II OSK 1113/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-10-29
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzennewarunki zabudowyodnawialne źródła energiiinstalacje fotowoltaicznedobry sąsiaddostęp do drogi publicznejNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą warunków zabudowy dla instalacji odnawialnych źródeł energii, potwierdzając brak konieczności stosowania przepisów o dobrym sąsiedztwie i dostępie do drogi publicznej dla takich inwestycji.

Skarga kasacyjna dotyczyła wyroku WSA w Rzeszowie, który uchylił decyzję SKO w sprawie warunków zabudowy dla instalacji OZE. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o planowaniu przestrzennym, twierdząc, że uproszczenia dotyczące dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej dotyczą tylko mikroinstalacji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyłącza te przepisy dla wszystkich instalacji OZE, niezależnie od ich mocy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla instalacji odnawialnych źródeł energii. Skarżący kasacyjnie zarzucił sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), w szczególności art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 61 ust. 3, argumentując, że uproszczenia dotyczące zasady dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej dotyczą jedynie mikroinstalacji. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że zgodnie z dominującym orzecznictwem NSA, jednoznaczna treść art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wyłącza stosowanie przepisów o dobrym sąsiedztwie i dostępie do drogi publicznej do wszystkich instalacji odnawialnych źródeł energii, niezależnie od ich mocy. W związku z tym, sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował prawo materialne w tym zakresie. Skargę kasacyjną oddalono na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Przepisy te nie stosują się do wszystkich instalacji odnawialnych źródeł energii, niezależnie od ich mocy.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na jednoznacznej treści art. 61 ust. 3 u.p.z.p., który wyłącza stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 do instalacji OZE, bez rozróżnienia ze względu na moc.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepisów tych nie stosuje się do instalacji odnawialnego źródła energii.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Wyłącza stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 do instalacji odnawialnych źródeł energii.

Pomocnicze

u.o.z.e. art. 2 § pkt 19

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Definicja mikroinstalacji.

u.o.z.e. art. 2 § pkt 13

Ustawa o odnawialnych źródłach energii

Definicja instalacji odnawialnego źródła energii.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § ust. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 30 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. poprzez błędne przyjęcie, że warunków określonych w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się do wszystkich odnawialnych źródeł energii, niezależnie od ich mocy, podczas, gdy uproszczenia przewidziane w tych przepisach w zakresie instalacji fotowoltaicznych mogą odnosić się jedynie do mikroinstalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Godne uwagi sformułowania

jednoznaczna treść art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie pozwala na różnicowanie inwestycji odnawialnych źródeł energii w zależności od ich mocy nie ma dostatecznych podstaw, aby przyjmować różną kwalifikację prawną w odniesieniu do projektowanych instalacji odnawialnych źródeł energii z uwagi na treść art. 10 ust. 2a u.p.z.p. czy art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.

Skład orzekający

Marta Laskowska - Pietrzak

sprawozdawca

Robert Sawuła

członek

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie jednolitej wykładni przepisów dotyczących warunków zabudowy dla instalacji OZE, w szczególności wyłączenia stosowania zasady dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów u.p.z.p. w kontekście instalacji OZE. Nie rozstrzyga kwestii prawa materialnego w sposób definitywny dla konkretnej inwestycji, lecz potwierdza stanowisko sądu niższej instancji w zakresie wykładni.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego tematu odnawialnych źródeł energii i ich lokalizacji, co jest aktualne w kontekście transformacji energetycznej. Interpretacja przepisów dotyczących dobrego sąsiedztwa może mieć praktyczne znaczenie dla inwestorów i właścicieli nieruchomości.

Instalacje fotowoltaiczne bez zgody sąsiadów? NSA wyjaśnia kluczowy przepis!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1113/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marta Laskowska - Pietrzak /sprawozdawca/
Robert Sawuła
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Rz 996/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-01-25
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 977
61 ust. 3 u.p.z.p., art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z. p.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 610
art. 2 pkt 19
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 29 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 996/22 w sprawie ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 7 czerwca 2022 r., nr SKO.401.ZP.1204.167.2022 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2023 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 996/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, uwzględnił skargę L. W. (skarżący, strona) i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w Tarnobrzegu z dnia 7 czerwca 2022 r., znak: SKO.401.ZP.1204.167.2022 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, który na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie Dz. U. z 2024 r., poz. 935, "p.p.s.a."), zaskarżył wyrok sądu pierwszej instancji w części, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Rzeszowie nie uchylił jednocześnie decyzji organu pierwszej instancji, a to decyzji Wójta Gminy [...] z 29 kwietnia 2022 r., nr IN.III.6730.19.2022.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
- art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne przyjęcie, że warunków określonych w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się do wszystkich odnawialnych źródeł energii, niezależenie od ich mocy, podczas, gdy uproszczenia przewidziane w tych przepisach w zakresie instalacji fotowoltaicznych mogą odnosić się jedynie do mikro instalacji w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r., o odnawialnych źródłach energii;
- art. 135 p.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b p.p.s.a. poprzez błędne uchylenie jedynie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 7 czerwca 2022 r., bez jednoczesnego uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 29 kwietnia 2022 r.
W oparciu o wyżej wskazane podstawy skargi kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w zaskarżonej części, na zasadzie art 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego skarżącego, wedle norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:\
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Sąd I instancji, wyjaśniając motywy uchylania decyzji organu odwoławczego wskazał, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym przed SKO mimo, że jest następcą prawnym dotychczasowej strony, tj. Z. W.
Niespornie własność działki nr [...] położonej w [...], należącej do Z. W. i sąsiadującej z terenem inwestycyjnym (dz. nr [...]) na podstawie umowy darowizny z dnia [...] maja 2022 r., Rep. A [...] przeszła na skarżącego
i I. D. po połowie.
Zgodnie z art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.
Niespornie skarżący jako następca prawny Z. W. powinien brać udział w postępowaniu przed SKO od 20 maja 2022 r., a w szczególności powinna mu była zostać doręczona decyzja SKO z dnia 7 czerwca 2022 r., co nie miało miejsca.
Zdaniem Sądu I instancji zarzut skarżącego z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw.
z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. jest zasadny i skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Jednocześnie Sąd wskazał, że odnoszenie się na tym etapie postępowania do zarzutów prawa materialnego byłoby przedwczesne. Jednakże Sąd, wobec podniesionych na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego zarzutów dotyczących wykładni art. 61 ust. 3 u.p.z.p., stwierdził, że niezależnie od wyników postępowania dowodowego przez SKO może wypowiedzieć się w tym zakresie. Sąd wyjaśnił, że wolą ustawodawcy w procesie wydawania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy dla instalacji odnawialnego źródła energii, było wyłączenie przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Wobec tego, lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów u.p.z.p. niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy nie wymaga w oceny przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej.
Skarżący kasacyjnie objął zakresem skargi kasacyjnej art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2
w związku z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym bowiem uznaje, że uproszczenia przewidziane w tych przepisach
w zakresie instalacji fotowoltaicznych mogą odnosić się jedynie do mikro instalacji
w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2021 r. poz.610 ze zm. dalej "u.o.z.e.)
Powyższy zarzut jest nieusprawiedliwiony.
Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest wykładnia art. 61 ust. 3 u.p.z.p., który stanowi, że przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., zatem dotyczących zasady dobrego sąsiedztwa i dostępu inwestycji do drogi publicznej, nie stosuje się m. in. do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego aktualnie zdecydowanie dominuje stanowisko, zgodnie z którym jednoznaczna treść art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie pozwala na różnicowanie inwestycji odnawialnych źródeł energii w zależności od ich mocy (por. m. in. wyroki: z 22 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2249/22, z 3 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2130/22, z 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 1482/21, z 29 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 1276/21, z 17 stycznia 2023 r., sygn. II OSK 2706/22, z 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 964/23, z 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2619/22, z 1 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 159/23).
W powołanych powyżej wyrokach trafnie i wyczerpująco wskazuje się, że nie ma dostatecznych podstaw, aby przyjmować różną kwalifikację prawną w odniesieniu do projektowanych instalacji odnawialnych źródeł energii z uwagi na treść art. 10 ust. 2a u.p.z.p. czy art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p.
Podsumowując powyższe rozważania należy podkreślić, że nie ma podstaw do różnicowania inwestycji dotyczących odnawialnych źródeł energii, jako instalacji
w rozumieniu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. lub zabudowy przemysłowej, której nie dotyczy ten przepis. Zatem w tym zakresie stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe.
W konsekwencji niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a.
w związku z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI