II OSK 1115/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. M. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Sprawa dotyczyła ustalenia, czy skarżący posiada obywatelstwo polskie, wywodząc je od swojego ojca, który z kolei miał je nabyć od swojego ojca (dziadka skarżącego). WSA w Warszawie ustalił, że dziadek skarżącego, E. M., nabył obywatelstwo polskie przez urodzenie w 1925 r. na podstawie ustawy z 1920 r. Jednakże, nabył on obywatelstwo amerykańskie w 1928 r. Zgodnie z art. 11 pkt 1 ustawy o obywatelstwie z 1920 r., utrata obywatelstwa polskiego następuje z mocy prawa w przypadku nabycia obywatelstwa obcego, z wyjątkiem osób podlegających czynnej służbie wojskowej. Dziadek skarżącego, mimo nabycia obywatelstwa USA, nie został zwolniony z obowiązku wojskowego przed ukończeniem 50 lat. Utrata obywatelstwa polskiego nastąpiła z dniem [...] września 1933 r., kiedy to przestał podlegać obowiązkowi wojskowemu. Zgodnie z art. 13 tej ustawy, utrata obywatelstwa przez dziadka rozciągnęła się na jego małoletniego syna, S. M. (ojca skarżącego), który w dacie utraty obywatelstwa przez ojca nie ukończył 18 lat. W związku z tym, ojciec skarżącego nie posiadał obywatelstwa polskiego w dniu narodzin skarżącego (1 listopada 1959 r.), co oznaczało, że skarżący nigdy nie nabył obywatelstwa polskiego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego. Sąd podkreślił, że zasada wyłączności obywatelstwa była rygorystycznie traktowana, a utrata obywatelstwa przez dziadka z powodu nabycia obywatelstwa obcego, rozciągnęła się na jego małoletniego syna. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych uznano za niezasadne, wskazując na prawidłowość ustaleń faktycznych i ocenę materiału dowodowego przez Sąd I instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących utraty i nabycia obywatelstwa polskiego na podstawie ustawy z 1920 r., w szczególności zasady rozciągania skutków utraty obywatelstwa na małoletnich.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie międzywojennym i powojennym, a także specyficznych okoliczności faktycznych sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy utrata obywatelstwa polskiego przez dziadka skarżącego, spowodowana nabyciem obywatelstwa obcego, rozciąga się na jego małoletniego syna (ojca skarżącego) na gruncie ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utrata obywatelstwa polskiego przez dziadka skarżącego rozciągnęła się na jego małoletniego syna (ojca skarżącego) na podstawie art. 13 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dziadek skarżącego utracił obywatelstwo polskie z dniem ustania obowiązku wojskowego po nabyciu obywatelstwa amerykańskiego. Zgodnie z art. 13 ustawy z 1920 r., utrata obywatelstwa przez rodzica rozciąga się na małoletnie dzieci, które nie ukończyły 18 lat w momencie utraty obywatelstwa przez rodzica.
Czy skarżący nabył obywatelstwo polskie z chwilą urodzenia po ojcu, który rzekomo posiadał obywatelstwo polskie w dacie narodzin skarżącego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie nabył obywatelstwa polskiego po ojcu, ponieważ ojciec skarżącego nie posiadał obywatelstwa polskiego w dacie narodzin skarżącego.
Uzasadnienie
Ustalono, że ojciec skarżącego utracił obywatelstwo polskie wraz z dziadkiem w 1933 r. i nie nabył go ponownie. W związku z tym, w dacie narodzin skarżącego (1959 r.), ojciec nie był obywatelem polskim, co uniemożliwiło skarżącemu nabycie obywatelstwa polskiego po nim.
Czy wyrok WSA w Warszawie naruszył przepisy postępowania poprzez brak ustosunkowania się do wszystkich argumentów skargi i nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania uznano za niezasadne.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że WSA dokonał prawidłowej oceny postępowania organów i materiału dowodowego, a uzasadnienie wyroku było prawidłowo sporządzone. Nawet jeśli pewne kwestie nie zostały szczegółowo omówione (np. paszport dziadka), nie miało to wpływu na wynik sprawy.
Przepisy (11)
Główne
u.o. z 1920 r. art. 11 § pkt 1
Ustawa o obywatelstwie Państwa Polskiego
Utrata obywatelstwa polskiego następuje z mocy prawa przez nabycie obywatelstwa obcego, z wyjątkiem osób zobowiązanych do czynnej służby wojskowej, które mogą nabyć obywatelstwo obce po uzyskaniu zwolnienia od powszechnego obowiązku wojskowego.
u.o. z 1920 r. art. 13
Ustawa o obywatelstwie Państwa Polskiego
Nadanie i utrata obywatelstwa polskiego rozciąga się na żonę i dzieci w wieku do lat 18, o ile inaczej nie zastrzeżono.
Pomocnicze
u.o. z 1951 r. art. 8 § ust. 1
Ustawa o obywatelstwie polskim
Dziecko urodzone w Polsce, którego jedno z rodziców jest obywatelem polskim, a drugie obcym, nabywa obywatelstwo polskie, chyba że rodzice wybiorą dla niego obywatelstwo obce.
u.o. z 2009 r. art. 55 § ust. 1
Ustawa o obywatelstwie polskim
u.o. z 2009 r. art. 2
Ustawa o obywatelstwie polskim
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.o.w. art. 90
Ustawa z dnia 23 maja 1924 r. o powszechnym obowiązku służby wojskowej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata obywatelstwa polskiego przez dziadka skarżącego z powodu nabycia obywatelstwa obcego, rozciągająca się na małoletniego syna (ojca skarżącego) na podstawie art. 13 ustawy z 1920 r.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez WSA w Warszawie (brak ustosunkowania się do argumentów skargi, nieuwzględnienie materiału dowodowego). • Niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 1 u.o. z 1951 r. w zw. z art. 13, art. 55 i art. 56 u.o. z 2009 r. poprzez uznanie, że skarżący nie nabył obywatelstwa polskiego po ojcu.
Godne uwagi sformułowania
Zasada posiadania jednego obywatelstwa była kluczowym założeniem tego aktu, bowiem w art. 1 u.o. z 1920 r. przyjęto, że obywatel polski nie może być jednocześnie obywatelem innego państwa. • Priorytet lojalności wobec kraju pochodzenia został zagwarantowany w pozostawieniu takiej osoby ze statusem obywatela polskiego.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący
Anna Szymańska
sprawozdawca
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty i nabycia obywatelstwa polskiego na podstawie ustawy z 1920 r., w szczególności zasady rozciągania skutków utraty obywatelstwa na małoletnich."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie międzywojennym i powojennym, a także specyficznych okoliczności faktycznych sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa, jakim jest obywatelstwo, i analizuje historyczne przepisy, co może być ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i historii prawa.
“Czy utrata obywatelstwa przez dziadka pozbawiła wnuka polskiego paszportu? NSA rozstrzyga historyczną sprawę.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.