II OSK 1058/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd administracyjny prawidłowo uchylił decyzję GINB, która nie zbadała interesu prawnego strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. Z. od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). GINB wcześniej uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. o pozwoleniu na budowę, uznając, że K. Z. nie miał przymiotu strony. WSA nakazał GINB ponowne zbadanie interesu prawnego K. Z. NSA uznał, że GINB pominął tę kwestię, naruszając art. 153 p.p.s.a., co skutkowało uchyleniem decyzji GINB. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając prawidłowość wyroku WSA.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB). Sprawa wywodziła się z wniosku K. Z. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. zmieniającej pozwolenie na budowę. GINB pierwotnie odmówił stwierdzenia nieważności, następnie uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że K. Z. jako właściciel sąsiedniej nieruchomości nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o zmianę pozwolenia na budowę. WSA uchylił decyzję GINB, wskazując, że organ odwoławczy winien zbadać, czy K. Z. ma interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, GINB uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta W., ale WSA ponownie uchylił tę decyzję, stwierdzając naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez GINB, który pominął kwestię interesu prawnego K. Z. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że GINB rzeczywiście naruszył art. 153 p.p.s.a., nie badając interesu prawnego K. Z., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. NSA podkreślił, że ustalenie, czy K. Z. jest stroną postępowania, jest kluczowe dla rozstrzygnięcia. Właściciel sąsiedniej nieruchomości może być stroną, jeśli inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że WSA prawidłowo uchylił decyzję GINB.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma taki obowiązek, a jego zaniechanie stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny, uchylając decyzję organu, wskazał na konieczność zbadania interesu prawnego strony. Organ odwoławczy, pomijając tę kwestię, naruszył art. 153 p.p.s.a., co skutkowało uchyleniem jego decyzji. Brak zbadania interesu prawnego może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż od tego zależy, czy postępowanie w ogóle powinno być wszczęte.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Prawo budowlane art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w art. 105 § 1.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy uchyla decyzję w całości lub w części i w tym zakresie odmawia uchylenia decyzji lub postanowienia organu pierwszej instancji, jeżeli uchylenie decyzji leży w interesie społecznym lub słusznym interesie strony.
Prawo budowlane art. 36a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Organ administracji architektoniczno-budowlanej może dokonać zmiany w decyzji o pozwoleniu na budowę.
Prawo budowlane art. 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Określa warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku bezzasadności skargi kasacyjnej, NSA orzeka o jej oddaleniu.
p.p.s.a. art. 204 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy (GINB) naruszył art. 153 p.p.s.a., nie badając interesu prawnego K. Z. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez WSA. Argument skarżącego kasacyjnie, że nierozważenie przez organ odwoławczy interesu prawnego K. Z. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ organ odwoławczy winien przede wszystkim jednoznacznie ustalić, czy wnioskujący K. Z. ma interes prawny w skutecznym żądaniu wszczęcia postępowania nieważnościowego organ odwoławczy całkowicie pominął tą kwestię naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a. Od tego czy K. Z. jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] zależy zatem wynik postępowania administracyjnego. Nowa regulacja zawarta w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez wprowadzenie pojęcia obszaru oddziaływania obiektu zawęziła krąg osób, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Skład orzekający
Wojciech Chróścielewski
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Bujko
sędzia
Zygmunt Zgierski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie obowiązku sądu i organów administracji do badania interesu prawnego strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, nawet jeśli strona nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu. Interpretacja art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, gdzie wnioskodawca nie był stroną pierwotnego postępowania. Interpretacja art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i badanie interesu prawnego stron, nawet w skomplikowanych sytuacjach. Podkreśla rolę sądów administracyjnych w kontroli działań organów.
“Czy sąsiad zawsze może podważyć pozwolenie na budowę? NSA wyjaśnia kluczową rolę interesu prawnego.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1058/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-09-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-07-03 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Bujko Wojciech Chróścielewski /przewodniczący sprawozdawca/ Zygmunt Zgierski Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 1379/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-03-21 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, 105 par. 1, 138 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118 art. 28 ust. 2, art. 36a ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski ( spr.) Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1379/06 w sprawie ze skargi J. L.-A. i K. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od K. Z. na rzecz K. A. kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1379/06, uchylił zaskarżoną przez J. L. – A. i K. A., decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Prezydent W. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 28, art. 34 ust. 4 i art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zmienił decyzję z dnia 15 czerwca 1994 r. zatwierdzającą plan realizacyjny i udzielającą pozwolenia na budowę zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej przy ul. [...] (przeniesioną decyzją nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej segmentu nr [...] na K. A.) - w części dotyczącej projektu budowlanego oraz zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił K. A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w W. - obejmującego zmiany w elementach zewnętrznych budynku oraz funkcji niektórych pomieszczeń zgodnie z projektem zamiennym. Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w dniu 26 listopada 2004 r. złożył K. Z.. Po rozpatrzeniu wniosku Wojewoda D. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Odwołanie od tej decyzji złożył K. Z.. Po jego rozpatrzeniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzją i umorzył postępowanie organu I instancji uznając, iż w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę przymiot strony przysługuje jedynie inwestorowi. K. Z. będący właścicielem sąsiedniej nieruchomości nie posiada takiego przymiotu, a więc nie jest uprawniony do złożenia prawnie skutecznego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w sprawie pozwolenia na budowę. Decyzja powyższa była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem wydanym dnia 24 stycznia 2006 r., VII SA/Wa 1155/05 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że organ odwoławczy winien zbadać, czy wnioskujący o wszczęcie postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w sprawie pozwolenia na budowę, pozostaje w sytuacji, która z uwagi na naruszenie jego interesu prawnego daje mu legitymację do zgłoszenia tego wniosku w oparciu o przepis art. 5 Prawa budowlanego i przepisy wykonawcze do tego prawa dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta W. z dnia [...]. W uzasadnieniu stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji nie odpowiada prawu, gdyż w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę w oparciu o art. 36a Prawa budowlanego odpowiednie zastosowanie mają przepisy art. 32-35 tego Prawa (art. 36a ust. 3) . Wydanie zatem decyzji zezwalającej na zmianę pozwolenia na budowę winno być poprzedzone sprawdzeniem przez organ administracji architektoniczno-budowlanej wypełnienia przesłanek określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli J. L.-A. i K.A.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podnieśli, że jej podstawą był art. 36a ust. 3 Prawa budowlowego, który dotyczy odpowiedniego stosowania art. 32-35 tego Prawa w zależności od zakresu zmiany. Zdaniem skarżących zmiany wprowadzone projektem zamiennym nie naruszały ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, jaki obowiązywał w dacie wydania decyzji pierwotnej w związku, z czym nie zachodziła potrzeba uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję stwierdził, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej Sądu, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, a także w razie wzruszenia "pierwotnego" wyroku w drodze rewizji nadzwyczajnej, co w tej sprawie nie miało miejsca. Z uzasadnienia przywołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynika, że organ odwoławczy winien przede wszystkim jednoznacznie ustalić, czy wnioskujący K. Z. ma interes prawny w skutecznym żądaniu wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji wydanej w sprawie pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 k.p.a., w oparciu o art. 5 Prawa budowlanego i przepisy wykonawcze do tego prawa, w przedmiocie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jednoznaczne ustalenia w tym zakresie są niezbędne, gdyż jedynie podmiot posiadający przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. może skutecznie wnosić o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Obowiązkiem więc organu jest ustalenie czy istnieje przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie, którego wnioskujący może skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z jego potrzebami, a więc czy przedmiotowa inwestycja ogranicza w jakikolwiek sposób wnioskującego w jego prawach jako właściciela sąsiedniej działki. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ rozważał kwestię interesu prawnego K. Z. w skutecznym żądaniu wszczęcia postępowania nieważnościowego, a więc organ nie wykonał wytycznych Sądu, pominął tę kwestię w ogóle. Naruszenie treści art. 153 .p.p.s.a. musi skutkować uchyleniem wadliwego z tego powodu rozstrzygnięcia. Ani organ administracji publicznej, ani obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu Sądu. Z tego powodu, uznając, iż w przeprowadzonym postępowaniu organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia, a także art. 153 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. c, p.p.s.a Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K. Z., zaskarżając go w całości i zarzucając mu: - naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 28 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż uczestnik postępowania już z samego faktu, iż jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości, a sporna inwestycja oddziaływuje na sąsiednią nieruchomość zacieniając okna i pomieszczenia na obu poziomach budynku na niej posadowionego, nie legitymuje się interesem prawnym w skutecznym żądaniu wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji wydanej w sprawie pozwolenia na budowę, - naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. mające istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, poprzez przyjęcie, iż nierozważenie przez organ odwoławczy, czy uczestnik postępowania ma interes prawny w skutecznym żądaniu wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji wydanej w sprawie pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 k.p.a. w oparciu o art. 5 Prawa budowlanego i przepisy wykonawcze do tego prawa, w przedmiocie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie miało istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem skarżonej decyzji.. W oparciu o te zrzuty wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz uczestnika postępowania kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przewidzianych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącego fakt, iż organ odwoławczy nie zawarł w uzasadnieniu decyzji poczynionych ustaleń, iż wnioskujący ma interes prawny w skutecznym żądaniu wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczącego decyzji wydanej w sprawie pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 k.p.a. w oparciu o art. 5 Prawa budowlanego i przepisy wykonawcze do tego prawa, w przedmiocie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 28 pkt 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje (poza inwestorem) właścicielom nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której maja być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę. Zmiana ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę dokonana na podstawie art. 36a ust. 1 Prawo budowlane spełniać musi identyczne wymagania prawne, co decyzja pierwotna, również w odniesieniu do osób trzecich. Wielokrotnie w toku postępowania uczestnik wskazywał, iż jest właścicielem nieruchomości przy ul. [...] (sąsiadującej od strony północnej z nieruchomością przy ul. [...]). W przedmiotowej sprawie uczestnik postępowania wskazał, iż jego nieruchomość znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości, na której realizowana jest sporna inwestycja, która oddziałuje na sąsiednią nieruchomość zacieniając okna i pomieszczenia na obu poziomach budynku na niej posadowionego. Ugruntowany jest pogląd, iż stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji określa m. in. wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, którą bez wątpienia może być właściciel sąsiedniej nieruchomości. Do kręgu podmiotów, których zgoda na zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę w trybie art. 155 k.p.a. jest wymagana, należą wszyscy ci uczestnicy postępowania zwykłego o wydanie pozwolenia na budowę, którym przysługiwał status strony z racji ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. W postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, osobom tym przysługuje status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Niewątpliwie K. Z. był stroną postępowania zwykłego o wydanie pozwolenia na budowę (zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę). W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. A. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie spełnia wymienione wyżej wymagania, choć nie oznacza to, że opiera się na usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Jak się podkreśla w literaturze przedmiotu wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Zakamycze 2006, s. 324). Związanie organu oceną prawną przestaje obowiązywać w razie zmiany stanu prawnego czyniącego pogląd nieaktualnym (wyrok NSA z 22 września 1999 r., I SA 2019/98, ONSA 2000 r., nr 3, poz. 129), podobny skutek może spowodować zmiana istotnych okoliczności faktycznych, co również w sprawie niniejszej nie miało miejsca. Jak wynika treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2006 r., VII SA/Dwa 1155/05, w którym Sąd uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] z powodu nieuznania wnioskodawcy K. Z. za stronę postępowania - Sąd wskazał organowi - Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, iż ma zbadać czy wnioskujący K. Z. ma interes prawny w skutecznym żądaniu wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczącego w/w decyzji. Tymczasem, jak trafnie zauważył Sąd I instancji, z uzasadnienia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] podjętej po ponownym rozpoznaniu sprawy, nie wynika, iż aby organ rozważył kwestię interesu prawnego K. Z. w jego prawie do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...]. Organ odwoławczy całkowicie pominął tą kwestię naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a. W związku z powyższym za niezasadny należy uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Nie można bowiem zgodzić się w wnoszącym skargę kasacyjną, iż kwestia czy ma on interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. wydanej w sprawie zmiany pozwolenia na budowę nie miała istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Należy zauważyć, iż w przypadku, gdy organ stwierdzi w trakcie postępowania, iż podmiot w nim występujący nie ma przymiotu strony powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Zakamycze 2000 r., s. 579). Jeżeli ma to miejsce w postępowaniu odwoławczym a postępowanie przed organem I instancji nie powinno być w ogóle z tej przyczyny wszczęte - umorzenie postępowania powinno nastąpić na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. a decyzja organu I instancji podlega uchyleniu. Od tego czy K. Z. jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] zależy zatem wynik postępowania administracyjnego. Stwierdzenie braku interesu prawnego K. Z. w kwestionowaniu powyższej decyzji skutkować musi bowiem, jak wyżej podniesiono, uchyleniem decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania, co zamyka drogę do wydania orzeczenia merytorycznego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Za niezasadny należy także uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118). Zgodnie z powyższym przepisem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Należy zauważyć, iż przed nowelizacją Prawa budowlanego, która weszła w życie 11 lipca w 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. nr 80, poz. 718) ustawa ta nie zawierała odrębnej definicji strony postępowania. Przed tą nowelizacją przy ocenie czy danemu podmiotowi przysługuje przymiot strony należało sięgać do ogólnej regulacji z art. 28 k.p.a., które określa zakres pojęcia strony w sposób szerszy niż to czyni art. 28 § 2 znowelizowanego Prawa budowlanego. W praktyce na podstawie art. 28 k.p.a. za strony postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę uznawano wszystkich właścicieli i użytkowników wieczystych działek sąsiadujących z nieruchomością na której miała być realizowana inwestycja objęta pozwoleniem na budowę. Nowa regulacja zawarta w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez wprowadzenie pojęcia obszaru oddziaływania obiektu zawęziła krąg osób, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem, posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest na podstawie przepisów techniczno-budowlanych w związku z art. 5 Prawa budowlanego. Oznacza to, iż właściciel sąsiedniej nieruchomości nie w każdym przypadku będzie uznany za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Należy zauważyć, iż w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, iż co do zasady osobą legitymowaną do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji jest osoba, która posiadała przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją wydaną w postępowaniu zwykłym. Nie oznacza to jednak, iż podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym taką decyzją nie może jej potem kwestionować w postępowaniu nadzwyczajnym np. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W takim jednak przypadku organ prowadzący postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji obowiązany jest do szczególnie wnikliwego ustalenia czy podmiot występujący o stwierdzenie nieważności decyzji ma interes prawny w jej podważeniu. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych K. Z. nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta W. z dnia [...] w sprawie zmiany pozwolenia na budowę. Oznacza to, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego był szczególnie zobowiązany do sprawdzenie czy kwestionujący powyższą decyzję w postępowaniu nieważnościowym posiadał przymiot strony - interes prawny - w domaganiu się stwierdzenia jej nieważności. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2006 r. nakazał organowi zbadanie tek kwestii, które to wskazanie miało dla organu moc wiążącą na podstawie art. 153 p.p.s.a. Brak poczynienia w tej kwestii jakichkolwiek ustaleń przez organ administracji i naruszenie przez to art. 153 p.p.s.a. musiało zatem skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 maja 2006 r. Niejako na marginesie należy zauważyć, iż wskazany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepis art. 155 k.p.a. nie znajdował w sprawie niniejszej zastosowania, gdyż podstawą do wydania decyzji przez Prezydenta W. z dnia [...] o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę był art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego. Z powyższych względów skoro skarga kasacyjna nie została oparta na uzasadnionych podstawach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku o jej oddaleniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI