II OSK 1092/07

Naczelny Sąd Administracyjny2008-09-25
NSAAdministracyjneŚredniansa
ewidencja ludnościzameldowaniepobyt stałykonflikt małżeńskistan faktycznystan prawnyprzemoc w rodzinieNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą obowiązku meldunkowego, uznając, że ewidencja ludności rejestruje stan faktyczny, a nie prawny, nawet w sytuacji konfliktów rodzinnych.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej E. H. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego w przedmiocie zameldowania jej męża, A. H. na pobyt stały. E. H. argumentowała, że zameldowanie było sprzeczne z przepisami o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie i że mąż nie zamieszkiwał już w domu mieszkalnym, lecz w budynku gospodarczym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie rozstrzyganiu o stanie prawnym lokalu, a obowiązek przeciwdziałania przemocy nie wpływa na prawidłowość rejestracji pobytu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną E. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę strony na decyzję Wojewody Mazowieckiego. Sprawa dotyczyła zameldowania A. H. na pobyt stały. Organy administracji ustaliły, że A. H. mieszkał pod wskazanym adresem od 1984 roku, a mimo konfliktów małżeńskich i zamieszkiwania w przystosowanym budynku gospodarczym na tej samej nieruchomości, jego stałym miejscem pobytu była ta nieruchomość. E. H. zarzucała naruszenie przepisów ustawy o ewidencji ludności oraz ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że ewidencja ludności ma charakter rejestracji stanu faktycznego i nie rozstrzyga o stanie prawnym lokalu ani prawach do niego. Stwierdził, że prawidłowe było ustalenie, iż A. H. faktycznie zamieszkuje na terenie nieruchomości, co uzasadniało jego zameldowanie. Sąd zaznaczył również, że przepisy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nie mają wpływu na procedurę meldunkową, która nie zastępuje postępowań cywilnych dotyczących praw do lokalu czy eksmisji. W związku z brakiem uzasadnionych zarzutów, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek meldunkowy służy wyłącznie rejestracji stanu faktycznego i nie rozstrzyga o stanie prawnym lokalu ani prawach do niego. Brak zgody współmałżonka lub istnienie konfliktu rodzinnego nie stanowi przeszkody do zameldowania, jeśli osoba faktycznie zamieszkuje pod danym adresem.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ewidencja ludności ma charakter rejestracyjny i nie wkracza w sferę prawa cywilnego dotyczącego tytułu prawnego do lokalu. Obowiązek przeciwdziałania przemocy w rodzinie nie wpływa na procedurę meldunkową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.e.l. art. 6 § 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Ewidencja ludności służy wyłącznie rejestracji stanu faktycznego i nie rozstrzyga o stanie prawnym lokalu mieszkalnego. Zameldowanie jest obowiązkiem, gdy osoba faktycznie zamieszkuje pod danym adresem.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej, gdy nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.

Pomocnicze

u.e.l. art. 8 § 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l. art. 8 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l. art. 15 § 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l. art. 15 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l. art. 47 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.p.p.w.r. art. 3 § 3

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

u.p.p.w.r. art. 6 § 2

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

u.p.p.w.r. art. 7 § 1

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

u.p.p.w.r. art. 12

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie

p.p.s.a. art. 173 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 173 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 177 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie rozstrzyganiu o stanie prawnym lokalu. Obowiązek przeciwdziałania przemocy w rodzinie nie wpływa na prawidłowość rejestracji pobytu na podstawie zameldowania. Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego.

Odrzucone argumenty

Zameldowanie A. H. było sprzeczne z obowiązkami organów przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Niedopuszczalne było zameldowanie pod adresem [...], skoro A. H. od 9 września 2005 r. nie mieszkał w domu mieszkalnym pod tym adresem, lecz w budynku gospodarczym. Naruszenie przepisów postępowania przez zaniechanie przeprowadzenia niezbędnych dowodów i dowolną interpretację dowodów istniejących.

Godne uwagi sformułowania

ewidencja ludności służy wyłącznie rejestracji stanu faktycznego i nie rozstrzyga o stanie prawnym lokalu mieszkalnego zadaniem organu meldunkowego nie powinna być zatem kontrola legalności zameldowania i pobytu, lecz faktyczne zarejestrowanie tych danych zgodne ze stanem rzeczywistym brak zgody E. H. na dalsze wspólne zamieszkiwanie męża oraz jego zameldowanie nie ma prawnego znaczenia obowiązek przeciwdziałania przemocy w rodzinie nie wpływa na prawidłowość rejestracji pobytu na podstawie zameldowania przepisy meldunkowe nie zastępują bowiem prawnych regulacji dotyczących eksmisji z lokalu mieszkalnego czy przyznania do niego praw

Skład orzekający

Jerzy Bujko

sprawozdawca

Wojciech Chróścielewski

przewodniczący

Zygmunt Zgierski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku meldunkowego w kontekście konfliktów rodzinnych i rozróżnienia między stanem faktycznym a prawnym lokalu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu małżeńskiego i zamieszkiwania w budynku gospodarczym na tej samej nieruchomości. Nie rozstrzyga kwestii prawnych do lokalu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z przepisami meldunkowymi w kontekście konfliktów rodzinnych, pokazując, że procedury ewidencyjne nie rozstrzygają sporów prawnych o lokal.

Czy konflikt małżeński może uniemożliwić zameldowanie? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1092/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-07-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bujko /sprawozdawca/
Wojciech Chróścielewski /przewodniczący/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 241/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-02-07
II OZ 1135/06 - Postanowienie NSA z 2006-11-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
art. 6 ust. 1
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko ( spr.) sędzia NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 241/06 w sprawie ze skargi E. H. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 lutego 2007 r. (sygn. akt IV SA/Wa 241/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę wniesioną przez E. H. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopad 2005 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza K.-J. z dnia [...] października 2005 r. o zameldowaniu A. H. na pobyt stały w K.-J. przy ulicy Ś.. Do wydania tych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
W toku postępowania wszczętego na wniosek E. H. organy ustaliły, że A. H. od roku 1984 przebywa na stałe w K.-J. i mieszka w budynku przy ulicy Ś.. Do dnia 9 września 2005 r. miał on swobodny dostęp do domu, posiadając też klucze do drzwi wejściowych. W następstwie konfliktów pomiędzy małżonkami H., E. H. wymieniła zamki w drzwiach a rzeczy męża przeniosła do biura warsztatu samochodowego znajdującego się na tej nieruchomości. W pomieszczeniu tym A. H. obecnie zamieszkuje, lecz jednocześnie wystąpił do sądu z powództwem o przywrócenie posiadania. E. H. wytoczyła natomiast sprawy o rozwód i eksmisję męża oraz spowodowała wszczęcie przeciwko niemu spraw karnych o znęcanie się nad nią oraz paserstwo. Organy ustaliły, że wobec ustalonego faktu wieloletniego zamieszkiwania A. H. w przedmiotowym lokalu mieszkalnym zameldowanie go na pobyt stały było w pełni uzasadnione i zgodne z obowiązującym prawem.
W skardze wniesionej przez E. H. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] 11.2005 r. zarzucono naruszenie przepisów ustawy z dnia 10 lutego 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j.: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) a także przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 493).
Wymienionym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. Sąd stwierdził, iż ewidencja ludności służy wyłącznie rejestracji stanu faktycznego i nie rozstrzyga o stanie prawnym lokalu mieszkalnego. Zadaniem organu meldunkowego nie powinna być zatem kontrola legalności zameldowania i pobytu, lecz faktyczne zarejestrowanie tych danych zgodne ze stanem rzeczywistym. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, iż A. H. na terenie nieruchomości przy ulicy Ś. w K.-J. zamieszkuje od 1984 r., zamieszkiwał też w dniu złożenia wniosku o zameldowanie i jednocześnie nie wystąpiły przeszkody do jego zameldowania na pobyt stały pod wskazanym adresem. Fakt ten przyznała też E. H., stwierdzając jednocześnie, że nie wyraża zgody na dalsze zamieszkiwanie męża ze względu na jego znęcanie się fizyczne i psychiczne nad nią. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że brak zgody E. H. na dalsze wspólne zamieszkiwanie męża oraz jego zameldowanie nie ma prawnego znaczenia. Również przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nie mogą mieć wpływu na ocenę zasadności zaskarżonej decyzji, gdyż obowiązek przeciwdziałania przemocy w rodzinie nie wpływa na prawidłowość rejestracji pobytu na podstawie zameldowania.
Wymieniony wyrok zaskarżyła skargą kasacyjną E. H., wnosząc o jego uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co dotyczy w szczególności art. art.: 6 ust. 1, 8 ust. 1 i 2, 15 ust. 1 i 2 oraz 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) oraz art. 3 pkt 3, art. 6 ust. 2 pkt 1 i art. 7 pkt 1, a także art. 12 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493), a także naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu przeprowadzenia niezbędnych dowodów, a także na dowolnej interpretacji dowodów istniejących, na podstawie przepisów art. art.: 173 § 1 i 2, 174 pkt 1 i 2, 177 § 1, 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ w związku z art. 193 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Uzasadniając te zarzuty skarżąca podała, iż zameldowanie A. H. w przedmiotowym lokalu było sprzeczne z obowiązkami organów przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Niedopuszczalne było też zameldowanie pod adresem [...] w K.-J., skoro A. H. od 9 września 2005 r. nie mieszkał w domu mieszkalnym pod tym adresem, lecz w budynku gospodarczym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął za organami rozpoznającymi sprawę, iż A. H. mimo zamieszkiwania z żoną E. od 1984 r. przy ulicy Ś. nr [...] w K.-J., nie był zameldowany pod tym adresem i został tam zameldowany dopiero decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2005 r. Ustalił też, że w wyniku konfliktów pomiędzy małżonkami H., A. H. obecnie w dalszym ciągu przebywa pod tym adresem, lecz mieszka w wydzielonej i przystosowanej do zamieszkania części budynku gospodarczego. Skarżąca przyznawała te fakty w toku postępowania, lecz zakwestionowała je w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Skuteczne zakwestionowanie ustaleń Sądu I instancji wymaga jednak wykazania, że Sąd ten naruszył przepisy proceduralne. Skarga kasacyjna zarzutu takiego jednak nie postawiła. Skarżąca podniosła wprawdzie w zarzutach skargi kasacyjnej ogólnikowo "naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu przeprowadzenia niezbędnych dowodów, a także na dowolnej interpretacji dowodów istniejących", lecz nie wskazała żadnych konkretnych przepisów postępowania naruszonych przez Sąd I instancji. Pomijając też gołosłowność tego zarzutu oraz fakt, iż sądy administracyjne nie prowadzą z zasady postępowania dowodowego, należy stwierdzić, że tak sformułowany zarzut nie może spowodować zamierzonego przez skarżącą skutku.
Skoro więc prawidłowe było ustalenie, iż A. H. od wielu lat, a także obecnie, mieszka w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, to zameldowanie go pod tym adresem na stały pobyt było wręcz obowiązkiem, a zaskarżona decyzja nie narusza wymienionych skargą kasacyjną przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżąca nie podjęła nawet próby wykazania na czym polega naruszenie wskazanych przez nią przepisów. Fakt, iż A. H. obecnie nie korzysta z domu, lecz mieszka w przystosowanej do mieszkania części budynku gospodarczego, nie podważa trafności ustalenia, że jego stałym miejscem pobytu - w rozumieniu art. 6 ust. 1 wymienionej ustawy - uzasadniającym zameldowanie, jest nieruchomość w K.-J. przy ul. Ś..
Powołanie się na przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie również nie stanowi uzasadnionej podstawy kasacyjnej. Przedmiotem postępowania nie jest bowiem ustalanie prawa do pobytu w przedmiotowym lokalu, lecz jedynie ocena prawidłowości zameldowania A. H. w miejscu, w którym on faktycznie zamieszkuje. Obowiązek przeciwdziałania przemocy w rodzinie w żaden sposób nie może wpływać na decyzję o zameldowaniu czy wymeldowaniu. Przepisy meldunkowe nie zastępują bowiem prawnych regulacji dotyczących eksmisji z lokalu mieszkalnego czy przyznania do niego praw, co następuje w wyniku odpowiednich postępowań prowadzonych przez sądy powszechne. Skoro więc skarga kasacyjna nie opiera się na uzasadnionych zarzutach, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI