II OSK 1078/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną Prezesa ARR, potwierdzając, że przewlekłość postępowania administracyjnego nie może obciążać strony negatywnymi skutkami finansowymi.
Sprawa dotyczyła opłaty za przekroczenie indywidualnej ilości referencyjnej mleka. Sąd I instancji uchylił decyzję Prezesa ARR, uznając, że przewlekłość postępowania w sprawie zatwierdzenia umowy darowizny ilości referencyjnej wpłynęła na rozmiar sankcji. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że zwłoka organu administracji nie może powodować negatywnych skutków dla strony, powołując się na zasady państwa prawa i prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.
Wyrokiem z dnia 19 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (ARR) ustalającą opłatę za przekroczenie indywidualnej ilości referencyjnej mleka. Sąd I instancji uznał, że przewlekłość postępowania w sprawie zatwierdzenia umowy darowizny ilości referencyjnej między matką a córką (M. B.) istotnie wpłynęła na rozmiar nałożonej sankcji. Zdaniem Sądu, sprawa zatwierdzenia umowy darowizny powinna zostać załatwiona niezwłocznie, a zwłoka organu nie może powodować ujemnych skutków dla strony. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną Prezesa ARR, uznając zarzuty za nietrafne. NSA potwierdził, że zasada, iż zwłoka organu administracji nie może powodować niekorzystnych skutków dla strony, wynika z przepisów Konstytucji RP, ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz prawa międzynarodowego (art. 6 EKPC, Karta Praw Podstawowych UE). Sąd podkreślił, że organ administracji ma obowiązek uwzględnić uzasadnione oczekiwania jednostki co do załatwienia sprawy w ustawowym terminie, chroniąc zaufanie do państwa i prawa. W tej sprawie, NSA uznał, że organ nie powinien był uwzględniać mleka wprowadzonego do obrotu po upływie terminu, w którym sprawa powinna zostać załatwiona. Ponadto, NSA stwierdził, że organ udzielił stronie błędnego pouczenia co do modyfikacji umowy darowizny, co również spowodowało negatywne skutki dla strony w postaci naliczonej opłaty wyrównawczej. W konsekwencji, NSA utrzymał w mocy wyrok WSA, oddalając skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przewlekłość postępowania administracyjnego, naruszająca prawo strony do szybkiego załatwienia sprawy, nie może powodować negatywnych skutków prawnych dla strony, w tym naliczenia opłaty wyrównawczej.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że zasada, iż zwłoka organu administracji nie może powodować niekorzystnych skutków dla strony, wynika z Konstytucji RP, ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz prawa międzynarodowego. Organ ma obowiązek uwzględnić uzasadnione oczekiwania strony co do załatwienia sprawy w ustawowym terminie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.o.r.m.p.m. art. 33 § 1
Ustawa o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych
Opłata wyrównawcza może być ustalona, jednakże organ ma obowiązek uwzględnić zasadę, że zwłoka organu nie może powodować negatywnych skutków dla strony.
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące terminów załatwiania spraw, w tym zasada niezwłocznego załatwiania spraw, które mogą być rozpatrzone na podstawie przedstawionych dowodów lub danych znanych organowi.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.o.r.m.p.m. art. 23 § 1
Ustawa o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych
Dotyczy przeniesienia prawa do indywidualnej ilości referencyjnej.
k.p.a. art. 12 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada działania organów administracji w sposób wnikliwy i szybki.
k.p.a. art. 12 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada niezwłocznego załatwiania spraw, które nie wymagają zbierania dowodów.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych oraz udzielania wyjaśnień i wskazówek.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania przez NSA.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1788/2003 art. 4
Rozporządzenie Rady (WE) nr 1788/2003
Dotyczy rozdzielenia opłaty wyrównawczej między producentów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przewlekłość postępowania administracyjnego nie może obciążać strony negatywnymi skutkami finansowymi. Organ administracji publicznej ma obowiązek działać szybko i nie może obciążać strony konsekwencjami własnej zwłoki. Strona nie może ponosić negatywnych skutków błędnego pouczenia udzielonego przez organ.
Odrzucone argumenty
Organ podniósł, że zwłoka w wydaniu decyzji nie wywołała ujemnych skutków dla skarżącej, a przepisy prawa materialnego nie dają organowi możliwości fakultatywnej oceny zasadności ustalenia opłaty. Organ argumentował, że skarżąca powinna była uwzględnić dostawy zrealizowane od maja do lipca 2005 r. przy korygowaniu ilości referencyjnej.
Godne uwagi sformułowania
zwłoka organów administracji publicznej w załatwieniu sprawy i naruszenie terminów określonych w art. 35 k.p.a. nie może powodować ujemnych skutków dla strony zasada, iż zwłoka organu administracji nie może powodować niekorzystnych skutków dla strony, została wypracowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w oparciu o przepisy Konstytucji RP, ogólne zasady postępowania administracyjnego, jak również przepisy prawa międzynarodowego organ administracji publicznej ma obowiązek uwzględnić uzasadnione i słuszne oczekiwania jednostki załatwienia jej sprawy w ustawowym terminie, kierując się potrzebą ochrony zaufania do państwa i prawa jako podstawy systemu prawnego strona nie może być obciążana negatywnymi skutkami prawnymi działania organu administracji, będącymi konsekwencją niedopełnienia przez ten organ ciążących na nim ustawowych obowiązków nie tylko przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, ale również udzielenie stronie błędnego pouczenia o okolicznościach prawnych mających wpływ na ustalenie jej prawa do indywidualnej ilości referencyjnej w roku kwotowym 2005/2006 spowodowało ujemne skutki dla strony w postaci naliczonej opłaty wyrównawczej.
Skład orzekający
Jerzy Bujko
przewodniczący
Zofia Flasińska
sprawozdawca
Bożena Walentynowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że przewlekłość postępowania administracyjnego nie może obciążać strony negatywnymi skutkami prawnymi i finansowymi, a także zasady ochrony strony przed błędnymi pouczeniami organów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej regulacji rynku mleka, ale ogólne zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę państwa prawa – że błędy administracji nie mogą szkodzić obywatelom, co jest uniwersalnie istotne. Pokazuje też, jak złożone mogą być konsekwencje opóźnień w postępowaniach administracyjnych.
“Błędy urzędników kosztują? Nie, jeśli sąd stoi po stronie obywatela!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1078/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2007-10-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-07-06 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bożena Walentynowicz Jerzy Bujko /przewodniczący/ Zofia Flasińska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6169 Inne o symbolu podstawowym 616 Sygn. powiązane IV SA/Wa 60/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-03-19 Skarżony organ Prezes Agencji Rynku Rolnego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska ( spr.) sędzia NSA Bożena Walentynowicz Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Rynku Rolnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 60/07 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia należnej opłaty za przekroczenie indywidualnej ilości referencyjnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 19 marca 2007 r. (sygn. akt IV SA/Wa 60/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w W. z dnia [...] ustalającą opłatę w wysokości [...] zł z tytułu przekroczenia przez M. B. indywidualnej ilości referencyjnej przysługującej jej w roku kwotowym 2005/2006 o [...] kg. Z ustaleń Sądu I instancji wynika, iż skarżąca w dniu [...] kwietnia 2005 r. posiadała indywidualną ilość referencyjną dostaw w wysokości [...] kg. W dniu [...] maja 2005 r. zawarła z córką M. B. umowę darowizny, na mocy której przeniosła na nią prawo do indywidualnej ilości referencyjnej w wysokości [...] kg. W dniu [...] maja 2005 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji w W. o zatwierdzenie tej umowy. Postanowieniem z dnia [...] organ zawiadomił wnioskodawczynię o braku możliwości rozpoznania jej sprawy w ustawowym terminie i wyznaczył nowy termin jej załatwienia do dnia [...] lipca 2005 r. Pismem z dnia [...] lipca 2005 r. organ wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez zmniejszenie indywidualnej ilości referencyjnej będącej przedmiotem umowy do [...] kg, pouczając ją, iż przedmiotem umowy może być tylko niewykorzystana w danym roku kwotowym część indywidualnej ilości referencyjnej. W dniu [...] sierpnia 2005 r. skarżąca przesłała do organu aneks do umowy darowizny, w którym zmieniła wysokość indywidualnej ilości referencyjnej przekazanej córce zgodnie z żądaniem organu. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji w W. zatwierdził zawartą przez skarżącą umowę darowizny, ustalając, iż od tego dnia przysługuje jej indywidualna ilość referencyjna w wysokości [...] kg, a M. B. - indywidualna ilość referencyjną w wysokości [...] kg (po potrąceniu [...] kg do krajowej rezerwy krajowej ilości referencyjnej). W czasie trwania postępowania administracyjnego w tej sprawie M. B. nadal oddawała mleko do podmiotu skupującego we własnym imieniu. W okresie od [...] kwietnia 2005 r. do [...] września 2005 r. oddała ona łącznie [...] kg mleka. W związku z powyższym organy administracji orzekające w sprawie uznały, iż skoro skarżąca wprowadziła do obrotu w roku kwotowym 2005/2006 ilość mleka znacznie przewyższającą indywidualną ilość referencyjną przysługującą jej w dniu [...] marca 2006 r. ([...] kg), to istnieje podstawa do nałożenia na nią opłaty wyrównawczej na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2081 z późn. zm.) w wysokości [...] zł. W związku z tym, że podmiot skupujący pobrał od skarżącej zaliczkę na poczet tej opłaty w wysokości [...] zł organ określił wysokość należnej dopłaty wyrównawczej na kwotę [...] zł. Sąd I instancji uznał, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, na rozmiar sankcji zastosowanej wobec skarżącej wpłynęła w sposób istotny przewlekłość postępowania prowadzonego przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji w W. w przedmiocie zatwierdzenia zawartej przez nią umowy darowizny. Im szybciej umowa ta zostałaby zatwierdzona, tym wcześniej córka skarżącej M. B. mogłaby zacząć odprowadzać mleko do pomiotu skupującego na własny rachunek. Zdaniem Sądu I instancji, sprawę zatwierdzenia zawartej przez skarżącą umowy darowizny (czynność o charakterze rejestracyjnym) – zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. - należało załatwić niezwłocznie. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy (duża liczba prowadzonych przez organ spraw podobnych do sprawy skarżącej, konieczność wezwania skarżącej do korekty umowy) Sąd przyjął, iż termin zatwierdzenia umowy darowizny nie powinien był przekroczyć miesiąca od daty przedłożenia przez nią pierwotnej wersji tej umowy. Powołując się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2003 r. (sygn. akt V SA 1131/02, publ. w OSP 2003/7-8/93), iż zwłoka organów administracji publicznej w załatwieniu sprawy i naruszenie terminów określonych w art. 35 k.p.a. nie może powodować ujemnych skutków dla strony, Sąd stwierdził, że w postępowaniu w przedmiocie wymierzenia skarżącej sankcji za przekroczenie indywidualnej ilości referencyjnej organ nie powinien uwzględniać mleka odprowadzonego przez nią po upływie terminu, w którym sprawa powinna była zostać załatwiona zgodnie z art. 35 k.p.a. tj. po upływie miesiąca od dnia przedłożenia przez skarżącą pierwotnej wersji umowy. W skardze kasacyjnej od tego wyroku Prezes Agencji Rynku Rolnego podniósł następujące zarzuty: - naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2081 z późn. zm.) poprzez uznanie, że organ w związku z opóźnieniem z wydaniem decyzji miał podstawy do odstąpienia od ustalenia stronie opłaty tytułem przekroczenia indywidualnej ilości referencyjnej dostaw mleka w roku kwotowym 2005/2006, - naruszenia prawa procesowego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., w zw. z art. 35 k.p.a. poprzez uznanie, iż nieuzasadnione opóźnienie się organu w wydaniu decyzji wywołało po stronie M. B. ujemny skutek, a tym samym zaistniała przesłanka do wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego. Powołując się na powyższe postawy kasacyjne, organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, iż regulacja zawarta w art. 33 ust. 1 powołanej ustawy wynika z przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dz. Urz. L 270, 21.10.2003 r. ze zm.). Przepis art. 4 tego rozporządzenia stanowi, iż opłata wyrównawcza zostaje w całości rozdzielona między producentów, którzy przyczynili się do przekroczeń krajowych ilości referencyjnych, a producenci ponoszą odpowiedzialność wobec Państwa Członkowskiego za wpłacenie swojego wkładu do należnej opłaty wyrównawczej ze względu na sam fakt przekroczenia swoich dostępnych ilości referencyjnych. Przepisy prawa materialnego nie dają więc organowi możliwości fakultatywnej oceny zasadności ustalenia należnej opłaty wyrównawczej w danym roku kwotowym i odstąpienia od podjęcia stosownej decyzji. Organ wskazał ponadto, że faktycznie Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji w W. rozstrzygnął sprawę po upływie 5 miesięcy od dnia złożenia wniosku, jednak zwłoka ta nie wywołała ujemnych skutków dla skarżącej. Pomimo zawarcia w dniu [...] maja 2005 r. umowy o przekazaniu całej posiadanej indywidualnej ilości referencyjnej na rzecz córki oraz pomimo braku decyzji zatwierdzającej tę umowę, skarżąca nie wstrzymała się z dostawami mleka. Nawet gdyby organ rozstrzygnął wniosek jeszcze w maju 2005 r., darowana ilość powinna zostać pomniejszona o sprzedaż dokonaną w tym miesiącu. W piśmie z dnia [...] lipca 2005 r. organ poinformował skarżącą, że przedmiotem darowizny może być tylko indywidualna ilość referencyjna niewykorzystana w danym roku kwotowym, a na dzień [...] maja 2005 r. pozostała jej ilość w wysokości [...] kg. Zdaniem organu, skarżąca korygując, wysokość indywidualnej ilości referencyjnej będącej przedmiotem umowy powinna była również uwzględnić dostawy zrealizowane przez nią od maja do lipca 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Dokonując tej kontroli, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Odnosząc się szczegółowo do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, za nietrafny uznać należy zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (t. j. Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2081 z późn. zm.) polegającą na przyjęciu, że organ w związku z opóźnieniem z wydaniem decyzji zatwierdzającej umowę zawartą przez skarżącą w dniu [...] maja 2005 r. miał podstawy do odstąpienia od ustalenia stronie opłaty wyrównawczej za rok kwotowy 2005/2006. Wyrażony przez Sąd I instancji pogląd, iż zwłoka organu administracji nie może powodować niekorzystnych skutków dla strony nie wynika w żaden sposób ani z wykładni przepisu art. 33 ust. 1, ani z innych przepisów ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. Zasada ta została wypracowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w oparciu o przepisy Konstytucji RP, ogólne zasady postępowania administracyjnego, jak również przepisy prawa międzynarodowego. Na gruncie prawa międzynarodowego prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki gwarantuje art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 z późn. zm.). Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej uznaje prawo do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie za fundamentalny element prawa do dobrej administracji (art. 41 Karty ogłoszonej w Nicei w dniu 7 grudnia 2000 r.). Europejski Kodeks Dobrej Administracji, przyjęty przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r., w art. 17 ust. 1 zdanie pierwsze stanowi, iż urzędnik zapewni, że w sprawie każdego wniosku lub każdego zażalenia skierowanego do instytucji zostanie podjęta decyzja w stosownym terminie, niezwłocznie, a w każdym razie nie później niż w dwa miesiące od daty wpływu tego wniosku lub zażalenia. W polskim systemie prawnym, w art. 12 § 1 k.p.a. wyrażono zasadę, iż organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (art. 12 § 2 k.p.a.). Konkretyzacja powyższej zasady następuje w przepisach kodeksu dotyczących terminów załatwiania spraw, a zwłaszcza w art. 35 k.p.a. W związku z tym, że prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego z naruszeniem przepisów o terminach załatwiania spraw skutkuje często wyrządzeniem stronie szkody, w orzecznictwie sądów administracyjnych, w oparciu o powołane wyżej zasady ogólne, przyjęto, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji nie może powodować negatywnych skutków dla strony. Przykładowo wskazać można, iż Naczelny Sąd Administracyjny w licznych orzeczeniach uznał, iż zwłoka organu celnego w wydaniu decyzji, będąca następstwem bezczynności organu, nie może powodować powstania dodatkowych obciążeń finansowych podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty manipulacyjnej dodatkowej (wyrok NSA z 1 lipca 1994 r., I SA/Gd 1701/93, "Orzecznictwo sądów w sprawach gospodarczych" 2003, nr 3, podobnie wyrok NSA z 24 lutego 1994 r., SA/Po 1055/93, "Monitor Podatkowy" 1999, nr 9, s. 283, wyrok NSA z 6 października 1993 r., SA/Kr 2632/92, "Prawo Gospodarcze" 1994, nr 2, s. 29). W wyroku z dnia 26 lutego 2003 r., V SA 1131/02, (OSP 2003/7-8/93) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził wyraźnie, iż zwłoka organów administracji publicznej w załatwieniu sprawy i naruszenie terminów określonych w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego nie może powodować ujemnych skutków dla strony. W glosie do tego wyroku (OSP 2003, nr 7-8, poz. 93) E. Łętowska trafnie wskazała, iż "w polskim systemie prawnym jest miejsce na podobną regułę, a jej normatywnym zakotwiczeniem jest art. 2 Konstytucji, z jego ideą państwa prawa, z której wyprowadza się zaufanie obywatela." Podobny pogląd wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lipca 2007 r., II OSK 1424/06 (niepubl.). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie podziela to prezentowane w orzecznictwie i doktrynie stanowisko. Organ administracji publicznej ma obowiązek uwzględnić uzasadnione i słuszne oczekiwania jednostki załatwienia jej sprawy w ustawowym terminie, kierując się potrzebą ochrony zaufania do państwa i prawa jako podstawy systemu prawnego. Tym bardziej stwierdzić należy, że strona nie może być obciążana negatywnymi skutkami prawnymi działania organu administracji, będącymi konsekwencją niedopełnienia przez ten organ ciążących na nim ustawowych obowiązków, w tym wypadku wynikających z art. 35 k.p.a. W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji trafnie więc uznał, iż organ administracji, wydając decyzję w przedmiocie opłaty wyrównawczej za przekroczenie przez skarżącą w roku kwotowym 2005/2006 przysługującej jej indywidualnej ilości referencyjnej, po przeprowadzeniu postępowania, w którym zostało naruszone prawo strony do szybkiego załatwienia sprawy nie powinien uwzględniać mleka wprowadzonego przez nią do obrotu po upływie terminu, w którym sprawa ta powinna zostać załatwiona zgodnie z art. 35 k.p.a. Organ był uprawniony do odstąpienia od wymierzenia tej opłaty w tym zakresie w oparciu o powołaną powyżej zasadę wynikającą z art. 2 Konstytucji RP oraz ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Nietrafny jest również drugi z zarzutów podniesionych przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego, a mianowicie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 35 k.p.a. poprzez uznanie, iż nieuzasadnione opóźnienie się organu w wydaniu decyzji wywołało po stronie M. B. ujemny skutek, a tym samym zaistniała przesłanka do wyeliminowania wydanej w jej sprawie decyzji z obrotu prawnego. Nie można zgodzić się z twierdzeniem, iż w przedmiotowej sprawie organ jedynie "opóźnił się" z wydaniem decyzji, co nie wywołało ujemnych skutków dla skarżącej. Prawidłowo Sąd I instancji uznał, iż sprawa w przedmiocie zatwierdzenia umowy darowizny indywidualnej ilości referencyjnej na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych nie należy do spraw skomplikowanych i powinna zostać załatwiona przez organ niezwłocznie. Organ rozpoznający taką sprawę powinien bowiem ustalić jedynie czy osoba, na którą przeniesione zostaje prawo do indywidualnej ilości referencyjnej jest producentem w rozumieniu art. 5 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 1788/2003, posiadającym gospodarstwo rolne na terenie tego samego oddziału terenowego Agencji, czy osobie, która zbywa indywidualną ilość referencyjną przysługuje to prawo we wskazanej przez nią we wniosku wysokości i w jakim stopniu ilość ta została przez nią wykorzystana w danym roku kwotowym. Zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż M. B. wystąpiła do Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji w W. z wnioskiem o zatwierdzenie zawartej przez nią umowy darowizny indywidualnej ilości referencyjnej w dniu [...] maja 2005 r. Wszystkie okoliczności faktyczne, które wymagały ustalenia w niniejszej sprawie znane były organowi z urzędu albo można je było stwierdzić na podstawie przedstawionych przez skarżącą dokumentów. Organ nie wywiązał się jednak z obowiązku niezwłocznego załatwienia tej sprawy, wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] lipca 2005 r. (postanowienie z dnia [...]) w związku z koniecznością zamknięcia w pierwszej kolejności roku kwotowego 2004/2005. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, trudności organizacyjne i duża ilość spraw nie uzasadniały zwłoki organu w załatwieniu wniosku skarżącej. Należy zauważyć, że dopiero pod koniec wyznaczonego terminu organ podjął jakiekolwiek czynności w sprawie, pismem z dnia [...] lipca 2005 r. wzywając skarżącą do zmodyfikowania treści zawartej przez nią umowy. Organ pouczył skarżącą w tym piśmie, że przedmiotem umowy darowizny indywidualnej ilości referencyjnej może być tylko ilość niewykorzystana w danym roku kwotowym i w aneksie do umowy powinna ona zmienić wysokość ilości referencyjnej będącej przedmiotem umowy na [...] kg, czyli zmniejszając ją o ilość, którą wykorzystała w maju 2005 r. Organ wprowadził tym pismem skarżącą w błąd, żądając pod koniec lipca 2005 r. zmniejszenia przez nią ilości referencyjnej będącej przedmiotem umowy wyłącznie o ilość sprzedaną w maju 2005 r. Mając na uwadze fakt, iż postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia umowy z dnia [...] maja 2005 r. prowadzone było już od 3 miesięcy, a w tym czasie skarżąca nadal odprowadza mleko do podmiotu skupującego we własnym imieniu organ powinien wezwać ją do zmiany treści umowy poprzez wskazanie ilości referencyjnej, którą wykorzystała ona aż do dnia modyfikacji umowy w tej części (w tym przypadku do końca lipca 2005 r.). Fakt długotrwałego prowadzenia przez organ postępowania zobowiązywał go bowiem do ponownego ustalenia, w jakiej części indywidualna ilość referencyjna została przez skarżącą wykorzystana. Niedokonanie ustaleń faktycznych w tym zakresie prowadziło w konsekwencji do zatwierdzenia przez Dyrektora OT ARR w W. umowy zawartej przez skarżącą z naruszeniem art. 22 ust. 6 ustawy, gdyż jej przedmiotem była częściowo indywidualna ilość referencyjna już przez darczyńcę wykorzystana. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Obowiązek organów administracji udzielania informacji stronom sformułowany został także w art. 10 ust. 3 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji, który stanowi, iż w razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą dotyczącą możliwego sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jego działania oraz dotyczącą pożądanego sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Niezasadne jest zatem twierdzenie organu zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że to skarżąca, korygując wysokość indywidualnej ilości referencyjnej będącej przedmiotem umowy, powinna była uwzględnić również dostawy zrealizowane przez nią od maja do lipca 2005 r. M. B. została bowiem przez organ wyraźnie wezwana do zmiany wysokości darowanej córce indywidualnej ilości referencyjnej na [...] kg i zastosowała się do tego wezwania. Nie może ona więc ponosić w tej sytuacji negatywnych skutków błędnego działania administracji. W orzecznictwie sądów administracyjnych niejednokrotnie wyrażany był pogląd, iż w sytuacji udzielenia stronie informacji nienależytej, w tym błędnej, zachowanie się strony zgodnie z taką informacją nie może powodować dla niej ujemnych konsekwencji (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1998 r., III SA 1559/97, Lex nr 38213, wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., SA/Sz 1476/97, Lex nr 34710, wyrok NSA z dnia 23 maja 1997 r., SA/Lu 2249/95, Lex nr 29825). Reasumując, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie tylko przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, ale również udzielenie stronie błędnego pouczenia o okolicznościach prawnych mających wpływ na ustalenie jej prawa do indywidualnej ilości referencyjnej w roku kwotowym 2005/2006 spowodowało ujemne skutki dla strony w postaci naliczonej opłaty wyrównawczej. Prawidłowo więc Sąd I instancji uznał, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji powinny zostać wyeliminowane z obroty prawnego jako wydane w postępowaniu prowadzonym z naruszeniem powołanych przepisów k.p.a. Uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.