II OSK 1072/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-18
NSAAdministracyjneWysokansa
plan zagospodarowania przestrzennegointeres prawnydopuszczalność skarginieruchomościsąsiedztwoprawo własnościNSAWSAuchwała rady gminy

NSA oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA o odrzuceniu skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, uznając brak naruszenia interesu prawnego skarżącego.

Skarżący W.G. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Stargardzie dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, twierdząc, że § 58 planu narusza jego interes prawny jako właściciela sąsiednich działek, ograniczając możliwość ogrodzenia i sprzedaży nieruchomości. WSA odrzucił skargę z powodu braku wykazania naruszenia interesu prawnego. NSA utrzymał to postanowienie w mocy, podkreślając, że skarżący nie jest właścicielem terenu objętego planem i jego argumenty dotyczą głównie interesu faktycznego, a nie prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę W.G. na uchwałę Rady Miejskiej w Stargardzie dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego. Skarżący kwestionował § 58 planu, który przeznaczał sąsiednią działkę gminną na ciąg pieszo-jezdny, twierdząc, że uniemożliwia mu to ogrodzenie własnej nieruchomości i wpływa na jej sprzedaż. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym konieczne jest wykazanie naruszenia konkretnego interesu prawnego, a nie tylko interesu faktycznego czy społecznego. W ocenie WSA, przeznaczenie działki na ciąg pieszo-jezdny nie naruszało bezpośrednio praw skarżącego jako właściciela sąsiednich działek, a jego argumenty dotyczyły głównie możliwości faktycznych, takich jak ogrodzenie czy sprzedaż nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA. Zwrócił uwagę, że skarżący nie jest właścicielem terenu objętego planem, a jego umowa najmu wygasła wiele lat wcześniej. Podkreślono, że interes prawny w kontekście planów zagospodarowania przestrzennego dotyczy przede wszystkim właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości objętych planem lub tych, których prawa są bezpośrednio naruszone. Argumenty skarżącego dotyczące braku możliwości ogrodzenia czy sprzedaży nieruchomości uznano za dotyczące interesu faktycznego, a nie prawnego. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając zasadność odrzucenia skargi przez WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli jego argumenty dotyczą jedynie interesu faktycznego, a nie bezpośredniego naruszenia jego praw lub obowiązków wynikających z prawa.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarga na uchwałę rady gminy w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego wymaga wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego. Argumenty dotyczące braku możliwości ogrodzenia nieruchomości czy trudności w jej sprzedaży, gdy skarżący nie jest właścicielem spornego terenu, uznano za dotyczące interesu faktycznego, a nie prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 182 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 1 § 2 pkt 7

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak naruszenia interesu prawnego skarżącego przez uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Argumenty skarżącego dotyczące możliwości ogrodzenia i sprzedaży nieruchomości mają charakter faktyczny, a nie prawny. Skarżący nie jest właścicielem terenu objętego planem, a jego interes prawny nie został naruszony.

Odrzucone argumenty

Naruszenie interesu prawnego skarżącego przez § 58 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przeznaczenie sąsiedniej działki na ciąg pieszo-jezdny uniemożliwia ogrodzenie i sprzedaż nieruchomości skarżącego. WSA zastosował przepisy P.p.s.a. i ustawy o samorządzie gminnym z naruszeniem interesu prawnego skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

skarga nie ma charakteru actio popularis interes prawny ma charakter materialnoprawny każdy skarżący (...) musi wykazać, że (...) istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (...) sytuacją, a skarżoną przezeń uchwałą trudności dojazdowe (...) mogą świadczyć o interesie faktycznym

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów interesu prawnego do zaskarżania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego przez właścicieli nieruchomości sąsiednich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku własności spornego terenu przez skarżącego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową różnicę między interesem prawnym a faktycznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości.

Czy sąsiad może zablokować plan zagospodarowania? Kluczowa różnica między interesem prawnym a faktycznym.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1072/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
II SA/Sz 10/25 - Postanowienie WSA w Szczecinie z 2025-02-10
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 5a, art. 182 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1465
art. 101 ust 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Dz.U. 2021 poz 741
art. 1 ust 2 pkt 7 art. 6 ust 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 10/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi W.G. na uchwałę Rady Miejskiej w Stargardzie z dnia 25 maja 2021 r. nr XXVIII/300/2021 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Stargard, dotyczącego terenu w rejonie ulic: [...] postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Sz 10/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę W.G. na uchwałę Rady Miejskiej w Stargardzie, z dnia 25 maja 2021 r. nr XXVIII/300/2021, w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Stargard, dotyczącego terenu w rejonie ulic: [...] , dalej także: "zaskarżona uchwała" lub "Plan" oraz zwrócił skarżącemu uiszczoną kwotę wpisu sądowego w wysokości 300 zł.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
W.G. złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Stargardzie, dalej także: "organ", z dnia 25 maja 2021 r. nr XXVIII/300/2021 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Stargard dotyczącego terenu w rejonie ulic: [...], kwestionując § 58 wskazanego aktu.
Zarzucił organowi naruszenie art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, polegające na sporządzeniu ww. aktu w sposób naruszający zasadę proporcjonalności i niewspółmiernie do celu ograniczając skarżącemu możliwości korzystania ze stanowiących jego własność działek nr [...] i [...], położonych w S. przy ul. [...].
Wniósł o stwierdzenie nieważności § 58 zaskarżonej uchwały, w którym określono przeznaczenie terenu 08.KPJ jako "ciąg pieszo-jezdny (istniejąca droga gruntowa na przedłużeniu ulicy [...])".
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że przez wiele lat wynajmował od Gminy Miasto Stargard część działki nr [...], z posadowionym na niej ogrodzeniem biegnącym wzdłuż rzeki. Gmina Miasto Stargard w 2002 r. rozwiązała jednak umowę najmu i zażądała zwrotu nieruchomości.
Zdaniem skarżącego, ogrodzenie jego nieruchomości może powstać tylko na działce nr [...], ponieważ budynek mieszkalny zlokalizowany na jego działce o nr [...] położony jest w odległości 80 cm od granicy z działką nr [...], która zgodnie § 58 Planu została przeznaczona na drogę.
Nadto zwrócił uwagę, że na działce nr [...] znajduje się szambo. Jedynym punktem, gdzie skarżący mógłby usytuować bramę wjazdową tak, aby pojazd asenizacyjny mógł wjechać na jego posesję, jest miejsce, w którym działka nr [...] graniczy z działką nr [...], gdyż w innych miejscach nie jest to możliwe. Zaznaczył ponadto, że jest osobą niepełnosprawną, a zatem uważa, że przywożone dla niego drewno kominkowe powinno zostać dowiezione jak najbliżej domu.
Zdaniem skarżącego, usunięcie ogrodzenia doprowadziło do tego, że jego nieruchomość stała się niesprzedawalna, gdyż trudno znaleźć nabywcę na dom, którego nie sposób ogrodzić.
W dalszej części skarżący wskazał, że zwrócił się do Gminy Miasto Stargard z wnioskiem o wydzielenie oraz sprzedaż na jego rzecz pasa ziemi o szerokości 2,5 m z działki należącej do Gminy oznaczonej nr [...] wzdłuż działek skarżącego (nr [...] i [...]) argumentując, że rozwiązanie to zapewni mu możliwość realizacji niezbędnych potrzeb mieszkaniowych i ułatwi wykonywanie czynności życia codziennego. W odpowiedzi został poinformowany o możliwości sprzedaży jedynie wąskiego klina ziemi, co w żaden sposób nie zrealizuje jego potrzeb.
W ocenie skarżącego, zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny jako właściciela działek [...] i [...], gdyż w sposób niewspółmierny do celu ogranicza możliwość sprzedaży lub oddania skarżącemu w posiadanie zależne części działki nr [...], która umożliwiłaby mu normalne korzystanie ze swojej nieruchomości. Fragment ulicy Nadbrzeżnej biegnący wzdłuż nieruchomości skarżącego nie jest niezbędny jako dojazd użytkownikom nieruchomości sąsiednich z uwagi na to, że mają one zapewniony dojazd od ulicy [...]. Dojazd do innych nieruchomości nie może być wykonywany tą drogą z uwagi na fakt, że zaraz za nieruchomością skarżącego (na wysokości granicy działki [...] z działką [...]) znajduje się nasyp pełniący funkcję przeciwpowodziową. Zdaniem skarżącego, wystarczające dla zapewnienia dojazdu byłoby zwężenie spornego fragmentu drogi do minimalnej szerokości wymaganej dla jezdni jednokierunkowej, tj. do szerokości 3,5 m i usytuowanie jej najbliżej koryta rzeki, co w minimalnym stopniu umożliwiłoby zrealizowanie interesu skarżącego w przypadku wynajęcia mu lub sprzedaży powstałego w ten sposób pasa działki nr [...] niebędącego drogą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w trakcie procedury uchwalania przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego skarżący składał uwagi do jego projektu, zawierające podobne żądania jak przedstawione w skardze. Uwagi te formalnie nie zostały uwzględnione. Organ podkreślił jednak, że projekt planu zagospodarowania przestrzennego częściowo uwzględnił zgłaszane przez skarżącego problemy, poprzez zwężenie pasa drogowego w okolicach budynku mieszkalnego należącego do skarżącego. Dzięki powyższemu przeznaczono część działki [...] na tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - tj. na cel tożsamy z przeznaczeniem nieruchomości stanowiących własność skarżącego. W efekcie, pas drogowy został odsunięty od budynku skarżącego na odległość 2,5 m.
Niemniej jednak skarżący twierdzi, że jego potrzeby związane z ogrodzeniem nieruchomości nadal nie zostały zabezpieczone. Organ odniósł się do twierdzeń skarżącego i stwierdził, że jego zdaniem, brak jest przeszkód do wybudowania ogrodzenia posesji skarżącego w odległości 80 cm od budynku mieszkalnego. Plan zagospodarowania przestrzennego nie zawiera w tej kwestii żadnych ograniczeń.
Podsumowując organ stwierdził, że uchwalony Plan zagospodarowania przestrzennego w zasadzie nie zmienia dotychczasowego przeznaczenia nieruchomości należących do skarżącego, ani nieruchomości sąsiednich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi podstawa do jej odrzucenia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Takim unormowaniem szczególnym jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm. – dalej: "u.s.g."), zgodnie z którym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Według Sądu pierwszej instancji, z powyższych przepisów wynika, że niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, prowadzi do wniosku, iż skarżący nie ma legitymacji procesowej (skargowej) do zaskarżenia uchwały, co z kolei skutkuje odrzuceniem takiej skargi.
Następnie Sąd nawiązał do ugruntowanego poglądu, że kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa powszechnie obowiązującego, zaś o dopuszczalności skargi przesądza wykazanie przez stronę naruszenia zaskarżonym aktem konkretnej normy prawnej, wpływającej negatywnie na jej sytuację prawną.
Sąd zaakcentował, że skarga na uchwałę organu gminy nie ma więc charakteru actio popularis (skargi powszechnej), gdyż do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem i odwoływanie się do interesu społecznego lub interesu publicznego. Każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi bowiem wykazać, że w tym konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, tj. opartą na konkretnym przepisie prawa (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a skarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała bezpośrednio ingeruje w sferę jego własnych praw lub obowiązków.
Sąd pierwszej instancji ustalił, że skarżący jest współwłaścicielem działek o numerach [...] i [...], położonych przy ul. [...] w S., objętych zaskarżonym Planem miejscowym. Skarżący był najemcą części działki drogowej nr [...] należącej do Gminy Miasto Stargard, na której zlokalizowane było ogrodzenie jego nieruchomości. Umowa najmu została rozwiązana w 2002 r. Zgodnie z § 58 Planu, działka nr [...] została określona jako teren 08.KPJ - przeznaczony na ciąg pieszo-jezdny (istniejąca droga gruntowa na przedłużeniu ulicy [...]). Stosownie do ustaleń komunikacyjnych, wskazany ciąg pieszo-jezdny został ograniczony do ruchu samochodów do obsługi przyległych posesji (§ 58 pkt 2 lit. a), zaś jego szerokość w liniach rozgraniczających została określona jako zmienna od 4,3 m do 10 m (§ 58 pkt 2 lit. b).
Sąd odnotował, że skarżący upatruje naruszenia interesu prawnego w tym, że zaskarżona uchwała ogranicza możliwość sprzedaży lub oddania w najem skarżącemu należącej do Gminy Miasto Stargard części działki drogowej nr [...]. Zdaniem skarżącego, w związku z położeniem na działce nr [...] należącego do niego budynku mieszkalnego, w odległości tylko 80 cm od działki [...] przeznaczonej na drogę publiczną, ogrodzenie jego nieruchomości może być zlokalizowane tylko na działce nr [...]. Podniósł, że aktualnie nieruchomość nie jest ogrodzona, a tym samym nie może zostać sprzedana.
Zdaniem Sądu, w wyniku uchwalenia zaskarżonego Planu zagospodarowania przestrzennego nie doszło do niekorzystnej zmiany sytuacji prawnej skarżącego, wpływającej na sposób wykonywania przez niego prawa własności działek nr [...] i [...] położonych na terenie elementarnym wyłącznie mieszkaniowym (zabudowy jednorodzinnej), jego zakres, jak i prawa i obowiązki z nim związane.
Powołanie się skarżącego na zamiar nabycia części należącej do Gminy działki nr [...], świadczy o istnieniu interesu faktycznego. Taki charakter mają też twierdzenia skarżącego o braku możliwości sprzedaży nieruchomości, tym bardziej, że odnoszą się do stanu hipotetycznego.
Podobnie, nie zasługują na uwzględnienie argumenty odnoszące się do lokalizacji wjazdu na nieruchomość skarżącego, jak też przekonanie skarżącego o możliwości postawienia ogrodzenia wyłącznie na nieruchomości gminy, w sytuacji, gdy jak wynika z załącznika graficznego do zaskarżonej uchwały oraz załącznika nr 3 do uchwały, zawierającego rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu zaskarżonego aktu, dokonano korekty Planu polegającej na przesunięciu granicy terenu elementarnego MM,MN.04, obejmującego nieruchomość skarżącego, w kierunku wschodnim i usytuowaniu jej w odległości 2,5 m od ściany budynku skarżącego, a ponadto wprowadzono zapis o ograniczeniu ruchu pojazdów do niezbędnej obsługi tego terenu.
Mając powyższe na względzie Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie wykazał naruszenia interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, a zatem Sąd nie mógł dokonać merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze. Na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę i stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł o zwrocie na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu.
W.G. zaskarżył postanowienie o odrzuceniu skargi w całości. Zarzucił mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez ich zastosowanie w sprawie pomimo wystąpienia naruszenia interesu prawnego skarżącego.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a także rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie ponowił w piśmie z dnia 13 maja 2025 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny skierował skargę kasacyjną na posiedzenie niejawne korzystając z kompetencji nadanej mu art. 182 § 1 P.p.s.a. Przepis ten wprost przewiduje uprawnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozpoznania skargi kasacyjnej od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie na posiedzeniu niejawnym. Wybór rodzaju posiedzenia należy do sądu. Wnioski stron o rozpoznanie sprawy na rozprawie nie są dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążące. Zgodnie z treścią art. 182 § 3 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w składzie jednoosobowym.
W myśl art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 P.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Uwzględnienie skargi wniesionej w trybie omawianego przepisu uzależnione jest od jednoczesnego naruszenia interesu prawnego i naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Zaznaczyć przy tym należy, że skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej) i do jej wniesienia nie legitymuje sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSA i wsa 2005/1/2; wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04).
Kwestią zasadniczą z punktu widzenia zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, tj. odrzucenia przedmiotowej skargi jest ustalenie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy można przyjąć, że ustalenia zaskarżonej uchwały naruszają interes prawny skarżącego będącego właścicielem nieruchomości znajdujących się w sąsiedztwie terenu obowiązywania zaskarżonego Planu miejscowego.
Najpierw wskazać można, że przepis art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w dacie uchwalenia zaskarżonej uchwały: Dz. U. z 2021 r. poz. 741 ze zm.), dalej także: "u.p.z.p.", nakazuje organom planistycznym uwzględniać w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określone wartości, w tym ochronę prawa własności. Obowiązek ten związany jest z tym, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.), a więc mają bezpośredni wpływ przede wszystkim na uprawnienia i obowiązki właściciela nieruchomości. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje w związku z tym pogląd, iż interes prawem chroniony we wniesieniu skargi na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają co do zasady podmioty, którym przysługują najszersze prawa do nieruchomości objętych planem, a więc właściciele lub użytkownicy wieczyści tych nieruchomości (por. m.in. wyrok NSA z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 1468/07; wyrok NSA z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1418/14).
Odnotować można także utrwalone stanowisko, według którego, interesu prawnego we wniesieniu skargi na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają podmioty, którym przysługuje wyłącznie prawo o charakterze obligacyjnym do nieruchomości objętej planem np. dzierżawcy nieruchomości (patrz m.in. powołany wyżej wyrok NSA z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 1468/07).
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że skarżący nie jest właścicielem, ani użytkownikiem nieruchomości położonej na terenie 08.KPJ objętym ustaleniami zaskarżonego Planu miejscowego zawartymi w § 58 pkt 1-6. Dla porządku dodać można, że nie dysponuje także, w odniesieniu do tego terenu, uprawnieniami o charakterze zobowiązaniowym. Umowa na podstawie której korzystał z części działki nr [...], stanowiącej nieruchomość Gminy Miasta Stargard, została rozwiązana w 2002 r.
Nie jest kwestionowany również pogląd, zgodnie z którym, ochrona interesu prawnego może obejmować właściciela nieruchomości położonej w sąsiedztwie terenu objętego kwestionowanymi ustaleniami planu miejscowego, gdy ustalenia te wpływają na katalog prawa i obowiązków właściciela sąsiedniej nieruchomości. Konieczne jest zbadanie każdego konkretnego przypadku. Wiele zależy od tego, w jakim stopniu ustalenia planu wpływają na sytuację prawną sąsiednich nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1360/08; wyrok NSA z dnia 2 lipca 2009 r., sygn. akt II OSK 591/09; wyrok NSA z dnia 1 września 2009 r., sygn. akt II OSK 900/09; wyrok NSA z dnia 5 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2479/12).
Naruszeniem interesu prawnego może być również takie przeznaczenie nieruchomości sąsiadujących z działkami stanowiącymi własność osób wnoszących skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., które udaremni bądź utrudni zabudowę ich nieruchomości lub też spowoduje uciążliwości i ograniczenia w swobodnym użytkowaniu nieruchomości i rozporządzaniu prawem własności (por. postanowienie NSA z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK1402/17; wyrok NSA z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1213/16; postanowienie NSA z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 944/18).
Naruszeń o takim charakterze skarżący nie wykazał.
Podniesione przezeń okoliczności nie świadczą o naruszeniu jego interesu prawnego jako właściciela nieruchomości zabudowanej stanowiącej działki o nr [...] i [...].
Brak możliwości wykonania ogrodzenia na terenie działki Gminnej nr [...] jest przede wszystkim rezultatem braku po stronie skarżącego tytułu własności do tego terenu. Jak wynika z niekwestionowanego stanu faktycznego, skarżący zwrócił się do Gminy o sprzedaż na jego rzecz pasa gruntu o szerokości 2,5 m, z działki należącej do Gminy oznaczonej nr [...], wzdłuż działek nr [...] i [...], argumentując, że rozwiązanie to zapewni mu możliwość realizacji niezbędnych potrzeb mieszkaniowych i ułatwi wykonywanie czynności życia codziennego. Został jednak poinformowany o możliwości sprzedaży, jak to określił "jedynie wąskiego klina". Uznał jednak, że w żaden sposób nie zrealizuje to jego potrzeb.
Przeznaczenie działki nr [...] pod ciąg pieszo-jezdny (istniejąca droga gruntowa na przedłużeniu ulicy [...]) – 08.KPJ, nie ma bezpośredniego wpływu nie tylko na możliwość wykonania ogrodzenia nieruchomości skarżącego, ale także nie ma wpływu na zabudowę nieruchomości i jej użytkowanie.
Trudności dojazdowe (dotarcie na nieruchomość pojazdów asenizacyjnych, pojazdów z drewnem kominkowym) mogą świadczyć o interesie faktycznym. Skarżący nie zakwestionował trafnego spostrzeżenia organu, że przeznaczenie spornego terenu na ciąg pieszo-jezdny ułatwia pożądany dojazd. Dodać można, że nawet wpływ na faktyczny interes skarżącego został w trakcie procedury planistycznej ograniczony. Na skutek bowiem rozpatrzenia uwagi do projektu Planu, jakkolwiek formalnie uwaga nie została uwzględniona, dokonano korekty polegającej na przesunięciu granicy terenu elementarnego MM,MN.04, obejmującego nieruchomość skarżącego, w kierunku wschodnim i usytuowaniu jej w odległości 2,5 m od ściany budynku skarżącego. Wprowadzono także ustalenie o ograniczeniu ciągu pieszo-jezdnego do ruchu samochodów do obsługi przyległych posesji (§ 58 pkt 2 lit. a Planu miejscowego).
Podobnie, faktyczny charakter ma interes polegający na tym, że przeznaczenie nieruchomości pod ciąg pieszo-jezdny utrudni nabycie przezeń części działki nr [...] od Gminy. Niezależnie od tego jest to interes hipotetyczny, przy czym ocena prawdopodobieństwa nabycia przez skarżącego części działki nr [...] w przyszłości nie może ignorować dotychczasowych, nieskutecznych prób nabycia tego terenu.
Wskazane w uzasadnieniu kasacji wyroki nie dotyczą interesu prawnego w sprawie ze skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ich przedmiotem były rozstrzygnięcia dotyczące organizacji ruchu na drodze publicznej. Niezależnie od braku podstaw do utożsamiania przedmiotu niniejszej sprawy z rozstrzygnięciami w zakresie organizacji ruchu skonstatować można, że w przypadku terenu 08.KPJ nie mamy do czynienia z drogą publiczną. Ciąg pieszo-jezdny stanowi postać dojścia i dojazdu, umożliwiających dostęp do drogi publicznej, przewidzianą w przepisach § 14 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.).
Skoro skarżący nie wykazał aby doszło do naruszenia jego interesu prawnego, uprawnione było wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI