Orzeczenie · 2025-06-13

II OSK 1065/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-06-13

NSAAdministracyjneWysokansa

cudzoziemcypobyt stałyustawa o cudzoziemcachustawa o repatriacjipolskie pochodzenienarodowośćobywatelstwosąd administracyjnyskarga kasacyjna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D. H., obywatelki Ukrainy, od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego o odmowie udzielenia zezwolenia na pobyt stały. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 195 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, poprzez błędne przyjęcie, że nie spełnia przesłanek polskiego pochodzenia, mimo posiadania dowodów na polskie pochodzenie przodków. Podnosiła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 75, 77 § 1 i 80 k.p.a., wskazując na ustalenie stanu faktycznego niezgodnego z rzeczywistością i dowolną ocenę materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że od nowelizacji z 7 kwietnia 2017 r. posiadanie przez przodków polskiego obywatelstwa nie jest już równoznaczne z polskim pochodzeniem w rozumieniu ustawy o repatriacji. Podkreślono, że art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach odsyła do art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji, a nie do ust. 3, który pozwalał na wykazywanie polskiej narodowości poprzez pielęgnowanie tradycji. Sąd stwierdził, że dokumenty przedłożone przez skarżącą nie potwierdziły polskiej narodowości jej przodków, a organy przeprowadziły wystarczające postępowanie dowodowe zgodnie z obowiązującym stanem prawnym. Odniesiono się również do rozróżnienia między obywatelstwem a narodowością, wskazując, że II Rzeczpospolita była państwem wielonarodowym, a nowelizacja z 2017 r. nie ingerowała w prawa nabyte.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących polskiego pochodzenia w kontekście zezwoleń na pobyt stały, zwłaszcza po zmianach prawnych z 2017 roku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego po nowelizacji ustawy o repatriacji z 2017 r. i specyfiki wykazywania polskiego pochodzenia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy posiadanie przez przodków polskiego obywatelstwa w okresie II Rzeczypospolitej jest równoznaczne z posiadaniem polskiego pochodzenia w rozumieniu ustawy o cudzoziemcach i ustawy o repatriacji po nowelizacji z 2017 roku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, po nowelizacji z 7 kwietnia 2017 r. posiadanie przez przodków polskiego obywatelstwa nie jest już uznawane za równoznaczne z posiadaniem polskiego pochodzenia, a należy wykazać polską narodowość.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że nowelizacja ustawy o repatriacji z 2017 r. zmieniła przesłanki uznania polskiego pochodzenia, odchodząc od równoznaczności z polskim obywatelstwem przodków. Obecnie kluczowe jest wykazanie polskiej narodowości, a nie tylko obywatelstwa przodków.

Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zebrał wszystkie niezbędne dowody w sprawie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały z powodu niespełnienia przesłanki polskiego pochodzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy przeprowadziły wystarczające postępowanie dowodowe na okoliczności istotne dla relewantnych norm prawa materialnego obowiązujących od 1 maja 2017 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji podjęły wystarczające kroki dowodowe i prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy w kontekście obowiązujących przepisów, które wymagają udowodnienia polskiej narodowości, a nie tylko obywatelstwa przodków.

Czy art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji, dotyczący wykazywania polskiej narodowości poprzez pielęgnowanie tradycji, może być stosowany w sprawach o zezwolenie na pobyt stały po nowelizacji ustawy o repatriacji z 2017 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, po nowelizacji z 2017 r. art. 195 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach odsyła do art. 5 ust. 1 ustawy o repatriacji, a nie do ust. 3, co oznacza, że organ nie może już stosować przepisów dotyczących wykazywania narodowości poprzez pielęgnowanie tradycji.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zmiana w ustawie o repatriacji wyeliminowała możliwość stosowania art. 5 ust. 3 w sprawach o zezwolenie na pobyt stały, co ogranicza sposób wykazywania polskiego pochodzenia do przesłanek określonych w art. 5 ust. 1.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (31)

Główne

u.o.c. art. 195 § 1 pkt 3

Ustawa o cudzoziemcach

Przesłanka polskiego pochodzenia do udzielenia zezwolenia na pobyt stały.

u.o.c. art. 195 § 2

Ustawa o cudzoziemcach

Odesłanie do przepisów ustawy o repatriacji w zakresie wykazywania polskiego pochodzenia.

ustawa o repatriacji art. 5 § 1

Ustawa o repatriacji

Wykazanie, że co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków wnioskodawcy potwierdziło swoją przynależność do Narodu Polskiego.

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach art. 195 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach art. 195 § 2

ustawa o repatriacji art. 5 § 1

Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji

Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw

Pomocnicze

ustawa o repatriacji art. 6 § 1

Ustawa o repatriacji

ustawa o repatriacji art. 6 § 2

Ustawa o repatriacji

ustawa o obywatelstwie z 1920 r.

Ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.a