II OSK 1107/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-10-04
NSAAdministracyjneWysokansa
wymeldowanieewidencja ludnościmiejsce zamieszkaniazamiar stałego pobytupostępowanie administracyjnedowodykontrola meldunkowaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie o wymeldowanie, uznając, że sąd niższej instancji prawidłowo uchylił decyzję wojewody z powodu niewystarczającego zebrania dowodów.

Sprawa dotyczyła wymeldowania E. S. z lokalu przy ul. [...] w W. Wojewoda M. uchylił decyzję odmowną Prezydenta i orzekł o wymeldowaniu, uznając, że E. S. faktycznie zamieszkuje z mężem w A. WSA w Warszawie uchylił decyzję wojewody, wskazując na niewystarczające postępowanie dowodowe. NSA oddalił skargę kasacyjną Z. G., uznając, że WSA prawidłowo ocenił postępowanie organów administracji i że kluczowe jest faktyczne zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, a nie tytuł prawny do lokalu czy relacje małżeńskie.

Sprawa dotyczyła wymeldowania E. S. z lokalu przy ul. [...] w W. Prezydent odmówił wymeldowania, jednak Wojewoda M., uzupełniając postępowanie, uchylił tę decyzję i orzekł o wymeldowaniu, uznając, że E. S. faktycznie zamieszkuje z mężem w A., a jej wyjaśnienia są niewiarygodne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję wojewody, stwierdzając, że organ nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności, a zgromadzone dowody są nieprzekonujące, w szczególności nie odniósł się do oświadczeń E. S. o prowadzeniu sklepu i dojazdach do pracy WKD. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Z. G., uznając, że WSA prawidłowo ocenił postępowanie organów administracji. NSA podkreślił, że w sprawie o wymeldowanie kluczowe jest faktyczne zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu (art. 6 ustawy o ewidencji ludności), a nie tytuł prawny do lokalu czy relacje małżeńskie. Sąd wskazał, że zameldowanie ma charakter ewidencyjny i nie daje tytułu prawnego do lokalu. NSA uznał, że WSA zasadnie stwierdził naruszenie przez organ administracji przepisów k.p.a. (art. 7, 77, 80) z powodu niewyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, w tym braku odniesienia się do oświadczeń E. S. i wyników kontroli meldunkowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności i nie odniósł się do wszystkich dowodów, co skutkowało uchyleniem jego decyzji przez WSA.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA prawidłowo ocenił postępowanie organów administracji, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących zbierania i oceny materiału dowodowego. Kluczowe jest faktyczne zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, a nie tytuł prawny do lokalu czy relacje małżeńskie. Organ nie zebrał wystarczających dowodów na potwierdzenie opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

u.e.l.i.d.o. art. 6

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Dla oceny zamieszkiwania istotne jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dochodzenia do prawdy materialnej, podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji, w tym wskazanie faktów, dowodów i przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.

Pomocnicze

u.e.l.i.d.o. art. 9 § ust. 2b

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu tylko potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.

u.e.l.i.d.o. art. 4

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Obowiązek meldunkowy.

u.e.l.i.d.o. art. 5 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

W tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia wyroku z powodu naruszenia przepisów postępowania przez organ.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo ocenił postępowanie organów administracji jako niewystarczające i naruszające przepisy k.p.a. dotyczące zbierania i oceny dowodów. Kluczowe w sprawie o wymeldowanie jest faktyczne zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, a nie tytuł prawny do lokalu czy relacje małżeńskie. Zameldowanie ma charakter ewidencyjny i nie daje tytułu prawnego do lokalu.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego kasacyjnie, że E. S. utraciła uprawnienia do lokalu z chwilą złożenia wniosku o wymeldowanie. Argument skarżącego kasacyjnie, że organ administracji prawidłowo ustalił brak zamieszkiwania E. S. w lokalu przy ul. [...] w W. na podstawie zebranego materiału dowodowego. Argument skarżącego kasacyjnie, że relacje między małżonkami mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie.

Godne uwagi sformułowania

Zameldowanie nie daje więc żadnego tytułu prawnego do lokalu, a jedynie wskazuje, pod jakim adresem realizowany jest obowiązek meldunkowy. Istotne jest wyłącznie, jak stanowi art. 6 ustawy o ewidencji ludności zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. W sprawie o wymeldowanie kluczowe jest faktyczne zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu, a nie tytuł prawny do lokalu czy relacje małżeńskie.

Skład orzekający

Maria Czapska - Górnikiewicz

przewodniczący

Janina Kosowska

sprawozdawca

Jerzy Bujko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania, znaczenie faktycznego zamieszkiwania i zamiaru stałego pobytu, obowiązki organów administracji w postępowaniu dowodowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji II instancyjnej, który mógł ulec zmianie w zakresie przepisów o ewidencji ludności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego obowiązku meldunkowego i pokazuje, jak ważne jest dokładne postępowanie dowodowe w sprawach administracyjnych, nawet w kontekście relacji rodzinnych.

Czy zameldowanie to to samo co zamieszkanie? NSA wyjaśnia kluczowe różnice w sprawie o wymeldowanie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1107/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-10-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janina Kosowska /sprawozdawca/
Jerzy Bujko
Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 2346/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-03-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
art. 15 ust. 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia NSA Janina Kosowska /spr./ Sędzia NSA Jerzy Bujko Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 2346/05 w sprawie ze skargi E. G. S. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] października 2005 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. Akt. IV SA/Wa 2346/06 uwzględniając skargę E. G. S. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] października 2005 r. w przedmiocie wymeldowania uchylił wskazaną decyzję.
Przedstawiając w uzasadnieniu stan faktyczny i prawny sprawy podał, że w wyniku rozpatrzenia wniosku H. i Z. G. o wymeldowanie z ich lokalu E. S., decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Prezydent [...] W. orzekł o odmowie wymeldowania E. S. z pobytu stałego z nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. Od decyzji tej odwołanie złożyli H. i Z. G. zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Odwołujący się podnieśli, iż organ administracji nie zgromadził wyczerpującego materiału dowodowego i w rezultacie błędnie ustalił stan faktyczny sprawy przyjmując, iż E. S. zamieszkuje w nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. Nie odniósł się w ogóle do okoliczności, iż mąż E. S. zamieszkuje pod innym adresem niż żona. Ponadto zakwestionowali wiarygodność oświadczenia E. S., wskazującego, że w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. zamieszkuje ona w jednym pokoju wraz z bratem D. K., córką R. S. i wnuczką Z. S.
W wyniku rozpoznania tego odwołania decyzją z dnia [...] października 2005 r. Wojewoda M., powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm), uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] czerwca 2005 r. w całości i orzekł o wymeldowaniu E. S. z pobytu stałego z nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu wskazał, iż podziela stanowisko H. i Z. G., że organ I instancji nie przeprowadził w wystarczającym zakresie i z należytą starannością postępowania wyjaśniającego i nie dostrzegł występujących w sprawie wątpliwości. Organ odwoławczy uzupełnił więc postępowanie zgodnie z art. 136 kpa. Wyniki tego postępowania pozwoliły na dokonanie odmiennej oceny materiału dowodowego, niż to uczynił Prezydent [...]. W. W opinii Wojewody M., E. S. nie zamieszkuje w nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. Organ odwoławczy nie dał wiary wyjaśnieniom strony, że pod wskazanym adresem znajduje się jej centrum życiowe i tam prowadzi gospodarstwo domowe. Uznał, że wyjaśnienia E. S. są mało konsekwentne i sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a przede wszystkim z zeznaniami H. i Z. G., K. S. (męża strony), S. T., T. M., J. G. i B. T. Konfrontując wyjaśnienia E. S. i zeznania jej męża K. S. organ odwoławczy dostrzegł wyraźne rozbieżności. E. S. w dniu 8 października 2004 r. wskazała, że bywa u męża nieregularnie, nie widują się zbyt często, pozostają w kontakcie telefonicznym, częściej K. S. przyjeżdża na ul. [...] w W. Z kolei K. S. na rozprawie administracyjnej w dniu 11 marca 2005 r. oświadczył, że rzadko odwiedza żonę w miejscu zameldowania, ostatni raz był na Boże Narodzenie. W dniu 27 lipca 2005 r. wskazał, że żona przyjeżdża do niego do A. raz w tygodniu i że tutaj znajdują się jej rzeczy osobiste. E. S. w dniu 20 września 2005 r. wyjaśniła przeciwnie - że w domu męża nie ma jej rzeczy osobistych. Wyjaśnienia te stoją w ewidentnej sprzeczności z zeznaniami T. M., sołtysa wsi A. oraz zeznaniami S. T., z których wynika, iż E. S. mieszka razem z mężem od kilku lat oraz dojeżdża stąd do pracy. Strona przesłuchana w dniu 20 września 2005 r. nie potrafiła w przekonujący sposób wyjaśnić sprzeczności pomiędzy jej oświadczeniami, a zeznaniami świadków. Wojewoda M. wydając decyzję o wymeldowaniu E. S. z nieruchomości nr [...] przy ul. [...] w W. oparł się zatem na zeznaniach T. M. i S. T. uznając je za przekonujące, obiektywne i wiarygodne. Ponadto wskazał, iż kierował się zasadami logiki i doświadczenia życiowego. W ocenie organu należy bowiem zgodzić się z H. i Z. G., że zamieszkiwanie w niewygodzie, w jednym pokoju z trójką krewnych (w całym dwupokojowym mieszkaniu w sumie 8 osób) jest mało prawdopodobne w sytuacji, gdy istnieje możliwość zamieszkania, w domu razem z mężem. Organ uznał, również, za niewiarygodne zeznanie złożone przez K. S. w dniu 27 lipca 2005 r., wskazujące, że pozostaje on w nieformalnej separacji z żoną. Zdaniem organu zostało ono złożone jedynie na użytek niniejszego postępowania, bowiem w trakcie wcześniejszych przesłuchań małżonkowie o separacji nie wspominali. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Wojewoda M. uznał, iż deklaracje E. S. odnośnie miejsca zamieszkania nie odpowiadają prawdzie. Zdaniem organu odwoławczego zamieszkuje ona razem z mężem K. S. w nieruchomości nr [...] w A. i tam znajduje się faktycznie jej centrum życiowe.
Skargę na tę decyzję Wojewody M. wniosła E. S. Żądając jej uchylenia, wskazała, iż organ odwoławczy nie przeprowadził w sposób należyty postępowania wyjaśniającego. Nie przesłuchał sąsiadów jej męża, opierając się jedynie na zeznaniach sołtysa wsi T. M. i S. T., którzy widywali ją na przystanku autobusowym, gdy sporadycznie nocowała u męża, próbując ratować ich związek. W rzeczywistości zaś z wielu powodów nie ma możliwości mieszkania z mężem, bowiem w jego domu mieszkają jego dzieci i wnuki, nadto mąż żyje w nieformalnym związku z inną kobietą, która pracuje u niego, co z pewnością potwierdzą sąsiedzi męża. Ponadto wskazała, iż nigdy nie opuściła miejsca swojego zamieszkania przy ul. [...], gdzie się urodziła, wychowała i przebywa na stałe. W miarę możności ponosi nakłady na ulepszenie lokalu, zaś Z. G. i jego żona nie byli na tej nieruchomości i nie wiedzą jaki jest stan rzeczywisty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji uznał skargę E. S. za zasadną. Uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, iż zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) organ administracji publicznej wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Źródłem powinności organu administracji publicznej jest zatem dokonanie czynności wymeldowania gdy nastąpił fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Organ zobowiązany jest zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe, tak aby ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynikało, iż faktycznie spełnione zostały przesłanki opuszczenia przez stronę miejsca zameldowania. Tymczasem w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zostały przez organ wyjaśnione, w sposób wyczerpujący wszystkie istotne okoliczności. W konsekwencji zgromadzone w sprawie dowody są nieprzekonywujące. Orzeczenie organu wydane zostało w oparciu o zeznania złożone przez T. M., sołtysa wsi A. oraz S. T., mieszkającego w A., którzy oświadczyli, iż widują skarżącą, jak autobusem dojeżdża do pracy. Organ dał wiarę tym zeznaniom, wskazując, iż osoby te jako osoby obce w jego ocenie są bezstronne, a zatem ich zeznania są obiektywne i wiarygodne. Tym samym odmówił mocy dowodowej zeznaniom złożonym przez skarżącą i osoby z nią spokrewnione. Nie odniósł się jednak w ogóle do oświadczeń skarżącej zawartych w protokole z dnia 20 września 2005 r., w którym, ustosunkowując się do zeznań wyżej wskazanych świadków wskazała, że prowadzi samodzielnie sklep w P. i do pracy dojeżdża WKD (a nie autobusem), co może potwierdzić przedstawiając bilet miesięczny. Ponadto podniosła, iż T. M., widziała jedynie kilka razy w życiu, zaś S. T., w jej ocenie, bez wątpienia potwierdzi okoliczności dotyczące jej sytuacji małżeńskiej.
W toku postępowania administracyjnego, skarżąca konsekwentnie twierdziła, iż za miejsce zamieszkania na pobyt stały uważa lokal w W. przy ul. [...]. Wskazując, iż zamieszkuje w nim od urodzenia i tam pomimo zawarcia małżeństwa ześrodkowała swoje interesy życiowe. Okoliczność, iż przebywa w tym lokalu potwierdziły osoby z nią zamieszkujące, mąż skarżącej, jak również przeprowadzona kontrola meldunkowa. Zamieszkuje w dwupokojowym mieszkaniu z pozostałymi 7 osobami, bo nie może zamieszkać w domu męża, gdzie zamieszkują jego dzieci oraz wnuki, a ponadto pozostaje z mężem w nieformalnej separacji, z uwagi na jego związek z inną kobietą.
Z przedstawionej analizy akt administracyjnych w ocenie Sądu wynika, iż organ nie wyjaśnił wystarczająco kwestii stosunków łączących skarżącą z jej mężem, oraz okoliczności wskazujących na możliwość faktycznego zamieszkiwania skarżącej wraz z mężem w jego domu. W konsekwencji, Sąd uznał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do wywiedzenia w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, iż skarżąca opuściła lokal przy ul. [...], i swoje życie skoncentrowała w domu jej męża w A. Zatem wskazał, że ponownie rozstrzygając niniejszą sprawę organ powinien przeprowadzić gruntowne postępowanie dowodowe, zgodnie z treścią przepisów zawartych w rozdziale 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Wskazał, że należy sprawdzić podnoszone przez skarżącą twierdzenia w celu ustalenia, czy skarżąca faktycznie zamieszkuje pod przedmiotowym adresem. Celowym jest także posłużenie się innymi dowodami np. biletami WKD, zeznaniami sąsiadów zamieszkałych zarówno obok posesji przy ul [...] w W. jak również sąsiadów jej męża. Na organie spoczywa bowiem obowiązek przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej stosownie do art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Spoczywa na nim także obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego jak wynika z przepisu art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymagań określonych wart. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślił, iż wszystko to należy uczynić pod kątem treści art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Z. G. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. W skardze powołując na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił:
1/ naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, polegające na naruszeniu:
- art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez błędne przedstawienie stanu sprawy, w szczególności poprzez ustalenie, iż z zebranego przez Wojewodę M. materiału dowodowego nie wynikał fakt braku zamieszkiwania E. S. w lokalu przy ulicy [...] w W.,
- art. 145 § 1 pkt. l. lit.c poprzez stwierdzenie, że organ administracji naruszył art. 7 i 77 kpa, gdyż nie wywiązał się z obowiązku wnikliwego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego.
Podnosząc to wniósł o:
l) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
2/ zasądzenie na podstawie art 203 p.p.s.a. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z załączoną fakturą VAT,
3) zrzekając się rozprawy stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Uzasadniając zarzuty skargi kasacyjnej, co do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a podniósł, iż niewłaściwie Sąd uznał, że z zebranego przez Wojewodę M. materiału dowodowego nie wynika fakt braku zamieszkiwania E. S. w lokalu przy ulicy [...] w W. Materialno-prawną podstawę decyzji Wojewody M. stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przewiduje on wymeldowanie w drodze decyzji administracyjnej, które stanowi wyjątek od wprowadzonej w art. 15 ust. 1 zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę opuszczającą dotychczasowe miejsce pobytu (własny obowiązek meldunkowy). Powołując się na wyrok NSA z 18 grudnia 2001r. o sygn. II SA/ Ka 613/2000 argumentował, że wydanie decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego lub tymczasowego trwającego ponad dwa miesiące jest możliwe jeżeli - jeżeli osoba, która opuściła miejsce dotychczasowego pobytu bez wymeldowania utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym była zameldowana lub - jeżeli osoba, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu bez wymeldowania, nie przebywa w nim. Odmowa wymeldowania w drodze decyzji możliwa jest wówczas, gdy którakolwiek z przesłanek warunkujących wymeldowanie w danym stanie faktycznym nie została wypełniona. W rozpatrywanej zaś sprawie w ocenie skarżącego obydwie przesłanki są spełnione bowiem E. S. utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym była zameldowana na stałe. Bezsporny jest fakt, że E. S. z woli skarżącego jako najemcy lokalu - została zameldowana na pobyt stały w tym lokalu ale nie posiada podmiotowego prawa do tego lokalu. Jej uprawnienie do przebywania w nim miało charakter pochodny. Cofnięcie tego uprawnienia przez skarżącego, czego wyrazem jest złożenie wniosku o wymeldowanie skutkuje jego utratą. Ponadto, według skarżącego bezspornym jest fakt, iż w niniejszej sprawie nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Dalej w skardze zawarto wywód, że przy wymeldowaniu osoby z lokalu należy badać zamiar osoby, która ma być wymeldowana. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie. czy do opuszczenia lokalu w rozumieniu tego przepisu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, a tak właśnie w niniejszej sprawie postąpił Wojewódzki Sąd Administracyjny. Sąd uznał za mało wiarygodne zeznania T. M., sołtysa wsi A. oraz S. T., mieszkańca A., natomiast dał wiarę zeznaniom E. S., która nie przedstawiła świadków na okoliczność tego, iż zamieszkuje w lokalu przy ulicy [...] w W. Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku NSA z dnia 13 lutego.2002 r. o sygn. akt II SA/Gd 646/2000 dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi; sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Czyli sam zamiar nie wystarcza żeby stwierdzić, że dana osoba zamieszkuje w danym miejscu. W niniejszej zaś sprawie z zeznań E. S. wynika tylko i wyłącznie, iż ma ona zamiar zamieszkiwania w lokalu przy ulicy [...] w W. Natomiast swoje życie, pracę koncentruje w innej miejscowości. E. S. bezsprzecznie zamieszkuje z mężem, potwierdzają to zeznania świadków. Nawet gdyby prawdą było, iż E. S. z K. S. jest w faktycznej separacji, to przesłanka ta nie ma wpływu na jej zamieszkiwanie z mężem w jego domu. Ponadto z wyjaśnień E. S. wynika, iż dąży do naprawy kontaktów i poprawy małżeństwa. Zatem nie powinno stanowić priorytetu ustalenie relacji między małżonkami, czy są dobre czy złe, lecz faktyczne ich wspólne zamieszkiwanie. bądź zamieszkiwanie E. S. u męża. Sprawą drugorzędną są wzajemne relacje małżonków. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie ustalił, iż stosunki między małżonkami mają wpływ na decyzję Wojewody M. o wymeldowaniu.
Natomiast naruszenie art. 145 § l pkt. 1.lit c p.p.s.a według zarzutów skargi wynika z tego, że obowiązkiem organu administracji rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest nie budzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanek do wymeldowania. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa, co nakazuje organowi podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepisem gwarantującym realizację tej zasady jest art. 77 § 1 kpa, który obciąża organ obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 80 kpa, który zobowiązuje organ do dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Mając to na uwadze Wojewoda M. wnikliwie zebrał i zbadał cały materiał dowodowy w sprawie. Przesłuchał świadków, przeprowadził kontrolę meldunkową, przesłuchał także E. S. Bezspornym jest, iż E. S., nie powoływała nowych świadków celem ich przesłuchania przez organ. Dlatego też, kwestionowanie przez nią zeznań świadków T. M. i S. T. jest nieuzasadnione. E. S. jako strona w sprawie mogła składać wnioski dowodowe, jednakże nie czyniła tego, jedynie składała wyjaśnienia, których nie popierała żadnymi dowodami. Fakt, iż E. S. "może" przedłożyć bilet, że "może" powołać świadków nie jest dowodem w sprawie, ma na celu tylko i wyłącznie przedłużenie postępowania. Organ administracji natomiast wydając decyzje poparł ją dowodami. Nie jest uzasadnione także stwierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż Wojewoda M. nie ustalił stosunków E. S. z mężem K. S., co wbrew stanowisku Sądu jest kwestią drugorzędną. Ważne jest to, iż E. S. koncentruje swoje życie w domu swego męża i bez znaczenia są tu wzajemne relacje miedzy małżonkami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr.153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1/ naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stosownie zaś do art. 183 § 1 powołanej ustawy jest związany granicami skargi kasacyjnej, bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art.183 § 2 tej ustawy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, to Sąd przy jej rozpoznawaniu jest związany granicami skargi, a więc podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.
W niniejszej sprawie podstawy, na których oparta została skarga kasacyjna uznać należy za nieusprawiedliwione.
Skarga oparta została na zarzutach określonych w art. 174 pkt. 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących naruszenia przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, które to naruszenie według zarzutów skargi miało istotny wpływ na wynik postępowania .
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 powoływanej ustawy, a mianowicie błędnego przedstawienia przez Sąd stanu sprawy, co według skarżącego powodowało, iż nie wynikał fakt braku zamieszkiwania E. S. w W. przy ul. [...] oraz nie wzięcia pod uwagę, że osoba ta utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym była zameldowana na pobyt stały, bowiem wnoszący skargę kasacyjną cofnął jej te uprawnienia, czego wyrazem jest złożenie wniosku o wymeldowanie wskazać należy, że zarzuty te nie są zasadne. Przedstawiając bowiem stan faktyczny i prawny sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na wszystkie istotne w sprawie o wymeldowanie z lokalu kwestie prawne jak i przebieg postępowania przed organami administracji. Nie zrelacjonował jedynie, tak jak i organy administracji, kwestii związanych ze sporami rodzinnymi dotyczącymi tytułu do nieruchomości i budynku mieszkalnego, w którym dotychczas zameldowana jest E. S. Ta kwestia bowiem nie ma znaczenia w sprawie o wymeldowanie z lokalu. Stosownie bowiem do art. 15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydawania decyzji II instancyjnej - organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zameldowanie zaś w lokalu jak stanowi art. 9 ust. 2b tej ustawy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu tylko potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Zameldowanie nie daje więc żadnego tytułu prawnego do lokalu, a jedynie wskazuje, pod jakim adresem realizowany jest obowiązek meldunkowy wynikający z art. 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przy czym według art. 5 ust.2 tej ustawy w trym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego. Zatem podnoszony w skardze argument utraty przez E. S. uprawnień do lokalu z momentem złożenia wniosku przez skarżącego o jej wymeldowanie jest całkowicie bezpodstawny. Uprawnień do lokalu nie można bowiem utracić z chwilą złożenia przez właściciela lokalu wniosku o wymeldowanie osoby w niej zamieszkującej, a ponadto uprawnienia do lokalu nie są wymagane prawem aby być w nim zameldowanym. Istotne jest wyłącznie, jak stanowi art. 6 ustawy o ewidencji ludności zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zatem wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej istotny jest zamiar stałego przebywania w danym lokalu osoby, która jest w nim zameldowana i kwestia opuszczenia miejsca dotychczasowego stałego pobytu. Zatem zasadne jest stanowisko Sądu I instancji, że nie może w sprawie budzić wątpliwości fakt, czy E. S. faktycznie opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania i zameldowania i wyprowadziła się pod inny adres z zamiarem stałego przebywania. Przywołany zaś w skardze wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2001 r. o sygn. II SA/Ka 613/2000 był wydany w innym stanie prawnym, przed zmianą ąrt. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Nie można uznać także, iż zasadny jest drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez stwierdzenie przez Sąd I instancji, że organ administracji naruszył art. 7 i art. 77 kpa, gdyż nie wywiązał się z obowiązku wnikliwego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego. Jak bowiem zasadnie podniesiono w skardze przepis art. 7 kpa nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zaś przepisem gwarantującym realizację tej zasady jest art. 77 kpa, który obciąża organ obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 80 kpa. Który zobowiązuje organ do dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Mając na względzie te właśnie obowiązki organów administracji prowadzących postępowanie w sprawie wymeldowania E. S. z dotychczasowego miejsca zameldowania Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie uznał, że nie zostały w sposób wyczerpujący wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności w przedmiotowej sprawie, a szczególnie nie wyjaśniono jednoznacznie i bez wątpliwości kwestii, czy faktycznie E. S. opuściła dotychczasowe miejsce zameldowania i zamieszkała z mężem i jego rodziną z zamiarem stałego tam przebywania. Stosownie do art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. To mając na względzie zasadnie Sad zwrócił uwagę na brak odniesienia się w skarżonej decyzji do oświadczeń skarżącej zawartych w protokole z dnia 20 września 2005 r., w którym wskazała, że prowadzi samodzielnie sklep w P. i dojeżdża z miejsca zamieszkania WKD, nie autobusem, co może potwierdzić biletem miesięcznym. Biletu tego organ jednak nie zażądał, mimo iż to na organie spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego jak to wynika z cytowanych przepisów art. 77 i art. 80 kpa. Słusznie też wskazał Sąd, iż w skarżonej decyzji Wojewoda nie odniósł się do wyników przeprowadzonej kontroli meldunkowej. W tym stanie sprawy orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu, a wskazania co do uzupełnienia przez organ administracji postępowania były zasadne, zaś zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie.
Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI