II OSK 1128/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-04-06
NSAAdministracyjneŚredniansa
warunki zabudowyinteres prawnystwierdzenie nieważności decyzjipostępowanie administracyjneNSAWSAskarga kasacyjnaKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podsumowanie

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, potwierdzając brak interesu prawnego skarżącej.

Skarżąca E. P. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów KPA i PPSA, w tym brak interesu prawnego i wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną, podzielając stanowisko WSA o braku interesu prawnego skarżącej oraz uznając uzasadnienie wyroku za prawidłowe.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach. SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie ma interesu prawnego w tej sprawie. Skarżąca zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA w zw. z art. 61a § 1 oraz art. 28 KPA, a także art. 141 § 4 PPSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia art. 28 KPA był błędnie skonstruowany, gdyż przepis ten ma charakter materialnoprawny. NSA podzielił stanowisko WSA o braku interesu prawnego skarżącej, wskazując, że samowolne korzystanie z nieruchomości nie świadczy o interesie prawnym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, której legalność ocenia się według stanu na dzień jej wydania. Sąd uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA odpowiada wymogom art. 141 § 4 PPSA. Wobec powyższego, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie posiada interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy.

Uzasadnienie

Interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji musi wynikać z przepisów prawa materialnego i być bezpośrednio związany z przedmiotem decyzji. Samowolne korzystanie z nieruchomości nie stanowi podstawy do żądania stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy, zwłaszcza gdy decyzja ta nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków ani nie wpływa na jej nieruchomość.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

Kpa art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definiuje stronę postępowania przez pryzmat interesu prawnego lub obowiązku, który musi być wyprowadzony z przepisów prawa materialnego.

Kpa art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki odmowy wszczęcia postępowania, w tym brak legitymacji procesowej strony.

Ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego.

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.

Ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa skutki oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.

Ustawa COVID-19 art. 2zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Podstawa prawna rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPSA w zw. z art. 61a § 1 oraz art. 28 KPA poprzez oddalenie skargi na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania, pomimo nieoczywistości braku przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Naruszenie art. 141 § 4 PPSA poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonego wyroku przez WSA, które nie poddaje się kontroli instancyjnej.

Godne uwagi sformułowania

trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach uznało, że skarżąca nie ma interesu prawnego w przedmiotowej sprawie administracyjnej. Przyjęta w art. 28 Kpa przesłanka interesu prawnego wymaga wyprowadzenia go z przepisów prawa materialnego Przedmiotem oceny w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest bowiem jej legalność według stanu na dzień jej wydania, nie zaś kwestie związane ze stanem faktycznym jaki zaistniał po jej wydaniu. Decyzja stwierdzająca nieważność jest bowiem decyzją deklaratoryjną, działającą ex tunc. uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 Ppsa.

Skład orzekający

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Paweł Miładowski

przewodniczący

Roman Ciąglewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii braku interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, gdy skarżący nie wykazuje bezpośredniego związku z przedmiotem decyzji i jej skutkami prawnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście decyzji o warunkach zabudowy; interpretacja art. 28 KPA jako przepisu materialnoprawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków. Jednak stan faktyczny jest dość typowy dla tego rodzaju spraw.

Kiedy brak interesu prawnego uniemożliwia kwestionowanie decyzji o warunkach zabudowy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II OSK 1128/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Gdesz /sprawozdawca/
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1408/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-10-02
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 28, art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1408/19 w sprawie ze skargi E. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokiem z 2 października 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 1408/19 oddalił skargę E. P. (dalej skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z [...] marca 2019 r. nr [...]utrzymujące w mocy własne postanowienie z [...] grudnia 2018 r. nr [...], którym odmówiono wszczęcia z wniosku skarżącej postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Sąd I instancji stwierdził, że trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Siedlcach uznało, że skarżąca nie ma interesu prawnego w przedmiotowej sprawie administracyjnej.
2. Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 151 w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) w zw. z art. 61a § 1 oraz art. 28 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej Kpa), poprzez oddalenie skargi na postanowienie, którym SKO w Siedlcach utrzymało postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania, pomimo nieoczywistości braku przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i konieczności przeprowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego;
2) art. 141 § 4 Ppsa, poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, które nie poddaje się możliwości kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia, w szczególności przyjmujące formę braku odniesienia się do zarzutów zawartych w skardze i wyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia utrzymującego w obrocie wadliwe postanowienia.
W oparciu o wskazane zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
3. W piśmie z 29 marca 2023 r. uczestnik postępowania O. sp. z o.o. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna.
4.2. Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie było konieczne, gdyż przeprowadzanie rozpraw zgodnie z ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwiększyłoby zagrożenie dla osób biorących w nich udział. Jednocześnie ze względów technicznych nie można przeprowadzić wszystkich rozpraw na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem.
4.3. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 Ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 Ppsa. Przy tym zgodnie z art. 193 zdanie drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez sąd pierwszej instancji.
4.4. Pierwszy, a zarazem kluczowy zarzut naruszenia prawa procesowego, jest w ogóle błędnie skonstruowany, ponieważ wskazuje jako przepis prawa procesowego art. 28 Kpa, który to przepis ma charakter materialnoprawny. Stanowi on, że "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Przyjęta w art. 28 Kpa przesłanka interesu prawnego wymaga wyprowadzenia go z przepisów prawa materialnego, zatem naruszenie tego przepisu można wywieść tylko łącznie z regulacją zawartą w ustawach materialnoprawnych. W skardze kasacyjnej takiego powiązania jest jednak brak.
4.5. Pomijając niedoskonałość zarzutu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny w całości podziela stanowisko Sądu I instancji o braku interesu prawnego po stronie skarżącej, aby żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i prawidłowego zastosowania art. 61a § 1 Kpa. Wykazywane przez skarżącą samowolne korzystanie z nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności skarżącej nie świadczy o tym, że posiada ona interes prawny, aby wystąpić o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Przedmiotem oceny w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest bowiem jej legalność według stanu na dzień jej wydania, nie zaś kwestie związane ze stanem faktycznym jaki zaistniał po jej wydaniu. Decyzja stwierdzająca nieważność jest bowiem decyzją deklaratoryjną, działającą ex tunc. Stwierdzenie nieważności decyzji powoduje ten skutek, że decyzja taka traci swą moc obowiązującą od dnia jej wydania. Ponadto ustalone w tej decyzji warunki nie powodują dla skarżącej żadnych obowiązków czy utrudnień, a jej nieruchomość nie graniczy z działką, na której miałaby być realizowana inwestycja, jak i nie leży w zasięgu jej oddziaływania. Zgodnie bowiem z treścią ww. decyzji Burmistrza Miasta G. dostęp do drogi publicznej ma odbywać się poprzez działki nr [...][...][...][...] i [...] (ulica [...]), która stanowią własność inwestora, a nie poprzez nieruchomość skarżącej. Kwestia faktycznego korzystania z działki nr [...]jest zatem irrelewantna dla oceny legalności ww. decyzji ustalającej warunki zabudowy. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 151 w zw. z 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 61 a § 1 oraz art. 28 Kpa nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
4.6. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącej, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 Ppsa. Sąd I instancji ocenił legalność zaskarżonego postanowienia i wypowiedział się w zakresie istotnych dla rozpoznania sprawy zarzutów i argumentów oraz wskazał podstawę prawną wyroku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymaganiom formalnym i pozwoliło na przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Jednoznaczny zaś stan faktyczny sprawy pozwalał na ustalenie przesłanek, jakimi kierował się Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Motywy, które legły u podstaw oddalenia skargi zostały przez Sąd dokładnie wyjaśnione.
4.7. Zarzuty skargi kasacyjnej są więc niezasadne.
4.8. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI