I OSK 95/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną W.S. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że skarżący nie wykazał swojego statusu strony w postępowaniu dotyczącym komunalizacji nieruchomości rolnych.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W.S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiającą uchylenia decyzji o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Gminę K. nieruchomości rolnych. Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że przysługuje mu status strony jako następcy prawnego właściciela działek, z których wyodrębniono nieruchomości drogowe. NSA oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał tytułu prawnego do spornych działek, co uniemożliwiało przyznanie mu statusu strony w postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Decyzja Ministra odmówiła uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody z 2013 r., stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę K. nieruchomości rolnych przeznaczonych pod drogi dojazdowe. Skarżący domagał się uchylenia wyroku WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a. oraz art. 28 k.p.a. Twierdził, że przysługuje mu status strony postępowania, ponieważ jego poprzednik prawny był właścicielem działki, z której wyodrębniono sporne nieruchomości drogowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA i organów administracji. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby jemu lub jego poprzednikowi prawnemu przysługiwał tytuł prawny do działek objętych decyzją komunalizacyjną. Brak takiego dowodu uniemożliwił przyznanie skarżącemu statusu strony w postępowaniu. Sąd podkreślił, że postępowanie dotyczyło wniosku o wznowienie postępowania, a nie badania merytorycznej zasadności pierwotnej decyzji komunalizacyjnej. W związku z tym, zarzuty skargi kasacyjnej uznano za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie wykazał, aby jemu lub jego poprzednikowi prawnemu przysługiwał tytuł prawny do działek objętych decyzją komunalizacyjną, co uniemożliwia przyznanie mu statusu strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dla wykazania przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją wydaną na podstawie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa konieczne jest wykazanie przysługiwania stronie (bądź jej poprzednikowi prawnemu) tytułu prawnego do działek objętych ową decyzją. Skarżący nie przedstawił wystarczających dowodów na potwierdzenie swojego prawa własności do spornych działek drogowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niewłaściwe zastosowanie przepisu skutkujące oddaleniem skargi poprzez bezzasadne przyjęcie, iż skarżącemu nie przysługuje status strony postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny nie jest związany powołaną podstawą prawną oraz podniesionymi zarzutami i wnioskami.
u.g.n.r.S.P. art. 1
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Przepis dotyczący nieruchomości rolnych Skarbu Państwa.
u.g.n.r.S.P. art. 2
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Przepis dotyczący nieruchomości rolnych Skarbu Państwa.
u.g.n.r.S.P. art. 13 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Przepis dotyczący nabycia nieruchomości rolnych z mocy prawa.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
u.g.n.r.S.P. art. 13 § ust. 2-4
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Podstawa prawna decyzji Wojewody o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Gminę K. nieruchomości rolnych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada uwzględniania całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi formalne skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Okoliczności skutkujące nieważnością postępowania.
p.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Okoliczności rozważane z urzędu przez NSA.
Dz. U. nr 133 poz. 872 ze zm. art. 73
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Przepis dotyczący nabycia z mocy prawa działek o określonych numerach.
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wady powodujące nieważność decyzji administracyjnej.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, iż Skarżącemu nie przysługuje status strony postępowania administracyjnego. Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1, 2, 13 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że Skarżący nie wykazał własnego interesu prawnego. Naruszenie przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 107 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne przyjęcie, że brak jest dowodów na tytuł prawny poprzednika prawnego skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Skarżący nie wykazał, by przysługiwał mu tytuł prawny do działek nr [...] , [...] i [...] (uprzednio [...] , [...] i [...]). Brak jest zatem podstaw do uznania, że działki nr [...],[...] i [...] czy też odpowiadające im obecnie działki nr [...], [...] i [...] zostały wydzielone z działki nr [...], która stała się własnością poprzednika prawnego Skarżącego. Sąd kasacyjny podziela w pełni stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym dla wykazania przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją wydaną na podstawie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa konieczne jest wykazanie przysługiwania stronie (bądź jej poprzednikowi prawnemu) tytułu prawnego do działek objętych ową decyzją.
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Karol Kiczka
członek
Piotr Przybysz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów dowodowych do wykazania statusu strony w postępowaniach dotyczących nieruchomości rolnych Skarbu Państwa oraz znaczenia posiadania tytułu prawnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją nieruchomości rolnych i wymaga analizy konkretnych dokumentów historycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii własnościowych i proceduralnych związanych z nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Jak udowodnić prawo własności do ziemi sprzed dekad? NSA rozstrzyga w sprawie nieruchomości rolnych Skarbu Państwa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 95/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-09-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-01-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Wesołowska /sprawozdawca/ Karol Kiczka Piotr Przybysz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane IV SA/Wa 62/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-03-12 Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 145 § 1 pkt 1a, art. 151, art. 134 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 91 art. 1, 2, art. 13 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Łukasz Szlęzak po rozpoznaniu w dniu 21 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 62/19 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 12 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. S. (Skarżący) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Minister) z [...] listopada 2018 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Skarżący zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości zarzucając mu: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez skutkujące oddaleniem skargi niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne przyjęcie, iż Skarżącemu nie przysługuje status strony postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia, iż Gmina K. (Gmina) z mocy prawa stała się właścicielem nieruchomości rolnych oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...],[...] i [...] położonych w obrębie A. pomimo, iż jak wynika z akt postępowania uprawnienia właścicielskie do wymienionych działek przysługiwały poprzednikowi prawnemu skarżącego – A. S., który nie został pozbawiony ich własności; zaś w toku postępowania nie stwierdzono tytułu prawnego Skarbu Państwa do ww. nieruchomości; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a, art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1, art. 2, art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa poprzez skutkujące oddaleniem skargi niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że okoliczność, czy skomunalizowane działki spełniają przesłanki, o których mowa w art. 1 i 2 ustawy powinny być podnoszone w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody P. (Wojewoda) z [...] października 2013 r. w sytuacji, gdy zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny nie jest związany powołaną podstawą prawną oraz podniesionymi zarzutami i wnioskami; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z 145 § 1 pkt 4 k.p.a skutkujące oddaleniem skargi poprzez niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne przyjęcie, że Skarżący nie wykazał własnego interesu prawnego we wznowionym postępowaniu, w sytuacji, gdy jego poprzednik prawny był właścicielem działki oznaczonej numerem [...] wyodrębnionej z działki [...] (wcześniej oznaczonej numerem [...]), która to działka stała się przedmiotem decyzji komunalizacyjnej na podstawie ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw., z art. 7, art. 77, art. 107 § 1 k.p.a. poprzez skutkujące oddaleniem skargi niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne przyjęcie, że brak jest dowodów na tytuł prawny poprzednika prawnego skarżącego, w sytuacji. gdy dokumenty w postaci pisma Prezydium [...] z dnia [...] maja 1958 r. ([...]) wskazują A.S. jako właściciela nieruchomości na której położone jest grodzisko (obecnie działka [...]), zaś zachowana dokumentacja z lat 50-tych 60-tych XX w. nie wyodrębniała drogi dojazdowej (działki [...]) jako odrębnej od grodziska nieruchomości; Skarżący na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., art. 188 oraz 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o : 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. dopuszczenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu uzupełniającego z dokumentu - decyzji Prezydium [...] z dnia [...] maja 1958 r. (Kult.[...]) 3. zasądzenie od Ministra na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych; 4. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że dokument stwierdzający jego prawo własności (lub jego poprzedników prawnych) nie został odnaleziony, jednak wbrew twierdzeniom Sądu nie przesądza to jeszcze o braku przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym, gdyż prawidłowa ocena kontrolowanych decyzji winna uwzględniać wszelkie okoliczności sprawy. Skarżący wyjaśnił, że działka nr [...] (wcześniej oznaczona nr [...]) stanowiąca dojazd do działki nr [...] (obecnie [...] obejmująca grodzisko, wcześniej kopalnia gliny) została wyodrębniona z całości nieruchomości oznaczonej ówcześnie nr [...]. Bezsporne jest zaś, że działka nr [...] (obecnie [...]) stanowiła własność jego poprzednika prawnego. Podkreślił, że skoro jak przyznaje organ nie udało się odnaleźć tytułu własności Skarbu Państwa do wspomnianych nieruchomości, to z urzędu powinny zostać podjęte czynności mające na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z [...] października 2013 r. Skarżący wyjaśnił, że faktem potwierdzającym uprawnienia właścicielskie jego poprzedników prawnych oraz jego interes prawny jest uwzględnianie według danych z planu scaleniowego przedwojennego powierzchni działki nr [...] - 37.732 m2. Powierzchnia ta obejmowała również działki [...] oraz [...]. Jak wynika z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy oraz pism wyjaśniających m.in. Starostwa Powiatowego w S. do dnia wydania decyzji z [...] października 2013 r. działka nr [...] widniała jako znajdująca się w posiadaniu samoistnym Skarbu Państwa. Okoliczności te wskazują, że do tego czasu Skarb Państwa nie nabył własności nieruchomości, które wchodziły uprzednio w skład działki nr [...] ([...]) należącej do poprzednika prawnego Skarżącego. Uprawnienia właścicielskie A. S. do działki nr [...] ([...]) wynikały zaś z Aktu Własności Ziemi z dnia [...] sierpnia 1973 r. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że jak wynika z pisma Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w B. z [...] maja 1958 r. ([...]), decyzji z [...] grudnia 1967 r. ([...]) oraz załączonej do ww decyzji mapy, grodzisko oraz droga dojazdowa do niego znajdowały się na działce i gruntach A. S. (poprzednika prawnego skarżącego). Decyzje administracyjne dotyczące działki nr [...] (obecnie [...]) w zakresie zachowania i zabezpieczenia zabytku w postaci grodziska były kierowane do A. S. jako właściciela. Okoliczność, iż działki te były wyodrębnione jako miejsce kopania gliny oraz droga dojazdowa użytku publicznego nie pozbawia prawa własności ówczesnego właściciela. Okoliczności te potwierdzają w ocenie Skarżącego fakt przysługiwania mu przymiotu strony a tym samym interesu prawnego w postępowaniu wznowieniowym. Jego poprzednik prawny – A. S. – legitymował się prawem własności działki nr [...], z której zostały geodezyjnie wyodrębnione działki nr [...] i [...]. Skarżący nie podzielił stanowiska Sądu że oczekiwał od organu poszukiwania w sposób nieograniczony dokumentacji w sprawie, gdy orzeczenia zapadały przed kilkudziesięciu laty. W istocie upływ czasu utrudnił w sprawie pełne zgromadzenie dokumentacji, jednak dokonując oceny zebranego materiału dowodowego organy administracji naruszyły zasady wynikające z art. 7, 77 oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego i pominięcie istotnych dla sprawy okoliczności. W szczególności Sąd nie dostrzegł uchybień organu polegających na nieuwzględnieniu uprawnień właścicielskich poprzednika prawnego Skarżącego w zakresie działki oznaczonej nr [...] ([...]) i [...] oraz łącznej powierzchni tych nieruchomości. Jednocześnie Sąd zaaprobował ocenę organu, która opierała się wyłącznie na wyjaśnieniach pisemnych Starostwa Powiatowego w S., które faktycznie nie kwestionują tytułu prawnego poprzednika prawnego Skarżącego do nieruchomości, a stanowią jedynie analizę zmian ewidencyjnych działek. Nadesłane w toku postępowania dokumenty nie mogą stanowić istotnego dowodu kwestionującego interes prawny Skarżącego. Wbrew uzasadnieniu wyroku z wyjaśnień geodezyjnych w żaden sposób nie można wyprowadzić wniosku, że działki objęte Orzeczeniem Okręgowej Komisji Ziemskiej z [...] października 1931 r. w sprawie scalenia gruntów wsi A. stanowiły własność Skarbu Państwa. Taki dokument nie został bowiem odnaleziony. Końcowo Skarżący podkreślił, że Sąd nie uwzględnił faktu, iż decyzja z [...] października 2013 r. została wydana w stosunku do działek, które nie mają charakteru rolnego, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji niezależnie od powołanej podstawy prawnej, bowiem Sąd administracyjny zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje skargę w granicach sprawy, którą wyznacza w tym przypadku pierwotna decyzja Wojewody z [...] października 2013 r. W piśmie z [...] czerwca 2021 r. Skarżący przedstawił dodatkowo uzasadnienie zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Spór w sprawie dotyczył ustalenia, czy Skarżący mógł być uznany za stronę postępowania zakończonego decyzją Wojewody z [...] października 2013 r. Decyzją tą Wojewoda stwierdził, że Gmina K. (Gmina) z mocy prawa stała się właścicielem nieruchomości rolnych oznaczonych w ewidencji gruntów nr [...] (o pow. 0,04ha), nr [...] (o pow. 0,04ha) i nr [...] (o pow. 0,53ha), położonych w obrębie [...] A., Gmina K. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 13 ust. 2-4 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. z 2007 r., Dz. U. nr 231, poz. 1700, dalej "ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa"). Wyjaśnił, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że nieruchomości te stanowią własność Skarbu Państwa i do [...] czerwca 2000 r. nie zostały przekazane na rzecz Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Organ wskazał również, że zgodnie z obowiązującym [...] czerwca 2000 r. planem zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonym uchwałą nr [...] z [...] marca 1984 r. przedmiotowe nieruchomości przeznaczone były pod drogi dojazdowe do gruntów rolnych. Organy obu instancji odmówiły uchylenia decyzji Wojewody z [...] października 2013 r. uznając, że Skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony. Organ pierwszej instancji uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że sporne działki zostały wyodrębnione w trakcie scalanai gruntów na cele publiczne jako drogi dojazdowe do gruntów rolnych i stanowiły własność Skarbu Państwa. Organ drugiej instancji stanął na stanowisku, że aczkolwiek nie udało się odnaleźć tytułu własności Skarbu Państwa do spornych nieruchomości to nie ma również dowodów wskazujących na własność Skarżącego bądź jego poprzedników prawnych. Minister wyjaśnił również, że spadkobiercy M. S. (syn A.S., a następnie wnuk – Skarżący) byli wprawdzie posiadaczami lub właścicielami nieruchomości położonej we wsi A. o łącznej pow. 13,5036 ha (brak nr działek), za które w wyniku scalenia w 1931 r. otrzymali nieruchomość o pow. 15,4691 ha (działki o nr ewid. [...],[...],[...],[...] i [...]), ale w jej skład nie wchodziły wspomniane działki drogowe. Minister wskazał również, że niezależnie od tego A. S. był posiadaczem, a od 1971 r. właścicielem, gospodarstwa rolnego położonego we wsi A., oznaczonego nr [...], składającego się z działek ewid. nr [...],[...],[...] i [...], o łącznej pow. 12,43 ha. W skład tego gospodarstwa nie wchodziły jednak sporne nieruchomości drogowe. W konsekwencji organy obu instancji uznały, że Skarżącemu nie przysługuje przymiot strony. Powyższe ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną w pełni podzielił Sąd pierwszej instancji. Skarżący występując w wnioskiem o wznowienie postępowania wykazywał, że powinien być stroną postępowania zakończonego decyzją z [...] października 2013 r. Sąd kasacyjny podziela w pełni stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym dla wykazania przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją wydaną na podstawie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa konieczne jest wykazanie przysługiwania stronie (bądź jej poprzednikowi prawnemu) tytułu prawnego do działek objętych ową decyzją. Skarżący na etapie postępowania administracyjnego nie wykazał, by taki tytułu prawny mu przysługiwał, co oznacza, że Sąd pierwszej instancji postąpił prawidłowo podzielając ustalenia faktyczne poczynione przez organy. Skarżący w toku postępowania przez organem pierwszej instancji złożył do akt sprawy datowany na [...] lipca 1994 r. dokument zatytułowany "Mapa –wyrys z mapy ewidencyjnej" dotyczący działki nr [...], wypis z rejestru gruntów z [...] grudnia 1992 r. dotyczący działki nr [...] i [...], akt własności ziemi z [...] sierpnia 1973 r. potwierdzający, że działki nr [...], [...],[...] i [...] stały się z mocy prawa własnością A. S. oraz załączniki nr [...] i [...] do opinii w sprawie I NS [...] sporządzonej w czerwcu 2010 r. przez biegłego sądowego z zakresu geodezji. Z załączników tych wynika, że działka nr [...] stanowiła dawniej działkę nr [...] zaś działka nr [...] odpowiadała działce nr [...]. Na załącznikach wykazana jest również droga dojazdowa do działki nr [...] (dawniej nr [...] ). Wynika z nich również, że owa droga dojazdowa oznaczona była jako działka nr [...] o pow. 0,04ha i jako nr [...] o pow. 0,0345 ha. W aktach znajduje się także kopia postanowienia Sądu Rejonowego w Sokółce, wydział I Cywilny z 27 kwietnia 2011 r. I NS 1514/10, wydanego w sprawie z wniosku Skarżącego z udziałem Gminy o rozgraniczenie. Jak wynika z ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy, poprzednikowi prawnemu Skarżącego, to jest jego dziadkowi przysługiwało prawo własności działki nr [...]. W toku postępowania organy ustaliły również na podstawie informacji przekazanych przez Starostwo Powiatowe w S., że w wyniku scalenia gruntów obrębu A., Gmina K. na mocy orzeczenia Okręgowej Komisji Ziemskiej z [...] października 1931 r. zostały wydzielone m.in. działki (drogi) oznaczone nr [...],[...] i [...] stanowiące wówczas własność Skarbu Państwa. W rejestrze pomiarowo-klasyfikacyjnym szczegółowym z 1958 r. pod poz. "[...]" zostały wpisane działki nr [...] o pow. 0,04ha, nr [...] o pow. 0,04 ha i nr [...] o pow. 0,55 ha, które zostały wydzielone w wyniku scalenia gruntów. W kolejnym rejestrze gruntów z 1960 r. pod poz. Rej. Nr [...] zapisaną na Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Komunikacji (władanie – posiadanie samoistne) zostały wykazane również działki o tych samych numerach to jest [...],[...] i [...]. W 1981 r. sporządzono nowy operat i rejestr gruntów w którym wskazano działkę o nr [...] o pow. 0,04 ha odpowiadającą działce nr [...], działkę nr [...] o powierzchni 0,04ha odpowiadającą dawnej działce [...] i działkę nr [...] o pow. 0,53 ha odpowiadającą działce nr [...], wpisane pod poz. Rejestru [...] "Urząd Gminy – drogi powszechnego korzystania (władanie – posiadanie samoistne)#. Tej samej treści informacje udzielone zostały przez Starostwo w kierowanych do organu pismach z [...] października 2017 r i z [...] października 2018 r. Z powyższych dokumentów wynika, że j w momencie scalenia gruntów w 1931 r. powstały jednocześnie działka nr [...], przydzielona poprzednikowi prawnemu Skarżącego oraz działki nr [...],[...] i [...], które przeznaczone były pod drogi. Brak jest zatem podstaw do uznania, że działki nr [...],[...] i [...] czy też odpowiadające im obecnie działki nr [...], [...] i [...] zostały wydzielone z działki nr [...], która stała się własnością poprzednika prawnego Skarżącego. Skarżący przedłożył do akt sprawy akt własności ziemi z [...] sierpnia 1973 r. potwierdzający, że działki nr [...], [...], [...] i [...] stały się własnością A.S. Nie złożył jednak do akt sprawy żadnego dokumentu pozwalającego na ustalenie, że wymienione w akcie własności ziemi działki odpowiadają działkom nr [...],[...] czy 96.Z taki dowód nie można uznać załączników do nr [...] i [...] do opinii w sprawie I NS [...] sporządzonej w czerwcu 2010 r. przez biegłego sądowego z zakresu geodezji. Z załączników tych wynika, że działka nr [...] była działką odrębną od działki nr [...], w szczególności prowadzona była dla niej odrębna księga wieczysta (Kw nr [...]). Jak wynika z akt sprawy dla działek objętych decyzją z [...] października 2013 r. prowadzona jest księga wieczysta nr [...],. Księga ta założona została w maju 2014 r. dla nieruchomości dla której uprzednio nie była prowadzona księga wieczysta. Treść wpisów w księdze wieczystej Sąd kasacyjny uznaje na podstawie 106 § 4 p.p.s.a. za fakt powszechnie znany. Dokumenty zgromadzone na etapie postępowania administracyjnego nie pozwalały zatem na przyjęcie by Skarżącemu bądź jego poprzednikowi prawnemu przysługiwało prawo własności do działek nr [...] o pow. 0,04 ha (odpowiadającej działce nr [...]),[...] o powierzchni nr 0,04ha (odpowiadającej działce [...]) i nr [...] o pow. 0,53 ha (odpowiadającej działce nr [...]). Na etapie postępowania kasacyjnego Skarżący przedłożył dokument w postaci pisma Prezydium [...] z [...] maja 1958 r. (Kult.[...]). Skarżący wywodził, że z pisma tego wynika, iż A. S. był właściciela nieruchomości na której położone jest grodzisko (obecnie działka [...]), zaś zachowana dokumentacja z lat 50-tych 60-tych XX w. nie wyodrębniała drogi dojazdowej (działki [...]) jako odrębnej od grodziska nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie odmówił przeprowadzenia dowodu z powyższego dokumentu. Zgodnie z przywołanym przez Skarżącego art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Z pisma z [...] maja 1958 r. wynika jedynie, że grodzisko w A. uznane zostaje za zabytek Sam fakt skierowania tego pisma do A. S. nie potwierdza jeszcze przysługiwania mu prawa własności. W konsekwencji, brak jest podstaw do przeprowadzenia dowodu z powyższego dokumentu. Sąd kasacyjny zwraca również uwagę, że w piśmie z [...] czerwca 2021 r. Skarżący określał sporne grunty jako grunty będące w posiadaniu jego rodziny z dziada-pradziada. Nie powoływał się na dokumenty, z których wynikałoby prawo własności do tychże gruntów, takie jak akty własności ziemi, odpisy z ksiąg wieczystych czy też akty notarialne, przywoływał jedynie fakt uprawiania ziemi i twierdzenia dziadka – że mają do tej ziemi prawo. Również na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Skarżący wyjaśnił, że kiedy ojciec zapisywał mu grunty nie było wśród nich działki nr [...] Przywołany przez Skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 lutego 2006 r. I SA/Wa 744/05 dotyczył innej sprawy administracyjnej to jest sprawy o stwierdzenie nabycia z mocy prawa w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133poz. 872 ze zm.) działek o nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. W uzasadnieniu owego wyroku Sąd odwoływał się również do kwestii przysługiwania prawa własności ale co do działki nr [...], która nie jest objęta niniejszym postępowaniem. Podsumowując tę część rozważań Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że Skarżący nie wykazał, by przysługiwał mu tytuł prawny do działek nr [...],[...] i [...] (uprzednio [...], [...] i [...]),w konsekwencji nie wykazał, by ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd pierwszej instancji za podstawę kontroli zgodności z prawem decyzji Ministra były nieprawidłowe. Zatem zarzuty objęte punktem 2 petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadne. W konsekwencji, Sąd pierwszej instancji naruszył również art. 28 k.p.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz 145 § pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W świetle ustaleń faktycznych organów, podzielonych przez Sąd pierwszej instancji, a których Skarżący nie zdołał podważyć, brak było podstaw do przyznania mu przymiotu strony w postępowaniu, które w żaden sposób nie ingerowało w jego uprawnienia właścicielskie. Sąd kasacyjny wyjaśnia również, że kwestia czy Skarbowi Państwa przysługiwało prawo własności do spornych nieruchomości czy też nie pozostaje bez znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy. Przedmiotowe sprawa dotyczyła wznowienia postępowania. Okoliczności, które mogły skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji nie podlegają badaniu w toku postępowania wznowieniowego. Niezasadne są zatem zarzuty objęte punktem 1.b. petitum skargi kasacyjnej. Nie ma również podstaw by przypisać Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a Sąd rozpoznał sprawę w jej granicach, to jest rozpoznał sprawę dotyczącą decyzji odmawiającej uchylenia po wznowieniu decyzji ostatecznej. Granice sprawy nie obejmowały kontroli, czy decyzja z [...] października 2013 r. jest dotknięta wadą nieważności czy też nie. Zawarte w końcowej części skargi kasacyjnej żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Ministra nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Skarżący nie wyjaśnił, którą z wad wymienionych w art. 156 § 1 p.p.s.a. miałaby być dotknięta zaskarżona decyzja. Sąd kasacyjny orzekając w granicach podniesionych zarzutów nie jest ani uprawniony ani zobowiązany do poszukiwania takiej wadliwości. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI