II OSK 1112/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-09-07
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanepostępowanie administracyjnenieważność decyzjiwznowienie robótzgoda sąsiadaniewykonalność decyzjiskarga kasacyjnaNSA

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że trudności w uzyskaniu zgody sąsiada na wznowienie robót budowlanych nie oznaczają trwałej niewykonalności decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D.S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. WSA utrzymał w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta G. z 1991 r. w części dotyczącej obowiązku uzyskania zgody sąsiada na wznowienie robót budowlanych, uznając ten obowiązek za trwale niewykonalny. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że trudności w wyegzekwowaniu decyzji nie są tożsame z jej trwałą niewykonalnością w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja GINB stwierdzała nieważność wcześniejszej decyzji Prezydenta G. z 1991 r. w części dotyczącej obowiązku uzyskania zgody właściciela sąsiedniej działki na wznowienie robót budowlanych. WSA podzielił stanowisko GINB, uznając ten obowiązek za trwale niewykonalny w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie tego przepisu, twierdząc, że trudności w wyegzekwowaniu decyzji nie oznaczają jej niewykonalności, a brak zgody nie miał charakteru trwałego. NSA przychylił się do argumentacji skargi kasacyjnej. Sąd podkreślił, że trwała niewykonalność decyzji zachodzi tylko wtedy, gdy czynności składające się na jej treść są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Trudności w wyegzekwowaniu, wynikające z negatywnego stanowiska stron, nie są podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto, niewykonalność musi istnieć od daty wydania decyzji i być nieusuwalna. W ocenie NSA, brak zgody sąsiada nie miał takiego charakteru. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, trwała niewykonalność decyzji zachodzi tylko wtedy, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Trudności w wyegzekwowaniu wykonania decyzji, wynikające z negatywnego stanowiska osób uczestniczących w postępowaniu, nie stanowią o niewykonalności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że niewykonalność musi mieć charakter trwały i wynikać z przyczyn tkwiących w naturze obowiązku, a nie z negatywnego stanowiska stron czy trudności w egzekucji. Ponadto, przeszkoda w wykonaniu musi istnieć od daty wydania decyzji i być nieusuwalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Niewykonalność decyzji w rozumieniu tego przepisu musi mieć charakter trwały i wynikać z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w naturze obowiązku, a nie z trudności w egzekucji wynikających z postawy stron. Przeszkoda w wykonaniu musi istnieć od daty wydania decyzji i być nieusuwalna.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA orzeka o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.a. art. 36

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący nakładania obowiązków i terminów ich wykonania w decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Trudności w wyegzekwowaniu wykonania decyzji, wynikające z negatywnego stanowiska stron, nie stanowią o niewykonalności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Brak zgody właścicielki sąsiedniej działki na wznowienie robót budowlanych nie miał charakteru trwałego i prawdopodobnie nie istniał w dacie wydawania decyzji.

Odrzucone argumenty

Decyzja Prezydenta G. z dnia [...].11.1991 r. w części dotyczącej obowiązku uzyskania zgody sąsiada na wznowienie robót budowlanych była trwale niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

trudności choćby nawet poważne w wyegzekwowaniu wykonania decyzji, wynikające z negatywnego stanowiska osób uczestniczących w postępowaniu, nie stanowią o niewykonalności decyzji niewykonalność ta istniała w dacie wydania decyzji i ma charakter trwały

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący

Halina Kuśmirek

sprawozdawca

Andrzej Gliniecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia trwałej niewykonalności decyzji w kontekście obowiązku uzyskania zgody strony postępowania (np. sąsiada) w prawie administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem budowlanym i k.p.a., ale zasada interpretacji niewykonalności ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów k.p.a. dotyczących nieważności decyzji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.

Czy trudności w uzyskaniu zgody sąsiada mogą unieważnić decyzję administracyjną? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1112/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-09-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki
Barbara Adamiak /przewodniczący/
Halina Kuśmirek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 245/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-04-05
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia NSA Halina Kuśmirek (Spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 7 września 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 245/04 w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej D. S. kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2005 r. – sygn. akt VII SA/Wa 245/04, oddalił skargę D. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] uchylającą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku nr [...] z dnia [...] maja 2001 r. i stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta G. z dnia [...] listopada 1991 r. w części dotyczącej nakazania A. S. przedłożenia zgody właścicieli sąsiedniej działki celem uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podzielił pogląd zawarty w zaskarżonej decyzji, iż decyzja Prezydenta G. z dnia [...].11.1991 r. w sprawie wstrzymania robót budowlanych została wydana z naruszeniem art. 36 Prawa budowlanego z 1974 r., jednakże umieszczenie nałożonych na inwestora obowiązków i terminu ich wykonania w uzasadnieniu, a nie w sentencji decyzji, nie stanowiło rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Nałożenie natomiast w tej decyzji obowiązku uzyskania zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości dla kontynuacji robót budowlanych stanowiło przesłankę z art. 156 § 1 pkt 5 kpa.
Skarżąca D. S. była bowiem inicjatorem wszczętego postępowania administracyjnego, wnoszącą sprzeciw i zastrzeżenia do wykonywanej inwestycji. Prawidłowo więc organ odwoławczy uznał, iż warunek uzyskania jej zgody na wznowienie robót budowlanych jest obowiązkiem niewykonalnym a niewykonalność ta istniała w dacie wydania decyzji i ma charakter trwały.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła D. S. Skargę tę sporządził radca prawny M. A.
W skardze kasacyjnej zarzuca się naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 pkt 5 kpa, poprzez przyjęcie, że uzyskanie zgody skarżącej jako właścicielki sąsiedniej nieruchomości na kontynuację robot budowlanych jest obowiązkiem niewykonalnym, co powoduje, iż decyzja w tej części staje się niewykonalna.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż trudności w wyegzekwowaniu wykonania decyzji, wynikające z negatywnego stanowiska jej adresatów lub innych osób, nie stanowią o niewykonalności decyzji. Ponadto brak zgody właścicielki sąsiedniej nieruchomości nie ma charakteru trwałego. Skarżąca wielokrotnie wyrażała zgodę na obecne usytuowanie budynku inwestora, jednakże nie bezwarunkowo. Z całą zaś pewnością w dniu wydawania kwestionowanej decyzji z dnia [...].11.1991 r. skarżąca i inwestor pozostawali w dobrosąsiedzkich stosunkach. Kwestia warunków prowadzenia budowy była wówczas przedmiotem ustaleń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej.
Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Wnosząca skargę kasacyjną zarzucała zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia – art. 156 § 1 pkt 5 kpa, przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie.
Wprawdzie wymieniony wyżej przepis zamieszczony został w Kodeksie postępowania administracyjnego, ale ma on charakter przepisu materialnoprawnego. Zawarty więc w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu, należy traktować jako zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego.
Przypomnieć w związku z tym należy, iż stosownie do brzmienia art. 174 § 1 cyt. ustawy naruszenie prawa materialnego może nastąpić w dwojaki sposób: przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Zarówno sformułowanie omawianego zarzutu i jego uzasadnienie wskazuje, iż wnoszący skargę kasacyjną naruszenia art. 156 § 1 pkt 5 kpa przez Sąd upatruje w jego niewłaściwym zastosowaniu. Zauważyć trzeba, że naruszenie prawa przez jego niewłaściwe zastosowanie to kwestia prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, właściwego skonfrontowania okoliczności stanu faktycznego z hipoteza normy prawnej i poddania tego stanu ocenie prawnej na podstawie treści tej normy.
Stwierdzenie nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi, a zatem wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc;
B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H.Beck Warszawa, 2004, s. 705).
Oddalając skargę na decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta G. z dnia [...] listopada 1991 r. w części dotyczącej uzyskania zgody właścicielki sąsiedniej nieruchomości na wznowienie robót budowlanych, Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd organu odwoławczego, iż w tej części decyzja jest niewykonalna i ta niewykonalność ma charakter trwały.
Poglądu tego nie można podzielić. W sprawie niniejszej jest bezsporne, iż obowiązek uzyskania zgody właścicielki sąsiedniej nieruchomości na wznowienie prac budowlanych może napotkać duże trudności. Jednakże trwała niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 kpa zachodzi wówczas, gdy czynności składając się na treść obowiązków i uprawnień zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast trudności choćby nawet poważne w wyegzekwowaniu wykonania decyzji, wynikające z negatywnego stanowiska osób uczestniczących w postępowaniu, nie stanowią o niewykonalności decyzji (patrz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1984 r., sygn. akt I SA 804/84, z dnia 13 lutego 1986 r., sygn. akt III SA 1146/85).
Ponadto niewykonalność spowodowana istnieniem przeszkód w jej wykonaniu musi istnieć już w dacie wydawania decyzji i być nieusuwalna przez cały czas.
Z całą zaś pewnością brak zgody właścicielki sąsiedniej działki na wznowienie robót budowlanych nie ma charakteru trwałego, a jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej przeszkoda taka prawdopodobnie nie istniała w dacie wydawania decyzji.
Brak więc było podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności części kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji w oparciu o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 5 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględniając skargę kasacyjną orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI