Orzeczenie · 2025-01-22

II OSK 1115/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-01-22
NSAAdministracyjneŚredniansa
warunki zabudowysamowola budowlananośnik reklamowyład przestrzennydobry sąsiadanaliza urbanistycznaNSAprawo administracyjnenieruchomości

Spółka S. Sp. z o.o. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla samowoli budowlanej w postaci wolnostojącego urządzenia reklamowego. Organy administracji, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, odmówiły ustalenia warunków, wskazując na niespełnienie wymogu dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) oraz naruszenie ładu architektonicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, podzielając argumentację organów. Sąd uznał, że szerokość nośnika (12,4 m) przekracza średnią szerokość legalnych nośników w obszarze analizowanym (ok. 9,1 m), nawet z uwzględnieniem 20% tolerancji. Podobnie, wysokość nośnika (12,69 m) przekraczała ustaloną średnią wysokość (10,9 m) oraz wysokość najbliższych sąsiednich obiektów. WSA zwrócił również uwagę na obecność stopy fundamentowej, której brak u innych legalnych nośników. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów rozporządzenia w sprawie warunków ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. NSA potwierdził, że zasada dobrego sąsiedztwa odnosi się do zabudowy legalnej i że analiza urbanistyczna jest kluczowym dowodem. Sąd uznał, że szerokość elewacji frontowej została prawidłowo oceniona, a brak spełnienia wymogów w tym zakresie uzasadniał odmowę. NSA przyznał rację skarżącej co do błędnej wykładni § 7 ust. 1 rozporządzenia w zakresie ustalania wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej (przyjęcie średniej zamiast przedłużenia krawędzi najbliższej zabudowy). Jednakże, ze względu na inne istotne różnice (stopa fundamentowa, symetria konstrukcji), które naruszały ład przestrzenny, NSA uznał, że to częściowo błędne uzasadnienie WSA nie miało wpływu na wynik sprawy i oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ustalania warunków zabudowy dla samowoli budowlanej, w szczególności wymogów dobrego sąsiedztwa, ładu przestrzennego oraz stosowania przepisów rozporządzenia w sprawie warunków ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju inwestycji (nośnik reklamowy) i jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie parametrów technicznych i urbanistycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy samowola budowlana może być legalizowana poprzez ustalenie warunków zabudowy, jeśli nie spełnia wymogów dobrego sąsiedztwa i ładu przestrzennego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samowola budowlana nie może być legalizowana, jeśli narusza wymogi dobrego sąsiedztwa i ładu przestrzennego, nawet jeśli istnieją w obszarze analizowanym obiekty o podobnych parametrach, ale odmienne pod względem formy architektonicznej lub lokalizacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zasada dobrego sąsiedztwa odnosi się do legalnej zabudowy, a parametry nowej zabudowy muszą być zgodne z istniejącym ładem przestrzennym. W tym przypadku szerokość i wysokość nośnika, a także jego stopa fundamentowa, naruszały te zasady.

Jak należy interpretować przepisy rozporządzenia dotyczące ustalania szerokości i wysokości elewacji frontowej nowej zabudowy w kontekście analizy urbanistycznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Szerokość elewacji frontowej powinna być ustalana na podstawie średniej szerokości istniejącej zabudowy, z możliwością odstępstwa, jeśli wynika to z analizy. Wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej powinna być wyznaczana jako przedłużenie krawędzi istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich, a nie na podstawie średniej wysokości.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił szerokość elewacji frontowej, ale błędnie zinterpretował przepisy dotyczące wysokości, opierając się na średniej zamiast na przedłużeniu krawędzi najbliższej zabudowy. Jednakże, inne uchybienia nośnika nadal uzasadniały odmowę.

Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził kontrolę legalności decyzji administracyjnych w sprawie ustalenia warunków zabudowy?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził kontrolę, choć w uzasadnieniu wyroku wystąpiły częściowe błędy dotyczące interpretacji przepisów o wysokości zabudowy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia WSA w kwestii wysokości, ogólna ocena stanu faktycznego i zastosowanie prawa materialnego były prawidłowe, a naruszenia nie miały wpływu na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję SKO odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla samowoli budowlanej.

Przepisy (17)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg dobrego sąsiedztwa i spełnienia przesłanek kontynuacji funkcji oraz parametrów zabudowy.

rozporządzenie art. 6 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczącej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Ustalanie szerokości elewacji frontowej na podstawie średniej szerokości istniejącej zabudowy.

rozporządzenie art. 7 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczącej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Wyznaczanie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej jako przedłużenie krawędzi istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich.

Pomocnicze

rozporządzenie art. 6 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczącej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Możliwość wyznaczenia innej szerokości elewacji frontowej, jeżeli wynika to z analizy.

rozporządzenie art. 7 § 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczącej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Możliwość wyznaczenia innej wysokości, o której mowa w ust. 1, jeżeli wynika to z analizy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej - naruszenie przepisów postępowania.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zasada praworządności w działalności sądów administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

k.p.a. art. 6

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 7 ust. 1 rozporządzenia w zakresie ustalania wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. c, 6, 8, 7, 77 § 1, 80 k.p.a., art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 134 § 1, art. 151 p.p.s.a.). • Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia w zakresie ustalania szerokości elewacji frontowej.

Godne uwagi sformułowania

zasada dobrego sąsiedztwa ma być realizowana jedynie w odniesieniu do istniejącej już zabudowy legalnej • kształtowanie ładu przestrzennego w drodze indywidualnych decyzji administracyjnych ma charakter wyjątkowy • ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowego nośnika reklamowego otworzyłoby drogę do wprowadzania do przestrzeni nowych elementów, niepożądanych z uwagi na istniejące uwarunkowania i nie do pogodzenia z potrzebą ochrony układu urbanistycznego i architektonicznego • stopa fundamentowa nie wpisuje się zatem w element ładu przestrzennego

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Anna Szymańska

sprawozdawca

Paweł Miładowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania warunków zabudowy dla samowoli budowlanej, w szczególności wymogów dobrego sąsiedztwa, ładu przestrzennego oraz stosowania przepisów rozporządzenia w sprawie warunków ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego rodzaju inwestycji (nośnik reklamowy) i jej rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie parametrów technicznych i urbanistycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i prób jej legalizacji, a także interpretacji przepisów dotyczących ładu przestrzennego i dobrego sąsiedztwa, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.

Samowola budowlana w postaci gigantycznego nośnika reklamowego nie przeszła przez sito prawa. NSA potwierdza: ład przestrzenny ponad interes inwestora.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst