II OSK 111/13

II OSK 111/13 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2013-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-01-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Dałkowska - Szary /przewodniczący/
Mariola Kowalska
Wojciech Mazur /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6262 Radni
6412 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące powiatu; skargi organów powiatu na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
II SA/Op 311/12 - Wyrok WSA w Opolu z 2012-09-28
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżone zarządzenie zastępcze
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 183 par. 1 i 2, art. 174 pkt 1, art. 188, art. 200 i 203 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2001 nr 98 poz 1070
art. 159 par. 1 pkt 9, art. 167 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Dz.U. 2003 nr 159 poz 1547
art. 190 ust. 1 pkt 2a, art. 190 ust. 5 i 6 , art. 190 ust. 1 pkt 1a
Ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw - tekst jednolity
Publikacja w u.z.o.
ONSAiWSA z 2014 r. nr.3 poz.51
Tezy
Mandat radnego powiatowego wybranego na kadencję 2010 - 2014 i jednocześnie pełniącego funkcję ławnika w kadencji 2008 - 2011 nie wygasa na skutek zmian przepisu art. 159 par. 1 pkt 9 p.u.s.p. wprowadzonych z dniem 14 czerwca 2011 przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy p.u.s.p. (Dz. U. nr 109, poz. 627).
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant asystent Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 28 września 2012 r. sygn. akt II SA/Op 311/12 w sprawie ze skargi S. P. na zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżone zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r., 2. zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz S. P. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt II SA/Op 311/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę S.P. na zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Wojewoda Opolski, zarządzeniem zastępczym z dnia [...] kwietnia 2012 r., wydanym na podstawie art. 85a ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1592 ze zm., dalej jako "u.s.p."), wobec bezskutecznego upływu terminu 30 dni od dnia wezwania Rady Powiatu Nyskiego do podjęcia odpowiedniej uchwały i po powiadomieniu Ministra Administracji i Cyfryzacji, stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego – S.P. W uzasadnieniu swego aktu organ nadzoru powołał art. 159 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070 ze zm., zwane dalej "p.u.s.p."), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy- p.u.s.p. (Dz. U. Nr 109, poz. 627), z mocą obowiązującą od dnia 14 czerwca 2011 r., zgodnie z którym ławnikiem nie może być radny powiatu, gminy i województwa. Organ dodał, że przed zmianą przepis ten stanowił, że ławnikami nie mogą być radni gminy, której rada dokonuje wyboru ławników. Uwzględniając powyższą regulację, organ nadzoru uznał, że radny Rady Powiatu Nyskiego – S.P., pełniący jednocześnie funkcję ławnika, powinien zrzec się funkcji ławnika przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej tj. przed dniem 14 czerwca 2011 r. Następnie, organ nadzoru powołał przepisy art. 190 ust. 1 pkt 2a, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 ze zm., zwanej dalej "Ordynacja wyborcza"), znajdujące zastosowanie w sprawie na mocy art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. Nr 21, poz. 113 ze zm.), zgodnie z którymi do wyborów zarządzanych przed dniem wejścia w życie ustawy wymienionej w art. 1 (tj. z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, która weszła w życie w dniu 1 sierpnia 2011 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Jednocześnie organ podkreślił, że nie znajduje zastosowania w sprawie art. 190 ust. 5 ustawy Ordynacja wyborcza, bowiem zakaz łączenia funkcji ławnika z funkcją radnego powiatu powstał po dniu wyboru i po dniu ślubowania. Ponadto wskazał, że ustawa wprowadzająca zakaz łączenia mandatu radnego powiatu z funkcją ławnika nie wskazała żadnego dodatkowego terminu na złożenie przez radnego powiatu oświadczenia w sprawie rezygnacji z pełnienia funkcji ławnika, a zatem przyczyna wygaśnięcia mandatu radnego S.P. wystąpiła w dniu 14 czerwca 2011 r. Skoro w dniu 16 czerwca 2011 r. tj. w dniu wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy p.u.s.p., S.P. pełnił funkcję ławnika sądowego w Sądzie Rejonowym w Nysie w kadencji trwającej od 2008 do 2011 r., to naruszył ustawowy zakaz łączenia funkcji radnego Rady Powiatu Nyskiego z funkcją ławnika. Organ podał również, że na sesji, która odbyła się w dniu [...] lutego 2012 r. projekt uchwały w przedmiocie wygaszenia mandatu radnego został przez radnych jednomyślnie odrzucony. W związku z powyższym Wojewoda Opolski zawiadomił Ministra Administracji i Cyfryzacji w dniu 29 marca 2012 r. o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego w sprawie wygaśnięcia mandatu radego Rady Powiatu Nyskiego - S.P.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wniesionej na zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r., S.P. domagał się jego uchylenia z powodu naruszenia art. 159 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2011 r. p.u.s.p., art. 190 ust. 1 pkt 2a i ust. 5 ustawy Ordynacja wyborcza oraz art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, dalej jako "k.p.a.") przez wskazanie nieprawidłowej podstawy prawnej w pouczeniu do wniesionego środka zaskarżenia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym zarządzeniu zastępczym, wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte dodatkowo, wyraził przekonanie, że o niełączeniu funkcji można by było mówić w sytuacji, gdy funkcja ławnika nie jest realizowana, natomiast fakt zaniechania wykonywania tej funkcji, nie jest działaniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w zaskarżonym wyroku z dnia 28 września 2012 r. stwierdził, iż zaskarżone zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. odpowiada przepisom prawa. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, powiatów i sejmików województwa (Dz.U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 ze zm.), mimo, że utraciła ona moc obowiązującą z dniem 1 sierpnia 2011 r. W ocenie Sądu, zastosowanie przepisów tej właśnie ustawy uzasadniał art. 16 ust. 3 obowiązującej od dnia 1 sierpnia 2011 r. ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz.U Nr 21, poz. 113 ze zm., zwanej dalej "ustawą wprowadzającą Kodeks wyborczy"). Sąd I instancji zaznaczył, że w wyroku z dnia 20 lipca 2011 r., K 9/11, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności m.in. art. 16 ust. 2 ustawy wprowadzającej Kodeks wyborczy oraz stwierdził, że z dniem ogłoszenia wyroku przepis ten traci moc obowiązującą. Natomiast wskazana regulacja art. 16 ust. 3 tej ustawy stanowi o stosowaniu przepisów dotychczasowych do nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego przeprowadzanych w trakcie kadencji, w czasie której weszła w życie ustawa wymieniona w art. 1 (tj. ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy - Dz. U. Nr 21, poz. 112 ze zm.). Sąd I instancji przyjął, iż wynikająca z tego przepisu reguła intertemporalna obejmuje również przypadek wygaszenia mandatu radnego powiatu, wybranego - tak jak w niniejszej sprawie - na kadencję 2010-2014. Sąd I instancji w pełni podzielił stanowisko wyrażone w wyroku tego Sądu z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 188/12, (dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że: "stwierdzanie wygaśnięcia mandatów oraz uzupełnianie składu rad mieści się w szeroko rozumianym pojęciu wyborów, które zgodnie z art. 16 ust. 3 i 4 tej ustawy, do końca bieżącej kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego przeprowadza się na podstawie przepisów dotychczasowych". Sąd I instancji podzielił stanowisko wyrażone przez WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 142/12 (dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że zanim dojdzie do przeprowadzenia wyborów przedterminowych lub uzupełniających, o jakich mowa w art. 16 ust. 3 ustawy wprowadzającej Kodeks wyborczy, musi być wcześniej uwolniony mandat, zatem racjonalne wydaje się stanowisko, że zarówno stwierdzenie wygaśnięcia mandatu, jak i przeprowadzenie procedury uzupełnienia tegoż mandatu, powinno następować według tych samych regulacji prawnych. Sąd I instancji wskazał, że podobne stanowisko w kwestii właściwych przepisów mających zastosowanie do stwierdzenia wygaszenia mandatu radnych (wójtów) kadencji 2010-2014 zaprezentował np. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 22 marca 2012 r., III SA/Kr 172/12; WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 6 marca 2012 r., II SA/Ol 38/12; WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 29 lutego 2012 r., II SA/Po 31/12 - dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd I instancji podkreślił, że rozwiązania intertemporalne przyjęte w art. 16 ust. 3 ustawy wprowadzającej Kodeks wyborczy, odnoszące się m.in. do przypadków wygaszania mandatów radnych, pozwalają na wyprowadzenie wniosku, iż do całej kadencji ma zastosowanie ten sam reżim prawny, co zresztą pozostaje w zgodzie z intencją prawodawcy. Sytuacja w tym zakresie nie zmieniła się po wejściu w życie cyt. wcześniej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Sąd uznał, iż uzasadniony jest pogląd, że organ nadzoru miał w niniejszej sprawie podstawy prawne do zastosowania art. 190 Ordynacji wyborczej.
Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacji wyborczej, wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. W myśl art. 159 § 1 pkt 9 ustawy p.u.s.p. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy p.u.s.p. (Dz.U. Nr 109, poz. 627), obowiązujący od dnia 14 czerwca 2011 r., ławnikiem nie może być radny powiatu, gminy i województwa. Sąd I instancji podkreślił, iż w sprawie jest bezsporne, że S.P., uchwałą Rady Miejskiej w Nysie Nr [...] z dnia [...] października 2007 r., został powołany do pełnienia funkcji ławnika przy Sądzie Rejonowym w Nysie na kadencję 2008-2011 i pełnił tę funkcję w czasie, kiedy - po wybraniu na radnego Rady Powiatu Nyskiego w wyborach samorządowych - złożył ślubowanie ([...] listopada 2010 r.). W czasie pełnienia przez S.P. funkcji ławnika zakaz łączenia funkcji radnego z funkcją ławnika obowiązywał tylko w odniesieniu do radnych gminy. Zakaz łączenia funkcji ławnika z funkcją radnego powiatu zaczął obowiązywać dopiero od dnia 14 czerwca 2011 r. tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy p.u.s.p. Sąd I instancji zaznaczył, że wprowadzając powyższy zakaz ustawodawca nie wprowadził przepisu przejściowego, to jak słusznie wskazał Wojewoda Opolski, nie znajduje zastosowania w sprawie art. 5 przepisów przejściowych ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – p.u.s.p. (Dz.U. Nr 169, poz. 1413). Wskazany przepis stanowił, że do ławników wybranych przed dniem wejścia w życie ustawy należy stosować przepisy dotychczasowe art. 159 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 1 lipca 2005 r., wprowadzającej zakaz łączenia funkcji ławnika z funkcją radnego gminy, której rada dokonuje wyboru ławnika. Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy p.u.s.p. wprowadziła zakaz łączenia funkcji ławnika z funkcją radnego powiatu i nie zawiera przepisów przejściowych i zgodnie z brzmieniem art. 2 ww. ustawy, weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia tj. 14 czerwca 2011 r. Sąd I instancji zaznaczył, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że brak przepisu przejściowego w ustawie nowelizującej oznacza założenie bezpośredniego stosowania prawa (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1194/06). Sąd I instancji wskazał, że aby nie naruszyć wprowadzonego na mocy art.159 § 1 pkt 9 ustawy p.u.s.p. zakazu, radny Rady Powiatu Nyskiego- S.P., winien był zrzec się pełnienia funkcji ławnika przed dniem wejścia w życie ustawy wprowadzającej ten zakaz tj. przed 14 czerwca 2011 r. - czego jednak nie uczynił. W ocenie Sądu I instancji okoliczności tej nie potwierdza również pisemne zapewnienie skarżącego, o złożeniu ustnej rezygnacji z funkcji ławnika we wrześniu 2011 r., a to wobec treści pisma Wiceprezesa Sądu Rejonowego w Nysie z dnia 26 stycznia 2012 r., z którego wynika, że radny S.P. w dniu 16 czerwca 2011 r. tj. w dniu wejścia w życie ustawy p.u.s.p., pełnił funkcję ławnika sądowego w Sądzie Rejonowym w Nysie. W tych okolicznościach Wojewoda prawidłowo uznał - nawiązując do art. 159 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. p.u.s.p., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r., że została spełniona przesłanka wygaśnięcia mandatu radnego przewidziana w art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacji wyborczej. Sąd I instancji stwierdził, że analiza cyt. wyżej art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacji wyborczej prowadzi do wniosku, że to ustawodawca przesądził, iż w przypadku zaistnienia przewidzianych w nim zdarzeń dochodzi do wygaśnięcia mandatu radnego. Wówczas obowiązek podjęcia stosownej uchwały w tej materii spoczywa na radzie, a w dalszej kolejności - o ile rada pozostaje bierna - na wojewodzie, który podejmuje zarządzenie niejako w zastępstwie rady. Oba akty tych organów mają charakter deklaratoryjny, czyli jedynie potwierdzają skutek prawny zaistniały z mocy prawa, a także związany, bo ich treść nie wynika ze swobodnego uznania organu. W ocenie Sądu I instancji o obowiązku w powyższym zakresie świadczy niezbicie użycie w art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacji wyborczej sformułowania, w swej wymowie kategorycznego, że wygaśnięcie mandatu "następuje", co pozbawia organ możliwości oceny, czy w stanie faktycznym, o jakim mowa w tym przepisie, należy wygasić mandat radnego. Sąd I instancji zaznaczył, że z akt sprawy wynika, że w wyznaczonym terminie - Rada Miejska w Nysie nie podjęła uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego S.P., o czym poinformowała Wojewodę Opolskiego w piśmie z dnia 28 lutego 2012 r. Powyższe, stosownie do treści art. 85a ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), nie tylko uprawniało, ale również zobowiązywało organ nadzoru do wydania przedmiotowego zarządzenia, po wcześniejszym powiadomieniu Ministra Administracji i Cyfryzacji, co nastąpiło pismem z dnia 29 marca 2012 r.
W odniesieniu do zarzutu błędnego zastosowania przez organ nadzoru przepisu art. 159 § 1 pkt 9 ustawy p.u.s.p., polegającego na pominięciu przy jego interpretacji normy wynikającej z art. 167 § 1 pkt 1 tej ustawy, Sąd I Instancji stwierdził, że zarzut ten jest bezpodstawny. Przepis art. 159 § 1 pkt 9 ww. ustawy stwierdza, że ławnikami nie mogą być radni gminy, powiatu i województwa, natomiast art. 167 § 1 pkt 1 ustawy stanowi, że w czasie trwania kadencji nie powołuje się ławnika do pełnienia obowiązków w przypadku ujawnienia okoliczności, które nie pozwalały na jego wybór. Z brzmienia tych przepisów skarżący wywiódł obowiązek ich łącznego interpretowania w taki sposób, że ławnik wybrany w czasie kadencji na radnego, z mocy prawa tj. art. 167 § 1 pkt 1, nie wykonuje powierzonej mu funkcji ławnika. Z tego powodu, według skarżącego, zakaz łączenia funkcji radnego i ławnika samoczynnie zostaje wyeliminowany. W ocenie Sądu I instancji, przedstawiony pogląd nie zasługuje na uwzględnienie, wobec zaprezentowanej przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 grudnia 2006 r. interpretacji przywołanego przepisu. (sygn., akt V KK 13/06, LEX nr 214177). W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy stwierdził, że przy wyznaczaniu konkretnego ławnika do składu sądu, który ma rozpoznać określoną sprawę, osoba uprawniona do wyznaczenia składu zobowiązana jest stwierdzić, czy w odniesieniu do osoby, wyznaczonego do składu ławnika nie istnieją okoliczności, które nie pozwalały na jego wybór. Zdaniem Sądu Najwyższego, okoliczności te należy odnosić do stanu prawnego obowiązującego w chwili wyboru na ławnika, a nie w dacie podejmowania decyzji o wyznaczeniu do składu sądu. Sąd I instancji podkreślił również, że wygaśniecie mandatu radnego następuje z mocy prawa wraz z zaistnieniem określonych ustawowo przesłanek i nie zmienia tej sytuacji fakt, że ławnik nie brał udziału w orzekaniu. Wystarczy, że jest jednocześnie radnym i ławnikiem. Sąd I instancji podzielił stanowisko, według którego piastowanie funkcji ławnika przez radnych jest sprzeczne z art. 10 Konstytucji RP, gdyż prowadzi do naruszenia podziału władz i art. 159 § 1 pkt 2 p.u.s.p.(por. WSA w Łodzi w wyroku z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 808/11). Sąd I instancji podzielił dominujący w piśmiennictwie pogląd, że jeżeli radny przyjął niepołączalną z mandatem funkcję lub podjął zakazaną radnemu działalność w okresie sprawowania mandatu, z chwilą przyjęcia funkcji lub podjęcia działalności następuje naruszenie ustawowych zakazów i powstaje przyczyna wygaśnięcia mandatu, określona w art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacji. Nie ma więc prawnego znaczenia późniejsze usunięcie takiej przeszkody (np. "zawieszenie w sprawowaniu funkcji ławnika"), nawet jeśli nastąpiło przed podjęciem uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu – K. W. Czaplicki, B. Dauter, A. Kisielewicz, F. Rymarz, Samorządowe prawo wyborcze. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2006, Komentarz do art. 190 Ordynacji). Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącego zarzutu wskazania przez organ nadzorczy błędnej podstawy prawnej do wniesienia środka zaskarżenia, Sąd I instancji wskazał, iż okoliczność ta nie miała charakteru naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem jak słusznie wskazał Wojewoda, dalsze elementy pouczenia o przysługującym skarżącemu uprawnieniu do zaskarżenia były prawidłowe.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył S.P. reprezentowany przez radcę prawnego. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj.:
- art. 159 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. p.u.s.p. przez przyjęcie, że ławnikami nie mogą być między innymi radni powiatu i że skarżący przed dniem wejścia w życie nowelizacji tej ustawy, to jest przed dniem 14 czerwca 2011 r. powinienem zrzec się funkcji ławnika;
- art. 159 § 1 pkt 9 ustawy p.u.s.p. polegającego na pominięciu przy jego interpretacji normy wynikającej z art. 167 § 1 pkt 1 tej ustawy;
- art. 190 ust. 1 pkt 2a, 5 i 6 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, powiatów i sejmików województw przez uznanie, że w tym konkretnym przypadku wygaśnięcie mandatu radnego nastąpiło z mocy prawa i tym samym wydanie przez Sąd wyroku nastąpiło bez jakiejkolwiek podstawy prawnej;
- art. 190 ust 1 pkt 2a ustawy Ordynacja wyborcza polegającego na stwierdzeniu Sądu, że spełniona została przesłanka wygaśnięcia mandatu radnego wynikająca z art. 159 § 1 pkt 9 p.u.s.p.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, oraz o uchylenie Zarządzenia Zastępczego Wojewody Opolskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego S.P.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy p.u.s.p. nie zawiera przepisów przechodnich to zasadny jest wniosek, że skoro ustawodawca nie zobowiązał osób pełniących obie funkcje w dacie wejścia w życie zmiany przepisów do określonych zachowań, takich jak rezygnacja z jednej z nich pod rygorem utraty tej drugiej, to widocznie ta zmiana przepisów tych osób w ogóle nie dotyczyła. Na poparcie powyższego wniosku skarżący wskazał, że na etapie prac nad ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy p.u.s.p. przewidywano stosowanie zmienionych przepisów dopiero podczas kolejnych wyborów. W druku sejmowym nr 3833 (VI kadencja) w uzasadnieniu wskazywano, że "propozycje będą miały faktyczne zastosowanie podczas kolejnych wyborów ławników sądowych z wyjątkiem tych sytuacji, kiedy zaistnieje konieczność przeprowadzenia wyborów uzupełniających". Oznacza to, że po wejściu w życie ustawy żaden radny nie może już kandydować na funkcję ławnika jeżeli nie zamierza zrezygnować z funkcji radnego. Zdaniem skarżącego być może mamy do czynienia z luką prawną, ale nie uzasadnia to wniosku Sądu, że w razie braku przepisów przechodnich zmieniony przepis obowiązuje od daty jego wejścia w życie, także w stosunku do osób pełniących w tym czasie obie te funkcje. Przepis owszem obowiązuje, ale nie jest sprawą tej osoby regulowanie zastanego stanu indywidualnie przez rezygnację z jednej z powierzonych jej funkcji. Zasadny jest jednak wniosek, że ustawodawca pomimo wcześniejszych projektów, uznał za zbędne odrębne regulowanie stanów zastanych uznając zapisy art. 190 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, powiatów i sejmików województw za wystarczające, przez ustalenie w ust. 5 obowiązku radnego zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania działalności wykonywanej lub prowadzonej przed dniem wyborów. W uzasadnieniu zarzutu naruszenia przez organ i Sąd I instancji art. 159 § 1 pkt 9 p.u.s.p. polegającego na pominięciu przy jego interpretacji normy wynikającej z art. 167 § 1 pkt 1 tej ustawy skarżący wskazał, iż zarzut ten ma fundamentalne znaczenie dla sprawy, albowiem błędna interpretacja wyżej wymienionych przepisów rodzi konsekwencje przy zastosowaniu regulacji zawartej w art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (ze zmianami) stanowiącej, iż wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji, lub działalności. Na poparcie w/w argumentu skarżący przywołał treść wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1182/05 oraz wyrok TK z dnia 29 listopada 2005 r., sygn. akt P16/04, z których wynika, że art. 167 § 1 p.u.s.p. jest regulacją która pozwala nie tylko na zawieszenie ławnika w pełnieniu obowiązków z powodu okoliczności, które nastąpiły po jego wyborze, lecz także istniejące wcześniej, a jedynie ujawnione post factum. Skarżący podkreślił, iż tylko art. 190 ustawy reguluje sprawę przyczyn wygaśnięcia mandatu radnego i trybu postępowania w takim przypadku. Jest to jedyny przepis regulujący tę kwestię. Jednak dotyczy on sytuacji wykonywania przez osobę funkcji przed jej wyborem na radnego. Podniesiono, iż żadna inna sytuacja w tym przepisie, która dla wojewody i Sądu stanowi podstawę rozstrzygnięcia, nie jest uregulowana. Przepis ten nie reguluje także sposobu postępowania w przypadku zaistnienia sytuacji pełnienia obu funkcji w związku ze zmianą przepisów w trakcie kadencji. Zdaniem skarżącego brzmienie art. 190 ust. 1 pkt 2a, 5 i 6 Ordynacji wyborczej wyraźnie wskazuje, że wprowadzona w trakcie obu kadencji zmiana art. 159 §1 pkt 9 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. p.u.s.p. nie ma zastosowania do sytuacji sprawowania przez radnego funkcji ławnika sądowego jeżeli połączenie tych funkcji nastąpiło przed wejściem w życie tej zmiany. Zdaniem skarżącego powołanie przez Sąd I instancji orzeczenia WSA w Olsztynie, z którego wynika rozszerzająca interpretacja art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy jest nietrafne. Skarżący nie podzielił także stanowiska Sądu I instancji, iż wygaśnięcie mandatu radnego następuje z mocy prawa wraz z zaistnieniem ustawowo określonych przesłanek i że nie zmienia tej sytuacji fakt, że ławnik nie brał udziału w orzekaniu. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji nie wskazał przepisów prawa zawierających wskazane sformułowania. Skarżący zaznaczył, że z Informacji o wypłaconych podatnikowi kwotach z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich w roku 2011 (PIT-R) jaką otrzymał z Sądu Rejonowego w Nysie wynika, że od miesiąca maja 2011 r. do końca grudnia 2011 r. nie otrzymywał rekompensaty pieniężnej za wykonywanie czynności określonych w art. 172 § 3 p.u.s.p. Co oznacza, że już od początku maja 2011 r. czyli przed wejściem w życie (14 czerwca 2011r.) ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy p.u.s.p., aż do końca grudnia 2011r., czyli do końca kadencji, nie był powoływany do wypełniania obowiązków ławnika, a więc zgodnie z cytowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2005 r. (Sygn. Akt P16/04) został zawieszony w pełnieniu obowiązków ławnika, a zatem w okresie tym nie wykonywał funkcji ławnika. Skarżący podniósł, iż jeżeli celem regulacji zawartej w art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, w odniesieniu do radnego powiatu jest uniemożliwienie łączenia przez niego mandatu radnego z wykonywaniem innych funkcji, to cel ten w przypadku takiego radnego będącego ławnikiem jest zrealizowany poprzez regulację zawartą w art. 167 § 1 pkt 1 p.u.s.p.. Niepowoływanie ławnika do pełnienia obowiązków, o którym mowa w tym przepisie, powoduje zawieszenie wykonywania przez niego funkcji ławnika. Zdaniem skarżącego zaskarżony wyrok narusza wymienione wyżej przepisy prawa materialnego, a jego argumentacja oparta jest na nazbyt dowolnej interpretacji ze szkodą dla dosłownego brzmienia stosowanych przepisów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie. Podniesiono, iż organ zgadza się z wykładnią dokonaną przez Sąd I instancji zgodnie, z którą wygaśnięcie mandatu następuje z mocy prawa wraz z zaistnieniem określonych ustawowo przesłanek, i nie zmienia tej sytuacji fakt, że ławnik nie brał udziału w orzekaniu. Na poparcie tego stanowiska organ wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2489/11 (dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W piśmie z dnia 15 lutego 2013 r. (data prezentaty) skarżący kasacyjnie podniósł, iż powoływanie się przez Wojewodę opolskiego na uzasadnienie wyroku NSA z dnia 16 grudnia 2011 r. jest błędne i nieuzasadnione, gdyż wyrok ten zapadł w odmiennym stanie faktycznym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Zarzuty skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie dotyczą naruszenia prawa materialnego i sprowadzają się do rozstrzygnięcia kwestii, czy zmiany art. 159 § 1 pkt 9 p.u.s.p. wprowadzone z dniem 14 czerwca 2011 r. dotyczą kadencji radnych samorządu powiatowego wybranych na kadencję 2010 – 2014.
Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny w momencie wprowadzenia zmian art. 159 § 1 pkt 9 p.u.s.p. z dniem 14 czerwca 2011 r. skarżący kasacyjnie pełnił funkcję ławnika w Sądzie Rejonowym w Nysie na kadencję 2008 – 2011 oraz funkcję radnego Rady Powiatu Nyskiego na kadencję 2010 -2014 (ślubowanie złożył [...] listopada 2010 r.). Także ze złożonego przez skarżącego kasacyjnie PIT – R za 2011 r. wynika, iż faktycznie w okresie maj – grudzień 2011 r. nie wykonywał funkcji ławnika.
Ustawa z 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy p.u.s.p. nie zawiera przepisów przejściowych, regulujących kwestie, które faktycznie mogłyby spowodować trudności interpretacyjne, tak jak w niniejszej sprawie. W przypadku braku przepisów przejściowych obowiązuje zasada bezpośredniego stosowania nowego prawa, jak to słusznie zauważył Sąd I instancji. Jednakże należy mieć na uwadze fakt, iż ustawodawca wprowadzając zmiany art. 159 § 1 pkt 9 p.u.s.p. w uzasadnieniu projektu ustawy wskazał, że:
"Powyżej przytoczone i omówione propozycje będą miały faktyczne zastosowanie podczas kolejnych wyborów ławników sądów, tj. w roku 2011, z wyjątkiem tych sytuacji, kiedy zaistnieje konieczność przeprowadzenia wyborów uzupełniających."
Dał więc wskazówkę do stosowania reguł interpretacyjnych, oczywiście nie przekłada się ona wprost na przepis stanowiący wygaśnięcie mandatu radnego a mianowicie art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacji wyborczej, ale nie można przy wyborze odpowiedniej reguły interpretacyjnej pominąć wyrażonego w uzasadnieniu stanowiska prawodawcy. Przede wszystkim nie można się zgodzić z wyrażonym przez Sąd I instancji poglądem, iż skarżący kasacyjnie powinien się zrzec funkcji ławnika przed wejściem w życie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. zmieniającej przepis art. 159 § 1 pkt 9 p.u.s.p. Taka interpretacja nakładałaby konieczność działania przed wejściem w życie przepisu prawa, jest to oczywiście niedopuszczalne, ażeby obywatel przed nałożeniem przepisem prawa obowiązków był zobowiązany do ich stosowania. Gdy ustawodawca chce wyeliminować sytuacje konfliktowe, które nie dają się pogodzić z warunkami przewidzianymi w nowym przepisie daje możliwość doprowadzenia do sytuacji bez kolizyjnej w odpowiednim czasie (np. art. 190 ust. 5 i 6 Ordynacji wyborczej). Jeżeli natomiast, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie brak jest takiego przepisu to znaczyłoby, iż ustawodawca albo nie przewidział takiej sytuacji lub jest to luka, którą należy wypełnić odpowiednią interpretacją. Jak wspomniano wyżej ustawodawca dał pewne wskazówki do zastosowania nowych przepisów a mianowicie, iż należy je stosować do wyborów ławników w nowej kadencji. Z tego wynika, iż nie przewidział, że mogą zaistnieć sytuacje kolizyjne, tak jak w niniejszej sprawie związanej ze stosowaniem przepisu art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacji wyborczej. Dlatego też nie do zaakceptowania jest jak wyżej wspomniano pogląd, że przed wejściem zmian skarżący kasacyjnie miał obowiązek zrzec się funkcji radnego, gdyż nie był na niego jeszcze nałożony żaden obowiązek. Już bardziej dopuszczalna byłaby taka sytuacja, że po wejściu w życie zmian art. 159 § 1 pkt 9 p.u.s.p. osoba, której zmiany dotyczą powinna niezwłocznie doprowadzić do sytuacji bezkolizyjnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, jednakże najbardziej prawidłową wykładnią wprowadzonym z dniem 14 czerwca 2011 r. zmian przepisu art. 159 § 1 pkt 9 p.u.s.p. będzie przyjęcie, iż nie dotyczy on osób wybranych na funkcje ławnika na kadencję 2008 – 2011 oraz na funkcję radnego gminy, powiatu i województwa w kadencji 2010 – 2014, oczywiście za wyjątkiem sytuacji wyjątkowych jak na przykład przeprowadzenie wyborów uzupełniających, ale z powodu wygaśnięcia mandatu z innych przyczyn, niż wywołanych zmianą w/w przepisu. Mandat radnego powiatowego wybranego na kadencję 2010 – 2014 i jednocześnie pełniącego funkcję ławnika w kadencji 2008 – 2011 nie wygasa na skutek zmian przepisu art. 159 § 1 pkt 9 p.u.s.p. wprowadzonych z dniem 14 czerwca 2011 przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy p.u.s.p. (Dz.U. Nr 109, poz. 627).
Powyższa interpretacja jest uzasadniona przede wszystkim tym, co już jednoznacznie zostało przesądzone w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż w czasie trwania kadencji nie powinno się zmieniać reżimów prawnych, gdyż godzi to w konstytucyjną zasadę państwa prawa. Wynika to także z przepisów dotyczących wprowadzenia Kodeksu wyborczego a mianowicie ze względu na treść art. 5 ustawy z dnia 31 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1281). Ten przepis stanowi, że przepisy ustaw o samorządzie gminnym, powiatowym i wojewódzkim, mające związek z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, mają zastosowanie do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, następujących po kadencji, w trakcie której niniejsza ustawa weszła w życie. Gdyby ustawodawca chciał by nowy i zmieniany powołaną ustawą Kodeks wyborczy miał zastosowanie także do wcześniej rozpoczętej kadencji, nie wprowadzałby przepisu stanowiącego, że związane z Kodeksem wyborczym nowe przepisy zmieniające ustawy samorządowe, mają zastosowanie dopiero w kolejnej nowej kadencji. Ustawodawca może swobodnie zmieniać nowy Kodeks wyborczy, ale zmiany te nie mogą dotyczyć kadencji rozpoczętej przed uchwaleniem i wejściem w życie Kodeksu wyborczego. Pogląd powyższy został przedstawiony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 304/12 (dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) i skład orzekający w niniejszej sprawie w całości go akceptuje (także w wyroku sygn. akt II OSK 1363/12 z dnia 29 czerwca 2012 dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Także Sąd I instancji na str. 6 uzasadnienia stwierdza, że "do całej kadencji ma zastosowanie ten sam reżim prawny, co zresztą pozostaje w zgodzie z intencją prawodawcy", a następnie dopuszcza interpretacyjnie możliwości zmian reżimu prawnego w trakcie kadencji. Naprzeciw takiej wykładni wskazanych regulacji wyszedł także ustawodawca w następnych zmianach Kodeksu wyborczego wykonujących wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt K 9/11, (OTK-A 2011 r., nr 6, poz. 61), który ustawą z dnia 12 października 2012 r. o zmianie ustawy przepisy wprowadzające ustawę – Kodeks wyborczy (Dz. U. 2012, poz. 1399) po ust. 2 dodał ust. 2a w brzmieniu: "Do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz kadencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w czasie której ustawa wymieniona w art. 1 weszła w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe."
Kwestia naruszenia ustawowego zakazu ze skutkiem w postaci stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego wymaga rozważenia w kontekście standardów konstytucyjnych. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007 r., sygn. K 8/07, stwierdzono niezgodność art. 190 ust. 1 pkt 1a Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, który stanowił przesłankę wygaśnięcia mandatu radnego z powodu niezłożenia w terminie oświadczenia o stanie majątkowym. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał stwierdził, że regulacje dotyczące wygaśnięcia mandatu ingerują w prawa wyborcze, które podlegają ochronie konstytucyjnej. Dotyczy to zarówno radnego, jak i wyborców. Automatyzm i rygoryzm w zakresie stanowienia i stosowania takich przepisów prowadzi do podważenia równowagi między prawami wybieranych oraz wyborców, a koniecznością osiągnięcia celów, którym służą nakazy i zakazy nakładane na radnych, co prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Zauważyć w tym miejscu także należy, że niewątpliwie wygaśnięcie mandatu radnego jest najdalej idącą sankcją oddziaływującą na sferę biernego prawa wyborczego (oczywiście pomijając utratę tego prawa). Mamy tu zatem do czynienia z wkroczeniem przez ustawodawcę w materię podmiotowego prawa konstytucyjnego. Wygaśnięcie mandatu radnego powoduje jednocześnie zmianę składu personalnego organu wybieralnego (kadencyjnego) w okresie kadencji. Jednakże, jak wynika z utrwalonych poglądów w judykaturze, sytuacje, w których skład personalny organu wybieralnego (kadencyjnego) ulega zmianom w okresie kadencji należy traktować jako wyjątki. Powyższa zasada nabiera dodatkowej wyrazistości w odniesieniu do tych, których wybór dokonywany jest bezpośrednio przez wyborców. Ogólne zasady kadencyjności splatają się wówczas z obowiązkiem szanowania woli wyborców wyrażonej w demokratycznym wyborze głosowania – porównaj orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 1996 r., sygn. K 29/95, publikowany OTK 1996/2/10. Tym samym sankcja utraty mandatu radnego pochodzącego z wyboru, ingerująca w wolę powszechną musi być zastosowana w sytuacji zaistnienia w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości przesłanek wynikających z normy prawa materialnego, nakazujących wygaszenie takiego mandatu. Mając na uwadze powyższe trudno zarzucić skarżącemu kasacyjnie jakiekolwiek naruszenie prawa, gdy zarówno na funkcję radnego jak i ławnika został wybrany zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili dokonania wyboru. Natomiast wprowadzona zmiana, jeżeli miałaby oddziaływać na sytuację już wybranych radnych musiałoby to wprost wynikać z przepisu prawa, w przeciwnym razie nastąpiłoby naruszenie zasady równości a jednocześnie pewna forma dyskryminacji radnego, którego zobowiązuje się do zrzeczenia mandatu jeszcze przed wejściem w życie zakazu łączenia funkcji. Taka interpretacja przepisu powoduje stan niepewności prawnej obywatela, gdyż bezpodstawnie skraca się jego kadencję bez możliwości jakiegokolwiek działania skutkującego eliminację kolizji.
W skardze kasacyjnej powołano się również na poprzednie zmiany przepisu art. 159 § 1 pkt 9 wprowadzone ustawą z dnia 1 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – p.u.s.p. (Dz.U. Nr 169, poz. 1413) w której w art. 5 wprowadzono przepisy przejściowe z których wprost wynika, iż do ławników wybranych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Taki przepis rozwiązuje wszelkie wątpliwości i jego brak w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. spowodował, iż należy wypełnić ten brak odpowiednia interpretacją, a taką będzie zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego interpretacja przedstawiona wyżej.
Powołanie się przez Sąd I instancji na dominujący w piśmiennictwie pogląd: "że jeżeli radny przyjął niepołączalną z mandatem funkcję lub podjął zakazaną radnemu działalność w okresie sprawowania mandatu, z chwilą przyjęcia funkcji lub podjęcia działalności następuje naruszenie ustawowych zakazów i powstaje przyczyna wygaśnięcia mandatu, określona w art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacji", nie powoduje absolutnie kolizji z poglądem przyjętym przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, gdyż dotyczy innej sytuacji faktycznej niż w niniejszej sprawie. Mianowicie chodzi tu o sytuacje "przyjęcia funkcji lub podjęcia zakazanej działalności", a więc sytuacji w której radny przyjmuje lub podejmuje kolizyjne formy niedopuszczalne przepisami prawa. Natomiast w niniejszej sprawie to zmiana przepisu prawa w trakcje kadencji spowodowała sytuację kolizyjną bez jakiegokolwiek podjęcia działania przez radnego i z tego powodu nie można stawiać zarzutu niezgodnego z prawem działania lub podjęcia funkcji.
Poruszona, także w skardze kasacyjnej kwestia przepisu art. 167 § 1 pkt 1 p.u.s.p. wobec przyjęcia w/w poglądu ma znaczenie wyłącznie dla oceny sytuacji faktycznej a mianowicie, iż skarżący kasacyjnie faktycznie nie pełnił funkcji ławnika po wprowadzonych zmianach i świadczy, że faktycznej kolizji nie było, tym bardziej, że działania organu nadzorczego zostały podjęte kiedy już faktycznie kolizja nie istniała.
Mając na uwadze, iż skarga kasacyjna zarzucała naruszenie prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę uchylając zaskarżone zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. orzekając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i 203 pkt 1 p.p.s.a.