II OSK 1055/22

Naczelny Sąd Administracyjny2024-12-19
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanetymczasowy obiekt budowlanyprzyczepa kempingowasamowola budowlananakaz rozbiórkiplan zagospodarowania przestrzennegostrzelnicanadzór budowlanyskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki przyczepy kempingowej wykorzystywanej jako biuro strzelnicy, uznając ją za tymczasowy obiekt budowlany niezgodny z planem zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia od wyroku WSA w Łodzi, który utrzymał w mocy decyzję o nakazie rozbiórki przyczepy kempingowej wykorzystywanej jako biuro strzelnicy. Stowarzyszenie zarzucało błędną wykładnię przepisów Prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przyczepa, mimo możliwości przemieszczania, stanowi tymczasowy obiekt budowlany ze względu na jej funkcję biurową i długotrwałe posadowienie. Dodatkowo, jej lokalizacja była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazuje zabudowy na tym terenie. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę Stowarzyszenia na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Obiekt ten stanowił przyczepę kempingową wykorzystywaną jako biuro strzelnicy, z którą powiązano zadaszenie ze schodami. Organy nadzoru budowlanego uznały przyczepę za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, wymagający pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, którego Stowarzyszenie nie posiadało. Dodatkowo, lokalizacja obiektu była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który na danym terenie zakazuje zabudowy. Stowarzyszenie zarzucało błędną wykładnię art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że przyczepa nie posiada cech tymczasowego obiektu budowlanego i że organ nie ustalił wystarczająco okresu jej posadowienia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że kwalifikacja przyczepy jako tymczasowego obiektu budowlanego jest prawidłowa, zwłaszcza że nie pełniła ona swojej pierwotnej funkcji transportowej, a jej posadowienie było długotrwałe i sprzeczne z planem miejscowym. Sąd podkreślił, że możliwość przemieszczania przyczepy nie wyklucza jej uznania za obiekt budowlany, a kluczowe są cel i okres jej użytkowania na danej nieruchomości. Ponadto, sąd uznał, że materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania były bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przyczepa kempingowa, która nie pełni swojej pierwotnej funkcji transportowo-komunikacyjnej, lecz funkcję biurową, i jest posadowiona na gruncie na dłuższy okres, stanowi tymczasowy obiekt budowlany, nawet jeśli posiada koła i możliwość przemieszczania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe dla kwalifikacji obiektu jako tymczasowego są cel jego umieszczenia na nieruchomości oraz okres jego funkcjonowania. Fakt wykorzystywania przyczepy jako biura, a nie do celów transportowych, oraz jej długotrwałe posadowienie, nawet z możliwością przemieszczania, przesądza o jej charakterze tymczasowego obiektu budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.b. art. 3 § pkt 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja tymczasowego obiektu budowlanego obejmuje obiekty niepołączone trwale z gruntem, przeznaczone do czasowego użytkowania, a także przyczepy niespełniające pierwotnej funkcji transportowo-komunikacyjnej.

p.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku, jeśli sąd naruszył przepisy prawa materialnego lub postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przyczepa kempingowa wykorzystywana jako biuro strzelnicy, posadowiona na dłuższy okres, stanowi tymczasowy obiekt budowlany. Lokalizacja przyczepy jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zakazującym zabudowy. Organy nadzoru budowlanego zebrały wystarczający materiał dowodowy do wydania decyzji.

Odrzucone argumenty

Przyczepa kempingowa nie posiada cech tymczasowego obiektu budowlanego. Organ nie ustalił wystarczająco okresu posadowienia przyczepy i jej przemieszczania. Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, uznając materiał dowodowy za wyczerpujący.

Godne uwagi sformułowania

nie ma znaczenia dla prawidłowej kwalifikacji spornego obiektu ... okoliczność, że przyczepa kempingowa stanowiąca obiekt biurowy ma możliwość przemieszczania się (przetaczania) w obrębie działek ... bowiem jej podstawową funkcją ... nadal pozostaje działalność biurowa. nie budzi wątpliwości, że umiejscowienie spornej przyczepy kempingowej pełniącej funkcję biurową narusza ustalenia planu miejscowego. organ nie musi poszukiwać za stronę dodatkowego materiału dowodowego, jeśli ten zgormadzony jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a strona nie przejawia aktywności w tymże zakresie.

Skład orzekający

Andrzej Wawrzyniak

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

członek

Piotr Broda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących tymczasowych obiektów budowlanych, w szczególności przyczep wykorzystywanych do innych celów niż transportowe, oraz znaczenie zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego dla legalizacji samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przyczepy wykorzystywanej jako biuro strzelnicy, ale jego zasady mogą być stosowane do innych obiektów mobilnych używanych w sposób trwały lub niezgodny z przeznaczeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy Prawa budowlanego mogą być stosowane do nietypowych obiektów, takich jak przyczepy kempingowe, gdy zmieniają one swoje przeznaczenie i sposób użytkowania. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.

Przyczepa kempingowa jako biuro strzelnicy – czy to już samowola budowlana?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1055/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak /przewodniczący/
Grzegorz Czerwiński
Piotr Broda /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Łd 406/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2022-01-25
II OZ 648/21 - Postanowienie NSA z 2021-10-12
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3 pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1) lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Łd 406/21 w sprawie ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Ś. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 22 marca 2021 r. nr 78/2021 w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Łd 1055/22 oddalił skargę [...] Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Ś.(dalej: Stowarzyszenie) na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: ŁWINB) z 22 marca 2021 r. nr 78/2021 w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) pismem z dnia 7 kwietnia 2019 r. został zawiadomiony o zagrożeniu dla zdrowia i życia ludzi, gdyż na terenie w S., funkcjonuje strzelnica mimo braku stałego ogrodzenia. Strzelnica została zlokalizowana na działkach o nr ew. [...] gm. [...]. Nieruchomość oznaczona nr ew. [...] stanowi własność J.K. i znajduje się na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 31 marca 2005 r. (dalej: m.p.z.p.) W wyniku dokonanych w dniu 8 września 2020 r. oględzin ustalono, iż na terenie strzelnicy znajduje się m.in. przyczepa na kołach o wymiarach 4,5 x 2,25 m, która zgodnie z oświadczeniem pełni funkcję biura. Z przyczepą powiązane jest funkcjonalnie zadaszenie ze schodami w konstrukcji drewnianej, dach jednospadowy kryty papą. Dnia 9 września 2020 r. Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Z. poinformował organ, że w posiadanych zasobach obejmujących lata 2013-2020, brak jest dokumentacji dotyczących wykonywanych robót budowlanych na działce o nr ew. [...] w S.. Z kolei z wyjaśnień Stowarzyszenia zawartych w piśmie z dnia 28 września 2020 r. przedmiotowa przyczepa marki S.posiada koła i mechanizmy pozwalające na jej przetaczanie w obrębie działek o nr ew. [...], bez konieczności korzystania z dróg publicznych, a powiązane z przyczepą drewniane zadaszenie ze schodami pozwalają na szybki ich demontaż.
Decyzją z 12 listopada 2020 r. nr 253/2020 PINB na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.),. dalej: p.b. praz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a., nakazał Stowarzyszeniu rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego - przyczepy powiązanej funkcjonalnie z zadaszeniem ze schodami w konstrukcji drewnianej.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniosło Stowarzyszenie. W wyniku jego rozpoznania ŁWINB decyzją z 22 marca 2021 r. nr 78/2021 utrzymał w mocy decyzję PINB. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż przedmiotowa przyczepa spełnia określoną w art. 3 pkt 5 p.b. definicję tymczasowego obiektu budowalnego, przez który należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy. Organ podkreślił, że za tymczasowy obiekt budowlany uznaje się również przyczepy niespełniające aktualnie swojej pierwotnej funkcji transportowo-komunikacyjnej. W ocenie organu odwoławczego umieszczenie przyczepy na czas dłuższy na nieruchomości o nr ew. [...] i wykorzystywanie jej, jako pomieszczenia biurowego oraz dobudowanie do niej drewnianej konstrukcji świadczy, iż jest to tymczasowy obiekt budowlany, dla realizacji którego wymaga się uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, bądź też zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b., w sytuacji, gdy stanowi obiekt o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., to jest obiekt przeznaczony do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. W niniejszej sprawie PINB, co prawda nie ustalił dokładnej daty posadowienia przedmiotowej przyczepy na terenie działki nr ewid. [...] , niemniej skoro jest ona wykorzystywana jako pomieszczenie biurowe strzelnicy, to mogła już istnieć w dacie otrzymania przez organ nadzoru budowlanego pisma z 7 kwietnia 2019 r., inicjującego niniejsze postępowanie. Od dnia przeprowadzenia oględzin na miejscu, to jest od dnia 8 września 2020 r. do dnia wydania przedmiotowej decyzji, przyczepa nie została rozebrana, ani przeniesiona w inne miejsce, pomimo upływu 180 dniowego terminu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. ŁWINB wskazał nadto na brak możliwości legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej w trybie art. 48 ust. 2 p.b., z uwagi na treść postanowień obowiązującego m.p.z.p., z którego wynika, że działka o nr ew. 129 zlokalizowana jest w jednostce planistycznej określonej symbolem: 11ZLd - tereny dolesień, na którym obowiązuje zakaz lokalizacji zabudowy.
Skargę na decyzję organu II instancji wywiodło Stowarzyszenie, zarzucając jej naruszenie: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę ŁWINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wyjaśnił różnicę pomiędzy obiektem budowlanym, a tymczasowym obiektem budowlanym. Ponadto, przy ocenie możliwości uznania za tymczasowy obiekt budowlany innych obiektów niepołączonych trwale z gruntem konieczne jest zastosowanie dodatkowego kryterium, tj. celu umieszczenia danego obiektu na nieruchomości oraz okresu jej funkcjonowania na tej nieruchomości. W konsekwencji powyższego przyjmuje się, iż także przyczepa kempingowa, przystosowana do pełnienia odmiennej funkcji niż jej pierwotna funkcja transportowo-komunikacyjna, stanowi tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b. Przyjmując ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organy nadzoru budowlanego za prawidłowe, Sąd wojewódzki uznał, iż fakt długotrwałego wykorzystywania przyczepy na cele biurowe, sprzeczne jest z jej pierwotną funkcją transportowo – komunikacyjną, a zatem stanowi ona tymczasowy obiekt budowlany. Wobec powyższego na stronie ciążył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę udzielonego przez właściwy miejscowo organ architektoniczno-budowlany, bądź też dokonania zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. W niniejszej sprawie bezspornie ustalono, że strona skarżąca nie dysponuje stosownym pozwoleniem na budowę, jak również zgłoszeniem. Sąd I instancji mając także na uwadze fakt braku możliwości zalegalizowania spornej budowli z uwagi na jej niezgodność z m.p.z.p., za prawidłowe uznał orzeczenie nakazu rozbiórki w myśl art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. Odnosząc się do postawionych Sądowi zarzutów wskazano, iż organy prowadzące kontrolowane postępowanie wypełniły zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Ponadto wypełniły obowiązki wynikające z art. 80 k.p.a. Także uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Stowarzyszenie zaskarżając go w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: p.p.s.a. zarzuciło naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) błędną wykładnią art. 3 pkt 5 p.b. polegające na sklasyfikowaniu spornej przyczepy kempingowej, jako tymczasowego obiektu budowlanego w sytuacji, w której nie posiada ona cech i elementów niezbędnych do uznania go za taki obiekt;
2) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na przyjęciu przez Sąd, że ustalenia poczynione przez organy administracji w toku postępowania uznać należy za w pełni dokładne i wyczerpujące, gdy tymczasem organ wydający zaskarżoną decyzję w ogóle nie ustalił przez jaki okres przedmiotowa przyczepa pozostawała na nieruchomości oraz czy była przemieszczana na obszarze, na którym się znajduje.
Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Wniesiono również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Skarżący kasacyjnie w skardze podniósł zarzuty naruszenia zarówno prawa procesowego jak i materialnego, przy czym zarzut naruszenia prawa materialnego dotyczy błędnej wykładni przepisu art 3 pkt 5 p.b, który determinował zakres prowadzonego postępowania, wobec czego w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia prawa materialnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości dokonana przez organy orzekające w sprawie kwalifikacja przedmiotowej przyczepy samochodowej (kempingowej) pełniącej funkcję biura strzelnicy, jako tymczasowy obiekt budowlany. Zgodnie z art. 3 pkt 5 p.b. przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Z kolei obiekty nietrwale połączone z gruntem są tymczasowymi obiektami budowlanym niezależnie od tego, czy są przeznaczone do użytkowania w czasie krótszym od ich trwałości technicznej oraz czy przewiduje się ich przeniesienie lub rozbiórkę.
W realiach sprawy istotne jest to, że sporna przyczepa nie pełni swojej naturalnej funkcji transportowo-komunikacyjnej, lecz funkcję biurową, co potwierdził zgromadzony materiał dowodowy, bowiem inwestorzy przystosowali przyczepę do pełnienia tej właśnie funkcji. Świadczą o tym przeprowadzone w dniu 8 września 2020 r. oględziny i dokumentacja zdjęciowa (akta administracyjne PINB), podczas których ustalono, że na działce nr [...] w S. usytuowana jest przyczepa na kołach bez dowodu rejestracyjnego, pełniąca funkcję biura, z którą powiązane jest funkcjonalnie zadaszenie ze schodami w konstrukcji drewnianej oraz dach jednospadowy kryty papą. Fakt ten nie zastał zakwestionowany przez uczestniczącego w oględzinach prezesa Stowarzyszenia, co też zostało odnotowane w protokole oględzin. Skarżący kasacyjnie podnosi natomiast, iż sporna przyczepa będąca przedmiotem skargi nie posiada cech i elementów niezbędnych do uznania go za tymczasowy obiekt budowlany. Stowarzyszenie powyższe stanowisko podnosiło już podczas postępowania przed PINB, bowiem w piśmie z 28 września 2020 r. wskazywało, że przyczepa marki S. ustawiona na ww. działce posiada koła oraz mechanizm pozwalający na jej przetaczanie, a drewniane schody umożliwiające wygodniejsze wchodzenie do jej wnętrza można zdementować, co umożliwi przemieszczanie pojazdu w obrębie działki [...] obr. [...] , jak i działki [...] obr. [...] bez konieczności wjazdu na drogę publiczną. Dalej wskazano, że konstrukcja zadaszenia w żaden sposób nie jest powiązana z przyczepą, a drewniane słupki ustawione są na kotwach jedynie wbitych w ziemię i połączone poręczami.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie ma znaczenia dla prawidłowej kwalifikacji spornego obiektu w ramach przepisów ustawy Prawo budowlane okoliczność, że przyczepa kempingowa stanowiąca obiekt biurowy ma możliwość przemieszczania się (przetaczania) w obrębie działek, na których usytuowana jest strzelnica, jak i poza nimi, bowiem jej podstawową funkcją, co wyżej wykazano, nadal pozostaje działalność biurowa. Fakt, że określony przedmiot jest przystosowany do tego, aby przemieszczać się po drogach, jako przyczepa, nie przesądza o tym, że nie może być uznany za obiekt budowlany, w szczególności tymczasowy obiekt budowlany, po ustawieniu go na gruncie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1256/17, LEX nr 2657249). W orzecznictwie Sądów administracyjnych przyjmowany jest jako jednolity pogląd, zgodnie z którym o możliwości zakwalifikowania danego obiektu, jako tymczasowego obiektu budowlanego decyduje przede wszystkim cel, w jakim ów obiekt został umieszczony na danej działce oraz okres funkcjonowania na niej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 348/08, z dnia 11 września 2019 r. sygn. akt II OSK 2523/17). Nie budzi wątpliwości fakt, że Stowarzyszenie posadowiło przedmiotową przyczepę na okres dłuższy iż 120 dni, co wymagało zgodnie z art. 28 ust 1 p.b. uzyskania pozwolenia na budowę. Treść art. 29 p.b. enumeratywnie wylicza przypadki, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, jednak tymczasowy obiekt budowlany o funkcji biurowej, nie mieści się w tym wyliczeniu. Zatem w myśl obowiązujących przepisów, roboty budowlane polegające na budowie ww. tymczasowego obiektu budowlanego, wymagały w pierwszej kolejności uzyskania pozwolenia na budowę, bądź dokonania zgłoszenia, zaś inwestorzy żadnym z nich się nie legitymują.
Należy także wskazać, że ustawodawca nie wymienił wyczerpująco obiektów budowlanych nie połączonych trwale z gruntem, a jedynie wskazał przykładowo, że są to strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Tym samym także przyczepa kempingowa przystosowana do pełnienia funkcji biurowej i nie połączona trwale z gruntem, taka jak w tej sprawie, stanowi przykład tymczasowego obiektu budowlanego. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że dla przyjęcia, iż dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest bowiem to, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. Nie decydują w związku z tym parametry techniczne takiego obiektu a trwałość połączenia z gruntem musi być oceniana jako kwestia faktu połączenia z gruntem. (por. wyrok naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2015 r. sygn. akt II OSK 284/14 LEX nr 2089965). Co prawda sama przyczepa nie jest trwale połączona z gruntem, bowiem znajduje się na kołach, jednak jej funkcjonalne połączenie z zadaszeniem i schodami w konstrukcji drewnianej w żadnym wypadku nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej zakwalifikowanie takiego obiektu, jako tymczasowego obiektu budowlanego, dlatego argumentację Stowarzyszenia w zakresie błędnej wykładni art. 3 pkt 5 p.b. uznać należało za chybioną.
Wobec powyższego wskazać należy na treść art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 2 p.b.).
W niniejszej sprawie brak jest możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego względem przyczepy, bowiem jej usytuowanie jest sprzeczne z ustaleniami obowiązującego na tymże terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tj. uchwała nr [...] Rady Gminy w [...] z dnia 31 marca 2005 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (dalej: m.p.z.p.). Z informacji uzyskanej od Wójta Gminy [...] (pismo z dnia 18 sierpnia 2020 r.) wynika, iż działka nr ew. [...], na której znajduje się wiata, w obrębie S. położona jest częściowo w terenach rolnych oznaczonych symbolem 11RP, w terenach przeznaczonych pod dolesienia oznaczonych symbolem 11ZLd, w terenach lasów oznaczonych symbolem 11ZL. Analizując powyższe zapisy m.p.z.p. wskazać należy, że na terenach oznaczonych symbolem ZLd plan miejscowy ustala w zakresie sposobu zagospodarowania terenu: a) obowiązuje budowa fitocenoz potencjalnych z uwzględnieniem gatunków drzew (jodły, świerka, jaworu); b) gospodarka leśna ze względu na status lasów chronionych winna uwzględniać głównie ich przyrodnicze funkcje z ograniczeniem wykorzystania gospodarczego (podniesienie wieku rębności, zakaz rębień zupełnych); c) obowiązuje zakaz lokalizacji ogrodzeń; d) obowiązuje zakaz lokalizacji zabudowy.
Podstawowym warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego. W przypadku, gdy budowa jest sprzeczna z tymi przepisami organ jest zobowiązany do nakazania rozbiórki obiektu (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2023 r. sygn. akt II OSK 166/22 Lex nr 3558948). W niniejszej sprawie na terenie, na którym znajduje się przyczepa obowiązuje zakaz lokalizacji zabudowy. Nie budzi zatem żadnej wątpliwości, że umiejscowienie spornej przyczepy kempingowej pełniącej funkcję biurową narusza ustalenia planu miejscowego. Skarżący kasacyjnie nie uzyskaliby zaświadczenia o zgodności budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym, prawidłowo zatem dopatrzono się zasadności wydanego nakazu rozbiórki spornego obiektu tymczasowego, który w przypadku niniejszym - jak słusznie wskazał Sąd I instancji – może polegać na usunięciu przyczepy z terenu nieruchomości.
W konsekwencji, z przyczyn powyżej wyjaśnionych, bezzasadny okazał się także zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W sprawie nie było uzasadnionych podstaw do ewentualnego zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., albowiem w realiach tej sprawy nie wystąpiły przesłanki zastosowania tejże normy, gdyż nie stwierdzono naruszeń prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie akcentuje, iż Sąd I instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznał za wyczerpujący, gdy tymczasem organ odwoławczy nie ustalił przez jaki okres przedmiotowa przyczepa pozostawała na nieruchomości oraz czy była przemieszczana na obszarze, na którym się znajduje. Wyjaśnić zatem należy, iż obowiązkiem organu w toku postępowania administracyjnego jest podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.), ocena na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz uzasadnienie wydanej decyzji w sposób przewidziany w art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organ odwoławczy nie naruszył powołanych przepisów, a materiał zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Co prawda ani PINB, ani ŁWINB nie ustaliły dokładnej daty posadowienia przedmiotowej przyczepy, to jednak brak jest powodów, by nie uznać stanowiska prezentowanego przez organy nadzoru budowlanego, iż sporny obiekt mógł istnieć już w dacie sporządzenia pisma inicjującego postępowanie w sprawie tj. 7 kwietnia 2019 r., tym bardziej mając na uwadze fakt, iż na terenie strzelnicy prowadzone są zawody strzeleckie i treningi, a przyczepa kempingowa pełni funkcje biurową, zatem wszystkie powyższe wydarzenia powinny być, jak na budynek biurowy/recepcji przystało odnotowywane, w tym powinny być także rejestrowane wejścia na teren strzelnicy osób się na niej znajdujących. Organom administracji prowadzącym sprawę trudno zarzucić bierność w pozyskiwaniu materiału dowodowego, zaś Stowarzyszenie nie przedstawiło żadnych dodatkowych dowodów np. zdjęć, dokumentujących, iż przyczepa kempingowa podczas swojego funkcjonowania zmieniała miejsce w obrębie nieruchomości. Zgodnie zaś z przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, organ nie musi poszukiwać za stronę dodatkowego materiału dowodowego, jeśli ten zgormadzony jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a strona nie przejawia aktywności w tymże zakresie. Abstrahując od powyższego i biorąc pod fakt, że przyczepa kempingowa połączona jest funkcjonalnie z konstrukcją schodów i zadaszenia oraz zasady doświadczenia życiowego i logiki, to Naczelny Sad Administracyjny nie daje wiary, iż skarżący kasacyjnie za każdym razem rozmontowywał ww. konstrukcję, by przestawić przyczepę w inne miejsce, celem uniknięcia konieczności dokonania zgłoszenia.
Wobec powyższego uznać należało, iż materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego przez organy nadzoru budowlanego umożliwiał jednoznaczne stwierdzenie, że podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a materiał dowodowy można było uznać za wyczerpująco prezentujący stan faktyczny.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI