II OSK 1058/23

II OSK 1058/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Magdalena Dobek-Rak
Marzenna Linska - Wawrzon /sprawozdawca/
Wojciech Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Po 62/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-02-23
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7 , 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 9, art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 29 ust. 1 pkt 7, art. 30 ust. 6 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant: starszy asystent sędziego Paweł Muszyński po rozpoznaniu w dniu 23 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. S prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "E." B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 62/23 w sprawie ze skargi B. S prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "E." B. S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 14 listopada 2022 r. nr IR-IV.7721.312.2022.5 w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszonych robót oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2023 r. sygn. akt IV SA/Po 62/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę B. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "E." B. S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 14 listopada 2022 r. nr IR-IV.7721.312.2022.5 w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszonych robót.
B. S. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji:
1. na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. oraz niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 14 listopada 2022 roku, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 7 k.p.a, 8 k.p.a i 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a. polegającym na zaniechaniu przez organ dążenia do załatwienia sprawy, a tym samym brak pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej, jak również zaniechanie wyczerpującej analizy stanu faktycznego, co za tym idzie sprzeciwienia się zamysłowi ustawodawcy, który był fundamentem wprowadzenia przepisu art. 29 ust 1 pkt 7 ustawy Prawo Budowlane do porządku prawnego, mający na celu maksymalne ograniczenie biurokracji co do stawianych budowli tymczasowych.
2. na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na ograniczeniu się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przy rozstrzygnięciu sprawy do zarzutów skargi, bez uwzględnienia granic sprawy i tym samym bez rozpoznania sprawy całościowo, a nadto nienależyte wykonanie obowiązku kontroli, polegające na braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionych w skardze zarzutów. Należy zaznaczyć, że skoro Sąd nie jest związany granicami zaskarżenia, to żadna cześć zaskarżonej decyzji nie korzysta z domniemania prawidłowości. Wojewódzki Sąd Administracyjny obowiązany był rozważyć i ocenić wszystkie aspekty zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
3. na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 14 listopada 2022 roku, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 9 i 10 § 1 k.p.a. przez nieudzielenie skarżącemu wyjaśnień i wskazówek, gdy ten zwrócił się o pomoc w interpretacji otrzymanego pisma. Nieudzielenie ww. informacji istotnie wpłynęło na niewiedzę skarżącego w przedmiocie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy, które miały wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zawarte w niej zarzuty nie mogły podważyć rozstrzygnięcia Sądu Wojewódzkiego, który oddalił skargę złożoną na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 14 listopada 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty Szamotulskiego z 11 sierpnia 2022 r. o wniesieniu sprzeciwu w sprawie budowy hali namiotowej jako obiektu tymczasowego na okres 180 dni, na terenie działki nr ... i ...
Niezasadny okazał się zarzut skargi kasacyjnej, w którym podniesiono naruszenie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisami art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Akcentowany w skardze kasacyjnej uproszczony charakter postępowania, zainicjowany zgłoszeniem w trybie art. 30 ust. 1b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: Prawo budowlane), nie oznacza rezygnacji z weryfikowania przez organ architektoniczno-budowlany spełnienia wszystkich wymogów prawnych, mających zastosowanie do konkretnego obiektu budowlanego lub robót budowlanych.
Ogólnikowo sformułowany zarzut odnoszący się do zbyt rygorystycznego działania organu w sprawie, braku wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz nierespektowania zasad celowości, proporcjonalności, czy bezstronności – nie mógł odnieść skutku.
Jak trafnie zaznaczył Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku, inwestor celem skutecznego dokonania zgłoszenia zamiaru realizacji inwestycji zobowiązany jest do dokonania kompletnego zgłoszenia. Stosownie do art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 (oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia z uwagi na jego niekompletność, właściwy organ, w trybie art. 30 ust. 5c, nakłada na zgłaszającego w drodze postanowienia obowiązek uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia – wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Sąd prawidłowo wskazał, że postępowanie organu miało na celu sprawdzenie, czy objęte zgłoszeniem roboty budowlane faktycznie podlegają procedurze zgłoszenia zgodnie z art. 29 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy, czy zgłoszenie jest kompletne oraz czy nie mają miejsca inne okoliczności wymienione w art. 30 ust. 6 i ust. 7, wykluczające zgłoszenie jako prawną formę powiadomienia organu, pozwalającą na rozpoczęcie robót budowlanych.
Ponadto trafnie Sąd Wojewódzki zaakcentował, że ewentualne nałożenie postanowieniem obowiązku uzupełnienia zgłoszenia musi być rezultatem nie tylko właściwie uzasadnionej potrzeby, ale przede wszystkim powinno znajdować oparcie w obowiązujących przepisach prawa, z których musi wynikać obciążający inwestora obowiązek przedłożenia wraz ze zgłoszeniem określonych dokumentów.
Organy obu instancji w wydanych decyzjach wyjaśniły wyczerpująco, jakie okoliczności oraz jakie przepisy prawa determinowały wydanie postanowienia z dnia 18 lipca 2022 r. o wezwaniu inwestora do uzupełnienia braków zgłoszenia. Rzetelnie wyjaśniona również, które braki zgłoszenia nie zostały uzupełnione oraz z jakich przyczyn wniesiono sprzeciw w sprawie przedmiotowych robót.
Sąd Wojewódzki, uwzględniając materiał zgromadzony w aktach administracyjnych oraz stan prawny niniejszej sprawy, zaakceptował stanowisko organów obu instancji co do konieczności wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego, wobec zgłoszenia obiektu budowlanego w trybie art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego.
W szczególności Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że stosownie do art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy.
Sąd Wojewódzki wskazał również na istotną w kontekście art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego kwestię charakteru obiektu objętego zgłoszeniem, a konkretnie wymogu, aby był to tymczasowy obiekt budowlany "niepołączony trwale z gruntem".
W uzasadnieniu wyroku Sąd odniósł się także do braków dokumentacji w zakresie parametrów i wskaźników wynikających z obowiązującego planu miejscowego (powierzchnia zabudowy, wskaźnik intensywności zabudowy i powierzchni biologicznie czynnej) oraz braku danych co do funkcji zgłoszonego obiektu budowlanego. Nadto przedstawione zostały inne wymogi prawne zastosowane w sprawie, w tym dotyczące ochrony przeciwpożarowej.
Mając na uwadze całokształt okoliczności faktycznych i uwarunkowań prawnych ustalonych w kontrolowanych decyzjach, Sąd Wojewódzki zgodził się z oceną organów obu instancji, że w sprawie zaistniały podstawy do wniesienia sprzeciwu, określone w art. 30 ust. 5c i ust. 6 Prawa budowlanego.
Brak w skardze kasacyjnej zarzutów odnoszących się do powyższych przepisów Prawa budowlanego skutkował tym, że ocena Sądu Wojewódzkiego co do istoty sprawy nie mogła być weryfikowana, a w konsekwencji rozstrzygnięcie przyjęte w zaskarżonym wyroku nie zostało podważone.
Zaznaczyć należy, że w skardze kasacyjnej nie sformułowano żadnego zarzutu odnoszącego się do proceduralnych oraz materialnoprawnych przepisów Prawa budowlanego, które stanowiły podstawę decyzji o wniesieniu sprzeciwu, a następnie były przedmiotem oceny Sądu Wojewódzkiego w odniesieniu do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy.
Całkowicie bezzasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 § 1, podczas gdy Sąd Wojewódzki w granicach przedmiotowej sprawy dokonał kontroli w zakresie wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego i prawnego, wynikającego z zaskarżonej decyzji oraz materiału dowodowego zgromadzonego w przeprowadzonym postępowaniu. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki, stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a. przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy, stanowiska obu stron oraz ocenę zarzutów podniesionych w skardze. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji została przeprowadzona według kryteriów prawnych wynikających z zastosowanych w sprawie przepisów prawa, w tym przepisów powołanych w podstawach kasacyjnych.
Ponadto za chybiony należało uznać zawarty w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a.
Zasadnie Sąd Wojewódzki stwierdził, że postanowienie organu I instancji zostało sformułowane czytelnie i prawidłowo, zaś każdy ze wskazanych w nim punktów został wyjaśniony i poparty stosownym przepisem prawa. Inwestora natomiast nie zgłaszał w trakcie postępowania administracyjnego jakiegokolwiek problemu ze zrozumieniem nałożonych w postanowieniu obowiązków, a przy tym pismem z dnia 26 lipca 2022 r. ustosunkował się do każdego z nich i nie wskazywał, że któregoś z nich nie rozumie lub potrzebuje więcej czasu na usunięcie nieprawidłowości. Wręcz przeciwnie, w złożonym piśmie inwestora zanegowano zastosowanie w sprawie przepisów prawa, stanowiących podstawę części obowiązków określonych w postanowieniu.
Jeżeli więc strona skarżąca reprezentowała pogląd, że postanowienie organu architektoniczno-budowlanego, wydane na podstawie art. 30 ust. 5c Prawa budowlanego było wadliwe, to w celu podważenia oceny Sądu Wojewódzkiego w tym przedmiocie, powinna postawić w skardze kasacyjnej zarzut odnoszący się do naruszenia tego przepisu w powiązaniu z przepisami prawa materialnego, będącymi podstawą obowiązków nałożonych na inwestora.
Brak właściwego zarzutu w tym zakresie sprawił, że poza kontrolą instancyjną pozostało wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego co do prawidłowości postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 18 lipca 2022 r.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
-----------------------
6