organ ponownie rozpatrując sprawę powinien przeanalizować ją zatem pod kątem tego przepisu w brzmieniu po 25 października 2019 r. Pozbawiony uzasadnienia pozostaje także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 p.p.s.a. Co prawda skarżąca kasacyjnie nie podała jednostki redakcyjnej wskazanego przepisu, jednak z treści skargi kasacyjnej wynika, że jego intencją był zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Naruszenie zasady orzekania na podstawie akt sprawy może stanowić podstawę kasacyjną, gdy zarzut stawiany wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu ma związek z pominięciem przez ten sąd istotnej części akt sprawy, bądź, gdy wydane orzeczenie opiera się na własnych ustaleniach sądu, które nie znajdują odzwierciedlenia w aktach sprawy. Taki przypadek w sprawie niewątpliwie nie wystąpił. WSA w Gliwicach zgodnie z powołanym art. 133 § 1 p.p.s.a. wydając orzeczenie oparł się na aktach sprawy, uznając, że orzekające w sprawie organy wyczerpująco zebrały materiał dowodowy i trafnie go oceniły. Ponadto podkreślić trzeba, że przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego, ani zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez sąd z materiału dowodowego sprawy (por. wyrok NSA z 12 września 2023 r., II OSK 199/23; wyrok NSA z 16 listopada 2022 r., II OSK 1739/21). Tymczasem tak właśnie należy traktować zastrzeżenia zgłoszone przez skarżącą w kontekście uchybienia przez Sąd I instancji dyspozycji art. 133 § 1 p.p.s.a. Przechodząc do kolejnego zarzutu, tj. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, że naruszenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (zob. wyrok NSA z 6 października 2022 r., sygn. akt. I OSK 196/21). Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie wyroku, stanowi odzwierciedlenie toku badania danej sprawy przez sąd administracyjny, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku wymaganej kontroli instancyjnej. Niezasadnie zarzucono zatem, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia określonych tym przepisem wymogów. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji administracyjnej powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zgodnie z przyjętym w orzecznictwie poglądem "do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. dochodzi wtedy, gdy uzasadnienie decyzji nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie albo gdy mimo formalnej poprawności jego treść - ze względu np. na ogólnikowość stwierdzeń i argumentów - nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnym wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Aby naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 107 § 3 k.p.a. mogło stanowić podstawę uchylenia decyzji, koniecznym jest wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy" (zob. wyrok NSA z 19 grudnia 2023 r., III OSK 3079/21, LEX nr 3769409). W analizowanej sprawie wydana decyzja zawiera wszystkie elementy określone zarówno w art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a., a jej uzasadnienie wystarczająco wyjaśnia motywy rozstrzygnięcia, zaś skarżąca kasacyjnie nie wskazała na takie uchybienia, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. O sprostowaniu sentencji zaskarżonego wyroku w zakresie oczywistej niedokładności w oznaczeniu przedmiotu zaskarżonej decyzji orzeczono w pkt 1 wyroku na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI