II OSK 1068/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił postanowienia organów administracji odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych na działce rolnej klasy S-R IVa. Organy administracji, w tym Starosta M. i SKO w Krakowie, odmówiły uzgodnienia, powołując się na ochronę gruntów rolnych, fakt położenia działki w zwartym kompleksie rolnym oraz zapisy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które wskazują ten obszar jako "RS" – najkorzystniejszy dla rolnictwa. WSA w Krakowie uchylił te postanowienia, uznając, że organy wadliwie oceniły stan faktyczny i ograniczyły się do powołania się na nieobowiązujący plan miejscowy oraz studium, nie odnosząc się wystarczająco do istotnych okoliczności faktycznych, takich jak podział nieruchomości. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną SKO, uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych za zasadne. Sąd podkreślił, że ochrona gruntów rolnych obejmuje wszystkie klasy bonitacyjne, a zasada ograniczania przeznaczania ich na cele nierolnicze jest wyrażona w ustawie. NSA stwierdził, że organy orzekające w warunkach uznania administracyjnego prawidłowo wyważyły interes publiczny związany z ochroną gruntów rolnych i interes indywidualny inwestora, a studium uwarunkowań, mimo braku waloru aktu prawa miejscowego, jest wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych i stanowi istotny element oceny ładu przestrzennego. Sąd uznał, że organy przekonująco uzasadniły sprzeczność planowanej inwestycji z celami ochrony gruntów rolnych, a argumentacja dotycząca sąsiedniego zagospodarowania nie była przedmiotem rozważań WSA. NSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, zasądzając koszty postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ochrony gruntów rolnych w kontekście wydawania decyzji o warunkach zabudowy, znaczenie studium uwarunkowań dla organów administracji, zasady uznania administracyjnego organu uzgadniającego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji położenia działki na obszarze "RS" według studium i jej klasyfikacji jako grunt rolny. Kontekst faktyczny sprawy jest kluczowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynków mieszkalnych na gruncie rolnym, położonym na obszarze "RS" (obszary rolne najkorzystniejsze dla rolnictwa) według studium uwarunkowań, jest zgodna z prawem, biorąc pod uwagę potrzebę ochrony gruntów rolnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa uzgodnienia jest zasadna, ponieważ planowana inwestycja jest sprzeczna z celami ochrony gruntów rolnych, a studium uwarunkowań, mimo braku waloru aktu prawa miejscowego, jest wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych i stanowi istotny element oceny ładu przestrzennego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły sprzeczność inwestycji z celami ochrony gruntów rolnych. Podkreślono, że ochrona gruntów rolnych obejmuje wszystkie klasy bonitacyjne, a zasada ograniczania przeznaczania ich na cele nierolnicze jest wyrażona w ustawie. Studium uwarunkowań, określające politykę przestrzenną gminy, jest wiążące dla organów przy sporządzaniu planów miejscowych i stanowi istotny element oceny ładu przestrzennego.
Czy postanowienia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, niebędące aktem prawa miejscowego, są wiążące dla organów administracji przy wydawaniu postanowień uzgodnieniowych w sprawie warunków zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, a przez to mają istotne znaczenie przy kształtowaniu ładu przestrzennego i ustalaniu obszarów szczególnie chronionych, w tym gruntów rolnych.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania orzeczenia), postanowienia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Studium stanowi istotny element oceny, czy organ uzgodnieniowy nie działał arbitralnie.
Czy podział gruntu rolnego na mniejsze działki zmienia jego przeznaczenie i wyłącza go spod ochrony prawnej jako gruntu rolnego?
Odpowiedź sądu
Nie, sam podział gruntu rolnego nie zmienia jego przeznaczenia, jeśli nadal może być użytkowany rolniczo. Ocena sposobu zagospodarowania, w tym zabudowy, następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organy prawidłowo oceniły działkę jako rolną, mimo wcześniejszego podziału, ponieważ podział ten nie zmienił jej przeznaczenia rolnego, a inwestor nabył ją jako działkę rolną.
Przepisy (12)
Główne
u.o.g.r.i.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Ochrona gruntów rolnych polega na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne. Każdy grunt rolny, niezależnie od klasy bonitacyjnej, podlega ochronie.
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt. 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzję o warunkach zabudowy wydaje się m.in. po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej, NSA uchyla zaskarżony wyrok.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi kasacyjnej, NSA oddala skargę.
Pomocnicze
u.o.g.r.i.l. art. 6 § ust. 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej.
u.p.z.p. art. 4 § ust. 1 i 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenie przeznaczenia terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku planu, określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
u.p.z.p. art. 9 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Postanowienia obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
u.p.z.p. art. 141 § § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz wytyczne co do dalszego postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozważenie dowodów i okoliczności faktycznych, stanowisko stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
u.g.n. art. 92 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definicja gruntu rolnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy była zasadna ze względu na ochronę gruntów rolnych. • Planowana inwestycja jest sprzeczna z celami ochrony gruntów rolnych i zapisami studium uwarunkowań. • Studium uwarunkowań jest wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych i stanowi istotny element oceny ładu przestrzennego. • Organy orzekające w warunkach uznania administracyjnego prawidłowo wyważyły interes publiczny i indywidualny.
Odrzucone argumenty
WSA wadliwie uznał, że organy nie wykazały wystarczająco podstaw do odmowy uzgodnienia. • WSA błędnie ocenił, że powołanie się na studium uwarunkowań nie jest wystarczające. • WSA błędnie uznał, że uzasadnienie postanowień organów było sprzeczne i nie spełniało wymogów. • Wytyczne WSA co do dalszego postępowania były niejasne i nie wskazywały konkretnych czynności dowodowych.
Godne uwagi sformułowania
organy orzekające w sprawie wspomnianego uzgodnienia działa w warunkach uznania administracyjnego • organ uzgodnieniowy dokonuje wyboru treści rozstrzygnięcia po wyważeniu interesu publicznego związanego z ochroną gruntów rolnych a interesem indywidualnym inwestora • każdy grunt rolny, również grunty klas bonitacyjnych innych niż klasy I-III, podlega ochronie • postanowienia studium z mocy art.9 ust.4 u.p.z.p. są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu miejscowych planów, a więc mają istotne znaczenie przy kształtowaniu ładu przestrzennego i ustalaniu obszarów szczególnie chronionych ze względu na wartości składające się na dobro wspólne, a wiec m.in. gruntów rolnych
Skład orzekający
Andrzej Wawrzyniak
przewodniczący
Anna Żak
sprawozdawca
Grzegorz Rząsa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony gruntów rolnych w kontekście wydawania decyzji o warunkach zabudowy, znaczenie studium uwarunkowań dla organów administracji, zasady uznania administracyjnego organu uzgadniającego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji położenia działki na obszarze "RS" według studium i jej klasyfikacji jako grunt rolny. Kontekst faktyczny sprawy jest kluczowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do zabudowy a ochroną gruntów rolnych, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym. Interpretacja znaczenia studium uwarunkowań dla organów administracji jest istotna dla praktyków.
“Budowa domu na roli? NSA wyjaśnia, kiedy ochrona gruntów rolnych wygrywa z planami inwestora.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.