II OSK 1090/11

Naczelny Sąd Administracyjny2011-08-31
NSAinneŚredniansa
choroba zawodowazespół wibracyjnydrgania mechanicznemedycyna pracypostępowanie administracyjneKodeks pracyrozporządzenieorzeczenie lekarskieinspekcja sanitarnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej, uznając, że placówki medyczne prawidłowo stwierdziły brak podstaw do jej rozpoznania.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B. P. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego. Mimo badań w kilku placówkach medycznych, w tym Instytucie Medycyny Pracy, nie stwierdzono choroby zawodowej. Sąd administracyjny uznał, że opinie lekarskie są wiarygodnym dowodem i organy prawidłowo oparły się na nich, oddalając skargę.

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OSK 1090/11 dotyczył skargi kasacyjnej B. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wcześniej oddalił jej skargę na decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego. Sprawa rozpoczęła się od decyzji Inspektora Sanitarnego stwierdzającej brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, mimo wieloletniej pracy skarżącej w narażeniu na drgania mechaniczne. Po serii badań i opinii lekarskich, w tym z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi i Sosnowcu, konsekwentnie stwierdzano brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wskazując, że zgłaszane dolegliwości mogą wynikać z chorób współistniejących. WSA we Wrocławiu oddalił skargę, uznając, że opinie lekarskie są wiarygodnym dowodem i organy sanitarne nie miały podstaw do ich kwestionowania. NSA w wyroku z 31 sierpnia 2011 r. oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że orzeczenia lekarskie placówek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nimi związany. NSA stwierdził, że organy administracji i sąd I instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa, a zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące m.in. sprzecznych ustaleń medycznych i naruszenia przepisów postępowania, nie znalazły uzasadnienia. Sąd wskazał, że w sytuacji, gdy opinie lekarskie są spójne, organ nie ma obowiązku prowadzenia dalszego postępowania dowodowego w celu ich weryfikacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli orzeczenia lekarskie są spójne i pochodzą od uprawnionych jednostek, organ administracyjny jest nimi związany i nie ma prawa do samodzielnej oceny materiału dowodowego w celu odmiennego rozpoznania schorzenia.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny podkreślił, że orzeczenia lekarskie placówek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego i są wiążące dla organu prowadzącego postępowanie. Organ nie ma prawa do samodzielnej oceny materiału dowodowego w celu odmiennego rozpoznania schorzenia, jeśli opinie te nie budzą wątpliwości i są spójne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 5 § ust. 1, 2 i 3

Określa warunki stwierdzenia choroby zawodowej przez inspektora sanitarnego, w tym wymóg rozpoznania przez upoważnioną placówkę medyczną i wywołania przez czynniki szkodliwe w środowisku pracy.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 8 § ust. 1 i 2

Określa podstawę wydania decyzji przez inspektora sanitarnego (orzeczenie lekarskie, ocena narażenia) oraz możliwość żądania uzupełnienia materiału dowodowego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 6 § ust. 1 i ust. 5

Określa sposób wydawania orzeczenia przez lekarza (na podstawie badań, dokumentacji medycznej, oceny narażenia) oraz kompetencje jednostek orzeczniczych.

k.p. art. 235(1)

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

Definicja pojęcia 'choroby zawodowej'.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 10

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 75 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dowody w postępowaniu administracyjnym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) przez błędne przyjęcie jednobrzmiącego materiału dowodowego i sprzecznych opinii medycznych. Naruszenie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przez zaniechanie wyjaśnienia rozbieżności w badaniach medycznych. Naruszenie art. 10 k.p.a. przez uniemożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym. Błąd w ustaleniach faktycznych i brak rozpoznania stanu faktycznego przez organy.

Godne uwagi sformułowania

Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia.

Skład orzekający

Jacek Chlebny

sędzia

Janusz Furmanek

sprawozdawca

Włodzimierz Ryms

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wiążący charakter opinii lekarskich dla organów administracji w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej oraz zasady postępowania w przypadku zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, gdzie opinie medyczne są spójne. Nie dotyczy sytuacji, gdy opinie są sprzeczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę prawną dotyczącą wiarygodności opinii lekarskich w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów prawa pracy.

Czy opinia lekarza jest ostateczna? NSA wyjaśnia granice oceny dowodów w sprawach o choroby zawodowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1090/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2011-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-05-16
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Chlebny
Janusz Furmanek /sprawozdawca/
Włodzimierz Ryms /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Wr 651/10 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2011-01-21
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
par 5 ust. 1, 2 i 3; par 8, par 6 ust. 1 i ust. 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
art. 235(1)
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędzia del. NSA Janusz Furmanek /spr./ Protokolant Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 stycznia 2011 r., IV SA/Wr 651/10 w sprawie ze skargi B. P. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia od skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
II OSK 1090/11
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę B. P. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Zaskarżony wyrok zapadł na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Decyzją z dnia 2 lipca 2009 r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kłodzku stwierdził brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – zespół wibracyjny: postać naczyniowo-nerwowa, postać kostno-stawowa, postać mieszana: naczyniowo-nerwowa i kostno-stawowa wymienionej w poz. 22 pkt 1,2,3 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 132, poz. 115)
Z dokonanych przez organ I instancji ustaleń wynikało, że zainteresowana była zatrudniona w Hucie Szkła Kryształowego "[...]" w S. Ś. (obecnie Huta Szkła Kryształowego "[...]") od 1 sierpnia 1982 r. do 29 lipca 2009 r. W czasie od 26 sierpnia 1985 r. do 5 marca 2006 r. pracowała w narażeniu na drgania mechaniczne jako zdobnik szkła.
W orzeczeniu lekarskim z dnia 19 sierpnia 2007 r. Nr [...] Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w Wałbrzychu, po konsultacjach z Instytutem Medycyny Pracy w Łodzi, stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego.
W wyniku złożonego przez B. P. wniosku została ponownie skierowana na badanie do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, który w orzeczeniu lekarskim z dnia 31 stycznia 2008 r. nr [...] nie stwierdził u badanej choroby zawodowej – zespołu wibracyjnego. Na podstawie przeprowadzonych badań Instytut swoje stanowisko uzasadnił tym, że "... w trakcie obecnej obserwacji klinicznej na podstawie danych z wywiadu i dostępnej dokumentacji lekarskiej, badania przedmiotowego, internistycznego, neurologicznego, a także przy uwzględnieniu ujemnych wyników prób oziębieniowych, braku istotnych zaburzeń czucia wibracji w palestezjometrii, niecharakterystycznego obrazu kapilaroskopowego oraz badania ortopedycznego popartego oceną radiogramów układu kostno-stawowego kończyn górnych i kręgosłupa – nie znaleziono podstaw do rozpoznania u pacjentki zespołu wibracyjnego w jakiejkolwiek postaci. U badanej potwierdzono obecność zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych w odcinku szyjnym kręgosłupa. Zmiany nie figurują w wykazie chorób zawodowych".
B. P. w odwołaniu od tej decyzji wniosła o ponowne badania. Organ II instancji dnia 12 sierpnia 2009 r. poinformował, że przysługujące badanie w jednostce orzeczniczej II stopnia odbyło się już w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu w dniach 24-31 października 2007 r, więcej badań skarżącej nie przysługuje.
Ponadto Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu zwrócił się do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu Oddział w Wałbrzychu o przesłanie wyniku konsultacji z Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, na podstawie której wydane zostało orzeczenie lekarskie nr [...] r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Mając na uwadze wynik badania konsultacyjnego Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu dnia 14 września 2009 r. poprosił Instytut Medycyny Pracy w Łodzi oraz Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w Wałbrzychu o wyjaśnienie budzących wątpliwości kwestii medycznych z uwagi na stwierdzenie zawarte w wyniku badania konsultacyjnego Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, że badania skarżącej przemawiają za rozpoznaniem "... zmian wczesnej postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego...". Organ odwoławczy podkreślił, że w załączniku do rozporządzenia ustawodawca wprowadził jedynie kryterium postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego nie wskazując, czy jest postać wczesna czy późna.
Instytut Medycyny Pracy w Łodzi pismem z dnia 21 grudnia 2009 r. poinformował, że nie jest w stanie udzielić wyczerpującej odpowiedzi dotyczącej postępowania orzeczniczego w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż lekarz wydający kwestionowane orzeczenie nie jest pracownikiem Instytutu. Zaproponowano przeprowadzenie ponownego badania.
Instytut Medycyny Pracy w Łodzi dnia 12 marca 2010 r. wydał opinię uzupełniającą, w której potwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego. Natomiast zgłaszane przez zainteresowaną dolegliwości kończyn górnych mogą być następstwem chorób współistniejących – zmian zwyrodnieniowo-wytwórczych w odcinku szyjnym kręgosłupa.
B. P. w dniu 15 kwietnia 2010 r. przesłała do organu odwoławczego kartę konsultacyjną z badań układu żylnego kończyn górnych i jednocześnie wniosła uwagi dotyczące badan wykonanych w IMP w Łodzi. Organ II instancji przesłał pismo odwołującej się do Instytutu z prośbą o zajęcie stanowiska co do uwag skarżącej.
Instytut Medycyny Pracy w Łodzi nie znalazł podstaw do weryfikacji swojego orzeczenia.
W tej sytuacji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu decyzją z dnia 18 sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione łącznie, zgodnie z art. 235 1 i art. 235 2 Kodeksu Pracy oraz § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, trzy warunki:
1) choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych
2) choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonania pracy
3) wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do w/w rozporządzenia
W tym przypadku dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że B. P. pracowała w narażeniu na drgania mechaniczne. Natomiast placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych były zgodne, że przeprowadzone postępowanie nie daje podstaw do rozpoznania u B. P. choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego.
B. P. w skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucała błąd w ustaleniach faktycznych oraz brak rozpoznania stanu faktycznego polegającego na błędnych założeniach organu tj. braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, przez przyjęcie że występujące dolegliwości są następstwem chorób współistniejących – zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych, uznania że zebrana dokumentacja medyczna daje podstawę do tego aby uznać stronę za dotknięta chorobą zawodową. Ponadto skarżąca zakwestionowała wydane w sprawie opinie medyczne.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca została poddana badaniu w jednostkach medycznych tj. w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Oddział w Wałbrzychu, Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu i Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi. Ośrodki te nie znalazły podstaw do stwierdzenia u skarżącej zespołu wibracyjnego.
Sąd z uwagi na powyższe nie dopatrzył się podstaw do zakwestionowania opinii kompetentnych placówek orzeczniczych pierwszego i drugiego szczebla. Lekarze tych jednostek wydali bowiem jednobrzmiące orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią kwalifikowaną, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych.
Wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.
W tej sytuacji Sąd, nie będąc uprawniony do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia, uznał że organ, opierając się o stanowiska uprawnionych lekarzy zgodnie z prawem rozstrzygnął sprawę.
Pełnomocnik skarżącej, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, w skardze kasacyjnej od tego wyroku zarzucał naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), które miało wpływ na wynik sprawy poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Organy administracyjne naruszyły przepisy:
1) art. 7, 77 § 1 i i art. 80 k.p.a. przez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jest jednobrzmiący, a opinie i orzeczenia wydane w sprawie są spójne w sytuacji gdy uzasadnienia opinii uzupełniającej Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi [...] oraz orzeczenia nr [...] Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu zawierają sprzeczne ustalenia tożsamych badań, tj. w zakresie próby oziębieniowej podają odmienne wyniki. Zawierają odmienne ustalenia co do występowania u skarżącej zaburzeń czucia wibracji. Naruszenie przepisów k.p.a. polegało także na zaniechaniu wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia u skarżącej objawów Raynauda i jego związku z chorobą zawodową – zespołem wibracyjnym postaci naczyniowo-nerwowej
2) § 8 ust.2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych poprzez zaniechanie wyjaśnienia rozbieżności zawartych w uzasadnieniu badania konsultacyjnego Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi nr [...] stwierdzającego występowanie u skarżącej "zmian wczesnej postaci naczyniowo-nerwowej zespołu wibracyjnego" oraz w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego nr [...] stwierdzającego "brak istotnych zaburzeń czucia wibracji w palestezjometrii" i opinii uzupełniającej [...] Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi stwierdzającej "Zapis termometrii skórnej i próba oziębieniowa ujawniły obniżenie temperatury spoczynkowej skóry z wydłużeniem odnowy po próbie oziębienia" i "W badaniu palestezjometrycznym nie stwierdzono zaburzeń czucia wibracji",
3) naruszenie przepisów art.10 k.p.a. polegającego na uniemożliwieniu skarżącej zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w postępowaniu przed organem I instancji przed wydaniem decyzji (zawiadomienie było błędnie zaadresowane).
Dolnośląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we Wrocławiu w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę nieważność postępowania sądowego, która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Skarga została oparta na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Sąd pierwszej instancji, a wcześniej organy administracji w sposób właściwy uwzględniły przy rozpatrywaniu sprawy zmiany stanu prawnego, polegającej na wejściu w życie od 3 lipca 2009 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 105. poz. 869), w miejsce wcześniejszego rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. (Dz.U. nr 132, poz. 115).
Jednocześnie od 3 lipca 2009 nastąpiła zmiana w zakresie regulacji materialnoprawnej, gdyż dotychczasowe unormowanie zawarte w rozporządzeniu z 2002 r. zastąpione zostało przepisem rangi ustawowej. Mianowicie w art. 235 1 kodeksu pracy wprowadzano definicję pojęcia "choroby zawodowej", przy czym została sformułowana w sposób analogiczny do definicji wypracowanej w oparciu o przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Jest to o tyle istotne, że mimo tej zmiany aktualność zachowały poglądy wcześniej ukształtowane w orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie.
Warto też zauważyć, że nie zmieniała się w istotnym stopniu regulacja zawarta w przepisach wykonawczych co do sposobu i trybu postępowania dotyczącego rozpoznawania chorób zawodowych.
Stosownie do przepisów obowiązujących w dniu rozstrzygania przez organ drugiej instancji, a więc w art. 235 1 kodeksu pracy i § 5 ust.1,2 i 3 warunkami stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego jest to, aby:
1) choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych była rozpoznana przez upoważniona do tego placówkę służby zdrowia;
2) choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
Z analizy akt wynika, że przeprowadzone przez właściwe organy postępowanie administracyjne ukierunkowane było na zebranie materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia decyzji w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej.
Wbrew zarzutom zawartym w skardze kasacyjnej Sąd Wojewódzki dokonując właściwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji w sposób uprawniony stwierdził, że organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego ani procesowego, które uzasadniałby uwzględnienie skargi.
Zauważyć należy, że treść skargi kasacyjnej zawiera w istocie powtórzenie zarzutów skargi złożonej od decyzji ostatecznej, do których ustosunkował się wyczerpująco Sąd I instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd dokonał wnikliwej analizy toku postępowania oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego ustosunkował się do wszystkich istotnych zastrzeżeń zgłoszonych przez skarżącą. Zgodzić się należało z Sądem I instancji, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi zasadami proceduralnymi i wymogami wynikającymi art. 6-10, 75 § 1, 77 i 80 k.p.a. oraz unormowaniami zawartymi w rozporządzeniu wykonawczym.
Według autora skargi kasacyjnej nie dostrzeżona przez Sąd zasadnicza wadliwość postępowania administracyjnego polega na tym, że organy obu instancji nie uwzględniły w sposób wystarczający dokumentacji przedstawionej przez skarżącą i nie przeprowadziły postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, a w konsekwencji przy rozstrzyganiu sprawy oparły się na orzeczeniach jednostek, które w przekonaniu skarżącej były sprzeczne.
Uznając powyższe zarzuty za nietrafne należy wskazać, ze przy ich formułowaniu strona całkowicie pomija regulację prawną, która w sposób konkretny i szczegółowy określa kompetencje organów inspekcji sanitarnej w sprawach dotyczących stwierdzania chorób zawodowych.
Stosownie do przepisu § 8 ust. 1 i 2 cytowanego rozporządzenia z 30 czerwca 2009 r. właściwy inspektor sanitarny decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny, przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od właściwych jednostek orzeczniczych, które wydały orzeczenie o dodatkowe uzasadnienie orzeczenia, dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego.
Jak zostało przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku na etapie postępowania odwoławczego organ podjął właściwą inicjatywę dowodową w związku z odwołaniem oraz dokumentacją lekarską złożoną przez skarżącą i wystąpił do jednostek orzeczniczych I i II stopnia o ustosunkowanie się do zastrzeżeń strony.
W pismach z dnia 13 października 2009r., 21 grudnia 2009 r., 12 marca 2010 r. (opinia uzupełniająca IMP w Łodzi), 10 czerwca 2010 r. jednostki orzecznicze udzieliły uzupełniających wyjaśnień. Podtrzymały stanowiska wyrażone wcześniej w orzeczeniach o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Należy tutaj dodać, że B. P. była dwukrotnie badana w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi aby rozstrzygnąć wątpliwości wynikające z badania konsultacyjnego przeprowadzonego w Instytucie w dniu 23 lutego 2007 r.
Przedmiotem oceny Instytutu była też załączona przez skarżącą karta konsultacyjna badania, w czasie którego stwierdzono kliniczne objawy choroby Raynauda (pisma Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 28 kwietnia 2010 r. i Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera z dnia 10.06.2010 r.).
W tej sytuacji organ odwoławczy był uprawniony do zakończenia postępowania i wydania decyzji uwzględniającej orzeczenia lekarskie.
Zauważyć należy, że przepisy powołanego rozporządzenia wyraźnie rozdzielają kompetencje organów inspekcji sanitarnej i placówek medycznych w zakresie dotyczącym rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych.
Według § 5 ust. 1, 2 i 3 właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający określone ustawowo wymagania kwalifikacyjne, który zatrudniony jest w jednostce orzeczniczej. Jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydawanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych są jednostki badawczo rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy.
Zgodnie z kolei z przepisem § 6 ust. 1 i ust. 5 lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Niewątpliwie powyższa regulacja uzasadniona jest tym, że to lekarz uprawniony do orzekania w zakresie chorób zawodowych ma wiedzę specjalistyczną, która pozwala mu ocenić, czy został zebrany materiał dowodowy niezbędny do wydania orzeczenia.
W sprawie właściwe jednostki orzecznicze dysponowały kompletną dokumentacją i wynikami badań, które pozwoliły im wydać wymagane orzeczenia oraz zająć stanowisko co do wątpliwości zgłaszanych przez skarżącą oraz organ odwoławczy. Orzeczenia lekarskie są ze sobą spójne i zgodnie potwierdzają, że schorzenie skarżącej nie ma cech choroby zawodowej.
Można dopuścić zakwestionowanie orzeczeń lekarskich przez organ lub sąd administracyjny, jeżeli w materiale dowodowym znajduje się orzeczenie lekarskie jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Wówczas uzasadnione byłoby żądanie wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki w celu ujednolicenia stanowisk ( w tym zakresie zachowało aktualność stanowisko wyrażone m.in. w wyroku NSA z dnia 5 stycznia 2007 r. w sprawie II OSK 1076/06 – niepublikowany). Taka sytuacja nie zachodziła, jak już podkreślono, w tej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. w zw. z art.145 ust. 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegającego na uniemożliwieniu skarżącej zapoznanie się z materiałem dowodowym zebranym przez organ I instancji (niedoręczenie skarżącej zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego i prawie do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym), to zgodnie z tym drugim przepisem Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Tutaj nie można wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne (wyrok NSA z 7 grudnia 2005 r. I OSK 407/05 niepublikowany). Skarżąca takich argumentów nie przedstawiła, a organ orzekający w II instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe zgodnie z zarzutami skarżącej.
Mając powyższe okoliczności na względzie Sąd na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Sąd nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209-210 p.p.s.a. maja tylko zastosowanie do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art.250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI