II OSK 1114/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-08-09
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepozwolenie na budowękara pieniężnazwłoka w wydaniu decyzjiNSAdroga sądowaprzepisy przejściowesankcja administracyjna

NSA uchylił wyrok WSA i odrzucił skargę, stwierdzając niedopuszczalność drogi sądowej w sprawie kary za zwłokę w wydaniu pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na Prezydenta Miasta K. za zwłokę w wydaniu pozwolenia na budowę. WSA uchylił postanowienie GINB, ale NSA uznał, że droga sądowa była niedopuszczalna, ponieważ kara została wymierzona na podstawie przepisów, które nie przewidywały środka odwoławczego ani skargi do sądu administracyjnego. NSA podkreślił znaczenie przepisów obowiązujących w dacie naruszenia prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił postanowienie GINB o nałożeniu kary pieniężnej na Prezydenta Miasta K. za zwłokę w wydaniu pozwolenia na budowę. NSA stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej, powołując się na art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Kluczowe znaczenie miało to, że kara została wymierzona na podstawie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących do 30 maja 2004 r., które nie przewidywały środka odwoławczego ani skargi do sądu administracyjnego od postanowienia o nałożeniu kary. NSA podkreślił, że przy wymierzaniu kary należy stosować przepisy obowiązujące w dacie naruszenia prawa (wydania decyzji o pozwoleniu na budowę), a nie przepisy późniejsze, co wynika również z zasady lex retro non agit. W przypadku, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę i postanowienie o karze zostały wydane po zmianie przepisów (po 31 maja 2004 r.), droga sądowa byłaby dopuszczalna. W związku z niedopuszczalnością drogi sądowej, NSA uchylił zaskarżony wyrok i odrzucił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, droga sądowa jest niedopuszczalna, jeśli kara została wymierzona na podstawie przepisów, które nie przewidywały możliwości zaskarżenia postanowienia o jej nałożeniu.

Uzasadnienie

NSA stwierdził niedopuszczalność drogi sądowej, ponieważ kara została wymierzona na podstawie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących do 30 maja 2004 r., które nie przewidywały środka odwoławczego ani skargi do sądu administracyjnego. Stosowanie przepisów późniejszych do oceny dopuszczalności drogi sądowej naruszałoby zasadę lex retro non agit.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niedopuszczalność drogi sądowej stanowi przesłankę nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia przez NSA w przedmiocie uchylenia wyroku i odrzucenia skargi.

Prawo budowlane art. 35 § ust. 6 i 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Przepisy dotyczące wymierzania kary pieniężnej za zwłokę w wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Kluczowe dla oceny, czy droga sądowa była dopuszczalna.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę okoliczności nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, jakie akty lub czynności organów mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

Prawo budowlane art. 35 § ust. 1, 3, 6 i 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Przepisy, których naruszenie zarzucono w skardze kasacyjnej.

ustawa zmieniająca art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane

Przepis przejściowy, wskazujący na konieczność stosowania przepisów obowiązujących w dacie naruszenia prawa.

k.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada stosowania przepisów k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w ustawach szczególnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność drogi sądowej ze względu na przepisy obowiązujące w dacie naruszenia prawa (wydania decyzji o pozwoleniu na budowę) i brak środka odwoławczego od postanowienia o karze.

Odrzucone argumenty

Argumenty WSA dotyczące błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 35 Prawa budowlanego przez GINB.

Godne uwagi sformułowania

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu natomiast bierze pod uwagę okoliczności nieważności postępowania sądowego. W niniejszej sprawie ma miejsce przesłanka nieważności postępowania (...) – niedopuszczalność drogi sądowej. Kara pieniężna (...) ma charakter sankcji administracyjnej za naruszenie przepisów prawa administracyjnego, przy jej wymierzaniu należy stosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji (...), a nie przepisy późniejsze. oznaczałoby złamanie zasady lex retro non agit.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

sprawozdawca

Bożena Walentynowicz

przewodniczący

Jerzy Solarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności drogi sądowej w sprawach o kary pieniężne nakładane na organy administracji za zwłokę, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów i zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit)."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy kara została wymierzona na podstawie przepisów, które nie przewidywały środka odwoławczego lub skargi do sądu administracyjnego. W przypadku nowszych przepisów, droga sądowa jest zazwyczaj dopuszczalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - dopuszczalności drogi sądowej, która może mieć wpływ na możliwość zaskarżenia decyzji administracyjnych. Pokazuje, jak istotne jest stosowanie przepisów obowiązujących w momencie zdarzenia.

Czy można zaskarżyć karę nałożoną na urzędnika? NSA wyjaśnia kluczową kwestię dopuszczalności drogi sądowej.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1114/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2007-08-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /sprawozdawca/
Bożena Walentynowicz /przewodniczący/
Jerzy Solarski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 232/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-04-25
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Jerzy Solarski Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 232/06 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przekroczenia terminu przy wydawaniu decyzji udzielającej pozwolenia na budowę postanawia uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] ([...]), wydane w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie terminu do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 232/06 uchylił zaskarżone postanowienie.
Jak wynika z przedstawionych akt, Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia 11 października 2005 r. (RR.XIII.MN.7119-2-56-05) wydanym na podstawie art. 123 k.p.a. oraz art. 35 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) wymierzył prezydentowi Miasta K. karę w wysokości 39 000 zł za 78 dni zwłoki w wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego z infrastrukturą techniczną przy ul. P. na działce nr [...] obręb [...] w K.
Z ustaleń organu wynika, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony w dniu 30 lipca 2003 r. a decyzja w tej sprawie została wydana w dniu 31 grudnia 2003 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku rozpatrzenia zażalenia Prezydenta Miasta K. na powyższe postanowienie, postanowieniem z dnia 2 grudnia 2005 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i nałożył na Prezydenta Miasta K. karę pieniężną w wysokości 38 500 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2006 r. powyższe postanowienie, uwzględniając skargę, doszedł do przekonania, że jeszcze inne okresy postępowania, nieuwzględnione przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, powinny podlegać odliczeniu od terminu, w którym winna być wydana decyzja o pozwoleniu na budowę.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku z dnia 25 kwietnia 2006 r. zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1, 3, 6 i 8 Prawa budowlanego poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
Wskazując w skardze kasacyjnej na powyższą podstawę, wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu natomiast bierze pod uwagę okoliczności nieważności postępowania sądowego określone w § 2 tego przepisu, które należy rozważyć, czy nie zachodzą w danej sprawie, w pierwszej kolejności przed rozpoznaniem zarzutów skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie ma miejsce przesłanka nieważności postępowania zamieszczona w art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a. – niedopuszczalność drogi sądowej.
W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji nie uwzględnił faktu, że z dniem 31 maja 2004 r. przepis art. 35 Prawa budowlanego został zmieniony ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888), powołanej dalej jako ustawa zmieniająca. Powyższy fakt ma znaczenie w sprawie, ponieważ decyzja z dnia 31 grudnia 2003 r. o pozwoleniu na budowę, wydana z przekroczeniem terminu 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku, zapadła przed datą wejścia w życie powyższej nowelizacji Prawa budowlanego. Natomiast postanowienia wymierzające Prezydentowi Miasta K. karę pieniężną za zwłokę w wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, zostały wydane po dniu 31 maja 2004 r., tj. dniu wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej.
Kara pieniężna wymierzana organowi administracji architektoniczno-budowlanej za zwłokę w wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego), ma charakter sankcji administracyjnej za naruszenie przepisów prawa administracyjnego, przy jej wymierzaniu należy stosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc w dacie kiedy to naruszenie prawa miało miejsce, a nie przepisy późniejsze w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania o wymierzenie kary. Wynika to również z przepisu przejściowego art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej.
Przyjęcie odmiennego stanowiska, zgodnie z którym stosuje się do wymierzania kary pieniężnej organom przepisy obowiązujące w dacie wszczęcia tego postępowania, a nie przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (data naruszenia prawa) oznaczałoby złamanie zasady lex retro non agit (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r. I OPS 1/06, ONSAiWSA 2006, nr 3, poz. 71).
Ponieważ z art. 35 ust. 6 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r.) nie wynikało w jakiej formie ma być wymierzona organowi kara pieniężna i czy służy od tego środek odwoławczy, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 123 k.p.a. należało przyjąć, że organ wyższego stopnia wymierza karę w drodze postanowienia, na które nie służy zażalenie a tym samym i skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego stosownie do postanowień art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie, pomimo błędnych pouczeń organów, droga sądowa była niedopuszczalna w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a. (patrz postanowienie NSA z 30 września 2005 r. II OSK 989/05, ONSAiWSA 2006, nr 1, poz. 22).
Inaczej przedstawia się sytuacja w sprawach, w których decyzja o pozwoleniu na budowę i postanowienie o wymierzeniu kary organowi za zwłokę w wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, zostały wydane po dniu 31 maja 2004 r., kiedy to zostało zmienione brzmienie art. 35 Prawa budowlanego, zgodnie z którym karę wymierza się w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, a więc i skarga do sądu administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI