II OSK 1054/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił częściowo decyzję Wojewody Łódzkiego odmawiającą udostępnienia danych z rejestru PESEL dotyczących małżonka i dzieci zmarłej osoby, uznając, że skarżący wykazał interes prawny w uzyskaniu tych danych w związku z postępowaniem o stwierdzenie nabycia spadku. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Wojewody, uchylił wyrok WSA. NSA uznał, że skarżący nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, ponieważ nie zindywidualizował żądanych danych ewidencyjnych w sposób pozwalający na ich wyodrębnienie z rejestru PESEL. Sąd podkreślił, że rejestr PESEL nie służy do ustalania kręgu spadkobierców, a organ udostępniający dane nie ma obowiązku prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Ciężar wskazania danych osobowych identyfikujących dostatecznie osobę, do której wniosek się odnosi, spoczywa na wnioskodawcy. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok w części uwzględniającej skargę i w tej części skargę oddalił, a także orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie wymogów dotyczących interesu prawnego i indywidualizacji danych przy wnioskowaniu o udostępnienie informacji z rejestru PESEL, zwłaszcza w kontekście postępowań spadkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskowania o dane potencjalnych spadkobierców bez ich precyzyjnego oznaczenia. Interpretacja interesu prawnego może być różna w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wnioskodawca, inicjujący postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, wykazuje interes prawny w uzyskaniu z rejestru PESEL danych osobowych potencjalnych spadkobierców (małżonka, dzieci) zmarłej osoby, bez ich indywidualizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego, ponieważ nie zindywidualizował żądanych danych ewidencyjnych w sposób pozwalający na ich wyodrębnienie z rejestru PESEL, a rejestr ten nie służy do ustalania kręgu spadkobierców.
Uzasadnienie
NSA uznał, że interes prawny musi być indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie. Wnioskodawca nie spełnił tego wymogu, gdyż żądanie dotyczyło grupy osób (potencjalnych spadkobierców) bez ich precyzyjnego oznaczenia. Organ udostępniający dane nie ma obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia kręgu spadkobierców.
Czy organ udostępniający dane z rejestru PESEL jest zobowiązany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia kręgu spadkobierców lub identyfikacji osób, których dane są wnioskowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ udostępniający dane z rejestru PESEL nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia kręgu spadkobierców ani identyfikacji osób, których dane są wnioskowane. Jego rola ogranicza się do czynności technicznej udostępnienia danych na podstawie prawidłowo sformułowanego wniosku.
Uzasadnienie
Ciężar wskazania danych osobowych identyfikujących dostatecznie osobę, do której wniosek się odnosi, spoczywa na wnioskodawcy. Rejestr PESEL zawiera enumeratywnie określone dane, a organ nie jest uprawniony do ich interpretowania czy kompilowania. Dane gromadzone w rejestrze nie obejmują informacji o tym, kto jest spadkobiercą.
Przepisy (10)
Główne
u.e.l. art. 46 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o ewidencji ludności
Dane z rejestru PESEL mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny.
u.e.l. art. 47 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności
Podmiotom, o których mowa w art. 46 ust. 2, udostępnia się dane jednostkowe, na ich wniosek.
Pomocnicze
u.e.l. art. 8
Ustawa o ewidencji ludności
Określa zakres danych gromadzonych w rejestrze PESEL, które mogą być podstawą do identyfikacji osoby.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny orzeka na podstawie przepisów ustawy.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
P.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA orzeka na podstawie art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a.
k.c. art. 931 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy kolejności dziedziczenia ustawowego.
K.p.c. art. 669
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów wniosku o stwierdzenie nabycia spadku.
K.p.c. art. 670 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd spadku z urzędu bada, kto jest spadkobiercą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawca nie zindywidualizował żądanych danych ewidencyjnych w sposób pozwalający na ich wyodrębnienie z rejestru PESEL. • Rejestr PESEL nie służy do ustalania kręgu spadkobierców. • Organ udostępniający dane z rejestru PESEL nie ma obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia kręgu spadkobierców ani identyfikacji osób. • Ciężar wskazania danych osobowych identyfikujących dostatecznie osobę, do której wniosek się odnosi, spoczywa na wnioskodawcy.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że skarżący wykazał interes prawny w uzyskaniu danych małżonka i dzieci zmarłej osoby w związku z postępowaniem o stwierdzenie nabycia spadku.
Godne uwagi sformułowania
dane jednostkowe • interes prawny • nie zindywidualizował żądanych danych ewidencyjnych w sposób pozwalający na ich wyodrębnienie z rejestru PESEL • rejestr PESEL nie służy do ustalania kręgu spadkobierców • organ udostępniający dane nie jest uprawniony do ich interpretowania czy choćby kompilowania
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
przewodniczący
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Jan Szuma
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie wymogów dotyczących interesu prawnego i indywidualizacji danych przy wnioskowaniu o udostępnienie informacji z rejestru PESEL, zwłaszcza w kontekście postępowań spadkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskowania o dane potencjalnych spadkobierców bez ich precyzyjnego oznaczenia. Interpretacja interesu prawnego może być różna w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnie używanego rejestru PESEL i kwestii dostępu do danych osobowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie. Pokazuje praktyczne ograniczenia w dostępie do informacji i wymaga od wnioskodawcy precyzji.
“Chcesz dane z PESEL? Musisz wiedzieć, kogo szukasz – NSA wyjaśnia, kiedy odmówić dostępu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.