II OSK 1065/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą pozwolenia na budowę kanalizacji, uznając, że właścicielka działki, przez którą nie przebiega inwestycja, nie ma statusu strony w postępowaniu.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. O. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego. Skarżąca domagała się uchylenia pozwolenia na budowę kanalizacji, twierdząc, że jej działka powinna zostać objęta inwestycją zgodnie z planem miejscowym. NSA uznał, że skoro inwestycja nie przebiega przez nieruchomość skarżącej i nie oddziałuje na nią w sposób ograniczający zagospodarowanie, skarżąca nie ma statusu strony w postępowaniu, a jej argumenty dotyczące planu miejscowego nie są zasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę skarżącej na decyzję Wojewody Małopolskiego. Sprawa dotyczyła odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę rozbudowy kanalizacji sanitarnej. Skarżąca, właścicielka działki sąsiadującej z planowaną inwestycją, domagała się wznowienia postępowania i włączenia jej nieruchomości do inwestycji, powołując się na zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące obowiązku wyposażenia terenów w sieć kanalizacyjną. Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznali, że skarżąca nie ma statusu strony w postępowaniu, ponieważ jej nieruchomość nie leży w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, a planowana inwestycja nie powoduje ograniczeń w jej zagospodarowaniu. NSA podkreślił, że inwestor decyduje o kształcie inwestycji, a organ administracji nie może nakazać rozszerzenia jej zakresu, chyba że jest to niezgodne z przepisami. Sąd wskazał również, że zapisy planu miejscowego adresowane są głównie do gminy jako inwestora, a w przypadku braku podłączenia do sieci kanalizacyjnej, dopuszczalne jest stosowanie szczelnych zbiorników na ścieki. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel takiej nieruchomości nie posiada statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli inwestycja nie oddziałuje na jego nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie.
Uzasadnienie
Status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 P.b. w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. Właściciel nieruchomości nie jest stroną, jeśli inwestycja nie oddziałuje na jego teren w sposób ograniczający jego zagospodarowanie, nawet jeśli plan miejscowy nakłada obowiązki związane z kanalizacją.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
P.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przymiot strony postępowania administracyjnego w sprawach pozwolenia na budowę, w tym w postępowaniu wznowionym, jest ustalany na podstawie tego przepisu, z uwzględnieniem obszaru oddziaływania obiektu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA.
Uchwała Rady Miasta M. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. art. § 8a
Obowiązek wyposażenia terenów przeznaczonych pod zabudowę w sieć kanalizacyjną z nakazem docelowego odprowadzania ścieków do miejskiej oczyszczalni, z wyjątkiem sytuacji określonej w § 55 ust. 5.
Pomocnicze
P.b. art. 3 § pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja 'obszaru oddziaływania obiektu' jako terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
P.b. art. 35 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli wniosek jest zgodny z prawem.
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy kanalizacji.
u.u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Obowiązek właścicieli nieruchomości dotyczący utrzymania czystości i porządku, w tym przyłączenia do sieci kanalizacyjnej lub wyposażenia w zbiornik bezodpływowy/przydomową oczyszczalnię.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości obywateli wobec prawa.
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów działania w celu prawdy obiektywnej.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
K.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
K.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
K.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada wyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Uchwała Rady Miasta M. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. art. § 55 § ust. 5
Dopuszczenie do czasu realizacji systemu kanalizacji sanitarnej możliwości gromadzenia ścieków w szczelnych zbiornikach i ich okresowego usuwania w sposób wskazany przez gminę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość skarżącej nie leży w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego. Inwestor decyduje o kształcie inwestycji, a organ nie ma możliwości skłonienia go do zmiany zakresu, za wyjątkiem niezgodności z przepisami. Mieszkaniec gminy nie ma roszczenia do gminy o przeprowadzenie inwestycji liniowej na jego nieruchomości. Zapisy planu miejscowego dotyczące kanalizacji są skierowane głównie do gminy i nie uprawniają skarżącej do żądania włączenia jej działki do inwestycji. Właściciel nieruchomości nie jest stroną postępowania, jeśli jego nieruchomość nie jest objęta obszarem oddziaływania obiektu.
Odrzucone argumenty
Skarżąca powinna być stroną postępowania, ponieważ jej działka objęta jest planem miejscowym nakazującym wyposażenie w sieć kanalizacyjną. Nieruchomość skarżącej powinna zostać objęta inwestycją kanalizacyjną zgodnie z planem miejscowym. Naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i równości obywateli wobec prawa poprzez różnicowanie sytuacji prawnej. Niewłaściwe przeprowadzenie postępowania administracyjnego i brak wystarczającego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy. Wadliwe uzasadnienie wyroku WSA.
Godne uwagi sformułowania
W ocenie Sądu, powyższe argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nieruchomość skarżącej nie leży w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, który zamyka się w terenie nieruchomości, przez które projektowana kanalizacja ma przybiegać. To inwestor decyduje o kształcie inwestycji, a organ prowadzący postępowanie w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie ma możliwości skłonienia go do zmiany tego zakresu, za wyjątkiem sytuacji niezgodności z obowiązującymi przepisami prawa, zwłaszcza techniczno-budowlanymi. Mieszkaniec gminy nie ma roszczenia do tej gminy o przeprowadzenie inwestycji liniowej na jego nieruchomości. Wbrew twierdzeniom skarżącej treść § 8a planu miejscowego nie uprawnia do przypisania skarżącej przymiotu strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ww. inwestycji w oparciu o art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b.
Skład orzekający
Tomasz Zbrojewski
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Jan Szuma
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie statusu strony w postępowaniach o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście inwestycji liniowych i planów miejscowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku oddziaływania inwestycji na nieruchomość, mimo zapisów planu miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowy konflikt między oczekiwaniami właściciela nieruchomości a zakresem postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Czy sąsiad może zablokować budowę kanalizacji? NSA wyjaśnia, kto jest stroną w postępowaniu.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1065/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-01-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Szuma Paweł Miładowski /sprawozdawca/ Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Kr 220/20 - Wyrok WSA w Krakowie z 2020-09-15 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1186 art. 3 pkt 20, art. 28 ust. 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Piotr Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 220/20 w sprawie ze skargi A. O. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 29 listopada 2019 r., nr WI-I.7840.28.37.2018.BB w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - po wznowieniu postępowania oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 220/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. O. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 29 listopada 2019 r., znak: WI-l.7840.28.37.2018.BB, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Limanowskiego z dnia 26 września 2018 r., znak: BA.OZ.6740.1.1.2018, o odmowie uchylenia w postępowaniu wznowieniowym własnej ostatecznej decyzji z dnia 7 lutego 2018 r., nr 31/2018, udzielającej inwestorowi – M. pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Rozbudowa kanalizacji sanitarnej w M. w rejonie ulicy [...], obejmująca rozbudowę sieci kanalizacji sanitarnej z rur PVC, PE w zakresie średnic od Ø160 do Ø200 o długości równej 253,5 m, na działkach ewid. nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w obrębie G. w miejscowości M.". Sąd wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy pominięcie skarżącej – jako właścicielki działki nr [...] położonej w obrębie G. w miejscowości M. – stanowi podstawę wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją o pozwoleniu na budowę. Poza sporem pozostaje, że skarżąca nie brała udziału w tym postępowaniu oraz, że planowana inwestycja nie przebiega przez jej nieruchomość. W istocie ten właśnie fakt stanowi – zdaniem skarżącej – przyczynę wznowienia postępowania, a jej zamiarem jest doprowadzenie do poszerzenia planowanej inwestycji również o należącą do niej nieruchomość. Na poparcie swojego żądania skarżąca powołuje się na treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta M.. Uchwałą Rady Miasta M. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. dokonano zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta M., przyjętego uchwałą Nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. ze zmianami (Dz. Urz. Woj. [...]). Zmiana ta polegała między innymi na dodaniu § 8a w następującym brzmieniu: "Z uwagi na położenie części obszaru objętego niniejszą zmianą planu w granicach Głównego Zbiornika Wód Podziemnych ([...]) ustala się obowiązek wyposażenia terenów przeznaczonych pod zabudowę w sieć kanalizacyjną z nakazem docelowego odprowadzania ścieków (z wyłączeniem wód opadowych i roztopowych) do miejskiej oczyszczalni ścieków – z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w § 55 ust. 5". Z kolei § 55 ust. 5 otrzymał następujące brzmienie: "Do czasu realizacji systemu kanalizacji sanitarnej w jednostkach strukturalnych A, B, C, D, E i F dopuszcza się możliwość gromadzenia ścieków w szczelnych zbiornikach i ich okresowe usuwanie w sposób wskazany przez gminę". W ocenie skarżącej, w związku z przedmiotową inwestycją jej działka zostanie na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego objęta obowiązkiem wyposażenia terenu w sieć kanalizacyjną, co spowoduje określone ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie) terenu wynikające z przeprowadzenia ww. inwestycji. Skarżąca nie wskazała jednak, jakie konkretnie ograniczenia ma na myśli. W ocenie Sądu, powyższe argumenty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że nieruchomość skarżącej nie leży w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, który zamyka się w terenie nieruchomości, przez które projektowana kanalizacja ma przybiegać. To inwestor decyduje o kształcie inwestycji, a organ prowadzący postępowanie w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie ma możliwości skłonienia go do zmiany tego zakresu, za wyjątkiem sytuacji niezgodności z obowiązującymi przepisami prawa, zwłaszcza techniczno-budowlanymi. Mieszkaniec gminy nie ma roszczenia do tej gminy o przeprowadzenie inwestycji liniowej na jego nieruchomości. W szczególności zaś nie może takiego żądania realizować w postępowaniu przed organami administracji architektoniczno-budowlanej. Również powołane w skardze zapisy planu miejscowego nie stanowią podstawy do formułowania takiego żądania. W odniesieniu do działki skarżącej zastosowanie znajdzie § 55 ust. 5 planu miejscowego. Oznacza to, że skoro gmina, jako inwestor nie doprowadzi kanalizacji do jej działki, to w dalszym ciągu dopuszczalne będzie gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach i ich okresowe usuwanie w sposób wskazany przez gminę. Sąd nie podzielił poglądu, że źródłem interesu prawnego skarżącej są przytoczona wyżej treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należąca do niej nieruchomość nie leży w obszarze oddziaływania inwestycji, a zatem nie doszło do naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186), zwanej dalej "P.b.". Sąd nie dopatrzył się również naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, których naruszenie również zarzucono w skardze. Wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały rozważone i wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 28 ust. 2 P.b. przez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że skarżącej nie przysługuje status strony postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę; - § 8a ww. planu miejscowego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten nie stanowi podstawy prawnej dla wykazania interesu prawnego skarżącej i jej statusu strony postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę; - art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 28 ust. 2 P.b. przez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej oraz równości obywateli wobec prawa, polegające na różnicowaniu sytuacji prawnej obywateli bez uzasadnionej przyczyny: • poprzez dopuszczenie, aby działka skarżącej pozostała jedyną działką w rejonie ulicy [...] w M. bez doprowadzonej sieci kanalizacji (pomimo faktu, iż to właśnie skarżąca wnioskowała od 2013 r. o jej wybudowanie), • mając na uwadze fakt, iż ze względów technicznych nie ma możliwości podłączenia nieruchomości do kanalizacji z innej sieci kanalizacyjnej, poprzez dopuszczenie, aby na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego skarżąca jako jedyna została pozbawiona możliwości zabudowy nieruchomości. Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sadów administracyjnych, zwanej dalej "p.u.s.a.", w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", przez oddalenie skargi na decyzję i utrzymanie w mocy wadliwych decyzji organów obu instancji, w wyniku błędnego przyjęcia, iż organy administracyjne obu instancji wyjaśniły w sposób dostateczny wszelkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, podczas gdy organy te nieprawidłowo i nierzetelnie przeprowadziły postępowanie administracyjne w sprawie, a w tym nie rozpatrzyły w sposób wystarczający materiału dowodowego, w szczególności nie wzięły pod uwagę, że w związku z przedmiotową inwestycją działka skarżącej została na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego objęta obowiązkiem wyposażenia terenu w sieć kanalizacyjną, co spowoduje określone ograniczenia w zagospodarowaniu (zabudowie) terenu wynikające z przeprowadzenia ww. inwestycji; - art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 6 oraz art. 8 § 1 oraz art. 11 K.p.a. przez oddalenie skargi na decyzję i utrzymanie w mocy wadliwych decyzji organów obu instancji, podczas gdy na etapie postępowania przed organami administracji publicznej doszło do naruszenia zasady praworządności oraz zasady wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy wydaniu decyzji oraz do naruszenia realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej; - art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na niewystarczającym wskazaniu i rozwinięciu motywów jakimi kierował się Sąd uznając, że skarżącej nie przysługuje status strony postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego. Na wstępie należy wskazać, że w postepowaniach dotyczących pozwolenia na budowę, także tych nadzwyczajnych, np. w postepowaniu wznowienionym, przymiot strony postępowania administracyjnego jest ustalany na podstawie art. 28 ust. 2 P.b. W oparciu o ten przepis nie można wykluczyć, że z uwagi na treść planu miejscowego określonym podmiotom będzie przysługiwał przymiot strony, o ile będąca przedmiotem postępowania inwestycja będzie oddziaływała na sąsiednie nieruchomości, w taki sposób, że będziemy mieli do czynienia z obszarem oddziaływania obiektu" w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b. Zgodnie z tym przepisem "obszar oddziaływania obiektu" to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowa inwestycja będzie powodowała ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, terenu nieruchomości skarżącej. Wbrew twierdzeniom skarżącej treść § 8a planu miejscowego nie uprawnia do przypisania skarżącej przymiotu strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę ww. inwestycji w oparciu o art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. Należy wskazać, że § 8a planu miejscowego w części dotyczącej obowiązku wyposażenia terenów przeznaczonych pod zabudowę w sieć kanalizacyjną dotyczy zadań własnych gminy, które wprost zostały określone w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1990 r. Nr 32 poz. 191 ze zm.). Zgodnie z ww. przepisem ustawy, którego brzmienie nie uległo do dnia dzisiejszego modyfikacjom od daty uchwalenia ustawy o samorządzie gminnym, "zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz". Wynika z tego, że ww. przepis planu miejscowego w głównej mierze został skierowany do Gminy M., a skoro tak to wynikający z § 8a planu miejscowego obowiązek nie dotyczy skarżącej. Dopiero realizacja przez Gminę M. kanalizacji w sposób, który pozwalałby skarżącej na normalne podłączenie się do tej inwestycji, umożliwiałoby zastosowanie drugiego obowiązku wynikającego z § 8a planu miejscowego, a skierowanego do właścicieli nieruchomości, tj. nakazu docelowego odprowadzania ścieków (z wyłączeniem wód opadowych i roztopowych) do miejskiej oczyszczalni ścieków. Ten drugi ze wskazanych obowiązków to konsekwencja obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm.), zgodnie z którym "właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych". Z przepisu tego wynika również wyjątek od zasady, który znalazł swoje odzwierciedlenie w treści § 8a planu miejscowego – odesłanie do § 55 ust. 5 tegoż planu, zgodnie z którym "do czasu realizacji systemu kanalizacji sanitarnej w jednostkach strukturalnych A, B, C, D, E i F dopuszcza się możliwość gromadzenia ścieków w szczelnych zbiornikach i ich okresowe usuwanie w sposób wskazany przez gminę oraz poza obszarami szczególnego zagrożenia powodzią indywidualne i grupowe systemy oczyszczania ścieków". Wynika z tego, że przedmiotowa inwestycja w zestawieniu z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym przepisami planu miejscowego, nie ingeruje aktualnie w możliwy sposób zagospodarowania nieruchomości skarżącej. Ponadto na podstawie art. 28 ust. 2 w zw. art. 3 pkt 20 P.b. i w zw. z § 8a planu miejscowego skarżąca nie może niejako "wymusić" na Gminie M. realizacji kanalizacji do nieruchomości skarżącej. Podstawy takiego żądania nie może stanowić treści § 8a planu miejscowego, ponieważ w zakresie realizacji obowiązku wyposażenia terenów przeznaczonych pod zabudowę w sieć kanalizacyjną adresatem tego obowiązku jest Gmina M., a nie – skarżąca, o czym wyżej była mowa. Dodatkowo należy wskazać, że to inwestor danej inwestycji w swoim wniosku określa zakres inwestycji. Postępowanie administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę nie dotyczy ustalania celowości wnioskowanej inwestycji, np. ustalania z jakich względów planowana sieć kanalizacji omija nieruchomość skarżącej. Zakresowo tego rodzaju postępowanie wymaga wyłącznie oceny czy wnioskowana inwestycja jest zgodna z prawem, a w przypadku takiego stwierdzenia organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 4 P.b.). Oczywiście przedstawione powyżej rozważania i treść ww. przepisów prawa nie stanowią prawnej przeszkody dla możliwości inwestycyjnych skarżącej w zakresie podłączenia jej nieruchomości do przedmiotowej sieci kanalizacji, o ile skarżąca uzyska stosowne uprawnienie na realizację inwestycji w takim zakresie, co wymaga od niej m.in. dysponowania nieruchomością na cele budowlane uprawniającego do skutecznego ubiegania się o pozwolenie na budowę. Niemniej należy wskazać, że w aktualnym stanie prawnym i faktycznym niniejszej sprawy, wystarczające będzie wyposażenie nieruchomości skarżącej w szczelny zbiornik na ścieki (tzw. szambo). Taka zaś ocena wyklucza możliwości stwierdzenia, że w niniejszej sprawie – przez zaakceptowanie przez Sąd I instancji oceny organów co do zasadności odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, z tej przyczyny, że skarżąca nie jest stroną postępowania – doszło do naruszenia art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 28 ust. 2 P.b. przez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej oraz równości obywateli wobec prawa, polegające na różnicowaniu sytuacji prawnej obywateli bez uzasadnionej przyczyny. Wręcz odwrotnie owe przyczyny wprost wynikają z obowiązujących przepisów prawa, które stwarzają warunki prawne do zagospodarowania nieruchomości, w tym należącej skarżącej, z uwzględnieniem zasad związanych z utrzymaniem czystości i porządku. Obowiązujące przepisy prawa przewidują bowiem sytuacje w której dana nieruchomości nie będzie podłączona do sieci kanalizacji. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego, tj. art. 28 ust. 2 P.b.; § 8a ww. planu miejscowego; oraz art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 28 ust. 2 P.b. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji niewadliwie zaaprobował stanowisko organów, zgodnie z którym nieruchomość skarżącej nie leży w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego, który zamyka się w terenie nieruchomości, przez które projektowana kanalizacja ma przybiegać. W konsekwencji przedstawionej powyżej oceny brak jest podstaw do uwzględnienia pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, a dotyczących naruszenia prawa procesowego, tj. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.; art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 6 oraz art. 8 § 1 oraz art. 11 K.p.a.; a także art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej organy administracyjne obu instancji wyjaśniły w sposób dostateczny wszelkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, w tym przedmiotem tej oceny była treść planu miejscowego. W tym bowiem zakresie oceniono, że skarżąca nie może poprzeć swojego żądania o podłączenie jej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej przepisami prawa powszechnie obowiązującego, co w pełnie zasługuje na akceptację w świetle przedstawionego powyżej wywodu prawnego. Ponadto oceniono, że skarżąca nie wykazała istnienia własnych interesów prawnych podlegających ochronie, ani przepisu prawa, który ogranicza możliwości zagospodarowania jej nieruchomości. Nie znajduje również potwierdzenia stanowisko skarżącej, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia zasady praworządności oraz zasady wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy wydaniu decyzji oraz do naruszenia realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. W tym zakresie Sąd I instancji wyjaśnił skarżącej, że mieszkaniec gminy nie ma roszczenia do tej gminy o przeprowadzenie inwestycji liniowej na jego nieruchomości. W szczególności zaś nie może takiego żądania realizować w postępowaniu przed organami administracji architektoniczno-budowlanej. Ponadto Sąd wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku motywy jakimi kierował się, uznając, że skarżącej nie przysługuje status strony postępowania w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę. Za motywy rozstrzygnięcia posłużyła Sądowi treść art. 28 ust. 2 P.b., § 8a i § 55 ust. 5 planu miejscowego, co w konsekwencji posłużyło do prawidłowej konstatacji o braku podstaw do skutecznego domagania się przez skarżącą realizacji sieci kanalizacji do jej nieruchomości w ramach przedmiotowej inwestycji gminnej, ponieważ to inwestor decyduje o kształcie inwestycji, a nadto w skardze kasacyjnej nie podważono oceny Sądu, który nie dopatrzył się również naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, których naruszenie również zarzucono w skardze. Wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały rozważone i wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego, tj. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.; art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 6 oraz art. 8 § 1 oraz art. 11 K.p.a.; a także art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI