II OSK 1056/22

II OSK 1056/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Jan Szuma /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Sygn. powiązane
II SA/Łd 614/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-12-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i umorzono postępowanie odwoławcze
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant referent stażysta Martyna Jendyk po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 614/21 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 25 czerwca 2021 r. nr KO.420.53.2021 w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji ustalającej sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu dla inwestycji 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. umarza postępowanie administracyjne prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim pod numerem KO.420.53.2021, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz A. B. kwotę 1137 (jeden tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 614/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim (zwanego dalej "Kolegium") z dnia 25 czerwca 2021 r., nr KO.420.53.2021, którą stwierdzono z urzędu nieważność decyzji Wójta Gminy R. (zwanego dalej "Wójtem") z dnia 9 października 2020 r. nr 35.2020, znak: GP-6730.23.2020 ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą wchodzące w skład zabudowy zagrodowej zlokalizowanej na działce nr [...] obręb D., gmina R.
Stwierdzając nieważność decyzji Wójta Kolegium przytoczyło art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 i 3, art. 5 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 724 z póżn.zm., dalej "u.i.e.w.") i wyjaśniło, że od 17 lipca 2019 r. postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu muszą być prowadzone z uwzględnieniem przepisów ustawy (art. 6 pkt 3 u.i.e.w.). Po 16 lipca 2019 r. nie jest możliwe wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego, w sytuacji gdy znajduje się on w wyznaczonej strefie oddziaływania elektrowni wiatrowej, która wynosi dziesięciokrotność wysokości całkowitej elektrowni wiatrowej. Wynika z tego, że dla nowo planowanych budynków mieszkalnych odległość, w jakiej budynki te mogą być usytuowane od elektrowni wiatrowej, nie może być mniejsza od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej).
Przenosząc powyższe na realia sprawy Kolegium zaznaczyło, że decyzją z dnia 24 sierpnia 2018 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmującego jedną elektrownię wiatrową o mocy 1,5 MW wraz z drogą dojazdową i placem manewrowym na działce nr [...], obręb D. Z decyzji wynika, iż wysokość całkowita elektrowni wiatrowej wynosi 137,5 m. Decyzją z dnia 2 września 2020 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie dla inwestycji. Dziesięciokrotność wysokości opisanej elektrowni wiatrowej wynosi 1375 m (10 x 137,5 m) i w tej odległości od niej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w., nie mogą być budowane budynki mieszkalne lub o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa.
Kolegium wyjaśniło dalej, że z mapy przesłanej przez Starostę Powiatu Piotrkowskiego przy piśmie z dnia 21 maja 2021 r. wynika, że inwestycja na działce nr [...] (dla której ustalono warunki zabudowy) zostałaby zlokalizowana od istniejącej elektrowni wiatrowej w odległości mniejszej niż 10-krotna wysokość całkowita elektrowni wiatrowej, to jest w odległości około 842 m. Realizacja planowanej inwestycji jest więc niezgodna z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w. w zakresie odległości od elektrowni wiatrowej. Tym samym kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w., co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności.
Oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zachodzi jedynie wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy w świetle niebudzących wątpliwości okoliczności, stwierdzone przez organ nadzoru kwalifikowane naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.
Przedstawiając dalsze wywody Sąd pierwszej instancji w całości podzielił stanowisko Kolegium eksponując fakt, że dziesięciokrotna wysokość elektrowni wiatrowej znajdującej się na działce nr [...] wynosi 1375 m, a działka inwestycyjna A. B. nr [...] znajduje się w odległości 842 m, a więc w całości zawiera się w obszarze wyłączonym z zabudowy mieszkaniowej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w. Stwierdziwszy te okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie miał wątpliwości, że kwestionowana decyzja Wójta została wydana z rażącym naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn.zm., dalej "u.p.z.p.") w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w., co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A. B. zarzucając naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (na datę zaskarżonego wyroku Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") i art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (na datę zaskarżonego wyroku tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 2095, dalej "u.COVID") poprzez:
– brak przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na to, że nie wszystkie strony postępowania odpowiedziały na wezwanie Sądu do wskazania możliwości technicznych przeprowadzenia rozprawy na odległość, pomimo , że przepisy ustawy nie warunkują przeprowadzenia rozprawy zdalnej od wypowiedzenia się stron co do możliwości technicznych udziału w rozprawie zdalnej, a udział stron w takiej rozprawie leży w ich interesie, gdyż postępowanie ma charakter sporny, a więc kontradyktoryjny,
– brak przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku pomimo zgłoszenia takiego żądania przez pełnomocnika skarżącej, co w rezultacie doprowadziło do nieprzeprowadzenia, w postępowaniu rozprawy, rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym i de facto do pozbawienia skarżącej obrony jej praw, wypowiedzenia się w postępowaniu, złożenia nowych wniosków i skutkowało nieważnością postępowania w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.,
2. art. 145 § 1 lit. 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w. poprzez uznanie, że decyzja o warunkach zabudowy z dnia 9 października 2020 r. była niezgodna z przepisami u.i.e.w., gdyż inwestycja znajduje się w wyznaczonej strefie oddziaływania elektrowni wiatrowej. Zdaniem A. B. w toku postępowania nie wyznaczono jednak okręgu, o którym mowa jest w art. 5 ust: 1 pkt 4 u.i.e.w., natomiast z uzasadnienia decyzji nie wynika kto i w jaki sposób dokonał pomiaru odległości i jak ustalił tę odległość. Opisany zarzut został rozwinięty także w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, gdzie wyjaśniono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie odniósł się do faktu, że budowa domu skarżącej jest na tyle zaawansowana, że cofnięcie warunków budowy grozi poważnym uszczerbkiem majątkowym w postaci konieczności usunięcia całej infrastruktury domu jednorodzinnego zbudowanego z myślą o niepełnosprawnym mężu skarżącej. Skarżąca podkreśliła, że wyrok Sądu pierwszej instancji jest dla niej niesprawiedliwy i "sprzeczny z fundamentalnymi wartościami państwa i prawa oraz zasadami zaufania obywatela do państwa".
Wskazując na powyższe A. B. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Wystąpiła także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania.
W skardze kasacyjnej pierwszy z zarzutów, choć dotyczy naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 90 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 2 u.COVID, jest zarzutem odnoszącym się do nieważności postępowania sądowego, co zresztą potwierdza autor skargi kasacyjnej podkreślając, że doszło do takiej nieważności w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.
Zgodnie z art. 185 § 2 pkt 5 P.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możliwości obrony swoich praw. Ocena tej przesłanki wymaga każdorazowego odniesienia jej do konkretnych okoliczności danej sprawy.
W niniejszej sprawie A. B. została pismem z dnia 14 października 2021 r. zawiadomiona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi o trybie przeprowadzania rozpraw w formie zdalnej. Jednocześnie wezwano ją do wypowiedzenia się, czy posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu aplikacji informatycznej, oraz do podania sądowi w terminie siedmiu dni adresu elektronicznego na platformie ePUAP, ponieważ korespondencja związana z uczestnictwem w rozprawie miała być doręczana właśnie przy użyciu tej platformy (k. 53 akt sądowych). Na to wezwanie odpowiedział pełnomocnik skarżącej, adwokat A. Ś., wyjaśniając, że zarówno A. B. , jak i on sam dysponują możliwościami technicznymi uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Jednocześnie podał jednak wyłącznie adres poczty elektronicznej, a nie adres na platformie ePUAP. Zarządzeniem z dnia 2 listopada 2021 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi polecił ponownie wezwać pełnomocnika A. B. o podanie adresu na platformie ePUAP (k. 69-70 akt sądowych). Adwokat A.S. odpowiedział na to wezwanie, lecz po raz kolejny wskazał adres poczty elektronicznej zamiast adresu na ePUAP (k. 82 akt sądowych).
Ostatecznie Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarządzeniem z dnia 17 listopada 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 u.COVID. Po otrzymaniu tego zarządzenia adwokat A.S. w piśmie z dnia 25 listopada 2021 r. wniósł o jego reasumpcję utrzymując, że dwukrotnie podał już adres na platformie ePUAP (k. 90 akt sądowych).
W reakcji na powyższe pismo pełnomocnika, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi postanowieniem z dnia 1 grudnia 2021 r. odmówił zmiany zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Postanowienie to zostało szczegółowo uzasadnione. Przewodniczący wskazał między innymi, że na wezwanie dotyczące możliwości technicznych przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku nie odpowiedzieli uczestnicy postępowania, a ustosunkował się do niego jedynie skarżący, który jednak podał wyłącznie adres poczty elektronicznej, niebędący adresem na ePUAP. Przewodniczący zasadnie uznał zatem, że w tych okolicznościach zachodziły przesłanki do skierowania sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Warto dodać, że zawiadomienie o posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na dzień 14 grudnia 2021 r. pełnomocnik A. B. odebrał już w dniu 19 listopada 2021 r., wraz z postanowieniem odmawiającym zmiany zarządzenia o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne.
Mając na uwadze powyższe, nie ulega wątpliwości, że adwokat A.Ś., pełnomocnik skarżącej A. B. , najpóźniej w dniu 19 listopada 2021 r. został powiadomiony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne wyznaczone na dzień 14 grudnia 2021 r. Wiedział też, z jakich przyczyn sprawa nie mogła zostać skierowana do rozpoznania na rozprawie zdalnej. Pomimo to, w okresie pomiędzy datą zawiadomienia o posiedzeniu niejawnym a datą rozpoznania sprawy, pełnomocnik nie złożył żadnych dodatkowych pism ani wyjaśnień, choć miał ku temu możliwość.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokując na posiedzeniu niejawnym, nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 90 § 1 P.p.s.a. oraz art. 15zzs4 ust. 2 u.COVID. W sprawie wystąpiły bowiem przesłanki do skierowania jej do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z powołanymi przepisami, co wyłączało obowiązek wyznaczenia przez Sąd rozprawy. Nie ulega też wątpliwości, że skarżąca A. B. , reprezentowana przez pełnomocnika, nie została pozbawiona możliwości obrony swoich praw, ponieważ została z odpowiednim wyprzedzeniem powiadomiona o trybie rozpoznania skargi, co pozwalało pełnomocnikowi na przedstawienie dodatkowego stanowiska na piśmie albo złożenie wniosków dowodowych. Nie podjął on się jednak aktywności w tym zakresie. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała w skardze kasacyjnej, na czym w istocie miałyby polegać negatywne skutki braku udziału jej pełnomocnika w rozprawie zdalnej, o którą wnosił.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w., należy zwrócić uwagę na dwa aspekty, w kontekście których można rozważać ich naruszenie.
Z całą pewnością nie doszło do naruszenia wymienionych przepisów w sposób opisany na stronie 3. skargi kasacyjnej, a mianowicie z powodu domniemanego braku wystarczającego pomiaru odległości działki skarżącej od elektrowni wiatrowej. Z materiału dowodowego, w tym z opracowań graficznych zgromadzonych w aktach administracyjnych, w których zobrazowano odległości między istniejącą elektrownią wiatrową a działką skarżącej, wynika jednoznacznie, że decyzją Wójta z dnia 9 października 2020 r. ustalono warunki zabudowy tej inwestycji z naruszeniem art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w. Dziesięciokrotność wysokości elektrowni wiatrowej na działce nr [...], obręb D. , wynosi bowiem 137,5 m × 10 = 1375 m, gdy działka skarżącej nr [...] w tym samym obrębie położona jest w odległości 842 m od tej elektrowni.
Pomimo powyższego Naczelny Sąd Administracyjny zdecydował się jednak uwzględnić skargę kasacyjną w oparciu o zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w. rozpatrywany w innym aspekcie. Co prawda kwestia ta została jedynie zdawkowo wyjaśniona w skardze kasacyjnej, jednak nie można odmówić słuszności tezie, że orzeczenie stwierdzające nieważność decyzji o warunkach zabudowy w okolicznościach niniejszej sprawy jest sprzeczne z "wartościami państwa i prawa". To ogólne sformułowanie, użyte w treści skargi kasacyjnej, należy odnieść do zasad orzekania przez organy administracji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. – w realiach niniejszej sprawy.
Należy bowiem stanowczo podkreślić, że dla uznania, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, nie wystarczy samo stwierdzenie oczywistego naruszenia przepisu ani to, że charakter naruszonej normy jest poważny. W doktrynie i orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż naruszenie można uznać za rażące, jeśli jest ono oczywiste, godzi w zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej i wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć wyłącznie przypadków ewidentnego bezprawia, którego nie można ani usprawiedliwiać, ani tolerować. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym nie wystarcza samo stwierdzenie, że "doszło do takiego naruszenia prawa". Organ musi wykazać, iż uchybienie, jakim dotknięta jest kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja, ma charakter kwalifikowany i powoduje nieakceptowalne skutki społeczno-gospodarcze.
W niniejszej sprawie – co znamienne – konieczność wykazania wyżej opisanych przesłanek rażącego naruszenia prawa została dostrzeżona przez Kolegium w treści jego decyzji, lecz mimo to, w dalszej części uzasadnienia, organ nie dokonał analizy, w jakim zakresie decyzja o ustaleniu dla A. B. warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego wchodzącego w skład zabudowy zagrodowej na działce nr [...], obręb D. , prowadzi do skutków nieakceptowalnych z punktu widzenia wymagań praworządności. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w zaskarżonym wyroku nie przeprowadził analizy tej kwestii.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja o warunkach zabudowy wydana przez Wójta w dniu 9 października 2020 r. wprawdzie naruszała na datę jej wydania normatyw wynikający z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w., jednak nie można twierdzić, że w takim przypadku nastąpiło rażące naruszenie prawa, skoro nie wystąpiły przy tym skutki społeczno-gospodarcze nieakceptowalne z punktu widzenia wymagań praworządności. W tym zakresie słuszność ma skarżąca, gdy twierdzi – jak to ujęto w skardze kasacyjnej – że stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy jawi się jako niesprawiedliwe i sprzeczne z fundamentalnymi wartościami państwa i prawa. Ocena ta wymaga przywołania kilku szczególnych aspektów niniejszej sprawy.
Przede wszystkim należy zauważyć, że elektrownia wiatrowa na działce nr [...] powstała na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 24 sierpnia 2018 r. i została oddana do użytkowania dnia 2 września 2020 r. Skarżąca w pewnym zakresie prowadziła swój proces inwestycyjny równolegle – uzyskała decyzję o warunkach zabudowy nieco później, to jest w dniu 9 października 2020 r. Najprawdopodobniej z tego powodu w toku postępowania o ustalenie warunków zabudowy nie przeanalizowano szczegółowo relacji odległościowych pomiędzy elektrownią a budynkiem, ponieważ elektrownia była wówczas nową inwestycją.
Niezależnie od przyczyn błędu organu, należy dostrzec, że w obszarze wyznaczonym promieniem 1375 m od elektrowni wiatrowej znajduje się nie tylko wiele zabudowań mieszkalnych, lecz wręcz znaczna część wsi D. i liczne rozproszone siedliska. Działka inwestycyjna A. B. wprawdzie leży w pewnym oddaleniu od zwartej zabudowy tej wsi, jednak w ujęciu przestrzennym można ją do takiego zespołu zabudowań zaliczyć.
W tych okolicznościach stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy wydanej na rzecz A. B. byłoby niezwykle restrykcyjnym egzekwowaniem przepisu dotyczącego odległości między budynkami a nowo wybudowaną elektrownią wiatrową, podczas gdy w najbliższym otoczeniu znajduje się wiele budynków, które również nie spełniają owego normatywu odległościowego. Można wprawdzie przypuszczać, że inne zabudowania w okolicy powstały w odmiennym stanie prawnym lub przed realizacją elektrowni wiatrowej, jednak nie zmienia to ogólnego wrażenia, iż skarżąca zostałaby de facto "ukarana" za ustalenie warunków zabudowy w zbyt małej odległości od nowo wybudowanej elektrowni, mimo że liczne zabudowania wsi D. znajdują się w bardzo zbliżonej odległości od tego obiektu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie istnieją zatem usprawiedliwione racje wynikające z analizy skutków społeczno-gospodarczych decyzji Wójta z dnia 9 października 2020 r., które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Powyższą ocenę wzmacniają także działania samego ustawodawcy. Wprawdzie kontrola decyzji dokonywana przez sąd administracyjny dotyczy stanu prawnego z daty orzekania przez organy, jednak przy ocenie takich aspektów, jak skutki społeczno-gospodarcze wydanej decyzji, można uwzględnić późniejsze kierunki zmian legislacyjnych.
Należy zauważyć, że zawarty w art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w. normatyw odległościowy odpowiadający dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej, stosowany również do lokalizacji budynków mieszkalnych, został przez ustawodawcę uznany za zbyt daleko idący. Ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 553 z późn. zm.), ze skutkiem od dnia 23 kwietnia 2023 r., znowelizowano art. 4 u.i.e.w. W obecnym stanie prawnym ust. 1 tego przepisu dotyczy jedynie lokalizacji elektrowni wiatrowej względem budynku mieszkalnego (albo budynku o funkcji mieszanej), natomiast ust. 4 reguluje kwestię lokalizowania budynków mieszkalnych (albo budynków o funkcji mieszkalnej) przy elektrowni wiatrowej na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i na podstawie planów miejscowych, i wskazuje, że odległość między budynkiem a elektrownią nie może być mniejsza niż 700 m. Ta zmiana u.i.e.w. jest istotna w kontekście niniejszej sprawy, ponieważ budynek A. B. znajduje się w odległości większej, to jest 842 m od elektrowni wiatrowej. Można zatem zauważyć, że gdyby nawet doszło do stwierdzenia nieważności spornej decyzji o warunkach zabudowy, to przy ponownym rozpoznaniu sprawy – opartym na aktualnym stanie prawnym – ustalenie tych warunków byłoby obecnie możliwe. Powyższa argumentacja dodatkowo potwierdza, że wydana decyzja nie wywołuje skutków społeczno-gospodarczych nieakceptowalnych z punktu widzenia wymagań praworządności. Skoro bowiem sam ustawodawca przyjął aktualnie mniejsze normatywy odległościowe dla zabudowy mieszkaniowej przy elektrowni wiatrowej, a zabudowa A. B. je spełnia, to tym bardziej nie skłania to do stwierdzenia, że doszło rażącego naruszenia art. 61 ust. 5 u.p.z.p. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w. wywołującego nieakceptowalne w praworządnym państwie skutki społeczno-gospodarcze uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.
Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny – uznając za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w. – uchylił zaskarżony wyrok, a dochodząc do przekonania, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, rozpoznał również skargę i uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
Jednocześnie w punkcie 2. wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny – rozpoznając skargę – zastosował art. 145 § 3 P.p.s.a. (w zw. z art. 105 § 1 K.p.a.) i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone przez Kolegium pod numerem KO.420.53.2021. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności przytoczone w zaskarżonej decyzji nie stanowiły podstaw do prowadzenia postępowania nieważnościowego w kierunku stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia 9 października 2020 r. z uwagi na rażące naruszenie art. 61 ust. 5 u.p.z.p. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.i.e.w. Takie nadzwyczajne postępowanie należało zatem umorzyć jako bezprzedmiotowe.
W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny sygnalizuje, że Kolegium w zaskarżonej decyzji zwracało uwagę również na inne uchybienia, jakimi miała być dotknięta decyzja o warunkach zabudowy wydana na rzecz A. B. . Trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że wskazano je niejako "dodatkowe", "na marginesie" i nie opisano w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Odnosiły się one do ogólnej kwestii powiązania inwestycji skarżącej z gospodarstwem rolnym oraz pewnych zagadnień związanych z ustaleniem parametrów budynku. Z samej ich istoty trudno traktować je jako rażące naruszenie prawa, zwłaszcza że ani Kolegium, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie podjęli nawet próby uzasadnienia kwalifikacji tych uchybień jako rażących.
Podsumowując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta z dnia 9 października 2020 r., a takie postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie 3. sentencji wyroku na podstawie art. 203 pkt 1, art. 200, art. 205 § 2 oraz 209 P.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyły się:
– kwota wpisu od skargi wynosząca 200 zł ustalona na podstawie § 2 ust. 5 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 535) (wpłata na k. 48 akt sądowych),
– kwota wpisu od skargi kasacyjnej wynosząca 100 zł ustalona na podstawie § 3 wskazanego wyżej rozporządzenia (wpłata na k. 175 akt sądowych),
– opłata kancelaryjna odpis orzeczenia z uzasadnieniem w wysokości 100 zł (wpłata na k. 135 akt sądowych),
– wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem przysługujące w kwotach 480 i 240 zł odpowiadające stawkom wynagrodzenia określonym w § 14 ust. 1 lit. c i ust. 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 z późn. zm.) oraz
– opłata skarbowa od pełnomocnictwa wynosząca 17 zł (potwierdzenie wpłaty w kopercie na k. 67 akt sądowych).