II OSK 1093/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Prezesa Rady Ministrów (PRM) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze PRM o zawieszeniu organów Gminy [...] i ustanowieniu zarządu komisarycznego. WSA uznał, że PRM nie miał podstaw prawnych do upoważnienia wojewody do przeprowadzenia wstępnych czynności nadzorczych, takich jak przedstawienie zarzutów i wezwanie do przedstawienia programu naprawczego. NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że interpretacja art. 97 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym dokonana przez WSA była nieprawidłowa. Sąd kasacyjny stwierdził, że przepis ten nie przypisuje wprost kompetencji do przeprowadzenia tych czynności żadnemu organowi, co pozwala na dopuszczenie, ze względów celowościowych, możliwości dokonywania ich przez wojewodę w ramach udzielonego upoważnienia przez PRM. NSA podkreślił, że wojewoda jest organem nadzoru ogólnego i terenowym organem administracji rządowej, a PRM jako jego zwierzchnik służbowy, mógł go upoważnić do wykonania niewładczych czynności poprzedzających podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego. W związku z tym, postępowanie nadzorcze prowadzone we wstępnej fazie przez upoważnionego wojewodę nie naruszało prawa, a wyrok WSA, który opierał się na odmiennej interpretacji, musiał zostać uchylony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja kompetencji Prezesa Rady Ministrów i wojewody w postępowaniu nadzorczym nad samorządem terytorialnym, dopuszczalność delegowania niektórych czynności.
Dotyczy specyficznego trybu postępowania nadzorczego określonego w ustawie o samorządzie gminnym.
Zagadnienia prawne (1)
Czy Prezes Rady Ministrów może upoważnić wojewodę do przeprowadzenia wstępnych czynności nadzorczych, takich jak przedstawienie zarzutów organom gminy i wezwanie do przedstawienia programu naprawczego, w ramach postępowania o zawieszenie organów gminy i ustanowienie zarządu komisarycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Prezes Rady Ministrów może upoważnić wojewodę do przeprowadzenia wstępnych czynności nadzorczych.
Uzasadnienie
Przepis art. 97 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym nie przypisuje wprost kompetencji do przeprowadzenia wstępnych czynności nadzorczych żadnemu organowi, co pozwala na dopuszczenie, ze względów celowościowych, możliwości dokonywania ich przez wojewodę w ramach udzielonego upoważnienia przez Prezesa Rady Ministrów. Wojewoda, jako organ nadzoru ogólnego i terenowy organ administracji rządowej, może być upoważniony do wykonania niewładczych czynności poprzedzających podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego.
Przepisy (12)
Główne
u.s.g. art. 97 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określa przesłanki i tryb stosowania środka nadzorczego polegającego na zawieszeniu organów gminy i ustanowieniu zarządu komisarycznego. Kompetencja w tym zakresie należy do Prezesa Rady Ministrów.
u.s.g. art. 97 § ust. 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Określa wstępny etap postępowania nadzorczego, polegający na przedstawieniu zarzutów organom gminy i wezwaniu ich do przedstawienia programu poprawy sytuacji. Czynności te nie mają charakteru środka nadzorczego, ale warunkują dalsze postępowanie. NSA uznał, że mogą być one wykonywane przez upoważnionego wojewodę.
Pomocnicze
u.s.g. art. 97 § ust. 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 134 § § 1
Sąd nie jest związany granicami skargi kasacyjnej, ale nie może swobodnie oceniać rozstrzygnięcia poza granicami skargi.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 148
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 152
Dotyczy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. NSA uznał, że zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie staje się wykonalne z dniem podjęcia, czyni instytucję pozorną.
Konstytucja RP art. 171 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie art. 10
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie art. 11 § ust. 3
u.s.g. art. 88
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Uprawnia organy nadzoru do żądania informacji i danych niezbędnych do wykonywania kompetencji nadzorczych.
u.s.g. art. 87
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Ustanawia zasadę, że organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prezes Rady Ministrów miał prawo upoważnić wojewodę do przeprowadzenia wstępnych czynności nadzorczych w postępowaniu o zawieszenie organów gminy.
Odrzucone argumenty
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Prezes Rady Ministrów nie miał podstaw prawnych do udzielenia wojewodzie upoważnienia do przedstawienia zarzutów organom gminy i wezwania ich do przedstawienia programu naprawczego.
Godne uwagi sformułowania
Prowadzenie przez Prezesa Rady Ministrów postępowania nadzorczego nie wyłącza możliwości powierzenia wojewodzie w drodze upoważnienia wykonania określonych czynności poprzedzających wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego • Czynności te nie mają charakteru środka nadzorczego, takim jest zawieszenie organów gminy i ustanowienie zarządu komisarycznego, ich podjęcie warunkuuje jednak dalsze prowadzenie postępowania nadzorczego.
Skład orzekający
Zygmunt Niewiadomski
przewodniczący
Janina Kosowska
członek
Małgorzata Stahl
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji Prezesa Rady Ministrów i wojewody w postępowaniu nadzorczym nad samorządem terytorialnym, dopuszczalność delegowania niektórych czynności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego trybu postępowania nadzorczego określonego w ustawie o samorządzie gminnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii kompetencji organów administracji publicznej w nadzorze nad samorządem terytorialnym, co jest istotne dla prawników i urzędników samorządowych.
“Czy wojewoda może zastąpić Prezesa Rady Ministrów w nadzorze nad gminą? NSA wyjaśnia granice kompetencji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.