II OSK 1062/10

Naczelny Sąd Administracyjny2010-11-04
NSAAdministracyjneWysokansa
drogi publiczneinwestycje drogoweustalenie lokalizacjiprawo własnościingerencjapostępowanie administracyjneNSAWSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w części oddalającej skargę spółki A. Sp. z o.o., uznając, że organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco zarzutów dotyczących nadmiernej ingerencji w prawo własności.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który częściowo uchylił decyzję Ministra Infrastruktury o ustaleniu lokalizacji węzła drogowego, a w części oddalił skargę spółki. NSA uchylił wyrok WSA w części oddalającej skargę spółki, uznając, że WSA nie zbadał wystarczająco zarzutów dotyczących nadmiernej ingerencji w prawo własności spółki oraz że organ odwoławczy nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy. Sąd wskazał na sprzeczność w orzecznictwie WSA, który najpierw uznał skargę za uzasadnioną w części, a następnie oddalił ją w pozostałej części, nie podając spójnych motywów.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej złożonej przez A. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA pierwotnie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury w części dotyczącej ustalenia linii rozgraniczającej teren inwestycji drogowej, a w innej części oddalił skargę spółki. Następnie WSA uzupełnił swój wyrok, oddalając pozostałą część skargi spółki. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA w części, w której oddalono skargę A. Sp. z o.o. Sąd uznał, że WSA nie zbadał wystarczająco zarzutów spółki dotyczących nadmiernej ingerencji w prawo własności oraz że organ odwoławczy nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy. NSA zwrócił uwagę na sprzeczność w orzecznictwie WSA, który najpierw uznał skargę za uzasadnioną w części, wskazując na potrzebę zbadania interesu obywatela i ograniczenia ingerencji w prawo własności, a następnie w uzupełniającej części wyroku oddalił skargę, uznając, że spółka nie wykazała wystarczająco, iż ingerencja jest niekonieczna. Sąd kasacyjny uznał, że oddalenie tej części skargi nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ decyzja organu odwoławczego została wydana z naruszeniem przepisów KPA dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia materiału dowodowego. W konsekwencji NSA uchylił tę część wyroku i zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ administracji ma obowiązek badać zasadność zarzutów dotyczących nadmiernej ingerencji w prawo własności i nie jest ściśle związany wnioskiem inwestora. Powinien wyjaśnić stan faktyczny i rozważyć interes społeczny oraz słuszny interes obywateli.

Uzasadnienie

Sąd I instancji uznał, że organ odwoławczy zbyt daleko idąco wyprowadził wnioski z orzecznictwa, które ograniczało jego rolę do oceny zgodności z prawem. Sąd podkreślił, że organ powinien zbadać, czy odjęcie praw właścicielskich jest uzasadnione potrzebą związaną z celem publicznym i czy nie istnieje możliwość odstąpienia od tego. NSA potwierdził, że WSA nie zbadał wystarczająco zarzutów spółki dotyczących nadmiernej ingerencji w prawo własności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.s.z.p.i.r.i.w.d.p. art. 7 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konst. RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie zbadał wystarczająco zarzutów dotyczących nadmiernej ingerencji w prawo własności. Organ odwoławczy nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego sprawy. WSA był niekonsekwentny w swoim orzekaniu, co doprowadziło do sprzeczności między wyrokiem a jego uzasadnieniem.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób założyć, że organ administracji właściwy w zakresie orzekania o lokalizacji dróg jest ściśle związany wnioskiem inwestora w taki sposób, że nie może dokonywać kontroli poszczególnych elementów planowanej inwestycji pod kątem ustalenia, czy nie dojdzie do nieuzasadnionej nadmiernej ingerencji w prawo własności obywateli.

Skład orzekający

Alicja Plucińska-Filipowicz

przewodniczący

Jerzy Bujko

sprawozdawca

Krystyna Borkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązek organów administracji badania zarzutów dotyczących nadmiernej ingerencji w prawo własności przy inwestycjach drogowych oraz na konieczność spójności orzecznictwa sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania lokalizacji inwestycji drogowej na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między interesem publicznym (budowa drogi) a prawem własności obywatela, a także podkreśla znaczenie dokładnego badania zarzutów przez organy i sądy. Jest to ciekawy przykład z zakresu prawa administracyjnego procesowego.

Czy budowa drogi zawsze może naruszać prawo własności? NSA wyjaśnia granice ingerencji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1062/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-05-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Alicja Plucińska- Filipowicz /przewodniczący/
Jerzy Bujko /sprawozdawca/
Krystyna Borkowska
Symbol z opisem
6151 Lokalizacja dróg i autostrad
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 643/09 - Wyrok WSA w Warszawie z 2009-09-01
II OZ 542/10 - Postanowienie NSA z 2010-07-06
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
art. 7 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Jerzy Bujko ( spr. ) Protokolant Kamil Buliński po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2010 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 643/09 uzupełnionego wyrokiem z dnia 12 stycznia 2010 r. w sprawie ze skarg B.J., E.G. i J.G. oraz A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji węzła drogowego 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie II, to jest w części oddalającej skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W., 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 1 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skarg B.J., E.G. i J.G. oraz A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji węzła drogowego, uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2008 r. w zakresie ustalenia: 1) linii rozgraniczającej teren inwestycji na odcinku [...] od km 0+434.38 do km 0+136.67, 2) przebiegu ścieżki rowerowej na tym odcinku, 3) lokalizacji inwestycji na działce nr [...] z obrębu [...]. W punkcie II Sąd I instancji oddalił skargę E.G. i J.G.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołań E. i J.G., A. Sp. z o.o. w W. oraz B.J. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2008 r., o ustaleniu lokalizacji inwestycji dla budowy węzła [...] w W., przebudowy ul. [...] na terenie gminy m.st. Warszawy w województwie mazowieckim oraz zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości: I. uchylił rozstrzygnięcia dotyczące podziału działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], poprzez: 1) uchylenie w sentencji decyzji, na jej stronie 2, w 13 wierszu licząc od góry, zapisu: "0.0814", 2) uchylenie w załączniku nr 2 zaskarżonej decyzji, który stanowią mapy z projektami podziałów nieruchomości, arkusza 3/6, z projektem podziału działki nr [...], orzekając w tym zakresie poprzez: 1) ustalenie w sentencji decyzji, na jej stronie 2, w wierszu 13 licząc od góry, nowego zapisu: "0.0812", 2) ustalenie w załączniku nr 2 zaskarżonej decyzji nowego arkusza mapy zawierającej projekt podziału działki nr [...] na działki nr [...]/1 o powierzchni 0,0703 ha i 115/2 o powierzchni 0,0812, stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszej decyzji. II. w pozostałym zakresie Minister utrzymał decyzję Wojewody w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Wojewoda ustalił lokalizację dla planowanej inwestycji, zatwierdził projekt podziału nieruchomości i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Minister Infrastruktury uwzględnił zarzut B.J. w przedmiocie błędnego zatwierdzenie podziału nieruchomości. W dniu 1 grudnia 2008 r. organ odwoławczy uzyskał odpowiedź Zarządu Miejskich Inwestycji Drogowych, w którym stwierdzono, że w dokumentacji sprawy znalazł się błąd pisarski, który zostanie niezwłocznie sprostowany przez uprawnionego geodetę. ZMID wyjaśnił, że granice projektowanej inwestycji ustalone są prawidłowo, powierzchnia działki nr [...] określona jest prawidłowo, powierzchnia projektowanej działki [...]/1 przeznaczonej pod inwestycję jest określona prawidłowo, a jedynie przy określeniu powierzchni projektowanej działki nr [...]/2, pozostawionej dotychczasowemu właścicielowi, omyłkowo wpisano błędną wartość "0,0814 ha", zamiast "0,0812 ha". W dniu 16 stycznia 2009 r. Minister Infrastruktury otrzymał od inwestora skorygowane mapy podziałowe, które są niezbędne do prawidłowego dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości. W następstwie powyższego, Minister Infrastruktury uchylił w treści decyzji błędny zapis dotyczący powierzchni działki nr [...]/2 oraz w załączniku nr 2, arkusz mapy 3/6, i orzekł w tym zakresie, ustalając zapis z prawidłową powierzchnią działki oraz nowy załącznik w miejsce uchylonego.
Skargi na decyzję Ministra z dnia [...] stycznia 2009 r. złożyli B.J., E. i J.G. oraz A. Investment Sp. z o.o. w W.
W swojej skardze skarżąca spółka zarzuciła orzeczeniu ustalenie przebiegu linii rozgraniczającej przez działkę nr [...] należącą do skarżącej i zatwierdzenie podziału nieruchomości stanowiącej tę działkę w sposób wykraczający poza zakres niezbędny do wybudowania inwestycji objętej niniejszym postępowaniem, nieuwzględnienie, że przeprowadzenie linii rozgraniczającej w ustalony decyzją sposób wraz z posadowieniem wzdłuż działek nr [...] i nr [...]/1 ekranów dźwiękochłonnych naruszy w istotny sposób uzasadnione interesy skarżącej przez uniemożliwienie wybudowania inwestycji zgodnie z ostateczną i ważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej na rzecz skarżącej i spowoduje także niedopuszczalną ingerencję w prawo własności skarżącej do działek pozostałych po podziale przez obniżenie ich wartości ekonomicznej i urbanistycznej oraz ograniczenie możliwości jej wykorzystania. Zarzuciła także brak skontrolowania decyzji I instancji w zakresie ustalenia linii rozgraniczających oraz obszaru niezbędnego dla inwestycji i uznanie, że w tym zakresie inwestor rozstrzyga na etapie projektowania inwestycji, a organ nie ma możliwości ingerowania w tym zakresie. W ocenie spółki organ nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego i nie uwzględnił obowiązującej decyzji o warunkach zabudowy na należących do niej działkach nr [...] i [...]/1, ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania tych działek przez budowę zespołu obiektów biurowo-usługowo-handlowych, z którą decyzja o lokalizacji drogi w zakresie określenia linii rozgraniczającej jest sprzeczna oraz nieustalenie w decyzji wymogów ochrony interesów skarżącej związanych z zamierzoną przez nią inwestycją na podstawie wydanej na jej rzecz decyzji o warunkach zabudowy.
Wydając opisany na wstępie wyrok Sąd I instancji wskazał, że za zasadne uznał skargi B.J. oraz skarżącej spółki, oddalił natomiast skargę E. i J.G. W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy nie wyjaśnił w dostateczny sposób stanu faktycznego sprawy, nie weryfikując zasadności zarzutów odwołań B.J. oraz skarżącej spółki.
W swoim odwołaniu od decyzji Prezydenta skarżąca B.J. podniosła m.in. zarzut naruszenia przepisów Konstytucji RP oraz przepisów ustawy o szczególnych zasadach (...) poprzez ustalenie przebiegu linii rozgraniczającej przez działkę nr 115 i stwierdzenie podziału nieruchomości stanowiącej tę działkę w sposób wykraczający poza zakres niezbędny do wybudowania planowanej inwestycji, nieuwzględnienie interesów skarżącej polegających na zachowaniu dotychczasowych granic działki nr [...] oraz zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że nieuzasadniona jest rozbudowa wjazdu i zjazdu na działkę nr [...] z drogi serwisowej stanowiącej część planowanej inwestycji, gdyż obecnie istnieje wjazd na tę działkę, jest on wystarczający dla obsługiwanego osiedla "[...]". Natomiast spółka zarzucała naruszenie przez organ przepisów Konstytucji RP oraz przepisów ustawy o szczególnych zasadach (...) poprzez ustalenie przebiegu linii rozgraniczającej przez działkę nr [...] należącą do skarżącej i zatwierdzenie podziału nieruchomości stanowiącej tę działkę w sposób wykraczający poza zakres niezbędny do wybudowania planowanej inwestycji oraz nieuwzględnienie, że przeprowadzenie linii rozgraniczającej w ustalony decyzją sposób wraz z posadowieniem wzdłuż działek nr [...] i [...]/1 ekranów dźwiękochłonnych naruszy w istotny sposób uzasadnione interesy skarżącej oraz naruszenia art.7 i 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla działek nr [...] i [...]/1. Zarzuty te nie zostały rozpatrzone przez organ odwoławczy, który ograniczył się do stwierdzenia, że nie podlegają one ocenie w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego, w którego gestii pozostaje ocena prawidłowości zastosowania prawa materialnego i procedury administracyjnej w niniejszym postępowaniu. Organ powołał się przy tym na orzecznictwo sądowe akcentujące, że przepisy ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych nie upoważniają organów orzekających do oceny racjonalności lub słuszności rozwiązań przyjętych we wniosku o ustalenie lokalizacji drogi krajowej. Organy te mają bowiem obowiązek dokonać jedynie oceny, czy wnioskowane ustalenie lokalizacji drogi krajowej nie pozostaje w sprzeczności z prawem powszechnie obowiązującym.
W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy wyprowadził z powyższych tez wyrażonych w orzecznictwie, niewątpliwie słusznych, zbyt daleko idące wnioski w odniesieniu do niniejszej sprawy. Kwestie podniesione w odwołaniach skarżących są zagadnieniami, które organ odwoławczy winien był zbadać w ramach stosowania przepisów postępowania administracyjnego. W swoich odwołaniach strony podniosły zarzut, że wywłaszczenie części ich nieruchomości nie znajduje uzasadnienia, a zatem, że doszło do nadmiernej ingerencji organów administracji w prawo własności. Nie przesadzając w jakimkolwiek zakresie trafności tych zarzutów Sąd I instancji stwierdził, że strona która traci w następstwie wydania orzeczenia administracyjnego uprawnienia właścicielskie w stosunku do swojej nieruchomości ma prawo domagania się od organu administracji, aby ten, działając w celu wykonania nałożonych przepisami k.p.a. obowiązków: dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dążenia do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wyczerpującego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, wykazał, że odjęcie jej praw jest uzasadnione konkretną potrzebą związaną z realizacją celu publicznego i że nie istnieje realna możliwość odstąpienia od tego odjęcia. Zgłaszane w toku postępowania wątpliwości strony w tym zakresie winny być przez organ wnikliwie wyjaśnione (w szczególności organ winien rozważyć zwrócenie się do wnioskodawcy o zajęcie w powyższym zakresie stanowiska, które następnie winien zweryfikować pod kątem, czy istotnie uwzględnienie postulatów skarżących nie jest możliwe), co winno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie natomiast organ odwoławczy niezasadnie odstąpił od dokonania takich wyjaśnień, błędnie przyjmując, że co do zasady pozostają one poza zakresem jego właściwości. Podkreślić należy, że pomimo oczywistej potrzeby sprawnego realizowania inwestycji drogowych nie sposób założyć, że organ administracji właściwy w zakresie orzekania o lokalizacji dróg jest ściśle związany wnioskiem inwestora w taki sposób, że nie może dokonywać kontroli poszczególnych elementów planowanej inwestycji pod kątem ustalenia, czy nie dojdzie do nieuzasadnionej nadmiernej ingerencji w prawo własności obywateli.
Sąd I instancji wskazał ponadto, że nietrafne są zarzuty E. i J.G. Organ odwoławczy odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżących w odwołaniu, a wyjaśnienia te uznać należy za prawidłowe.
Wymieniony wyrok Spółka A. sp. z o.o. zaskarżyła skargą kasacyjną. Jednocześnie wniosła o uzupełnienie tego wyroku przez objęcie nim rozstrzygnięcia co do całości skargi dotyczącej rozgraniczenia inwestycji drogowej z wszystkim nieruchomościami skarżącej.
Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uzupełnił wyrok z dnia 1 września 2009 r. w ten sposób, że oddalił w pozostałym zakresie skargę A. Sp. z o.o. z siedzibą w W.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem uzupełnienia ma być zamieszczenie rozstrzygnięcia co do pozostałej części skargi skarżącej, dotyczącej zaskarżonej decyzji poza linią rozgraniczającą teren inwestycji na odcinku [...] od km 0+434.38 do km 0+136.67 oraz przebiegu ścieżki rowerowej na tym odcinku.
Sąd I instancji wyjaśnił, że spółka zażądała uzupełnienia wyroku poprzez uchylenie tej części zaskarżonej decyzji odwoławczej, która nie została uchylona, argumentując, że przedmiotem zaskarżenia była cała decyzja odwoławcza, podczas gdy Sąd orzekł jedynie co do części tej decyzji.
W ocenie Sądu I instancji skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek, które w sposób dostateczny uzasadniałyby uchylenie decyzji odwoławczej w zakresie odnoszącym się do ustalenia linii rozgraniczającej teren planowanej inwestycji w zakresie wykraczającym poza zakres wskazany w pkt I ppkt 1 i 2 uzupełnianego wyroku.
W skardze wykazano, że "usytuowanie linii rozgraniczającej wynika wyłącznie z zaprojektowania po północnej stronie drogi serwisowej przylegającej do powyższych działek ścieżki rowerowej, która mogłaby bez uszczerbku dla funkcjonalności inwestycji przebiegać w pasie zieleni między główną drogą [...] a w/w drogą serwisową. W obecnym projekcie ścieżka biegnie początkowo wzdłuż północnej krawędzi drogi serwisowej, następnie przecina ją w połowie i dalej prowadzona jest w w/w pasie zieleni. Nie ma jednak przeszkód, aby przekraczała drogę serwisową na wcześniejszym odcinku, za punktem połączenia jej z drogą główną [...]. Rozwiązanie takie pozwoliłoby na usytuowanie linii rozgraniczającej bliżej krawędzi jezdni drogi serwisowej, poza granicą działki nr [...] i częściowo działki nr [...]/1, a tym samym nie powodowałoby konieczności odjęcia własności działki nr [...] i ograniczało obszar działki nr [...]/1 podlegający przejęciu na rzecz Skarbu Państwa. Skarżąca wskazywała także, że okoliczności te są dla niej niezwykle istotne, gdyż zamierza ona wybudować na terenie powyższych działek inwestycję o intensywnej zabudowie, składającą się z ośmiu budynków o przeznaczeniu biurowo-usługowo-handlowym, na którą spółka uzyskała decyzję nr [...] z [...] września 1998 r., wydaną przez Burmistrza Gminy Warszawa – Włochy.". Sąd I instancji wskazał, że konfrontacja powyższych twierdzeń skarżącego z załącznikiem graficznym do decyzji I instancji uprawdopodabniała wniosek, że z teoretycznego punktu widzenia istnieje możliwość przesunięcia ścieżki rowerowej do pasa zieleni, albowiem w pasie tym istnieje przestrzeń gruntu o odpowiednio dużej powierzchni. W tej sytuacji niedokonanie przez organ odwoławczy wyczerpującej oceny, czy rozwiązanie takie mogłoby zostać zastosowane w praktyce, narusza obiektywny interes skarżącej, która zainteresowana jest tym, aby inwestycja ingerowała w jej nieruchomości w zakresie jak najmniejszym. O ile wskazana wyżej korekta przebiegu ścieżki rowerowej i związana z tym korekta przebiegu linii rozgraniczającej teren inwestycji nie byłyby możliwe, stosowne szczegółowe wyjaśnienie tej niemożliwości winno znaleźć się w decyzji odwoławczej. Te przesłanki legły u podstaw uwzględnienia skargi skarżącej w części.
W ocenie Sądu, formułując pozostałe zarzuty skargi, kwestionujące nadmierną i nieuzasadnioną w ocenie skarżącej ingerencję inwestycji w przysługujące jej prawo własności gruntu, skarżąca nie wykazała, ani nie uprawdopodobniła w stopniu, który można by uznać za dostateczny, że ingerencja ta jest niekonieczna, albowiem możliwe jest zastosowanie innych, alternatywnych rozwiązań, mających swoje uzasadnienie techniczne i ekonomiczne. Realizacja wszystkich postulatów skarżącej (uchylenie decyzji w zakresie przebiegu linii rozgraniczającej na odcinku, w jakim wkracza ona we wszystkie nieruchomości spółki oraz w zakresie w jakim przewiduje montaż ekranów ochronnych) musiałby prowadzić do znacznego zmodyfikowania, o ile nie do odstąpienia od planowanego przebiegu inwestycji na znacznym odcinku oraz do pozbawienia terenów sąsiadujących z terenem inwestycji instalacji ochronnych. Rozwiązanie tak radykalne wymagałoby przedstawienia przez skarżącą argumentacji wykraczającej poza powołanie się jedynie na jej naruszony interes faktyczny, na naruszenie którego ustawodawstwo w zakresie lokalizacji dróg publicznych co do zasady zezwala, o ile naruszenie to nie prowadzi do stanu sprzecznego z prawem i o ile łączy się z nim wypłata stosownego odszkodowania. Sprzeczności z prawem decyzji odwoławczej w zakresie wykraczającym poza kwestie wymienione w sentencji uzupełnianego wyroku Sąd I instancji nie stwierdził, podczas gdy realizację przez skarżącą roszczeń odszkodowawczych z tytułu odjęcia własności gwarantują regulacje ustawowe.
Również od powyższego wyroku skarżąca spółka wniosła skargę kasacyjną. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania – art. 141 § 4 p.p.s.a. przez sprzeczność wyroku uzupełnianego i uzupełniającego, a także art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 134 § 1 i art. 151 p.p.s.a. oraz w związku z:
a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3, art. 15 k.p.a., art. 28 k.p.a. i art. 7 ust. 1 pkt a/ ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ I instancji
b) art. 145 §1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w zw. z art. 64 i 21 Konstytucji RP, oraz 140, 144 Kodeksu cywilnego
Jako uzasadnienie podstaw kasacyjnych spółka podniosła tożsame argumenty jak w skardze kasacyjnej od wyroku z dnia 1 września 2009 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Przede wszystkim należy stwierdzić, że wyrok wydany w dniu 1 września 2009 r. i uzupełniający z dnia 12 stycznia 2010 r. stanowią jedną całość, a nie dwa odrębne orzeczenia. W dniu 1 września 2009 r. WSA nie orzekł bowiem w całości skargi skarżącej Spółki i uznając jej zarzuty za uzasadnione punktem I wyroku uchylił zaskarżoną decyzję tylko do części linii rozgraniczającej teren inwestycji z nieruchomościami skarżącej oznaczonymi jako działki nr [...] i [...]/1. Wobec braku rozstrzygnięcia co do pozostałej części skargi dotyczącej linii rozgraniczającej na całej długości nieruchomości skarżącej Sąd I instancji uzupełnił wyrok z 1 września wyrokiem z 12 stycznia 2010 r., dodając mu punkt II w brzmieniu: "W pozostałym zakresie skargę Sp. z o.o. w Warszawie oddala". W ten sposób doszło do podniesionej w skardze kasacyjnej niespójności orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Co do części tego wyroku oznaczonej pkt I, uwzględniającej częściowo skargę Spółki A., Sąd uznał, że organy nie rozpatrzyły w wystarczającym stopniu zarzutów z wniosków skarżącej, nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy i nie dążyły do jej załatwienia z uwzględnieniem zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli. Wskazując przy tym na brak bezwzględnego priorytetu interesu publicznego nad prywatnym Sąd stwierdził, że w każdym przypadku działający organ ma wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Odnośnie do części wyroku uwzględniającej skargę (pkt I) Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wyjaśnił sprawy błędnie przyjmując, że co do zasady badanie zasadności zarzutów strony pozostaje poza zakresem jego właściwości. Sąd I instancji wyraził przy tym pogląd, że nie sposób założyć, iż "organ administracji właściwy w zakresie orzekania o lokalizacji dróg jest ściśle związany wnioskiem inwestora w taki sposób, że nie może dokonywać kontroli poszczególnych elementów planowanej inwestycji pod kątem ustalenia, czy nie dojdzie do nieuzasadnionej nadmiernej ingerencji w prawo własności obywateli".
W tej sytuacji niezrozumiałe są motywy oddalenia pozostałej części skargi spółki Investment uzupełniającą częścią wyroku (pkt II). Część ta dotyczy linii rozgraniczającej teren inwestycji z nieruchomościami skarżącej w zakresie nieujętym pkt I wyroku. W stosunku do niej Sąd I instancji wyraził całkowicie sprzeczny pogląd z poglądem wyrażonym dla uzasadnienia uzupełnionego wyroku, iż skarżąca nie wykazała ani nie uprawdopodobniła w wystarczającym stopniu, że ingerencja inwestora w jej prawa jest niekonieczna. Sąd stwierdził też, że realizacja wszystkich postulatów skarżącej musiałaby prowadzić do znacznego zmodyfikowania, o ile nie do odstąpienia od planowanego przebiegu inwestycji na znacznym odcinku oraz do pozbawienia terenów sąsiadujących z terenem inwestycji instalacji ochronnych.
Z motywów Sądu nie wynika przyczyna takiej zasadniczej odmienności oceny części wyroku oznaczonej pkt I i części oznaczonej jako pkt II. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny jest niekonsekwentny, gdyż w uzasadnieniu wyroku z 1 września 2009 r. za uzasadnioną uznał całą skargę skarżącej Spółki, stwierdzając, iż organy wadliwie nie ustosunkowały się do jej stanowiska (str. 12 uzasadnienia).
Natomiast w uzupełniającej części wyroku Sąd (sprzecznie ze swoim wcześniejszym stanowiskiem) samodzielnie ocenił stanowisko skarżącej jako nieuzasadnione. Należy więc uznać zasadność zarzutów skargi kasacyjnej odnoszących się do części wyroku oddalającej skargę. Oddalenie tej części skargi nastąpiło z naruszeniem art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, dalej: p.p.s.a.), skoro zaskarżona do Sądu decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Dlatego na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i art. 203 pkt 1 tej ustawy NSA uchylił zaskarżoną część wyroku i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot poniesionych przez nią kosztów postępowania przed sądem drugiej instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI