II OSK 1119/22

II OSK 1119/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Mirosław Gdesz /sprawozdawca/
Robert Sawuła /przewodniczący/
Symbol z opisem
6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne
Zabytki
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1306/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-26
Skarżony organ
Inne~Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2067
art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 9 ust. 1 i art. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61 § 1 i 4 w zw. z art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych M. z siedzibą w K., Województwa Małopolskiego, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Gminy Miejskiej Kraków, Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Krakowa i Zarządu Dróg Miasta Krakowa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1306/21 w sprawie ze skarg C. S.A. z siedzibą w K., Gminy Miejskiej Kraków i Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Krakowa oraz P. na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z dnia [...] maja 2021 r. znak [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków 1. oddala skargi kasacyjne; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 października 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1306/21 uwzględnił skargi C. S.A. z siedzibą w K., Gminy Miejskiej Kraków i Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Krakowa oraz P. na decyzję Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu z [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków części pola wzlotów przy zachodniej części pasa startowego dawnego lotniska [...] w K. zlokalizowanego w rejonie ul. [...] i al. [...] i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] stycznia 2021 r. nr [...] (punkt I), a także zasądził zwrot kosztów postępowania (punkt II).
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki uznał za uzasadnione te zarzuty procesowe skarg, z których wynika naruszenie przede wszystkim art. 61 § 1 i 4 w zw. z art. 8 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej Kpa). Organy naruszyły zasadę lojalnej współpracy wraz ze stronami w wyjaśnieniu istoty sprawy i zapewnieniu im prawa wypowiedzenia się co do istoty. Zmiana przedmiotu postępowania, która miała istotny wpływ na wynik sprawy, naruszyła gwarancje procesowe stron do wypowiedzi i dowodzenia swoich racji. W sprawie doszło również do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, gdyż organ przyjął w całości za podstawę orzekania opinię Narodowego Instytutu Dziedzictwa, który dokonał oceny pola wzlotów jako krajobrazu kulturowego a nie innej formy zabytku nieruchomego, ostatecznie przyjętej przez Ministra (z naruszeniem wcześniej wskazanych reguł postępowania i gwarancji procesowych przynależnych stronom). Wykorzystanie opinii specjalisty, której ustalenia zostały przez organ w całości odrzucone, co najmniej podważało jej rzetelność i wymagało ponownej, głębszej analizy w kierunku obranym przez Ministra, z wykorzystaniem zastrzeżeń zgłaszanych przez strony. Nadto, poprzez zmianę przedmiotu postępowania skarżący zostali pozbawieni możliwości udawadniania własnymi opiniami, że sporny teren nie ma cech uzasadniających jego wpis do rejestru zabytków. Zarzut ten łączy się przy tym z zarzutem naruszenia art. 78 Kpa i przyjętym przez organ założeniem o zbędności zasięgania dodatkowej opinii biegłego z jednoczesnym deprecjonowaniem opinii przedłożonych przez Uczelnię. Jak już wskazano, opinie uczelni wykazujące zbędność ochrony terenu jako krajobrazu kulturowego zostały sporządzone w związku z kierunkiem obranym przez organ I instancji. Trudno zatem mówić, że są z tego powodu nieprzydatne i jednocześnie zaskakiwać strony istotną zmianą przedmiotu postępowania. Niezależnie od zarzutów procesowych, które przesądziły o wyniku niniejszej sprawy, w ocenie Sądu organ naruszył również art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 9 ust. 1 i art. 3 pkt 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2067 ze zm., dalej uozoz) poprzez niedostateczne rozważenie przesłanki wpisu jaką jest potrzeba zachowania zabytku, która ma przede wszystkim leżeć w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną.
2. Od powyższego wyroku zostały wniesione 4 skargi kasacyjne.
2.1. Gmina Miejska Kraków, Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta Krakowa oraz Zarząd Dróg Miasta Krakowa wnosząc skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżyli go w zakresie punktu I całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137, dalej Pusa), art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 3 Ppsa, w zw. z art. 9, art. 10 oraz art. 61 § 1 i 4, art. 8 § 1 oraz art. 105 Kpa poprzez uznanie, iż w sytuacji w której organy administracyjne prowadziły postępowanie w ściśle określonym kierunku, to jest wpisu do rejestru zabytków krajobrazu kulturowego oraz wobec uznania, iż przedmiot postępowania nie spełnia przesłanek pozwalających na uznanie go za krajobraz kulturowy, dokonując kontroli legalności działania administracji publicznej, pomimo istnienia podstaw do umorzenia postępowania, Sąd uchylił zaskarżone decyzji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w celu dalszego prowadzenia postępowania w miejsce jego umorzenia;
2) prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3 pkt 1 i 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 uozoz w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i § 3 Ppsa poprzez uznanie, iż nieruchomości wyszczególnione w decyzjach organów administracji mogą spełniać definicję zabytku, podczas gdy właściwa interpretacja przepisów winna prowadzić do wniosku, że nieruchomości nie będące dziełem człowieka i nie stanowiące świadectwa minionej epoki ani zdarzenia nie mogą zostać uznane za zabytek, co skutkowało wydaniem orzeczenia uchylającego decyzje organów administracji i przekazaniem do ponownego rozpoznania w miejsce uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.
W oparciu powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
2.2. M. z siedzibą w K. w skardze kasacyjnej zaskarżyło wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 3 Ppsa poprzez brak umorzenia postępowania wobec wystąpienia przesłanek uzasadniających jego umorzenie. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
2.3. Województwo Małopolskie w skardze kasacyjnej zaskarżyło wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 3 Ppsa poprzez brak umorzenia postępowania wobec wystąpienia przesłanek uzasadniających jego umorzenie. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
2.4. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wnosząc skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżył go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 135 Ppsa w zw. z art. 61 § 1 i 4 oraz art. 8 § 1 Kpa poprzez dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wadliwej oceny postępowania toczonego przed organami i uznanie, że organy konserwatorskie naruszyły ww. przepisy procedury administracyjnej poprzez brak zawiadomienia stron o tym, że zmianie może ulec ocena kwalifikacji definicji zabytku wpisywanego do rejestru zabytku nieruchomego z wskazanych w art. 3 pkt 14 uozoz "krajobrazu kulturowego" na "zwykły" zabytek nieruchomy i uchylenie zaskarżonej decyzji na tej podstawie, kiedy organ w sposób prawidłowy zastosował w niniejszej sprawie art. 61 § 1 i 4 Kpa, zawiadomił wszystkie strony o toczącym się postępowaniu, a strony te brały czynny udział w toczącym się postępowaniu, a zmiana oceny co do zakwalifikowania zabytku do jego prawidłowej definicji zawartej w art. 3 pkt 14 stanowiła element prawidłowych ustaleń i uzasadnienia decyzji organu i nie dawała podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji;
b) art. 141 § 4 Ppsa poprzez dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uchybień w zakresie sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku w zakresie poddania przez Sąd I instancji oceny zasadności podniesionego przez skarżących zarzutu naruszenia art. 15 Kpa z jednoczesnym, jak wydaje się wybrzmiewać z uzasadnienia, uchyleniem zaskarżonej decyzji z uwagi na "zmianę zakresu postępowania przed organem odwoławczym" i uchylenie zaskarżonej decyzji na tej podstawie, co może mieć wpływ na wynik sprawy, ponieważ uniemożliwia sporządzającemu skargę kasacyjną poddanie tej części orzeczenia Sądu kontroli kasacyjnej;
c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 135 Ppsa w zw. z art. 15 Kpa poprzez dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wadliwej oceny postępowania przed Sądem I instancji poprzez niesłuszne uznanie, że zmiana kwalifikacji definicji zabytku wpisywanego do rejestru zabytku nieruchomego z wskazanych w art. 3 pkt 14 uozoz "krajobrazu kulturowego" na "zwykły" zabytek nieruchomy stanowiła zmianę powodującą zmianę zakresu przedmiotu postępowania, kiedy to przedmiot postępowania pozostawał ten sam i dotyczył zasadności wpisu zabytku do rejestru zabytków;
d) art. 135 Ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 135 Ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 138 § 2 oraz art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 64a Ppsa poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji i wskazanie, że organ II instancji znajdując podstawy do innej oceny definicji zabytku oraz innych argumentów, na podstawie których uzasadnione jest objęcie zabytku formą ochrony dotyczącą wpisu zabytków do rejestru zabytków, powinien był uchylić decyzję organu I instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpoznania, kiedy to takie działanie naruszałoby wprost art. 138 § 2 Kpa, ponieważ sprawa była w stopniu wystarczającym wyjaśniona i pozwalała Ministrowi na dokonania prawidłowego, merytorycznego rozstrzygnięcia, a wytyczne w zakresie konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji naruszało ww. przepisy i narażało organ na złożenie sprzeciwu od niezasadnie wydanej decyzji kasatoryjnej, błędna ocena postępowania przeprowadzonego przed organami, doprowadziła do niesłusznego uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;
e) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, art. 77 § , art. 75 Kpa oraz art. 80 Kpa oraz art. 107 § 3 Kpa poprzez dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wadliwej oceny postępowania toczonego przed organami i uznanie, że organy konserwatorskie naruszyły ww. przepisy procedury administracyjnej poprzez przyjęcie, w ocenie Sądu I instancji, przez organy w całości za podstawę orzekania opinii NID, która dokonała oceny pola wzlotów jako krajobrazu kulturowego, a nie innej formy zabytku nieruchomego, ostatecznie przyjętej przez Ministra, kiedy to ww. opinia NID była jednym z wielu dowodów przeprowadzonych w sprawie, a cały zebrany w sprawie materiał dowodowy, prawidłowo oceniony przez Ministra, dawał podstawy do uznania, że zachodzi konieczność ochrony przedmiotowego obiektu wpisem do rejestru zabytków, a wadliwa ocena postępowania przeprowadzonego przed organem, niesłusznie doprowadziła do uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania wadliwego wyroku;
f) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 78 Kpa poprzez dokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny oceny postępowania administracyjnego i uznanie, że Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego naruszył ww. przepis procedury administracyjnej poprzez brak powołania opinii biegłego, w sytuacji w której organ konserwatorski jest organem specjalistycznym, posiadającym wiedzę pozwalającą na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy bez konieczności powoływania opinii biegłego, ta błędna ocena doprowadziła do niesłusznego uchylenia zaskarżonej decyzji;
2) prawa materialnego:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 3 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 9 ust. 1 uozoz poprzez wadliwe stwierdzenie przez Sąd Wojewódzki, że organ naruszył ww. normy prawa poprzez niedostateczne rozważenie przesłanki wpisu jaką jest potrzeba zachowania zabytku, która ma przede wszystkim leżeć w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość, kiedy to w niniejszej sprawie organ nie naruszył ww. norm prawa, prawidłowo ustalił wartości zabytkowe przedmiotu postępowania i w konsekwencji słusznie zastosował w niniejszej sprawie konieczne jest objęcie przedmiotowego obszaru ochroną wynikającą z wpisu zabytku do rejestru zabytków;
b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 7 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 oraz art. 3 pkt 14 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 9 ust. 1 uozoz poprzez dokonanie wadliwej wykładni dotyczącej "zakresu przedmiotu postępowania" toczącego się przed organami i niesłuszne uznanie, że zmiana kwalifikacji definicji zabytku z art. 3 pkt 14 na art. 3 pkt 1 prowadziła do zmiany przedmiotu postępowania, kiedy to prawidłowa wykładnia ww. norm powinna prowadzić do wniosku, że przedmiotem postępowania była ocena zasadności wpisu konkretnego zabytku do rejestru zabytków, a prawidłowe zdefiniowanie zabytku należało do realizacji nałożonych przez organ obowiązków w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skarg, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a ponadto o zasądzenie na rzecz organu od skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym również kosztów zastępstwa procesowego.
3.1. W odpowiedziach na skargi kasacyjne 2.1-2.3. Minister wniósł o ich uwzględnienie w zakresie żądania uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz oddalenie w pozostałym zakresie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
3.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu – P. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4.1. Skargi kasacyjne nie zasługują na uwzględnienie.
4.2. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji.
4.3. W pierwszej kolejności odnosząc się do skarg kasacyjnych M. oraz Województwa Małopolskiego wskazać należy, że art. 145 § 3 Ppsa stanowi tzw. przepis wynikowy i warunkiem jego zastosowania jest spełnienie hipotezy w postaci odpowiednio stwierdzenia, czy niestwierdzenia przez sąd administracyjny naruszeń prawa przez organ administracji publicznej oraz podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że naruszenie tych przepisów prawa jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom i nie może być samoistną podstawą skargi kasacyjnej. Tak więc strona, chcąc powołać się w zarzucie naruszenia przepisów postępowania na uchybienie tym przepisom prawa, zobowiązana jest powiązać taki zarzut z naruszeniem konkretnych przepisów, którym uchybił Sąd I instancji w toku rozpatrywania sprawy. W konsekwencji, brak takich powiązań w rozpoznawanej skardze kasacyjnej oznacza nieskuteczność zarzutu naruszenia ww. przepisu (por. wyroki NSA z 19 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2077/10, z 7 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 2886/12, z 26 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1298/14). Dlatego też nie mógł osiągnąć zamierzonego skutku samoistnie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 3 Ppsa.
4.4. Nie zasługiwały na uwzględnienie również zarzuty skargi kasacyjnej wniesionej przez Gminę Miejską Kraków, Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta Krakowa oraz Zarząd Dróg Miasta Krakowa. Wbrew stanowisku skarżących, stwierdzenie, że przedmiot postępowania nie spełnia przesłanek uznania za krajobraz kulturowy nie oznaczało nakazu umorzenia postępowania przez Ministra a potem przez Sąd Wojewódzki. Jak bowiem zasadnie wskazano w zaskarżonym wyroku, w sprawie konieczna jest ocena dopuszczalności wpisu ww. obiektu do rejestru zabytków w świetle przesłanek określonych w art. 3 pkt 1 uozoz. W szczególności musi być jednoznacznie wyjaśnione, dlaczego pomimo istniejącej już ochrony zabytkowych elementów lotniska, a także wobec nieodwracalnych zmian przestrzennych przeprowadzonych, teren ten wymaga dalszej ochrony konserwatorskiej. Bez dodatkowych ustaleń w tym przedmiocie nie można jednak przesądzać na obecnym etapie postępowania, że ww. obiekt nie posiada w ogóle wartości zabytkowych i koniecznym jest umorzenie postępowania. Nie doszło zatem do błędnego zastosowania art. 3 pkt 1 i 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 uozoz w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i § 3 Ppsa. Również okoliczność odmiennej kwalifikacji zabytku jako krajobrazu kulturowego przez organ odwoławczy nie skutkowała koniecznością umorzenia postępowania, lecz organ odwoławczy powinien był przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji celem wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie. W związku z tym nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i § 3 Ppsa, w zw. z art. 9, art. 10 oraz art. 61 § 1 i 4, art. 8 § 1 oraz art. 105 Kpa.
4.5. Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej Ministra, rozważania w tym zakresie należy rozpocząć od stwierdzenia, że Sąd Wojewódzki błędnie wskazał na naruszenie art. 61 § 1 i 4 oraz art. 8 § 1 Kpa. Wbrew ocenie dokonanej przez Sąd I instancji, organ w sposób prawidłowy zastosował w niniejszej sprawie art. 61 § 1 i 4 Kpa i zawiadomił wszystkie strony o toczącym się postępowaniu w sprawie wpisu zabytku do rejestru zabytków, a strony te brały czynny udział w toczącym się postępowaniu. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik postępowania. Kluczowe znaczenie w sprawie ma jak określa to Sąd Wojewódzki - "zmiana kierunku postępowania". Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez Małopolskiego WKZ, w tym w szczególności sporządzona opinia Narodowego Instytutu Dziedzictwa, zmierzały do tego, aby przedmiotem wpisu uczynić zabytek nieruchomy w postaci krajobrazu kulturowego. W konsekwencji strony postępowania oponowały przeciwko uznaniu pola wzlotów jako chronionego krajobrazu kulturowego i wskazywały na konieczność sporządzenia kolejnej opinii biegłego. Tymczasem Minister w ramach postępowania odwoławczego, nie dając stronom szans na jakąkolwiek polemikę i bez przeprowadzenia w tym zakresie postępowania z ich udziałem, dokonał modyfikacji istnienia przesłanek uzasadniających wpis do rejestru zabytków i uznał za uzasadniony wpis zabytku, jakim jest zabytek nieruchomy nieposiadający cech krajobrazu kulturowego, z uwagi na ochronę wynikającą z powiązań z zabytkowym lotniskiem. Zasadnie w związku z tym Sąd Wojewódzki stwierdził, że na skutek modyfikacji przedmiotu postępowania strony zostały pozbawione możliwości udowadniania własnymi opiniami, że sporny teren nie ma cech uzasadniających jego wpis do rejestru zabytków. W okolicznościach niniejszej sprawy Minister znajdując podstawy do innej oceny definicji zabytku oraz innych argumentów, na podstawie których uzasadnione jest objęcie zabytku formą ochrony dotyczącą wpisu zabytków do rejestru zabytków, powinien był uchylić decyzję organu I instancji i przekazać mu sprawę do ponownego rozpoznania, sprawa nie została bowiem w stopniu wystarczającym wyjaśniona. Niezasadne są w związku z tym zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 135 Ppsa w zw. z art. 15 Kpa; art. 135 Ppsa i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 135 Ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, art. 138 § 2 i art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 64a Ppsa; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, art. 77, art. 75 Kpa, art. 80 Kpa i art. 107 § 3 Kpa; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 78 Kpa.
4.6. Nieusprawiedliwione są również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Dostrzeżonym przez Sąd I instancji uchybieniom przepisów postępowania przez Ministra towarzyszyło także niedostateczne rozważenie przesłanki wpisu jaką jest potrzeba zachowania zabytku, która ma przede wszystkim leżeć w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną. Nie zostało jednoznacznie wyjaśnione przez organ, dlaczego pomimo istniejącej już ochrony zabytkowych elementów lotniska, a także wobec nieodwracalnych zmian przestrzennych przeprowadzonych w minionych latach oraz wobec istnienia muzeum lotnictwa, wpis terenów zielonych stanowiących niegdyś element lotniskowego pola wzlotów wokół pasa startowego, wymaga dalszej ochrony konserwatorskiej. Powyższe stanowi o naruszeniu art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 9 ust. 1 i art. 3 pkt 1 uozoz. Natomiast wytknięte wady postępowania w postaci całkowicie błędnych ustaleń dokonanych przez organ I instancji z powołaniem się na zebrany materiał dowodowy i zmiana kwalifikacji zabytku bez możliwości wypowiedzenia się przez strony w tym zakresie w ramach postępowania odwoławczego nie oznacza naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego tj. art. 7 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2, art. 3 pkt 14 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 9 ust. 1 uozoz.
4.7. W niniejszej sprawie Sąd Wojewódzki nie dopuścił się również naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. Ocenił bowiem legalność zaskarżonej decyzji i wypowiedział się w zakresie istotnych dla rozpoznania sprawy zarzutów i argumentów oraz wskazał podstawę prawną wyroku, a z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika dlaczego skargi uwzględnił. Natomiast brak szczegółowego odniesienia się do naruszenia art. 15 Kpa nie miał jakiegokolwiek wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Reasumując, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 Ppsa.
4.8. Tym samym wszystkie zarzuty skarg kasacyjnych są nieusprawiedliwione.
4.9. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa orzekł, jak w sentencji. W oparciu o art. 207 § 1 Ppsa odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.