II OSK 1059/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę Gminy na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanej drogi i miejsc postojowych. Gmina podnosiła zarzuty procesowe i materialnoprawne, argumentując m.in. przedwczesność wydania decyzji o rozbiórce z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz brak możliwości technicznych rozbiórki części drogi bez ingerencji w całość. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że Gmina miała możliwość legalizacji samowoli budowlanej, ale nie przedłożyła wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie, mimo dwukrotnego przedłużania tego terminu. Sąd podkreślił, że brak przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zwłaszcza że część inwestycji znajdowała się na gruntach Skarbu Państwa, uniemożliwił pozytywne zakończenie postępowania legalizacyjnego. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące niemożliwości technicznych rozbiórki, wskazując na brak dowodów i ekspertyz potwierdzających te twierdzenia. Stwierdzono, że zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego było prawidłowe, a postępowanie na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego było wykluczone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących legalizacji samowoli budowlanej, w szczególności art. 48, oraz relacji między postępowaniem legalizacyjnym a postępowaniem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, mimo trwania innych postępowań. Wymaga analizy konkretnych przepisów Prawa budowlanego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu, jeśli inwestor nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów do legalizacji, mimo trwającego postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ może wydać decyzję o rozbiórce, jeśli inwestor nie dopełnił obowiązków legalizacyjnych w wyznaczonym terminie, nawet jeśli toczy się inne postępowanie, które mogłoby wpłynąć na możliwość legalizacji.
Uzasadnienie
Gmina nie przedłożyła wymaganych dokumentów, w tym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, co uniemożliwiło legalizację. Oczekiwanie na decyzję lokalizacyjną nie zwalniało z obowiązku przedłożenia innych dokumentów.
Czy w przypadku samowoli budowlanej, gdy rozbiórka części obiektu może spowodować zagrożenie dla ruchu drogowego lub dezorganizację, należy zastosować art. 50 i 51 Prawa budowlanego zamiast art. 48?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie wybudowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę, objętego dyspozycją art. 48 Prawa budowlanego, wyklucza możliwość prowadzenia postępowania na podstawie art. 50 i 51.
Uzasadnienie
Uchwała NSA z 1997 r. (sygn. OPS 3/97) wskazuje, że art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. nie ma zastosowania do obiektów wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, o których mowa w art. 48.
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek przeprowadzić dowód na okoliczność samodzielności i niezależności wykonanych samowolnie robót budowlanych, jeśli inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sytuacji gdy inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji, organ nie jest zobowiązany do przeprowadzania dodatkowych dowodów w celu ustalenia możliwości orzeczenia rozbiórki.
Uzasadnienie
Głównym warunkiem uniknięcia rozbiórki jest przedłożenie wymaganych dokumentów legalizacyjnych. Brak tych dokumentów, w tym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, przesądza o konieczności orzeczenia rozbiórki.
Przepisy (16)
Główne
P.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 48 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.b. art. 48 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
P.b. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
P.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 3 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7b
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina nie przedłożyła wymaganych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej w wyznaczonym terminie. • Brak przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uniemożliwił legalizację. • Stwierdzenie samowoli budowlanej objętej art. 48 Prawa budowlanego wyklucza zastosowanie art. 50 i 51 P.b.
Odrzucone argumenty
Decyzja o rozbiórce została wydana przedwcześnie z uwagi na toczące się postępowanie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego. • Rozbiórka części drogi jest technicznie niemożliwa bez ingerencji w całość i spowoduje zagrożenie dla ruchu drogowego. • Organy administracji naruszyły zasady postępowania administracyjnego (prawdy obiektywnej, informowania, przekonywania, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego).
Godne uwagi sformułowania
Wydanie decyzji o nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest ostatecznością. • Ostateczny termin [...] był realny i wystarczający do wykonania nałożonego obowiązku. • Nie znajduje racjonalnego usprawiedliwienia twierdzenie, że niedostarczenie wszystkich dokumentów związane było z nieuzyskaniem [...] ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. • Stwierdzenie wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę objętego dyspozycją art. 48 ust. 1 ustawy wyklucza możliwość prowadzenia postępowania na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 51 ustawy.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
sprawozdawca
Mirosław Gdesz
członek
Zofia Flasińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących legalizacji samowoli budowlanej, w szczególności art. 48, oraz relacji między postępowaniem legalizacyjnym a postępowaniem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, mimo trwania innych postępowań. Wymaga analizy konkretnych przepisów Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest terminowe dopełnianie obowiązków formalnych w procesie budowlanym, nawet w obliczu trwających postępowań administracyjnych. Ilustruje konsekwencje zaniedbań po stronie inwestora.
“Samowola budowlana i brak dokumentów: dlaczego Gmina przegrała sprawę o rozbiórkę drogi?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.