II OSK 1069/08

Naczelny Sąd Administracyjny2009-06-30
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanepozwolenie na budowęsamowola budowlanawstrzymanie robótstwierdzenie nieważności decyzjiskarga kasacyjnaNSAroboty budowlanewęzeł betoniarski

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając nieważność decyzji zatwierdzającej roboty budowlane wykonane bez wymaganego pozwolenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta zatwierdziła inwentaryzację robót budowlanych i udzieliła pozwolenia na dokończenie rozbudowy węzła betoniarskiego, mimo braku wymaganego pozwolenia na budowę. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja była obarczona wadą rażącego naruszenia prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez [...] Spółkę z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzeniu nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła zatwierdzenia inwentaryzacji robót budowlanych i udzielenia pozwolenia na dokończenie rozbudowy węzła betoniarskiego, które były prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji stwierdziły nieważność decyzji, wskazując na rażące naruszenie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, ponieważ decyzja nie została poprzedzona nałożeniem obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, a także błędnie wskazano wykonawcę robót. WSA w Warszawie podzielił to stanowisko. Skarżąca kasacyjnie spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego stroną oraz wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za wadliwie sformułowane i niezasadne. Sąd podkreślił, że decyzja skierowana do podmiotu niebędącego stroną jest wadą materialnoprawną, a kwestia nieodwracalnych skutków prawnych nie wyklucza stwierdzenia nieważności. NSA potwierdził, że spółka [...] Sp. z o.o. w W. Z. była stroną postępowania, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych nie mogły wpłynąć na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja taka jest nieważna z powodu rażącego naruszenia art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, gdyż nie została poprzedzona nałożeniem obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prowadzenie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę i następnie zatwierdzenie ich w trybie art. 51 Prawa budowlanego, bez wcześniejszego nałożenia obowiązku sporządzenia projektu zamiennego, stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

Prawo budowlane art. 51 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Organ sprawdza wykonanie obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 3 i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, nakładając obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji - wydanie z rażącym naruszeniem prawa.

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji - skierowanie do osoby niebędącej stroną.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 51 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakłada obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w przypadku prowadzenia robót budowlanych bez pozwolenia.

Prawo budowlane art. 50 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Podstawa do wstrzymania robót budowlanych.

k.p.a. art. 156 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Nie stwierdza się nieważności decyzji z powodu naruszenia prawa, gdy od wydania decyzji upłynęło 10 lat, lub gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki nieważności postępowania, brane pod uwagę z urzędu.

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.

k.p.a. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja zatwierdzająca roboty budowlane wykonane bez pozwolenia na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego). Decyzja była wadliwa materialnoprawnie, ponieważ została skierowana do podmiotu, który nie był inwestorem ani wykonawcą robót.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, podczas gdy dotyczyły one wad materialnoprawnych. Twierdzenie o nieodwracalnych skutkach prawnych decyzji, której nieważność stwierdzono, podczas gdy wadliwa decyzja powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Argument, że spółka [...] Sp. z o.o. w W. Z. nie była stroną postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego błędnie wskazano wykonawcę przedmiotowych robót budowlanych. Decyzja skierowana do osoby niebędącej stroną jest traktowana zatem jako obarczona wadami materialnoprawnymi. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze.

Skład orzekający

Krystyna Borkowska

przewodniczący

Jerzy Bujko

sprawozdawca

Janusz Furmanek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, trybu postępowania naprawczego (art. 50-51) oraz przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych (art. 156 k.p.a.), w szczególności w kontekście wad materialnoprawnych i proceduralnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z rozbudową węzła betoniarskiego. Kluczowe jest prawidłowe określenie stron postępowania i zastosowanie właściwego trybu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedur budowlanych i jakie mogą być konsekwencje samowoli budowlanej, nawet na etapie postępowania naprawczego. Podkreśla znaczenie prawidłowego określenia stron w postępowaniu administracyjnym.

Samowola budowlana i jej konsekwencje: NSA potwierdza nieważność decyzji zatwierdzającej nielegalne roboty.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1069/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-07-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janusz Furmanek
Jerzy Bujko /sprawozdawca/
Krystyna Borkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2230/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2008-03-11
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 51  ust. 1  pkt 3 i  ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156  par. 1  pkt 2 i 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.) del. sędzia NSA Janusz Furmanek Protokolant Renata Sapieha po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. w W. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 2230/07 w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w W. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 marca 2998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] – Sp. z o.o. w W. Z. na decyzje głównego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymująca nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego dla miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia [...] grudnia 2006 r. zatwierdzającej inwentaryzację robót budowlanych wraz z ich oceną techniczna i udzielającej [...] – sp. z o.o. pozwolenia na dokończenie robót budowlanych związanych z budowa węzła betoniarskiego przy ul. [...] w Piotrkowie Trybunalskim. Do wydania tych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu [...] września 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego dla miasta Piotrkowa Trybunalskiego stwierdził, iż na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w Piotrkowie Trybunalskim prowadzone są roboty budowlane związane z rozbudową istniejącego węzła betoniarskiego w wytwórni betonu, polegające na ustawieniu nowych zbiorników na kruszywo z obudowa ich wiatę stalową, ustawieniu nowych silosów wraz ze zbiornikiem dekantacyjnym do mycia samochodów i na budowie rampy nasypowej do załadunku kruszywa. Mimo iż na prowadzenie takich robót konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, inwestor pozwolenia takiego nie uzyskał, gdyż na budowę rozpoczął wiosna 2006 r. a wniosek o pozwolenie na budowę złożył 15 września 2006 r.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Piotrkowa Trybunalskiego postanowieniem z dnia [...] września 2006 r., Nr [...], na podstawie art. 50 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, wstrzymał w terminie natychmiastowym prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał [...] Sp. z o.o. W. Z., do przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z ich oceną techniczną, sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta Piotrkowa Trybunalskiego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...], na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zatwierdził inwentaryzacją robót budowlanych wraz z ich oceną techniczną, wykonanych przez [...] Sp. z o.o. W. Z. oraz udzielił pozwolenia na dokończenie prowadzonych robót budowlanych.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, decyzją jednia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...], stwierdził nieważność ww. decyzji Powiatowego, Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...].
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. W. Z. zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ ll instancji stwierdził, że kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 tejże ustawy i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo – jeżeli budowa została zakończona – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Tymczasem decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...], nie została poprzedzona decyzją nakładającą na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Ponadto, zdaniem organu, w kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego błędnie wskazano wykonawcę przedmiotowych robót budowlanych. Inwestorem i wykonawcą przedmiotowych robót
budowlanych był [...] Sp. z o.o. w Ł., a nie [...] Sp. z o.o. W. Z..
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Sp. z o.o.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżąca Spółka zarzuciła jej: naruszenie następujących przepisów postępowania: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. art. 144 k.p.a., bowiem organ winien postępowanie umorzyć; art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, art. 156 § 2 k.p.a. przejawiające się w jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy decyzja, której nieważność stwierdzono, wywołała nieodwracalne skutki prawne; art. 107 § 3 w zw. z art. 140 w zw. z art. 144 k.p.a., wobec braku odniesienia się organu w uzasadnieniu do zarzutów skarżącej; art. 124 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wskazania w sentencji zaskarżonej decyzji podstawy prawnej wynikającej z przepisu prawa materialnego, na którym oparto decyzję; art. 12 § 1 k.p.a., przejawiające się w prowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji wstrzymania robót budowlanych i zatwierdzenia inwentaryzacji robót, podczas, gdy roboty budowlane zostały zakończone, a strona postępowania – [...] Sp. z o.o. w Ł. stara się o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie; art. 28 k.p.a. przejawiające się w skierowaniu decyzji do osoby prawnej niebędącej stroną postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wymienionym na wstępie wyrokiem wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż badana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego dla miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia [...] grudnia 2006 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, co w konsekwencji skutkować musiało stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Wyniki przeprowadzonej w dniu 19 września 2006 r. kontroli obiektów budowlanych znajdujących się na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Piotrkowie Trybunalskim wykazały, iż prowadzone są roboty budowlane związane z rozbudową istniejącego węzła betoniarskiego, polegające na ustawieniu nowych zbiorników na kruszywo z obudową ich wiatą stalową, ustawieniem nowych silosów wraz ze zbiornikiem dekantacyjnym do mycia samochodów i rampą nasypową do załadunku kruszywa, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Zakres prowadzonych robót jednoznacznie wskazuje, iż wymagają one zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż nie zostały one zwolnione z tego obowiązku na mocy art. 29-31 Prawa budowlanego.
W sprawie winien mieć zatem zastosowanie tryb postępowania opisany w dyspozycji przepisu art. 48 Prawa budowlanego a prowadzenie postępowania w myśl przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego stanowi rażące naruszenie prawa. Tym samym wydanie w niniejszej sprawie decyzji w trybie przepisu art. 51 stanowi rażące naruszenie tego przepisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, nie poprzedziły wydania badanej w trybie nadzoru decyzji decyzją nakładającą, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, co stanowi naruszenie prawa, jednakże to uchybienie nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, kiedy jak wskazano wyżej, zastosowano niewłaściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Ponadto, w ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia [...] grudnia 2006 r. nie wskazano na rzecz kogo zatwierdza się inwentaryzację i w szczególności komu udziela się pozwolenia na dokończenie robót budowlanych, czyli nie określono adresata decyzji.
Za nieuzasadnione uznał też Sąd I instancji stanowisko skarżącej, iż decyzja, której nieważność stwierdzono, wywołała nieodwracalne skutki prawne. Stwierdzone przez ten Sąd uchybienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, polegające na podaniu niepełnej podstawy prawnej, nie miało – zdaniem WSA – wpływu na wynik sprawy.
Wymieniony wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną przez [...] – Sp. z o.o. w W. Z.. Skarga kasacyjna zarzuciła następujące naruszenia prawa:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1, art. 133 § 1, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 28 i 156 § 1 pkt 4) Kodeksu postępowania administracyjnego, przejawiające się w ich niezastowaniu polegającym na oddaleniu skargi w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny i skierowaniu orzeczenia do podmiotu niebędącego stroną postępowania, podczas gdy z akt sprawy wynika. że [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. Z. nie była i nie jest stroną postępowania;
2) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 oraz § 2 k.p.a, przejawiające się w ich niezastosowaniu, w sytuacji gdy po pierwsze, decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Piotrkowa Tryb. z dnia [...] grudnia 2006 r. skierowano do osoby prawnej niebędącej stroną postępowania i po drugie, decyzja, której stwierdzono nieważność wywołała nieodwracalne skutki prawne;
3) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przejawiające się w jego niezastosowaniu polegającym na nieprzeprowadzeniu kontroli zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] listopada 2007 r.; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c/ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 16 § 1 k.p.a, przejawiające się w ich niezastosowaniu i oddaleniu skargi, w sytuacji gdy obowiązuje zasada stałości ostatecznych decyzji administracyjnych, w szczególności jeśli strona postępowania wykonała obowiązki nałożone decyzją, której stwierdzono nieważność;
5) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przejawiające się w jego niezastosowaniu polegającym na braku przedstawienia w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym;
– które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Na podstawie przepisu art. 176 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżąca wniosła o:
– uchylenie zaskarżonego wyroku w całości;
– zasądzenie od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie kosztów procesu za obie instancje wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Uzasadniając postawione zarzuty skarżąca podała, że "[...]" Sp. z o.o. w W. Z. nie była stroną postępowania administracyjnego zakończonego decyzją zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nie ma żadnego interesu prawnego żeby być stroną w niniejszej sprawie. Inwestorem zakwestionowanych robót budowlanych była "[...]" Sp. z o.o. w Ł. i w stosunku do niej należało wydawać decyzje związane z prowadzonymi robotami. Zaskarżona a także poprzedzająca ją decyzja zostały skierowane więc do podmiotu niebędącego stroną postępowania, a Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał prawidłowej kontroli tych decyzji. Nadto nałożone postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. obowiązki zostały już wykonane, budowa ukończona i powstały nieodwracalne skutki prawne decyzji, której nieważność stwierdzono. Fakt ten oraz zasada trwałości decyzji administracyjnych przemawiają przeciwko stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., nie zachodzi w niniejszej sprawie, zatem sprawa mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymogom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Jak wynika z treści skargi kasacyjnej, oparta jest ona wyłącznie na zarzutach natury procesowej. Jej autor nie kwestionuje zatem oceny Sądu I instancji, co do poprawności zastosowania przepisów prawa materialnego, na podstawie którego stwierdzono nieważność postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [...] września 2006 r. wydanego w oparciu o art. 50 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
Stwierdzić jednak należy, że sposób sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej budzi zastrzeżenia.
Autor skargi kasacyjnej postawił w pkt 1 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a., art.145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w związku z art. 28 k.p.a. i 156 § 1 pkt 4 k.p.a. mając na celu zakwestionowanie ustalenia, co do przyznania przymiotu strony w niniejszym postępowaniu Spółce [...] z siedzibą w W. Z.. Zauważyć jednak należy, co nie budzi żadnych wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych, że przepis art. 28 k.p.a. chociaż został zlokalizowany w ustawie regulującej procedurę, zawiera normy prawa materialnego regulujące kwestię strony postępowania administracyjnego. Obowiązek i interes prawny przewidziany w art. 28 k.p.a. jest stanowiony przepisem prawa materialnego, przepis ten ma więc charakter przepisu prawa materialnego. Z kolei przepis art. 156 § 1 k.p.a. określając przesłanki nieważności decyzji wskazuje na wady decyzji, które ze swojej istoty nie są wadami o charakterze procesowym, lecz mają charakter materialnoprawny. Wady skutkujące nieważnością decyzji tkwią w samej decyzji i godzą w elementy stosunku prawnego, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Decyzja skierowana do osoby niebędącej stroną jest traktowana zatem jako obarczona wadami materialnoprawnymi. Wobec tego podważenie zasadności udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony określonego podmiotu może nastąpić w oparciu o zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). W związku z tym powyższy zarzut jako błędnie postawiony uchyla się spod kontroli sądu.
Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 oraz 156 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja stwierdzająca nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. została skierowana do osoby niebędącej stroną, a ponadto decyzja z [...] grudnia 2006 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne, to w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zarzut ten jest niezrozumiały. Z jednej strony skarżący zarzucając naruszenie 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, zmierza do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, jako że w jego ocenie jest skierowana do osoby niebędącej stroną postępowania, z drugiej zaś strony domaga się uznania, że decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. wywołała nieodwracalne skutki prawne. Ustalenie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji dotkniętej wadą nieważności, zgodnie z treścią art. 156 § 2 k.p.a. skutkuje, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, pozostawieniem w obrocie prawnym takiego rozstrzygnięcia. Tymczasem wnoszący skargę kasacyjną w jej uzasadnieniu twierdzi, że nie jest stroną postępowania administracyjnego odnoszącego się do robót budowlanych, których wykonanie wstrzymano postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. i nałożono obowiązek przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót, a więc w istocie wskazuje na kwalifikowaną wadę tego postanowienia skutkującą stwierdzeniem jego nieważności. Przede wszystkim jednak i ten zarzut został wadliwie sformułowany, co uniemożliwia jego rozpoznanie. Przepis art. 156 § 2 k.p.a. podobnie jak art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. (co wyżej wskazano) ma niewątpliwie charakter przepisu prawa materialnego i jego naruszenie należy opierać na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt.1 p.p.s.a., tj. na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
Niezależnie jednak od sposobu rozumowania zaprezentowanego w skardze kasacyjnej konieczne jest wyjaśnienie, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 §1 k.p.a. Osoba będąca adresatem decyzji objętej zarzutem nieważności, ma przymiot strony w postępowaniu nią zakończonym i ma prawo zarzucać, że zachodzi przyczyna nieważności tej decyzji wymieniona w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Tak więc osoba, do której skierowana została decyzja kwestionowana następnie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia jej nieważności musi być stroną tego postępowania również wtedy, gdy zarzuca mu się wadę z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Przeprowadzenie postępowania w takiej sprawie bez udziału tej osoby stanowiłoby naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia tego postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Prawidłowo zatem stroną w niniejszej sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. jest podmiot, który był adresatem tego postanowienia, tj. [...] Sp. z o.o. w W. Z..
Na marginesie należy wskazać, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, organ odwoławczy ustalił, że w kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. błędnie został wskazany wykonawca przedmiotowych robót budowlanych, a Sąd I instancji wprost w uzasadnieniu wyroku zauważył, że błędnie wskazano adresata tej decyzji, ponieważ inwestorem i wykonawcą przedmiotowych robót budowlanych był [...] Sp. z o.o. w Ł. a nie [...] Sp. z o.o. w W. Z.. W świetle okoliczności niniejszej sprawy, takie ustalenie pozwala na przyjęcie, że w sprawie zaistniała jeszcze jedna przesłanka nieważności przedmiotowego postanowienia wynikająca z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Zauważyć należy, że zarówno wydanie decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) jak i skierowanie jej do osoby niebędącej stroną w sprawie ( art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.) rodzi konieczność stwierdzenia nieważności takiego orzeczenia.
Nie można zarzucić Sądowi I instancji naruszenia art. 135 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 16 k.p.a. Zgodnie z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a. uchylenie lub zmiana ostatecznych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.
Tak więc wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznych nie narusza tej zasady o ile odbywa się w zgodzie z przepisami k.p.a. lub ustaw szczególnych. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę kasacyjną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI