II OSK 110/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą wykonania ścianki przeciwpożarowej i zadaszenia tarasu nad garażem, uznając, że stan faktyczny wymagał doprowadzenia do zgodności z prawem pomimo problemów z ustaleniem oryginalnego projektu budowlanego.
Sprawa dotyczyła wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego i zadaszenia tarasu nad garażem, które miały być zgodne z przepisami prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Sąd uznał, że mimo problemów z ustaleniem oryginalnego projektu budowlanego i jego ewentualnego sfałszowania, stan faktyczny wymagał doprowadzenia do zgodności z przepisami ochrony przeciwpożarowej, co potwierdziła opinia techniczna.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. D. od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na decyzję WINB nakazującą wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego i zadaszenia tarasu nad garażem. Sprawa, trwająca od 2005 r., dotyczyła odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego przy rozbudowie budynku mieszkalnego i budowie garażu z tarasem w granicy działki. WSA w Gliwicach oddalił skargę, wskazując, że garaż został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jednakże wykonany taras i jego zadaszenie naruszały przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej (§ 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Sąd odrzucił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując, że ustalenia faktyczne dokonane przez organy i WSA były prawidłowe, zwłaszcza w kontekście prawomocnego wyroku z 2020 r., który przesądził o konieczności przyjęcia, że odstępstwo polega na wykonaniu zadaszenia tarasu, jeśli postępowanie dowodowe nie da podstaw do odmiennych ustaleń. NSA podkreślił, że nie było potrzeby przeprowadzania oględzin ani zlecenia opinii biegłego, gdyż zgromadzony materiał dowodowy, w tym opinia techniczna, jednoznacznie wskazywał na naruszenie przepisów ochrony przeciwpożarowej. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia prawa materialnego, wskazując, że odpowiedzialność za stan niezgodny z prawem nie spoczywa na organie, lecz na osobach dopuszczających się fałszerstwa projektu. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a wniosek o zasądzenie kosztów postępowania przez uczestnika postępowania oddalony z uwagi na brak podstaw prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa, przyjmując, że odstępstwo od projektu polega na wykonaniu zadaszenia tarasu, co wymaga doprowadzenia do zgodności z przepisami ochrony przeciwpożarowej, nawet w sytuacji braku możliwości ustalenia oryginalnego projektu.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wcześniejsze wyroki WSA przesądziły o konieczności przyjęcia określonych ustaleń faktycznych w przypadku braku możliwości ustalenia oryginalnego projektu budowlanego. Opinia techniczna potwierdziła naruszenie przepisów ochrony przeciwpożarowej, co uzasadniało nałożenie obowiązku wykonania robót.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
r.w.t. art. 235 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie
Dotyczy wymogów dotyczących ściany oddzielenia przeciwpożarowego.
r.w.t. art. 12 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie
Dotyczy wymagań odległości od granicy działki lub budowy w granicy działki.
r.w.t. art. 232 § ust. 4 i ust. 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie
Dotyczy wymagań dotyczących zadaszenia tarasu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 85 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 199
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuprawnione oddalenie skargi. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez niezastosowanie w sytuacji niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i podstawy prawnej. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 k.p.a. poprzez niezastosowanie, nieprzeprowadzenie oględzin na nieruchomości i niezbadanie faktycznego stanu budynku. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów i błędne uznanie istnienia realnego zagrożenia bezpieczeństwa. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 p.b. poprzez błędne zastosowanie przepisów, gdy roboty zostały zrealizowane, nie ustalono treści oryginalnego projektu budowlanego oraz pominięto fakt modyfikacji projektu przez urzędnika gminy.
Godne uwagi sformułowania
jeżeli uzupełniające postępowanie dowodowe nie da podstaw do odmiennych ustaleń, w świetle dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego będzie należało przyjąć, że odstępstwo to polega na wykonaniu zadaszenia nad usytuowanym nad garażem i położonym ścianą zachodnią w granicy z działką uczestnika tarasem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, np. dowodu ze zdjęć, opinii biegłego, oględzin lub nagrania na nośniku nie jest dopuszczalne.
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
sprawozdawca
Jan Szuma
członek
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, ograniczenia dowodowe sądu, odpowiedzialność za wady budowlane i naruszenie przepisów ochrony przeciwpożarowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z utrudnionym ustaleniem oryginalnego projektu budowlanego i naruszeniem przepisów ochrony przeciwpożarowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonego problemu prawnego związanego z naruszeniem przepisów budowlanych i ochrony przeciwpożarowej, a także procedury dowodowej przed sądami administracyjnymi. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.
“Naruszenie przepisów ochrony przeciwpożarowej: NSA rozstrzyga o odpowiedzialności za wadliwy projekt tarasu nad garażem.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 110/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-06-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-18 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak /sprawozdawca/ Jan Szuma Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Gl 582/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-08-17 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Oddalono wniosek o zasądzenie kosztów Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 50 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 sierpnia 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 582/22 w sprawie ze skargi W. D. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 8 lutego 2022 r. nr WINB-WOA.7721.419.2021.PG w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1) oddala skargę kasacyjną; 2) oddala wniosek W. S. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2022 r., II SA/Gl 582/22, oddalił skargę W. D. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej WINB) z dnia 8 lutego 2022 r. w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia 18 sierpnia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Żywcu (dalej PINB) nakazał W. D. jako inwestorowi w terminie do 31 grudnia 2021 r. wykonać na tarasie od strony granicy z sąsiednią działką nr [...] ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, z uwzględnieniem przepisów § 235 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie (dalej r.w.t.), tj.: 1) ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wyprowadzić ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3 m lub zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1 m i klasie odporności ogniowej E I 60, bezpośrednio pod pokryciem; przekrycie na tej szerokości powinno być nierozprzestrzeniające ognia; 2) ścianę oddzielenia przeciwpożarowego należy wysunąć w kierunku południowym wzdłuż granicy działki [...] na co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej garażu lub na całej wysokości ściany prostopadłej do granuli z działką [...] zastosować pionowy pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m i klasie odporności ogniowej E I 60. Zaskarżoną decyzją WINB, po rozpoznaniu odwołania W. D., uchylił ww. decyzję PINB w zakresie terminu, wyznaczając nowy termin do dnia 30 czerwca 2022 r., a w pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W. D. wniósł do WSA skargę na tę decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniesioną skargę. Sąd wskazał, że przedmiotem toczącego się od 2005 r. postępowania była sprawa odstępstw dokonanych przez W. D. przy realizacji prowadzonej, na podstawie ostatecznej decyzji Wójta Gminy R. z dnia 5 kwietnia 1997 r. o pozwoleniu na budowę, rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w granicy z działką nr [...] w R. WSA zaznaczył, że sprawa ta była już wielokrotnie przedmiotem rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatnim wyrokiem w sprawie był wyrok z dnia 19 czerwca 2020 r., II SA/Gl 643/20, którym oddalono sprzeciw skarżącego od decyzji organu odwoławczego z dnia 15 kwietnia 2020 r. uchylającej rozstrzygnięcie organu I instancji w celu uzupełnienia postępowania dowodowego we wskazanym kierunku. Sąd nie podzielił wówczas wszystkich wskazań organu odwoławczego uchylającego rozstrzygnięcie organu I instancji, podzielił jednak stanowisko, że sprawa nie została we sposób wyczerpujący i jednoznaczny wyjaśniona. W uzasadnieniu aktualnie wydanego wyroku Sąd podał, że przedmiotem postępowania jest zbadanie legalności i zgodności z obowiązującymi przepisami wybudowania garażu i usytuowanego na jego stropie zadaszonego tarasu, zrealizowanego na działce nr [...], zlokalizowanego od zachodu w granicy ze stanowiącą własność uczestnika działką nr [...]. Nie budziło wątpliwości i zostało przesądzone (m.in. wyrokiem WSA z dnia 8 maja 2014 r., utrzymanym w mocy wyrokiem NSA z dnia 19 maja 2016 r., II OSK 2214/14), że przedmiotowy garaż został zrealizowany w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę Wójta Gminy R. z dnia 5 kwietnia 1997 r., również gdy chodzi o usytuowanie jego zachodniej ściany w granicy z działką uczestnika. Pomimo podejmowanych prób decyzja ta (również w tym zakresie) nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i wiąże organ oraz Sąd w niniejszym postępowaniu. W konsekwencji w tym zakresie w niniejszym postępowaniu organy są związane wymienioną wyżej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Jak podniósł Sąd w wyroku z dnia 19 czerwca 2020 r., II SA/Gl 643/20, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności prawomocnego wyroku skazującego Sądu Rejonowego w Żywcu z dnia 7 września 2011 r., II K 890/11, nie ulega wątpliwości, że na użytek niniejszego postępowania doszło do częściowego sfałszowania projektu budowlanego zatwierdzonego wymienionym pozwoleniem na budowę. Z kolei dla prawidłowego zastosowania w sprawie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej p.b.) istotne znaczenie ma ustalenie treści oryginalnego projektu budowlanego. W tym zakresie za zasadne działanie Sąd uznał jedynie potrzebę przesłuchania projektanta, który był autorem zarówno oryginalnego jak i przerobionego projektu budowlanego na okoliczność czy dysponuje projektem oryginalnym, a jeżeli nie, to w jakim konkretnie zakresie, w tym w szczególności gdy chodzi o dobudowany do części zasadniczej garażu i położony nad nim taras, został on przerobiony już po wydaniu pozwolenia na budowę. Wypełniając wskazania Sądu organ I instancji przesłuchał projektanta, który jednak nie wniósł do sprawy nic nowego, stwierdzając, iż nie dysponuje oryginalnym projektem budowlanym i nie pamięta dokładnie, w jakim zakresie projekt ten był zmieniany z uwagi na znaczny upływ czasu. W ocenie Sądu zasadnie organ I instancji uznał, iż przedmiotowy obiekt nie spełniając warunków ochrony przeciwpożarowej - może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Wykonany taras na stropie dobudowanego garażu został wykonany z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej. Wprawdzie usytuowanie garażu w granicy z nieruchomością sąsiednią zostało potwierdzone i wynikało z udzielonego pozwolenia na budowę, stąd zlokalizowanie na nim tarasu było możliwe, niemniej stwierdzony stan faktyczny wymagał doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem. Jak stwierdzono bowiem w toku przeprowadzonych oględzin na poziomie piętra przedmiotowego budynku, czyli na stropie garażu usytuowanego ścianą zachodnią w granicy z sąsiednią działką zlokalizowany taras posiada jedynie balustradę. Nawiązując do wymogu z § 12 ust. 1 pkt 1 r.w.t., wskazano, że nie zostały zachowane wymagane tam odległości od granicy działki czy budowy w granicy działki, gdyż taka lokalizacja przedmiotowego budynku wynikała z udzielonego pozwolenia na budowę (decyzja Wójta Gminy R. z dnia 5 kwietnia 1997 r.), której nie wyeliminowano z obrotu prawnego. Nadto zadaszenie tarasu wykonano w konstrukcji drewnianej przekrytej przeźroczystymi płytami z tworzywa sztucznego. Taki stan niezgodny jest z § 232 ust. 4 i ust. 5 i § 235 ust. 1 r.w.t. Zasadnie zatem organ I instancji odwołując się do stanowiska Sądu przypomniał, że jeżeli postępowanie dowodowe nie da podstaw do odmiennych ustaleń, to w świetle zgromadzonego już materiału dowodowego będzie należało przyjąć, że odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego polega na wykonaniu zadaszenia tarasu nad garażem, położonym zachodnią ścianą w granicy z działką nr [...]. W konsekwencji więc obowiązkiem organu było doprowadzenie spornego tarasu i usytuowanego pod nim garażu do zgodności z przepisami w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł W. D., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił: I. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to: 1) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2022.329 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez jego nieuprawnione zastosowanie i oddalenie przez Sąd skargi w sytuacji, gdy organ działał wbrew przepisów prawa, czym naruszył zasadę praworządności; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i podstawy prawnej, popartej stosownymi dowodami oraz błędnego uznania za prawidłowe, iż "jeżeli postępowanie dowodowe nie da podstaw do odmiennych ustaleń, to w świetle zgromadzonego już materiału dowodowego będzie należało przyjąć, że odstępstwo polega na wykonaniu zadaszenia tarasu nad garażem, położonym zachodnią ścianą w granicy z działką nr [...]", wobec nie ustalenia treści oryginalnego projektu budowlanego; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, nieprzeprowadzenie oględzin na nieruchomości i niezbadanie faktycznego stanu budynku; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów błędnie przyjmując, iż istnieje realne i ewidentne zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska w związku z przedmiotowym budynkiem, mimo iż Sąd nie przeprowadził żadnych oględzin w terenie, a także nie zlecono opinii biegłego sądowego z zakresu ochrony przeciwpożarowej; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 p.b. poprzez ich błędne zastosowanie przez Sąd w sytuacji gdy roboty już zostały zrealizowane, nie ustalono treści oryginalnego projektu budowlanego oraz pominięto w całości fakt, że projekt budowlany, będący podstawą do wydania pozwolenia na budowę i wykonania prac budowlanych, został zmodyfikowany przez urzędnika gminy specjalizującego się w architekturze i nadzorze budowlanym (zatem organ jest odpowiedzialny za powstanie stanu niezgodnego z przepisami prawa), a także nie zbadano czy domniemane zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska jest ewidentne. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania W. S. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2024.935 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Jeżeli chodzi o pierwszy z podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów – naruszenia art. 151 p.p.s.a., to przepis ten jest tzw. przepisem wynikowym, czyli mówiącym o tym, jaki jest wynik sprawy w razie nieuwzględnienia skargi przez sąd administracyjny. Jego zasadność zależy od zasadności innych zarzutów, bo dopiero wówczas będzie możliwe rozstrzygnięcie, czy skarga podlegała uwzględnieniu, czy należało ją oddalić. Odnosząc się do drugiego z podniesionych zarzutów – naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. – stwierdzić należy, że skoro w prawomocnym wyroku WSA z 19 czerwca 2020 r., II SA/Gl 643/20, wyraźnie przesądzono, iż jeżeli uzupełniające postępowanie dowodowe nie da podstaw do odmiennych ustaleń, w świetle dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego będzie należało przyjąć, że odstępstwo to polega na wykonaniu zadaszenia nad usytuowanym nad garażem i położonym ścianą zachodnią w granicy z działką uczestnika tarasem, którego to zadaszenia zatwierdzonego pozwoleniem na budowę projekt nie przewidywał, to fakt, iż przeprowadzone postępowanie uzupełniające nie dało podstaw do odmiennych ustaleń, w szczególności z powodu niemożności uzyskania oryginalnego projektu budowlanego (istniejącego przed jego częściowym sfałszowaniem) i oświadczenia przez projektanta, że z uwagi na znaczny upływ czasu nie pamięta w jakim zakresie projekt był zmieniany, spowodował konieczność przyjęcia, że odstępstwo to polega na wykonaniu zadaszenia nad usytuowanym nad garażem i położonym ścianą zachodnią w granicy z działką uczestnika tarasem. Wbrew więc twierdzeniom zawartym w tym zarzucie, organ nie naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a zatem WSA nie miał postaw do stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Omawiany zarzut nie miał w tych okolicznościach usprawiedliwionych podstaw. Usprawiedliwionych podstaw nie znalazły również kolejne dwa zarzuty – naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie nie było potrzeby przeprowadzania oględzin i badania stanu faktycznego budynku, bowiem z zebranego uprzednio materiału dowodowego, a w szczególności z opinii technicznej rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych z dnia 27 kwietnia 2009 r. wynikało jednoznacznie, że zlokalizowana w granicy działki ściana oddzielania przeciwpożarowego nie odpowiada wymogom z § 235 ust. 3 r.w.t., a zadaszenie tarasu wykonane jest z materiałów palnych. Mając na uwadze treść zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym w szczególności wskazanej wyżej opinii technicznej, za chybione należy uznać stanowisko, że w rozpatrywanej sprawie doszło do przekroczenia swobodnej oceny dowodów. Ustalenie zaś istnienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska w związku z przedmiotowym budynkiem było wynikiem treści wspomnianej opinii technicznej i wymogów wynikających z przepisów normujących warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tych okolicznościach opinia biegłego sądowego z zakresu ochrony przeciwpożarowej była zbędna. Nadmienić przy tym wypada, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest jedynie ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To zaś oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. W postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy. Ponadto z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest ograniczone wyłącznie do dowodów z dokumentów. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, np. dowodu ze zdjęć, opinii biegłego, oględzin lub nagrania na nośniku nie jest dopuszczalne (wyrok NSA z 19 listopada 2024 r, III OSK 5429/21, LEX nr 3858926). Zarzucanie Sądowi, że "nie przeprowadził żadnych oględzin w terenie" jest więc całkowicie chybione. Nie było też dopuszczalne zlecanie przez Sąd sporządzania opinii przez biegłego sądowego z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Natomiast przyjmując, że w zarzucie tym chodzi o wadliwą ocenę Sądu, iż w toku postępowania administracyjnego nie zlecono takiej opinii, czy też że organ administracyjny nie przeprowadził oględzin, to – jak już wyżej zaznaczono – z uwagi na treść zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym opinii technicznej znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy, nie było takiej potrzeby. Sąd I instancji słusznie zatem ocenił postępowanie organów nadzoru budowlanego jako zgodne z prawem. Nie jest też trafny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 p.b. Co do braku ustalenia treści oryginalnego projektu budowlanego zauważyć trzeba, że w tym zakresie zostało przeprowadzone postępowanie uzupełniające i w jego wyniku – wobec niemożności uzyskania oryginalnego projektu budowlanego i oświadczenia przez projektanta, że z uwagi na znaczny upływ czasu nie pamięta w jakim zakresie projekt był zmieniany – stosownie do treści prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 czerwca 2020 r., II SA/Gl 643/20, zasadnie przyjęto, że odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego polegało na wykonaniu zadaszenia nad usytuowanym nad garażem i położonym ścianą zachodnią w granicy z działką uczestnika tarasem. Bez wpływu na wynik sprawy miał też fakt, że projekt budowlany, będący podstawą do wydania pozwolenia na budowę i wykonania prac budowlanych, został zmodyfikowany przez urzędnika gminy specjalizującego się w architekturze i nadzorze budowlanym, skoro prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej ustalono, że "zmodyfikowany projekt budowlany" był częściowo sfałszowany. Podkreślić przy tym należy, że to nie organ był odpowiedzialny za powstanie stanu niezgodnego z przepisami prawa, ale ten kto dopuścił się fałszerstwa i ten kto sfałszowanym projektem się posługiwał. Ponadto, jak już wyżej zaznaczono, nie było potrzeby badania, czy zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska jest ewidentne, skoro z zebranego materiału dowodowego wynikało, że zlokalizowana w granicy działki ściana oddzielania przeciwpożarowego nie odpowiada wymogom z § 235 ust. 3 r.w.t., a zadaszenie tarasu wykonane jest z materiałów palnych. W tym stanie rzeczy wszystkie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Wniosek o zasądzenie od skarżącego kasacyjnie na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania podlegał oddaleniu, gdyż art. 204 p.p.s.a. przewiduje – w razie oddalenia skargi kasacyjnej – możliwość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych jedynie przez organ (pkt 1) lub przez skarżącego (pkt 2). Nie przewiduje natomiast możliwości zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego poniesionych przez uczestnika postępowania. Zastosowanie ma w tej sytuacji ogólna zasada wyrażona w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI