II OSK 1061/07

Naczelny Sąd Administracyjny2007-12-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
zagospodarowanie przestrzenneprawo ochrony środowiskaudział społeczeństwapostępowanie administracyjnedecyzja lokalizacyjnainwestycja celu publicznegoobwieszczenieNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia, uznając, że brak obwieszczenia o planowanej inwestycji celu publicznego w pobliżu jej lokalizacji nie stanowił istotnego naruszenia prawa procesowego, a inne zarzuty dotyczące udziału społeczeństwa i procedury uzgodnieniowej również okazały się bezzasadne.

Stowarzyszenie wniosło skargę kasacyjną od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na decyzję SKO w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Głównym zarzutem było naruszenie Prawa ochrony środowiska poprzez zaniechanie obwieszczenia o planowanym przedsięwzięciu w pobliżu jego lokalizacji. NSA uznał, że choć mogło dojść do uchybienia, nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, a inne zarzuty dotyczące udziału społeczeństwa i procedury uzgodnieniowej również nie znalazły potwierdzenia. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Stowarzyszenia "[...]" od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stowarzyszenie zarzucało naruszenie przepisów Prawa ochrony środowiska (POŚ), w szczególności art. 32 ust. 1 pkt 1, dotyczącego obowiązku obwieszczenia o planowanym przedsięwzięciu w pobliżu jego lokalizacji. Sąd pierwszej instancji uznał, że zaniechanie tego obowiązku stanowiło naruszenie prawa procesowego, ale nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. NSA podzielił stanowisko WSA, podkreślając, że choć brak obwieszczenia mógł być uchybieniem, nie prowadził do nieważności decyzji ani nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd wskazał, że definicja "podania ogłoszenia do publicznej wiadomości" w POŚ dopuszcza różne formy informowania, a skuteczne powiadomienie społeczeństwa, potwierdzone udziałem stowarzyszenia w postępowaniu, było wystarczające. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz procedury uzgodnieniowej, uznając, że ewentualne uchybienia w postępowaniach wpadkowych nie przekładają się automatycznie na wadliwość decyzji głównej, a strona miała możliwość skorzystania z instrumentów prawnych do ich weryfikacji. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zaniechanie obowiązku obwieszczenia nie zawsze skutkuje nieważnością decyzji ani nie zawsze jest istotnym naruszeniem prawa procesowego, jeśli inne formy informowania zapewniły skuteczne powiadomienie społeczeństwa.

Uzasadnienie

NSA uznał, że definicja "podania ogłoszenia do publicznej wiadomości" w POŚ dopuszcza różne formy informowania, a skuteczne powiadomienie społeczeństwa, potwierdzone udziałem strony, jest wystarczające. Brak obwieszczenia w pobliżu inwestycji nie jest automatycznie równoznaczny z istotnym naruszeniem prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

POŚ art. 32 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Obowiązek obwieszczenia w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia jest istotnym elementem informowania społeczeństwa, ale jego brak nie zawsze prowadzi do negatywnych skutków prawnych, jeśli inne formy informowania były skuteczne.

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji NSA jako organu rozpoznającego środki odwoławcze.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badana jest tylko nieważność postępowania.

Pomocnicze

POŚ art. 11

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska nie zawsze skutkuje nieważnością decyzji; wpływ naruszenia na wynik sprawy jest badany.

POŚ art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Przepis dotyczący praw organizacji społecznych w postępowaniu.

POŚ art. 3 § pkt 19

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Definicja podania ogłoszenia do publicznej wiadomości, dopuszczająca różne formy informowania.

k.p.a. art. 106 § § 1, 2, 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące postępowania w sprawie uzgodnień.

u.p.z.p. art. 53 § ust. 5

Ustawa z dnia 27 czerwca 2001 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zastosowanie art. 106 k.p.a. do procedury uzgodnień przy wydawaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit a), b) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego (braku obwieszczenia) na wynik sprawy. Skuteczne powiadomienie społeczeństwa o postępowaniu mimo braku obwieszczenia w pobliżu inwestycji. Postępowania uzgodnieniowe mają odrębny byt prawny i ich wady nie przekładają się automatycznie na wadliwość decyzji głównej. Strona miała możliwość skorzystania z odrębnych instrumentów prawnych do weryfikacji postępowań uzgodnieniowych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie Prawa ochrony środowiska poprzez zaniechanie obowiązku obwieszczenia o planowanej inwestycji w pobliżu jej lokalizacji. Naruszenie przepisów o udziale społeczeństwa w postępowaniu, w tym prawa do zgłaszania uwag i wniosków. Wady procedury uzgodnieniowej i naruszenie praw strony w postępowaniach wpadkowych. Błędne ustalenie stanu faktycznego przez Sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

ani zaskarżona decyzja, ani też utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie są obarczone uchybieniami prawa procesowego, czy też materialnego, mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. przez wymienione we wspomnianym wyżej przepisie naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska należy rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisów Prawa ochrony środowiska bez względu na jego wagę, czy też wpływ na wynik sprawy. Sąd potraktował brak obwieszczenia przewidzianego w przepisach POŚ jako naruszenie prawa procesowego, którego wpływ na rozstrzygnięcie należy zbadać. nieprzeprowadzenie pełnej oceny wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 nie jest uchybieniem pomimo tego, iż część obszaru objęta projektowaną inwestycją należy do ustanowionego obszaru chronionego Natura 2000 Sprostanie przez organ orzekający wymogom prawa krajowego zawartego w ustawie Prawo ochrony środowiska, stanowi zarazem wypełnienie norm postulowanych w Konwencji z Aarhus. postępowania o uzgodnienie mają odrębny byt prawny od postępowania głównego, na potrzeby którego są przeprowadzane. odmienna ocena materiału dowodowego nie może być traktowana jako zarzut, bowiem stanowi jedynie polemikę z wyrokiem sądu administracyjnego. Sąd Wojewódzki słusznie nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, w związku z czym skargę oddalił – a więc prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a. powołane przez Skarżącego jako podstawa kasacyjna naruszenia prawa materialnego przepisy art. 32. ust. 1 pkt 1, art. 33 ust. 12 ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz art. 31 §§ 2 i 3 KPA mają charakter przepisów procesowych brak jego realizacji nie zawsze musi prowadzić do negatywnych skutków prawnych. Rzeczą organu jest wybranie takiego sposobu ogłoszenia, który zapewni by obwieszczenie o planowanym przedsięwzięciu było dokonane w sposób skuteczny. nadużyciem jest twierdzenie podawane przez skarżącego jakoby jakiekolwiek naruszenie czy uchybienie w którymś z tych postępowań przekładało się na wadliwość decyzji głównej.

Skład orzekający

Roman Hauser

przewodniczący sprawozdawca

Maria Czapska - Górnikiewicz

sędzia

Marzenna Linska - Wawrzon

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku informowania społeczeństwa w postępowaniach o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, znaczenia naruszeń proceduralnych oraz odrębności postępowań uzgodnieniowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji. Interpretacja art. 32 POŚ może być różnie stosowana w zależności od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu udziału społeczeństwa w procesie decyzyjnym dotyczącym inwestycji, co jest istotne dla organizacji pozarządowych i obywateli. Interpretacja NSA w kwestii obowiązku informowania i znaczenia uchybień proceduralnych jest kluczowa dla praktyki.

Czy brak ogłoszenia o inwestycji unieważnia decyzję? NSA wyjaśnia znaczenie formalności w prawie ochrony środowiska.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1061/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-07-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Czapska - Górnikiewicz
Marzenna Linska - Wawrzon
Roman Hauser /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 443/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-12-13
II OZ 597/06 - Postanowienie NSA z 2006-06-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
art. 32 ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędzia WSA del.Marzenna Linska - Wawrzon Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia "[...]" od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 443/06 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia
13 grudnia 2006 r. oddalił skargę Stowarzyszenia "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sygn. akt [...].
W uzasadnieniu Sąd podkreślił, że ani zaskarżona decyzja, ani też utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie są obarczone uchybieniami prawa procesowego, czy też materialnego, mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie podzielił zarzutów Stowarzyszenia, iż w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji doszło do istotnego z punktu widzenia wyniku sprawy naruszenia przepisów Prawa ochrony środowiska o udziale społeczeństwa w postępowaniu.
W ocenie Sądu w postępowaniu administracyjnym doszło do uchybienia procesowego w postaci zaniechania przez organ dokonania obwieszczeń, których obowiązek dokonania wynika z art. 32 ust. l pkt 1 i art. 32 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 19 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm. – dalej POŚ).
Sąd nie podzielił jednakże stanowiska strony skarżącej, iż naruszenie to pociąga za sobą automatycznie skutek, o którym mowa w art. 11 Prawa ochrony środowiska, zgodnie z którym decyzja wydana z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony środowiska jest nieważna. Sąd nie podzielił poglądu, iż przez wymienione we wspomnianym wyżej przepisie naruszenie przepisów dotyczących ochrony środowiska należy rozumieć jakiekolwiek naruszenie przepisów Prawa ochrony środowiska bez względu na jego wagę, czy też wpływ na wynik sprawy.
Wychodząc z powyższych przesłanek, Sąd potraktował brak obwieszczenia przewidzianego w przepisach POŚ jako naruszenie prawa procesowego, którego wpływ na rozstrzygnięcie należy zbadać. Mając na uwadze całokształt sprawy uznał, iż wpływ ten nie był istotny.
W ocenie Sądu brak jest wystarczających podstaw do uznania, iż w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną decyzją nie wyjaśniono należycie wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. w szczególności nie wyjaśniono rzeczywistego wpływu planowanej inwestycji na środowisko.
Sąd stwierdził, że nietrafny jest zarzut skarżącego odnośnie nieprzeprowadzenia pełnej oceny wpływu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Nieprzeprowadzenie tej oceny nie jest uchybieniem pomimo tego, iż część obszaru objęta projektowaną inwestycją należy do ustanowionego obszaru chronionego Natura 2000 - Dolina Środkowej Wisły o kodzie PLB 140004, w §2 pkt 24 lit. a rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz. U. Nr 229, poz. 2313). Zarzuty skarżącego odnośnie niedokonania oceny tego wpływu należy uznać za przedwczesne, ponieważ zgodnie z wolą ustawodawcy wspomniana ocena nie jest wymagana na etapie ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Zdaniem Sądu I instancji nie można również przypisać organowi drugiej instancji administracyjnej naruszenia prawa w postaci nie odniesienia się do wszystkich zgromadzonych w aktach sprawy zarzutów stron składających odwołanie oraz innych uwag i opinii. Organ odwoławczy, jako organ mający dokonać ponownej analizy zebranego materiału dowodowego i na tej podstawie mający wydać decyzję stosownie do poczynionych ustaleń i ocen, odniósł się do tych wszystkich zarzutów i okoliczności, które dotyczyły prawnej problematyki projektowanej lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Za nieuzasadniony uznać należy zarzut, iż niektóre strony bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.
Za nieuzasadnione należy uznać zarzuty naruszenia wymienionych w skardze przepisów ratyfikowanej przez Polskę Konwencji sporządzonej w Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. Nr 78, poz. 706 i 707). Wskazane przez skarżące Stowarzyszenie przepisy art. 6 ust. 2, 7-9 powołanej Konwencji dotyczą procedury upubliczniania informacji dla społeczeństwa o wszczęciu postępowania w sprawach dotyczących środowiska, jego prowadzenia i wydania decyzji, zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu poprzez zgłaszanie uwag i wniosków oraz ich rozpatrywanie przez organ prowadzący postępowanie, a także uwzględnienie w decyzji rezultatów uzyskanych w wyniku udziału społeczeństwa. Normy wynikające z powołanych przepisów Konwencji znajdują swoje odzwierciedlenie w przepisach ustawy Prawo ochrony środowiska i w rozpatrywanej sprawie zostały zastosowane przez organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w pierwszej instancji o wydanie decyzji dotyczącej ustalenia lokalizacji projektowanej inwestycji celu publicznego. Sprostanie przez organ orzekający wymogom prawa krajowego zawartego w ustawie Prawo ochrony środowiska, stanowi zarazem wypełnienie norm postulowanych w Konwencji z Aarhus.
Zdaniem Sądu I instancji także zarzut naruszenia stosownych przepisów Dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięć, zmienionej przez Dyrektywę Rady 97/11/WE z dnia 3 marca 1997 r. oraz zmienionej przez Dyrektywę Rady 2003/3 5/WE z dnia 26 maja 2003 r., oraz Dyrektywy 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk naturalnych oraz dzikiej fauny i flory, również nie może być uwzględniony. O ile bowiem w prowadzonym postępowaniu o wydanie zaskarżonej decyzji zarówno organu drugiej instancji, jak i organu pierwszej instancji, spełnione zostały ustawowe wymogi zapewnienia społeczeństwu udziału w postępowaniu, o tyle wdrożenie norm zawartych w powołanych Dyrektywach Rady UE do ustawy Prawo ochrony środowiska nastąpiło dopiero ustawą z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113, poz. 954), której, stosownie do art. 19 ust. 1 tej ustawy, ze względu na złożony w tym względzie wniosek inwestora, nie zastosowano w rozpatrywanej sprawie. Sąd stwierdził, że normy znowelizowanej ustawy Prawo ochrony środowiska ustawą z dnia 18 maja 2005 r., będą miały zastosowanie przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację projektowanego przedsięwzięcia, z uwzględnieniem przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.
Wobec zarzutu o wadach procedury uzgodnieniowej prowadzonej przez organ pierwszej instancji, Sąd wskazał, że zgodnie z art. 106 § 2 kpa, mającym zastosowanie do procedury uzgodnień przy wydawaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 53 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę. Z akt sprawy wynika, iż większość wystąpień organu pierwszej instancji o uzyskanie uzgodnień w trybie 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 106 k.p.a. miała miejsce przed dniem zgłoszenia przez skarżące Stowarzyszenie chęci udziału w postępowaniu na prawach strony. Stosowne zawiadomienia były przy tym wysyłane do wszystkich stron postępowania, jakie zostały ustalone. Pozostałe wystąpienia organu pierwszej instancji o uzgodnienia miały miejsce przed wydaniem postanowienia z dnia [...] o dopuszczeniu Stowarzyszenia "[...]" do postępowania na prawach strony. Nie można zatem podzielić zarzutów skarżącego, o zamierzonym pomijaniu Stowarzyszenia przez organ pierwszej instancji w procedurze uzgodnieniowej. O zebraniu całego dowodowego w sprawie organ pierwszej instancji informował przy tym w drodze publicznych obwieszczeń na tablicach ogłoszeń Urzędu [...] W. i Urzędów dzielnicy [...] oraz w dodatku [...] Gazety [...] i w internecie.
Sąd podkreślił jednocześnie, iż z procesowego punktu widzenia postępowania oparte na art. 106 k.p.a. (postępowania o uzgodnienie) mają odrębny byt prawny od postępowania głównego, na potrzeby którego są przeprowadzane. Postępowania te kończą się odrębnymi orzeczeniami, zaskarżalnymi w trybie zażalenia do organu wyższej instancji, jak i w trybie skargi do sądu administracyjnego. O ile zatem strony wywodzą naruszenie ich prawa do uczestniczenia w postępowaniach o uzgodnienie, winny były skorzystać z możliwości weryfikowania tych orzeczeń.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniosło Stowarzyszenie "[...]". Wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 32 ust. 1 pkt 1 POŚ w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 lipca 2005 r., art. 11 oraz art. 33 ust. 1 ww. ustawy.
I tak, zdaniem skarżącego, sąd błędnie przyjął, że uchybienie obowiązkowi ogłoszenia w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia nie może uzasadniać sankcji z art. 11. Takie założenie WSA w Warszawie spowodowało niezasadnie zakwalifikowanie uchybienia jako nieistotnego naruszenia prawa procesowego.
Ponadto, jako błędne oceniono stwierdzenie Sądu, że obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia było zbędne, zważywszy na nieistotny wpływ zaniechania tego obowiązku na wynik postępowania oraz fakt, że dokonano zawiadomień przy wykorzystaniu innych środków komunikacji. W opinii zaś skarżącego, art. 32 ust. 1 pkt 1 wymaga obligatoryjnego obwieszczenia w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia, bez względu na równoczesne zastosowanie innych form przekazu oraz bez względu na rodzaj inwestycji. Jak podkreślił skarżący, przepisy ustawy POŚ nie różnicują inwestycji, jeżeli chodzi o sposób powiadamiania o nich, a wręcz przeciwnie – kładą nacisk na fakt, by obwieszczenia o planowanym przedsięwzięciu były dokonywane w sposób skuteczny. WSA w Warszawie przyjął natomiast, że zaniedbanie ogłoszeń w pobliżu miejsca planowanej inwestycji stanowi naruszenie przepisów ustawy POŚ, ale odrzucił zarzut, że takie naruszenie należy zakwalifikować do naruszeń, o których mowa w art. 11 ww. ustawy.
Zdaniem skarżącego, wbrew twierdzeniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak zamieszczenia ogłoszeń w pobliżu miejsca planowanej inwestycji znacząco uszczuplił możliwości udziału społeczeństwa w procedurze wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji projektowanej inwestycji.
Wyrokowi zarzucono naruszenie również art. 33 ust. 1 POŚ w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 lipca 2005 r. oraz art. 31 ust.2 i ust. 3 KPA poprzez błędne przyjęcie, że fakt włączenia się organizacji społecznej do już toczącego się postępowania administracyjnego pozbawia ją pewnych praw przysługujących stronie, w szczególności prawa zgłaszania uwag i wniosków, otrzymania zapadłych w sprawie orzeczeń (lub informacji o fakcie ich wydania) lub wnoszenia od nich środków zaskarżenia. W ocenie skarżącego, fakt wszczęcia postępowania wpadkowego poprzez wystąpienie organu prowadzącego postępowanie lokalizacyjne do organu uzgadniającego nie stanowi przeszkody do uwzględnienia w takim postępowaniu praw organizacji społecznej jako podmiotu działającego na prawach strony, w tym prawa zapoznania się z treścią rozstrzygnięć i ewentualnego wnoszenia zastrzeżeń co do ich treści.
Zdaniem skarżącego w wyroku doszło również do naruszenia art. 53 ust. 4 i ust. 6 ustawy o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym, art. 48 ust.2 pkt 1 i 2 POŚ oraz art. 106 §§ 1, 2, 5 KPA poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przedmiotem odwołania i skargi do sądu administracyjnego nie mogą być zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego odnoszące się do postępowań wpadkowych, uzgodnieniowych oraz wydanych w ich ramach postanowień, gdyż postępowania te mają swój odrębny byt prawny. Jak wskazuje skarżący, wadliwe postępowanie uzgodnieniowe i postanowienia wydane na ich podstawie mogą być badane i weryfikowane jako część składowa i merytoryczna podstawa decyzji. Nie skorzystania z prawa żądania wznowienia postępowań uzgodnieniowych nie pozbawia strony prawa żądania zweryfikowania prawidłowości tychże postępowań jako immanentnych części składowych decyzji w odwołaniu i skardze na nią. Ekonomia procesowa nie uzasadnia celowości czy konieczności żądania wznowienia postępowań uzgodnieniowych ani ich prowadzenia w sytuacji gdy została już wydana decyzja kończąca postępowanie, niejako konsumująca rozstrzygnięcie uzgodnieniowe.
Oprócz wskazanych powyżej naruszeń prawa materialnego, wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej wskazano naruszenie art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ust.1 lit a), b) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 10, art. 7 oraz 77 KPA, art. 53 ust. 1 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 106 §§ 1,2 i 5 oraz art. 49 ustawy KPA oraz art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ust.1 lit a), b) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 32 ust. 1 pkt 1, art. 32 ust.2 oraz art. 19 ust. 2 pkt 2 oraz art. 19 ust. 6 i art. 33 ust. 1 ustawy POŚ, jak również art. 7, 10, 77 KPA poprzez błędne ustalenie przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego, a co się z tym wiąże niewłaściwą kontrolę orzeczeń organów administracji i niezasadne oddalenie skargi. Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił zarzutu pozbawienia skarżącego czynnego udziału w postępowaniu, braku możliwości korzystania przez nią z praw strony oraz faktu przedwczesnego wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie [...], uznając postanowienia uzgodnieniowe niezasadnie za prawomocne, które to uchybienia spowodowały utrzymanie w obrocie prawnym decyzji administracyjnej, obarczonej wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa, bądź co najmniej kwalifikującej się do uchylenia.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podkreślono, że zaskarżony wyrok został wydany "po dogłębnym rozważeniu przez Sąd wszelkich okoliczności". Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej podkreślono, że obwieszczenia zostały dokonane prawidłowo – ale nawet gdyby uznać, że obwieszczenia nie było, to brak obwieszczenia nie jest uchybieniem skutkującym nieważnością decyzji. Całkowicie chybiony jest również – zdaniem uczestnika postępowania – zarzut odmowy skarżącemu pewnych praw służących stronie, ponieważ z akt sprawy wynika, że większość wystąpień organu pierwszej instancji o uzyskanie uzgodnień miała miejsce przed dniem zgłoszenia się skarżącego do udziału w sprawie. Uczestnik postępowania podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszeń art. 7, 10 i 77 k.p.a. Wskazał również, że zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia przepisów postępowania nie mają w istocie charakteru zarzutów dotyczących przepisów postępowania, ponieważ okoliczności uzasadniające te zarzuty to zdarzenia powoływane przy okazji zarzutów naruszenia prawa materialnego. Zdaniem uczestnika postępowania naruszenie prawa materialnego nie może równocześnie stanowić naruszenia prawa procesowego. Uczestnik postępowania podkreślił również, że skarżący nie wskazał, jakie konkretnie przepisy naruszył WSA wydając zaskarżony wyrok.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd ten rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę kasacyjną w tym zakresie należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Jeżeli w skardze kasacyjnej zarzucono zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. Skarga kasacyjna w tym zakresie jest jedynie polemiką z trafnymi ustaleniami organów orzekających przyjętymi przez Sąd Wojewódzki.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 151 w związku z art. 145 § 1 ust. 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a. w związku z art. 10, 7, 77 oraz 106 § 1,2 i 5 i art. 49 k.p.a. a także art. 53 ust. 1 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędne ustalenie przez WSA stanu faktycznego, a co za tym idzie niewłaściwą kontrolę i niezasadne oddalenie skargi. Skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdził, że WSA błędnie ustalił stan faktyczny sprawy. Należy podkreślić, że odmienna ocena materiału dowodowego nie może być traktowana jako zarzut, bowiem stanowi jedynie polemikę z wyrokiem sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten określa zakres działania sądów administracyjnych i nie wynika z niego obowiązek uwzględniania skarg na decyzje administracyjne. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że wydając wyrok w rozpatrywanej sprawie WSA naruszył ten przepis.
Z kolei stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zdaniem składu orzekającego w rozpatrywanej sprawie przeprowadzona przez sąd pierwszej instancji kontrola legalności zaskarżonej decyzji została dokonana w oparciu o całokształt okoliczności faktycznych sprawy, z uwzględnieniem wszystkich przepisów prawnych istotnych w rozpoznawanej sprawie, co znalazło wyraz w wyczerpującym uzasadnieniu wyroku Sądu Wojewódzkiego.
Nie można się również zgodzić ze skarżącym, że WSA naruszył art. 151 w związku z art. 145 p.p.s.a., bowiem są to przepisy wzajemnie się wykluczające. Sąd Wojewódzki słusznie nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, w związku z czym skargę oddalił – a więc prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a. Co za tym idzie, nie naruszył art. 145 p.p.s.a., gdyż przepis ten w ogóle nie miał zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego przez sąd I instancji, a zatem podstawy skargi kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zakres oceny Sądu jest ograniczony do badania, czy wskazane przez Skarżącego przepisy zostały naruszone przez ich błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym naruszenie to polegało.
W tym miejscu należy wskazać, że powołane przez Skarżącego jako podstawa kasacyjna naruszenia prawa materialnego przepisy art. 32. ust. 1 pkt 1, art. 33 ust. 12 ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz art. 31 §§ 2 i 3 KPA mają charakter przepisów procesowych, mających zastosowanie w postępowaniu przed organem administracyjnym w sprawach dotyczących inwestycji mogących mieć wpływa na środowisko, a przez to wymagających udziału społeczeństwa.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w sprawie stwierdza, że możliwe było przyjęcie przez Sąd I instancji, że uchybienie obowiązkowi ogłoszenia w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia miało miejsce, ale nie wywołuje w niniejszej sprawie skutku. Należy ponadto zauważyć, że ze względu na charakter i wielkość przedmiotowej inwestycji, mającej charakter inwestycji liniowej, należy przyjąć, że wykonanie takiej powinności w praktyce było niezmiernie trudne do realizacji. Idąc tokiem rozumowania Skarżącego, należałoby przyjąć, że umieszczenia takiego obwieszczenia w jednym miejscu planowanej inwestycji nie uchroniłoby organu I instancji przed zgłoszeniem zarzutu braku obwieszczenia w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia w rozumieniu art. 3 pkt 19) ustawy – Prawo ochrony środowiska.
Mając na uwadze art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym przed 28 lipca 2005 r. oraz art. 3 pkt 19 ww. ustawy, Sąd zauważa, że obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanej inwestycji jest istotnym elementem w zakresie informowania społeczeństwa o postępowaniu wymagającym jego udziału, jednakże brak jego realizacji nie zawsze musi prowadzić do negatywnych skutków prawnych.
Należy też wyraźnie wskazać, że przepis art. 3 pkt 19 ustawy – Prawo ochrony środowiska, definiujący podanie ogłoszenia do publicznej wiadomości może być różnie interpretowany. Sąd I instancji a także skarżąca strona przyjmują, że w przypadku ogłoszenia informacji w siedzibie organu właściwego w sprawie konieczne jest także obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w sprawie wskazany przepis w swej pierwszej części wylicza trzy odrębne sposoby ogłoszenia informacji:
-) ogłoszenie w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie,
-) ogłoszenie w siedzibie organu właściwego w sprawie,
-) ogłoszenie poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia.
Rzeczą organu jest wybranie takiego sposobu ogłoszenia, który zapewni by obwieszczenie o planowanym przedsięwzięciu było dokonane w sposób skuteczny. Nie ma też przeszkód prawnych by wykorzystać wszystkie trzy formy ogłoszenia. W konkretnej sprawie nie może budzić wątpliwości, że obwieszczenie było skuteczne, czego najlepszym dowodem jest udział stowarzyszenia w postępowaniu. Za taką interpretacją wskazanego przepisu przemawiają przede wszystkim względy wykładni gramatycznej i celowościowej. Gdyby iść drogą interpretacji Sądu I instancji i skarżącego to w wielu wypadkach niemożliwe byłoby wypełnienie obowiązku informacyjnego, bowiem jedynie skuteczną drogą wypełnienia obowiązku informacyjnego byłoby obligatoryjne wykorzystanie wszystkich form obwieszczenia a więc ogłoszenia w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego i poprzez obwieszczenie w pobliżu miejsca planowanego przedsięwzięcia. Zważywszy zaś, że w wielu jednostkach podziału terytorialnego nie wykształciły się jeszcze w pełni utrwalone formy ogłaszania informacji w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie, pozwalające na ogłoszenie także w tej formie, wskazany przepis byłby martwy.
Nadto trzeba wskazać, że organ administracji publicznej właściwy do wydania decyzji lokalizacyjnej dołożył dalej idących starań, aby wypełnić obowiązek informacyjny zapewniający udział społeczeństwa – dokonano bowiem podania do publicznej wiadomości w innych przewidzianych ustawą Prawo ochrony środowiska formach: ogłoszeń w siedzibie właściwego organu oraz w urzędach dzielnic [...] W. [...] i [...], w lokalnej prasie oraz na stronie internetowej.
W kwestii naruszenia art. 33 ust. 1 POŚ w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 lipca 2005 r. oraz art. 31 ust. 2 i ust. 3 KPA, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że z analizy akt sprawy nie wynika, aby te przepisy zostały w niniejszej sprawie naruszone poprzez celowe uszczuplanie przez organ praw, jakie Skarżącemu przysługiwały w toczącym się postępowaniu w wyniku dopuszczenia go do udziału postanowieniem z [...]. W powyższym zakresie zdaniem Sądu relewantne są jego wyżej wyrażone uwagi dotyczące zarzutów Skarżącego powołanych jako przytoczenie podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a.
W zakresie naruszenia art. 53 ust. 4 i ust. 6 ustawy o planowaniu o zagospodarowaniu przestrzennym, art. 48 ust.2 pkt 1 i 2 POŚ oraz art. 106 §§ 1, 2, 5 KPA, należy podkreślić, że postępowanie uzgodnieniowe ma nierozerwalny związek z postępowaniem głównym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jednak nadużyciem jest twierdzenie podawane przez skarżącego jakoby jakiekolwiek naruszenie czy uchybienie w którymś z tych postępowań przekładało się na wadliwość decyzji głównej. Jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę kasacyjną istnieją odpowiednie instrumenty prawne w postaci np. wznowienia postępowań uzgodnieniowych w przypadku, gdy nastąpiło jakiekolwiek uchybienie w postępowaniu. Należy wskazać, że skarżący z takich instrumentów nie skorzystało.
Biorąc pod uwagę całość poczynionych wyżej wywodów należy uznać, iż skarga kasacyjna w przedmiotowej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 r. , odpowiada prawu a zatem w oparciu o przepis art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI